I OZ 49/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 299/14 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy wychowanków bursy szkolnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 299/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę M. S. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie skreślenia z listy wychowanków bursy szkolnej z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. Pismem z dnia 13 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi M. S. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2014 r. Do tego pisma załączono wniosek z dnia 13 października o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od ww. skargi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 299/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd wskazał, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a Sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko. W sytuacji gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia. Bak jest racjonalnych powodów do kwestionowania stanowiska, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., może być aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. też post. Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1997 r., II CZ 43/97 oraz z dnia 15 kwietnia 1997 r., II CZ 40/97 niepubl.). Za taką wykładnią art. 87 § 1 p.p.s.a. przemawia to, że strona może racjonalnie powoływać się na istnienie okoliczności świadczących o braku zawinienia z jej strony, gdy fakt bezskuteczności czynności procesowej będzie bezsporny. A zatem, przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy (art. 88 p.p.s.a.), co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r., CKN 1261/99, Prok. i Pr. 2001/4/30). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący wniósł zarówno skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego skargę, jak i wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od tejże skargi. Podjęte przez skarżącego czynności procesowe wzajemnie się wykluczają. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej sprowadza się do badania, czy strona przekroczyła termin do dokonania czynności bez swojej winy. Okoliczność, że do uchybienia terminu doszło w postępowaniu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu - musi być więc bezsporna. W ocenie Sądu zatem początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi (analogicznie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi) wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi kasacyjnej. Wtedy dopiero zaistnieje możliwość złożenia skutecznego wniosku o przywrócenie terminu, spełniającego wymogi określone w art. 87 p.p.s.a., między innymi - równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu o kolizji środków prawnych wymienionych w art. 86 i n. p.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu) oraz art. 173 i n. tej ustawy (skarga kasacyjna). W sytuacji, gdy strona złożyła skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (czy tak jak w tym przypadku, uiszczenia wpisu sądowego od niej) wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi kasacyjnej. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. post. NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., II GZ 222/12, post. NSA z dnia 20 marca 2013 r., I FZ 39/13 - CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). Wobec tego, wniosek o przywrócenie terminu złożony równocześnie ze skargą kasacyjną podlega, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, odrzuceniu jako przedwczesny, a tym samym niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.