V SA/Wa 763/14

WyrokWSA w Warszawie2014-06-09

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Andrzej Kania, Krystyna Madalińska-Urbaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż większości produktów wyprodukowanych przez grupę producentów rolnych jednemu z jej członków, który prowadzi własną działalność gospodarczą, stanowi sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania pomocy finansowej, jeśli ta sprzedaż nie jest uwzględniana przy obliczaniu przychodu netto grupy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający spełnienia obu przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011: sztucznego stworzenia warunków do otrzymania płatności oraz celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Sprzedaż produktów członkowi grupy, która nie jest wliczana do przychodu netto zgodnie z krajowymi przepisami, wpływa jedynie na wysokość pomocy, a nie na stwierdzenie sztuczności warunków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej grupie producentów rolnych "I." Sp. z o.o. z powodu sprzedaży znacznej części wyprodukowanych przez członków grupy indyków na rzecz jednego z członków grupy, M. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą E. Organy uznały, że taka sprzedaż stanowi sztuczne stworzenie warunków do uzyskania pomocy. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA oddalającego skargę, WSA ponownie rozpoznał sprawę, uwzględniając wykładnię NSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi I. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz I. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Grupy Producentów Rolnych "I." Sp. z o. o z G. (dalej skarżąca lub strona) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco: Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. decyzją z [...] sierpnia 2011 r. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania grupy producentów rolnych. W uzasadnieniu wskazano m.in., iż jednym z członków grupy producentów rolnych "I." Sp. z o.o. jest M. R., który prowadzi także działalność gospodarczą jako osoba fizyczna pod firmą E. W ocenie organu M. R. jest zatem zarówno członkiem przedmiotowej grupy producentów rolnych jak i przedsiębiorcą działającym w imieniu własnym. W toku postępowania administracyjnego ARiMR ustaliła, iż w trzecim roku działalności skarżącej doszło do sprzedaży znacznej części produktów wyprodukowanych przez członków grupy producentów rolnych "I. Sp. z o.o. na rzecz M. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą E. W ocenie organu działalność ww. grupy producentów rolnych wskazuje na sztuczny i pozorny charakter stworzonych przez grupę warunków przyznania pomocy. Podkreślono, iż nabycie przez grupę produktów (ze względu na które grupa została utworzona) od swoich członków, a następnie odsprzedaż tych produktów jednemu ze swoich członków prowadzącemu przedsiębiorstwa jako osoba fizyczna od różnymi nazwami, stanowi pozorną działalność takiego podmiotu ukierunkowaną na spełnienie formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa krajowego. Rozpoznając odwołanie strony Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) decyzją z [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE L z 2005r., nr 277, s. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie nr 1698/2005") oraz art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. nr 88, poz. 983 ze zm., dalej: "ustawa o grupach producentów rolnych"), celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwienie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowywania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Prezes ARiMR ustalił, że członkowie grupy sprzedawali całość swojej produkcji do utworzonej przez nich grupy, jednakże grupa producentów rolnych "I." Sp. z o.o. dokonywała dalszej sprzedaży produktów na rzecz E. . tj. podmiotu będącego członkiem grupy. Organ odwoławczy powołując się na art. 431 i art. 434 Kodeksu cywilnego wskazał, że przedsiębiorcą jest M. R. (osoba fizyczna), a E. jest nazwą przedsiębiorcy pod którą wykonuje on działalność gospodarczą. Tak więc znaczna część (tj. 71,85%) wyprodukowanego przez członków grupy produktów (indyków) nie została wprowadzona do obrotu handlowego przez grupę a jedynie sprzedana osobie będącej członkiem grupy, a równocześnie prowadzącej działalność gospodarczą, w ramach której dokonuje uboju zwierząt (indyków) i dokonuje ich dalszej sprzedaży. Sposób funkcjonowania przedmiotowej grupy producentów rolnych nie spełnia w ocenie organu celów, o których mowa w art. 35 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005. Zdaniem organu odwoławczego sposób działalności ww. grupy producentów rolnych uniemożliwia także osiągnięcie celów określonych w art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych. Nie da się bowiem dostosować produkcji rolnej do warunków rynkowych w sytuacji, kiedy dokonuje się sztucznych transferów produkcji (tzn. nie więcej niż 70 %) między grupą a jej członkiem. Nie można bowiem mówić o spełnieniu przez grupę celu polegającego na koncentracji podaży kiedy 70 % produktów sprzedawanych jest zwrotnie na rzecz członka grupy. W skardze z [...] stycznia 2012 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wnosiła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. z [...] sierpnia 2011 r., dopuszczenie dowodu z dokumentu prywatnego – opinii z [...] grudnia 2011 r., zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie: art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U UE L z 2011r., nr 25, s. 8, ze zm. dalej: "rozporządzenia nr 65/2011"), art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, art. 2 i 3 ustawy o grupach producentów rolnych, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. nr 81, poz. 550 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 20 kwietnia 2007r."), poprzez błędne przyjęcie, iż produkty wytwarzane w gospodarstwach członków Grupy Producentów Rolnych "I." sp. z o.o. były sprzedawane do członka tej grupy M. R. oraz, że nastąpiło sztuczne stworzenie przez grupę warunków wymaganych do otrzymania płatności, poprzez dokonywanie sztucznych transferów produktów pomiędzy grupą, a jej członkiem, które to działanie nie spełnia celów tworzenia i działalności grup producentów rolnych, 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, iż sprzedaż produktów dla E. stanowi sprzedaż produktów dla członka Grupy Producentów Rolnych "I." sp. z o.o. na skutek błędnego uznania, iż członkiem Grupy Producentów Rolnych "I." sp. z o.o. jest nie Gospodarstwo Specjalistyczne Ferma Drobiu U. i M. R., lecz M. R., które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na oparcie przez organ I i II instancji zarzutu stworzenia przez grupę sztucznych warunków do uzyskania płatności wyłącznie na założeniu, że M. R. prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą jest podmiotem tożsamym z członkiem grupy producentów rolnych I. Sp. z o.o., którym jest Gospodarstwo Specjalistyczne Ferma Drobiu U. i M. R., reprezentowane przez M. R., a tym samym sprzedaż na rzecz M. R., jako przedsiębiorcy, produktów wyprodukowanych rzez grupę, stanowiła sprzedaż produktów na rzecz członka grupy producentów rolnych I. Sp. z o.o., co miało doprowadzić do sztucznych transferów pomiędzy grupą, a jej członkiem, zmierzających do uzyskania pomocy finansowej. W ocenie strony skarżącej zarówno w I jak i w II instancji organy administracyjne badające sprawę błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż sprzedaż produktów dla E. stanowi sprzedaż dla członka grupy producentów rolnych "I." Sp. z o.o. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 maja 2012r., sygn. akt V SA/Wa 466/12 oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów ze względu, na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Za niesporną okoliczność Sąd I instancji uznał, że odbiorcą produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy producentów rolnych I. w gospodarstwie, którego współwłaścicielem był M. R., był właśnie M. R. jako osoba fizyczna. Nabycie przez E. ponad 70% produktów wytworzonych przez grupę producentów zasadnie zostało, w ocenie Sądu I instancji, uznane za wprowadzenie tych produktów do obrotu niezgodnie z celami art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005. Tym samym wypełniono dyspozycję art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 i w związku z tym prawidłowo organ nie dokonał płatności. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1595/12 uchylił wyrok z 24 maja 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Sąd kasacyjny dokonał wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 i wskazał, że w myśl tego przepisu przesłanką odmowy płatności jest: 1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności oraz 2) wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Oznacza to, że oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy skonfrontować jego subsumcje z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku, grupa producentów rolnych, stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel, ich stworzenia. W ocenie NSA ustalenie, że określona część produktów wytworzonych przez grupę została sprzedana jednemu z członków grupy ma bezpośredni wpływ na wysokość udzielonej pomocy, natomiast nie jest wystarczające dla przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, obejmującej trzeci rok działalności, organy stanęły na stanowisku, że sprzedaż 71,85 % produktów członkowi grupy stanowi o spełnieniu przesłanek określonych w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Na rozprawie przed NSA skarżąca wykazała, że otrzymała pomoc za czwarty i piąty rok działalności. Rodzi się zatem pytanie, czy pozostaje w zgodzie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 przyjęcie, że w stosunku do grupy producenckiej ocena stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności może odnosić się do kolejnego (w tym wypadku trzeciego) roku działalności grupy. Koniecznym także, z uwagi na treść § 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. jest dokonanie oceny, czy jeżeli prawodawca krajowy jedynie wyklucza z przychodu netto przychód ze sprzedaży produktów członkom grupy to możliwym jest wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, o którym mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosowanie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejsza sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1595/13 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu. Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniło jej uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż oceniając - w powyższym kontekście - treść rozstrzygnięć administracyjnych wskazać trzeba, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zasady wsparcia na gruncie prawa unijnego określa art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu: dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. W zakresie istotnym dla rozważanego problemu, zwrócić należy także uwagę na jego ust. 2 stanowiący, że wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I. W zakresie przepisów krajowych istotny jest art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych, który stanowi, że osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Stosownie natomiast do art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych, grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność, jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że: została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2, działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim", spełniających wymagania określone w art. 4, składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników, przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, dla których grupa została utworzona, określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007r. wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Organy orzekające w sprawie jako podstawę rozstrzygnięcia podawały art. art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że M. S. R. jest członkiem grupy producentów rolnych "I." Sp. z o.o. Nie jest także okolicznością sporną, iż odbiorcą indyków – produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy producentów rolnych "I." Sp. z o.o., w tym w Gospodarstwie Specjalistyczna Ferma Drobiu, którego współwłaścicielem z żoną jest M. R., była ta sama osoba fizyczna, tj. M. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą E. Przesądzone również zostało zarówno w uchylonym wyroku WSA w Warszawie z 24 maja 2012r., jak i wyroku NSA z 11 lutego 2014r. (NSA, mimo zarzutów skargi, tego ustalenia Sądu I instancji nie podważył), że osoba ta prowadzi Gospodarstwo Specjalistyczne Ferma Drobiu wraz z żoną U. R. i wbrew twierdzeniom zawartym w załączonej do skargi opinii prawnej, w żaden sposób nie rzutuje na fakt, iż to on właśnie jest członkiem grupy producentów rolnych "I." sp. z o.o. M. R. prowadzący działalność rolniczą oraz M. R. prowadzący działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji pomiotów gospodarczych pozostaje zawsze tym samym podmiotem tj. M. R. Takie stanowisko potwierdza treść § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007r., w którym ustawodawca posługuje się określeniem "produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy", a nie "produkty wytworzone przez członków grupy". Pierwsze z tych sformułowań ma charakter szerszy i należy uznać, że obejmuje swym zakresem produkty wytworzone w ramach funkcjonowania gospodarstwa przez wszelkie podmioty prowadzące w nim działalność wytwórczą, tzn. oboje małżonków będących współwłaścicielami i współzarządzającymi tym gospodarstwem. Powyższe ustalenia zostały zaakceptowane przez NSA, zatem WSA związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że decyzja Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2011r. jest nieprawidłowa w zakresie uznania na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania pomocy. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że cytowany wyżej art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 wymaga do jego zastosowania spełnienia dwóch przesłanek, tj. 1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności oraz 2) wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Powyższe oznacza, że oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 tego rozporządzenia należy skonfrontować jego subsumcje z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku, grupa producentów rolnych, stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel, ich stworzenia. Należy wskazać, że zarówno Dyrektor [...] OR ARiMR, jak i Prezes Agencji, nie przeprowadzili szczegółowego postępowania mającego na celu udowodnienie, iż rzeczywiście skarżąca spółka takie sztuczne warunki stworzyła i jaki był cel ich stworzenia. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 12 września 2013 r. sygn. akt C-434/12 (LEX 1362597) dot. orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija, ETS dokonał wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Trybunał wskazał, że art. 4 ust. 8 tego rozporządzenia w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do organów rozstrzygających w sprawie należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu należy natomiast rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie organ może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Z treści cyt. przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 oraz cyt. wyroku Trybunału Sprawiedliwości wynika – zdaniem Sądu – że organy pochopnie uznały, że w sprawie zaszły przesłanki stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności. Organ mianowicie wskazując na fakt, że ta sama osoba fizyczne jest członkiem grupy producenckiej i osobie tej sprzedano znaczną część (tj. 71,85%) wyprodukowanego przez członków grupy produktów (indyków), to powyższe daje podstawę do stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy. Powyższe jednakże w żaden sposób nie wskazuje na sztuczność stworzenia warunków do uzyskania pomocy. Trzeba bowiem wyjaśnić, iż z cytowanego wyżej § 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007r. wynika jednoznacznie, że określa on jedynie sposób ustalenia wysokości pomocy i w wypadku jeżeli produkt został sprzedany odbiorcy będącemu członkiem grupy to nie stanowi on przychodu w rozumieniu tego przepisu. Zatem wprowadzenie ponad 28% rocznych przychodów sprzedaży ogółem grupy za trzeci rok działalności będzie jedynie miało wpływ na wysokość udzielanej pomocy (bądź też brak udzielenia pomocy) w danym roku prowadzenia działalności przez grupę a nie na stwierdzenie sztuczności stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW. Mając powyższe na względzie, z uwagi na treść § 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r., zdaniem Sądu, w tej konkretnej sprawie, brak jest możliwości spełnienia drugiej przesłanki odmowy płatności, tj. wykazania celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia (art. art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011), gdyż ustawodawca krajowy wyklucza z przychodu netto przychód ze sprzedaży produktów członkom grupy. Sąd stoi także na stanowisku, że w wypadku stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania pomocy w jednym roku działalności grupy, to brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do dokonania płatności w następnym okresie działalności grupy. Powyższe wynika z treści cytowanego art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który wskazuje, że nie udziela się pomocy beneficjentom, którzy stworzyli sztuczne warunki wymagane do otrzymania takich pomocy. Skoro pomoc w myśl art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 udzielana jest przez okres pierwszych 5 lat, to należy wywieść, że w wypadku ustalenia, że sztucznie stworzono warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, to pomoc taka nie może być udzielana zarówno w roku dokonania takiego stwierdzenia, jak i w latach następnych. Natomiast w przedmiotowej sprawie organy ARiMR za czwarty i piąty rok działalności przyznały pomoc skarżącej. Tym samym organy ARiMR przyznały, że w trzecim troku działalności spółki, skarżąca jednak nie stworzyła sztucznych warunków sprzecznych z celami wsparcia. Sąd, w składzie rozpoznającym sprawę, badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych powołanych wyżej przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 oraz art. 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1698/2005, a nadto art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu organy naruszyły art. 107 § 3 k.p.a., który wymaga od organu dokonania prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod normę prawną. Brak wyjaśnienia, jakie okoliczności faktyczne przyjętą przez organ sztuczność uzasadniają - czynią również uzasadnionym zarzuty naruszenia procedury administracyjnej określonych w art. 6, 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 21 ust 1 i 2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427 z p. zm.) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich przyczyn organ winien zatem dokonać ponownej oceny sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów w zakresie wykładni prawa materialnego, z zastosowaniem odpowiednich przepisów dotyczących postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło