I SA/Gd 478/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-06-04
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości posiadane przez osobę fizyczną będącą przedsiębiorcą, które stanowią jej majątek osobisty i nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którą sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą, jest nieprawidłowa. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, należy rozróżnić nieruchomości stanowiące majątek osobisty od tych faktycznie związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomości stanowiące majątek osobisty, nieprzeznaczone do celów gospodarczych, powinny być opodatkowane według stawki podstawowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok. Organy podatkowe uznały nieruchomości posiadane przez małżonków F.S. i Z.S. za związane z działalnością gospodarczą, ponieważ F.S. był zarejestrowany jako przedsiębiorca. Podatnicy zarzucili, że nieruchomości te stanowią ich majątek osobisty, przeznaczony na cele rekreacyjne, a nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący podnosili również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym braku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że decyzja nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi F.S. i Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 314 (trzysta czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. S. i F. S., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 21 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia podatnikom wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok.
Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
Decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r. Burmistrz Miasta ustalił Z. S. i F. S. podatek od nieruchomości za 2013 r. w wysokości 1.089 zł. Organ uznał, że będące w posiadaniu podatników nieruchomości (grunty o powierzchni 456 m2, 142 m2 oraz budynek o powierzchni - 36,49 m2) należy opodatkować stawkami podatkowymi przewidzianymi dla gruntów oraz budynku związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powołując przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.), zwanej dalej jako "u.p.o.l." organ wskazał, że brak jest w tej regulacji warunku wykorzystania nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą; wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę.
Wobec ustalenia na podstawie danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że F. S. zarejestrowany jest jako przedsiębiorca od dnia 1 grudnia 1997 r., organ I instancji doszedł do wniosku, że posiadane przez podatników nieruchomości powinny być opodatkowane stawkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W odwołaniu od tej decyzji podatnicy zarzucili naruszenie art. 187, 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz.749 ze zm.) zwanej dalej jako "O.p." polegające na braku wyjaśnienia istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, czy charakter posiadania nieruchomości przez podatników będących osobami fizycznymi wskazuje, że nieruchomości są w posiadaniu przez przedsiębiorcę. Naruszono także art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że gruntami i budynkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są zawsze grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy - osoby fizycznej, bez względu na sposób wykorzystania oraz niezależnie od tego czy stanowią tzw. majątek osobisty podatnika. W sytuacji bowiem gdy przedsiębiorca jest osobą fizyczną, występuje w obrocie prawnym w podwójnym charakterze jako osoba prywatna (w zakresie swojego majątku osobistego) oraz jako przedsiębiorca.
Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności stwierdziło, że punktem wyjścia dla organów podatkowych powinny być ustalenia wynikające przede wszystkim z ewidencji gruntów i budynków, których dane zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. 2010r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) winny stanowić podstawę wymiaru podatków.
Po przytoczeniu treści art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 4 u.p.o.l. organ odwoławczy wskazał, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że małżonkowie F. i Z. S. są użytkownikami wieczystymi nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 456 m2 użytek Bi- inne tereny zabudowane.
Podatnicy są także użytkownikami wieczystymi działki nr [...] o powierzchni 142 m2, użytek Bi - inne tereny zabudowane. Na działce nr [...] znajduje się budynek o funkcji innej niemieszkalnej i powierzchni zabudowy 36,49 m2 ( zgodnie z danymi z ewidencji gruntów oraz informacją w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez podatnika na rok 2005).
W dniu 20 maja 2011 r. F. S. oświadczył, iż budynek letniskowy położony na działce nr [...] został rozebrany z dniem 1 maja 2011 roku. W aktach organu pierwszej instancji znajduje się decyzja Starosty z dnia 14 grudnia 2010 roku o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku rekreacji indywidualnej na działce nr [...]. Z oświadczenia podatnika z dnia 27 grudnia 2012 roku wynika, iż budynek na działce nr [...] nie jest ukończony i oddany do użytku ani tez użytkowany.
Jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, F. S. prowadził działalność gospodarczą od 1 grudnia 1997 roku.
Organ pierwszej instancji, po wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 rok ustalił podatnikom podatek zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej Władysławowa nr XXXIV/273/2012 z dnia 26 października 2012 roku w sprawie określenia wysokości stawek oraz zwolnień od podatku nieruchomości na terenie administracyjnym Miasta w 2013 roku.
Organ pierwszej instancji ustalił podatnikom podatek od gruntu o pow. 456 m2 (działka nr [...]) jako związanego z działalnością gospodarczą stosując stawkę 0,82 zł/m2 ( § 1 pkt II.2 ww. uchwały z dnia 29 października 2012 r.).
Organ pierwszej instancji ustalił podatnikom podatek od gruntu o pow. 142 m2 (działka nr [...]) jako związanego z działalnością gospodarczą stosując stawkę 0,82 zł/m2 ( § 1 pkt II.2 ww. uchwały z dnia 29 października 2012 roku) oraz od budynku związanego z działalnością gospodarczą o pow. 36,49 m2 stosując stawkę 16,40 zł/m2 ( zgodnie z § 1 pkt I.5 b uchwały z dnia 29 października 2012 roku).
W ocenie Kolegium art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie wymaga aby działalność gospodarcza była w danym lokalu prowadzona; decydujące jest posiadanie go przez przedsiębiorcę.
Po przytoczeniu poglądów wyrażonych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 listopada 2013 roku, sygn. akt I SA/Ol 741/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 sierpnia 2013 roku, sygn. akt I SA/Go 306/13 organ odwoławczy stanął na stanowisku, że z definicji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jednoznacznie wynika, że już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkuje tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma więc znaczenia to, czy są one i w jakich celach wykorzystywane przez przedsiębiorcę. W treści tego przepisu nie ma w ogóle warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Jedyną przesłanką jest ich posiadanie przez przedsiębiorcę. Natomiast podatnik jest niewątpliwie posiadaczem nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. S. i F. S. wnieśli o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji, wydanych w niniejszej sprawie, podnosząc zarzuty naruszenia:
- prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez przyjęcie, że gruntami i budynkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są zawsze grunty i budynki znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy - osoby fizycznej, niezależnie od charakteru tego posiadania, okoliczności czy osoba fizyczna wpisana do ewidencji działalności gospodarczej posiada daną nieruchomość jako "przedsiębiorca" czy "nieprzedsiębiorca", a w rezultacie nieuwzględnienie faktu, że nieruchomości stanowiące tzw. majątek osobisty podatnika prowadzącego zarejestrowaną działalność gospodarczą nie są gruntami lub budynkami związanymi z działalnością gospodarczą;
- przepisów postępowania, w szczególności art. 187 § 1 oraz 180 § 1 O.p., polegające na braku wyjaśnienia istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, czy charakter posiadania nieruchomości przez podatników (osoby fizyczne) wskazuje, że nieruchomości są posiadane przez jak przedsiębiorcę, czy też "nieprzedsiębiorcę" i stanowią tzw. majątek osobisty podatników, oraz całkowite pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżących na tę okoliczność.
W ocenie skarżących, organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do kwestii, czy dana nieruchomość może być posiadana przez nich tak jak przedsiębiorców (co uzasadnia zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), czy też stanowi ona ich majątek osobisty (co wyklucza uznanie, iż jest związana z działalnością gospodarczą).
Powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowoadminmistracyjnym skarżący argumentowali, że gramatyczna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. mogłaby prowadzić do wniosku, że każda nieruchomość zakupiona przez przedsiębiorcę i znajdująca się w jego posiadaniu, bez względu na sposób jej wykorzystywania, czy cel zakupu (poza wyjątkami wprost w ustawie przewidzianymi), podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek. O ile w przypadku przedsiębiorców niebędących osobami fizycznymi wnioski takie są logiczne, o tyle w przypadku osób fizycznych posiadających status przedsiębiorcy sprawa się komplikuje. Podmiot taki występuje w obrocie w dwojakim charakterze, raz jako osoba można powiedzieć prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), raz jako przedsiębiorca. Wiąże to się z tym, że posiadająca status przedsiębiorcy osoba fizyczna dysponuje (znajduje się w posiadaniu) majątku, który z jednej strony wiąże się z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, z drugiej - majątkiem służącym realizacji pozamieszkaniowych potrzeb osobistych podatnika, a często również i jego rodziny. Występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w zakresie podatku od nieruchomości. Z całą pewnością intencją ustawodawcy nie było w takim przypadku opodatkowanie najwyższą stawką wszelkich jej nieruchomości.
W zaskarżonej decyzji organ przytoczył tezy orzeczeń sądowych, nieadekwatnych do stanu faktycznego sprawy, bowiem nie był w nich badany sam charakter posiadania. Natomiast chodziło jedynie o ustalenie, czy stan techniczny posiadanych przez przedsiębiorcę (spółkę) nieruchomości umożliwia ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie bez znaczenia pozostaje, czy stan techniczny nieruchomości umożliwia jej wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ stanowi ona majątek osobisty podatników i już tylko z tego tytułu nie może być uznana za związaną z działalnością gospodarczą skarżącego.
W ocenie skarżących, błędna wykładnia prawa materialnego spowodowała zaniechanie przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy podatnicy posiadają nieruchomość jak przedsiębiorcy, czy też stanowi ona ich majątek osobisty, nie związany z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, czym naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Organ za wystarczający dowód uznał bowiem wpis F. S. do ewidencji działalności gospodarczej oraz dane dotyczących nieruchomości z ewidencji gruntów.
Tymczasem podatnicy nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości do wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w dniu 26 sierpnia 2003 r. (działka nr [...], KW nr [...]) oraz 4 maja 2009 r. (działka nr [...], KW nr [...]). Małżonkowie nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości dla celów rekreacyjnych, w związku z czym stanowią one ich majątek osobisty, nie związany z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Skarżący dokonał nabycia w tym przypadku nie jako "przedsiębiorca", lecz jako osoba fizyczna ("nieprzedsiębiorca"), bez jakiegokolwiek związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Podatnik nigdy nie wykazywał przedmiotowych nieruchomości w ewidencji działalności gospodarczej jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, jak też przedmiotowe nieruchomości nigdy nie wchodziły w skład przedsiębiorstwa podatnika i nie były w jakikolwiek sposób związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
Grunty oraz budynek, będące przedmiotem nabycia przez małżonków, nigdy nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej prowadzonej przez F. S. Podatnik nigdy nie zaliczał żadnych wydatków związanych z nabytymi nieruchomościami do kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Nabyty przez małżonków budynek nie podlegał amortyzacji podatkowej. Podatnik nigdy nie zaliczał opłat za wieczyste użytkowanie gruntu w koszty działalności gospodarczej.
Zamiarem małżonków od chwili nabycia nieruchomości było przeznaczenie ich na realizację niegospodarczych celów życiowych rodziny (wypoczynek, rekreacja), a nie wykorzystywanie ich do celów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Na dowód powyższego skarżący wyrazili gotowość udostępnienia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej podatnika. Do akt sprawy została również dołączona decyzja Starosty z dnia 3 września 2012 r., która jednoznacznie wskazuje, że budynek wznoszony na działce nr [...] stanowi budynek rekreacji indywidualnej w rozumieniu § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), czyli budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Usytuowanie nieruchomości, jej położenie około 500 m od brzegu morza, skłoniło małżonków do jej nabycia, wyłącznie na cele wypoczynkowe. Centrum życia małżonków i ośrodek prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej nadal bowiem mieści się w B.
W toku postępowania administracyjnego całkowicie zaniechano prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność, czy podatnicy posiadają przedmiotowe nieruchomości jak przedsiębiorcy, co doprowadziło do pominięcia powyższych istotnych faktów przy wydaniu decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Poz. 270 ze zm. ) zwanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd dopatrzył się takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W zaskarżonej decyzji z dnia 5 marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że z definicji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jednoznacznie wynika, że już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkuje tym, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma więc znaczenia to, czy są one i w jakich celach wykorzystywane przez przedsiębiorcę. W treści tego przepisu nie ma w ogóle warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Jedyną przesłanką jest ich posiadanie przez przedsiębiorcę. Natomiast podatnik jest niewątpliwie posiadaczem nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania.
W ocenie Sądu w niniejszym składzie wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie jest tak oczywista, a zaistniałe wątpliwości prowadzą do wniosku, że stanowisko organów w tym zakresie jest nieprawidłowe. Jak stanowi przywołany przepis, grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Prawdą jest, że gramatyczna wykładnia omawianego przepisu prowadziłaby do wniosków zaprezentowanych przez organy podatkowe w tej sprawie, tj. że każda nieruchomość zakupiona przez przedsiębiorcę bez względu na sposób jej wykorzystywania czy cel zakupu (poza wyjątkami wprost w ustawie przewidzianymi) podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek. O ile w przypadku przedsiębiorców nie będących osobami fizycznymi wnioski takie są logiczne, o tyle w przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi - jak ma to miejsce w odniesieniu do skarżącego, F. S. - sprawa się komplikuje.
Podmiot taki występuje w obrocie w dwojakim charakterze, raz jako osoba można powiedzieć prywatna, raz jako przedsiębiorca. Zdaniem Sądu, występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie podatku od nieruchomości. Z całą pewnością intencją ustawodawcy nie było w takim przypadku opodatkowanie najwyższą stawką wszelkich jej nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2288/10, II FSK 2289/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kryterium posiadania jako czynnika decydującego o uznaniu danej nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej może być w konkretnym stanie faktycznym niewystarczające dla zastosowania podwyższonej stawki podatkowej. Może się bowiem zdarzyć, iż nie wszystkie nieruchomości posiadane przez daną osobę fizyczną mającą formalny status przedsiębiorcy są faktycznie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (są traktowane jako środki trwałe przedsiębiorstwa, wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, są przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych związanych z tym przedsiębiorstwem itd. ). W takim przypadku podatnikiem jest osoba fizyczna jako właściciel, a nie jako przedsiębiorca – zob. m. in. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, Warszawa 2008, s. 48, 57 i n. ).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący konsekwentnie eksponowali, że nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (działka nr [...], KW nr [...]) oraz działka nr [...], KW nr [...]) dokonali w celach rekreacyjnych, w związku z czym stanowią one ich majątek osobisty, nie związany z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. F. S. wskazywał przy tym, że dokonał nabycia nie jako "przedsiębiorca", lecz jako osoba fizyczna ("nieprzedsiębiorca"), bez jakiegokolwiek związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Podatnik podał, że nie wykazywał wspomnianych nieruchomości w ewidencji działalności gospodarczej jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, jak też nigdy nie wchodziły one w skład przedsiębiorstwa podatnika, nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej, nie zaliczano żadnych wydatków związanych z nabytymi nieruchomościami do kosztów działalności gospodarczej, nabyty przez małżonków budynek nie podlegał amortyzacji podatkowej. Również opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu nie były zaliczane do kosztów działalności gospodarczej.
Zamiarem skarżących od chwili nabycia nieruchomości było przeznaczenie ich na realizację niegospodarczych celów życiowych rodziny (wypoczynek, rekreacja), a nie wykorzystywanie ich do celów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu w niniejszym składzie, nieprawidłowa wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. dokonana przez organy podatkowe powoduje, że w konsekwencji zasadne okazały się również zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania.
Stan faktyczny sprawy nie został bowiem ustalony w pełnym zakresie, pozwalającym odnieść się do wszystkich aspektów tej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno ocenić decyzję wymiarową przy uwzględnieniu powyższych uwag.
Wobec powyższego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności należy między innymi ustalić, czy będące przedmiotem opodatkowania nieruchomości zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych, czy dokonywano odpisów amortyzacyjnych, czy wliczono w związku z tym jakiekolwiek wydatki w poczet kosztów uzyskania przychodu.
Podkreślić przy tym należy, że już w toku postępowania podatkowego skarżący wyrażali gotowość udostępnienia podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji środków trwałych działalności gospodarczej podatnika, jednakże organ podatkowy z naruszeniem art. 180, art. 187 § 1 i art. 188 O.p. nie zareagował na tę inicjatywę dowodową.
Znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy nie daje na obecnym etapie postępowania podstaw do twierdzenia, że przedmiotowe nieruchomości wchodziły w skład przedsiębiorstwa, którego właścicielem jest skarżący F. S. Tym samym zasadne jest przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalenie czy posiadacze przedmiotowych nieruchomości, którymi są osoby fizyczne nabyli nieruchomości do majątku osobistego czy też są one własnością przedsiębiorcy i są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. art. 5 ust. 1 i art. 1a pkt 3 u.p.o.l., art. 551 Kodeksu cywilnego).
Nie ulega bowiem wątpliwości, że nieruchomości będące w posiadaniu osoby fizycznej, które nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, to jest nie są i potencjalnie nie mogą być przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych przez prowadzącego przedsiębiorstwo, winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki podstawowej.
W tym stanie rzeczy Sąd kierując się przedstawionymi wyżej względami ,na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących w łącznej kwocie 314 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490). Na zasądzony zwrot kosztów postępowania sądowego składają się należności z tytułu wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (180 zł), a także uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictw (34 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło