I SA/Wa 345/14

WyrokWSA w Warszawie2014-06-04

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Emilia Lewandowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r., co jest kluczową przesłanką do stwierdzenia nabycia własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Zebrany materiał dowodowy, w tym mapa z projektem podziału i pisma urzędowe, nie dawał jednoznacznych podstaw do przyjęcia tego faktu, co uniemożliwiło prawidłową ocenę spełnienia przesłanek nabycia własności z mocy prawa. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.) miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Powiat własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń faktycznych dotyczących granic pasa drogowego na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym brak powiadomienia właścicielki o pracach geodezyjnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Powiat [..] własności nieruchomości położonej w gminie O., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną powiatową nr [...] relacji [...] (obecnie droga nr [...]). Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Starosta Powiatu w O. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie, że Powiat [...] z dniem stycznia 1999 r., stał się właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność H. P. na podstawie odpisu zupełnego z księgi wieczystej Kw nr [...] i umowy darowizny z dnia [...] sierpnia 2008r. rep. A nr [...]. Po odłączeniu z księgi wieczystej Kw nr [...] działkę nr [...] przeniesiono do księgi wieczystej Kw [...], w której jako właścicielka na podstawie wyżej wymienionej umowy darowizny z [...] sierpnia 2008 r. wpisana została M. P. (nosząca obecnie nazwisko K.). Wojewoda [...] ustalił również, że zgodnie z zaświadczeniem Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] przedmiotowa część nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa, była zajęta pod drogę publiczną i stanowiła fragment drogi wojewódzkiej nr [...] o przebiegu [...], co potwierdza treść załącznika nr 13 do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich, m. in. w województwie poznańskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.). Organ wskazał również, że z uwagi na fakt, że pod drogę publiczną zajęta była niewydzielona część przedmiotowej nieruchomości, decyzja z [...] kwietnia 2913 r., stosownie do treści art. 73 ust. 3a ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej jako "ustawa z dnia 13 października 1998 r." zastępuje decyzję o podziale tej nieruchomości. Organ wskazał, że na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku wskazana droga wojewódzka stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą powiatową. W związku z powyższym, zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, przedmiotowa część nieruchomości z mocy prawa stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Powiatu [...]. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] stwierdził, że część nieruchomości położona w miejscowości [...], stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998r. fragment dawnej drogi wojewódzkiej nr [...] o przebiegu [...], zapisana w księdze wieczystej Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O., w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiąca własność H. P., oznaczona w ewidencji gruntów: obręb [...] , arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, która w projekcie podziału, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji, została oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha i pozostająca w tej dacie we władaniu Skarbu Państwa, z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się, z mocy prawa, za odszkodowaniem własnością Powiatu [...] jako grunt zajęty pod drogę publiczną - drogę powiatową. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. odwołanie wniosła M. K. podnosząc kwestię powierzchni działki zajętej pod drogę publiczną. Rozpoznając odwołanie Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 Z dnia 13 października 1998 roku uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy organ odwoławczy ustalił, że z w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość położona w [...], obręb [..], oznaczona jako działka nr [...], stanowiła własność H. P. Zgodnie z umową darowizny z dnia [...] sierpnia 2008 r. Rep. [...] przedmiotowa nieruchomość stała się własnością M. P. (K.). Zgodnie z projektem podziału przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2008 r. pod nr [..], działka nr [...] objęta KW [...] dzieli się na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Droga nr [...] relacji [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz.U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151), została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Z dniem 1 stycznia 1999 r. droga ta, w oparciu o art. 103 ust. 3 ustawy Z dnia 13 października 1998 roku, stała się drogą powiatową. Organ wskazał również, iż na fakt zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę wskazuje mapa z projektem podziału z dnia [...] grudnia 2008 r. przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2008 r., nr [...]. Zgodnie z adnotacją, mapa została sporządzona w trybie art. 73 w/w ustawy. Zgodnie z pismem Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w/w mapa została sporządzona według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. W ocenie organu, z powyższego bezspornie wynika, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną. Organ odwoławczy wskazał, że przestrzenny zasięg działania w/w art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Następnie organ podniósł, iż kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 w/w ustawy jest przesłanka władztwa, które należy rozumieć jako wykonywanie prac związanych z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją odśnieżaniem. Udokumentowane władztwo winno wskazywać konkretne fakty, zdarzenia, okoliczności wskazujące na czym ono polega. Z akt sprawy wynika, iż nad gruntami zajętymi pod drogę nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. sprawowane było władztwo publicznoprawne, polegające m.in. na konserwacji nawierzchni, koszeniu poboczy i rowów przydrożnych oraz utrzymaniu oznakowania, co potwierdzają oświadczenia pracowników ówczesnego Obwodu Drogowego nr 1 Rejonu Dróg Publicznych w O. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku, Wojewoda [...] obowiązany był wydać stosowną decyzję. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ustalenia granicy działki nr [...] organ odwoławczy wskazał, że kwestia jej oznaczenia w terenie nie jest przedmiotem niniejszego postępowania toczącego się w trybie art. 73 w/w ustawy. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii zakresu zajętości Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym droga to nie tylko jezdnia, ale tzw. pas drogowy czyli wszystko to, co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc także chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki, rowy przeznaczone do powszechnego korzystania. Mając powyższe na uwadze, Minister decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. K. domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku oraz naruszenie przepisów procedury administracyjnej a w szczególności art. 7, 10, 68 § 1, 79, 80 i art 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że właścicielka nieruchomości H. P. i jej córka M. K. nie zostały powiadomione o pracach prowadzonych przez geodetę, co oznacza, że nie brały udziału w postępowaniu mającym na celu właściwe ustalenie granicy działki faktycznie zajętej pod drogę. Potwierdzeniem powyższego faktu jest to, że na protokole z czynności przyjęcia granic nieruchomości sporządzonym w dniu 25 listopada 2008 r., widnieją tylko podpisy przedstawiciela Zarządu Dróg Powiatowych i jednego z sąsiadów, natomiast brak jest udziału H. P. Zdaniem skarżącej dołączone do akt sprawy przez Starostę dowody nie potwierdzają, że nieruchomość została zajęta pod drogę. W szczególności zeznania świadków nie potwierdzają, że granica działek ustalona przez geodetę odpowiada faktycznemu zajęciu nieruchomości pod drogę. Zastrzeżenia skarżącej budzi również dokument określany jako "zeznanie świadków" bowiem nie zawiera on wskazania osoby, która prowadziła przesłuchanie świadków. Skarżąca zakwestionowała również stanowisko Ministra, że ustalenie granicy działki nr [...] nie jest przedmiotem postępowania toczącego się w trybie przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku. Reasumując skarżąca uznała, że niewłaściwie dokonany podział nieruchomości doprowadzi do przejęcia jej części, która nie jest aktualnie zajęta pod drogę, a na tym etapie planowanie przejęcia pod ewentualne późniejsze poszerzenie jest niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a.a", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 r., sygn. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok NSA z 7 października 2002 roku, sygn. akt II SA 2554/04, LEX nr 77220). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych wymogów. W przedmiotowym postępowaniu doszło bowiem do naruszenia zarówno przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak i naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), zwanej dalej ustawą z dnia 13 października 1998 r. Zgodnie z tym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis ten określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Do przesłanek tych należą: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Powołane wyżej przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, spełnienie przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną organ ustalił na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów: załączonej do decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. mapy z projektem podziału nieruchomości przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 grudnia 2008 r. oraz pisma Starosty [..] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] potwierdzającego, że przedmiotowa mapa została sporządzona według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. W ocenie składu orzekającego, z powołanych dokumentów nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości fakt zajęcia w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną. Na powołanej mapie z projektem podziału z dnia 15 grudnia 2008 r. brak jest adnotacji uprawnionego geodety, iż został na niej uwidoczniony stan na datę 31 grudnia 1998 r. Dla wykazania zaś stanu nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. nie jest wystarczające opatrzenie przedmiotowej mapy tytułem "Mapa z projektem podziału nieruchomości opracowanym w trybie art. 73 Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną". W ocenie Sądu, odwołanie się w tytule ww. mapy do art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie stanowi bowiem, w sposób nie budzący wątpliwości, iż mapa obrazuje stan nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Również powołane wyżej stanowisko Starosty Powiatowego w O. nie daje podstaw do uznania, że wykazany na kopii mapy zasadniczej projekt podziału nieruchomości został sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Jak wskazano powyżej, nie jest wystarczające dla uznania, iż spełniona został przesłanka zajętości na datę 31 grudnia 1998 r. odwołanie się w treści mapy do art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Powołany zaś w ww. stanowisku Starosty Powiatowego szkic sytuacyjno-wysokościowy został sporządzony w 1991 roku, a więc przed miarodajną dla rozstrzygnięcia sprawy datą 31 grudnia 1998 r. Wskazać ponadto trzeba, iż autor ww. stanowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. – Starosta - jest podmiotem, który zainicjował postępowanie w sprawie i w którego interesie jest uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia. W ocenie składu orzekającego, faktu zajęcia nieruchomości pod drogę nie dowodzi również znajdujący się w aktach sprawy szkic polowy z dnia 28 listopada 2008 r., który został sporządzony po miarodajnej dla rozstrzygnięcia sprawy dacie 31 grudnia 1998 r. Również nie mogą być dowodem na spełnienie przesłanki zajętości znajdujące się w aktach sprawy zeznania świadków, gdzie odwołano się do stanu nieruchomości wykazanego na mapie zasadniczej - a jak już wskazano powyżej, z mapy tej nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż została sporządzona zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie akcentuje się, że zajęcie nieruchomości pod drogę oraz jej urządzenie na tej właśnie nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. musi być w sposób niebudzący wątpliwości udowodnione. Okoliczność ta nie może być udokumentowana pośrednio – w szczególności nie można okoliczności zajęcia nieruchomości pod drogę oraz jej urządzenia na tej nieruchomości wykazywać na podstawie materiału dowodowego dotyczącego stanu jaki istniał przed lub po miarodajnej dla rozstrzygnięcia sprawy dacie 31 grudnia 1998 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 , sygn. akt I OSK 532/12 www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując, zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie daje, w ocenie Sądu, podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, iż przedmiotowe nieruchomości pozostawały w liniach rozgraniczających pas drogowy na dzień 31 grudnia 1998 r. Oznacza to, że w sprawie nie została ustalona kluczowa dla rozstrzygnięcia okoliczność warunkująca wydanie pozytywnej decyzji stwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Powiat [...] własności ww. nieruchomości. Wskazać przy tym trzeba, iż w ocenie Sądu, dla dokonania oceny czy działki nr [...] pozostawały w obszarze pasa drogowego istotna jest definicja legalna pasa drogowego określona w art. 4 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, pod tym pojęciem należy rozumieć grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, wydzielony liniami granicznymi, w którym zlokalizowana jest droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Pojęcie pasa drogowego jest więc pojęciem szerszym od drogi. Tak więc granice pasa drogowego w zakresie przestrzeni wyznacza się z uwzględnieniem obiektów i urządzeń służących realizacji celów związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także zarządzania drogą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 stycznia 1999 roku, sygn. akt II GSK 614/08, LEX nr 5280074). Podsumowując, jednoznaczne i precyzyjne ustalenie granicy zajętości nieruchomości drogą publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. ma kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy. Bez takiego ustalenia nie wiadomo bowiem czy w ogóle, a jeśli tak to jaki obszar spornej nieruchomości w ww. dacie znajdował się w pasie drogowym, a co za tym idzie nie jest możliwa ocena spełnienia przesłanek warunkujących przejęcie tej nieruchomości przez Powiat. Zważyć zaś należy, że przesłanki wymagane przepisem w celu wykazania prawa lub wywiedzenia obowiązku muszą być wykazane bez żadnych wątpliwości i znajdować oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. W przypadku zaś postępowania prowadzonego w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma to o tyle szczególne znaczenie, że chodzi w nim o odebranie prawa własności dotychczasowemu właścicielowi i przejście tego prawa na podmiot publiczny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2461/13 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem w zaskarżonej decyzji nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości spełnienia przesłanki zajęcia na dzień 31 grudnia 1998 r. spornej nieruchomości pod drogę publiczną, to należało uznać, że Minister Infrastruktury i Rozwoju oraz Wojewoda [...] nie wyjaśnili należycie stanu faktycznego w sposób umożliwiający zakończenie postępowania. W konsekwencji, za zasadny należało uznać zarzut skarżącej naruszenia w sposób istotny art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku poprzez jego przedwczesne zastosowanie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy poczyni wyczerpujące ustalenia faktyczne dotyczące faktycznego przebiegu granic pasa drogowego na datę 31 grudnia 1998 r. Dopiero po poczynieniu takich ustaleń faktycznych w sprawie możliwa będzie ocena prawna spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku. Z tych względów, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło