II OZ 803/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-28

Skład orzekający: Jacek Chlebny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę bilansową za poprzedni rok obrotowy, ale posiada środki na koncie bankowym i nadal prowadzi działalność gospodarczą, może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykazała stratę bilansową, ale posiada środki na koncie bankowym przewyższające potencjalne koszty sądowe i nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa na stronie, która powinna wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił spółce prawa handlowego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie wpisu od skargi i innych kosztów postępowania. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc, że zysk został przeznaczony na pokrycie strat z lat ubiegłych, a środki na koncie na pokrycie zadłużenia, a wyegzekwowanie należności jest niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 946/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] Sp. z o. o. w W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu strona nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 p.p.s.a.), gdyż posiada na koncie bankowym kwotę 15 tys. zł, zaś w 2013 r. osiągnęła zysk w wysokości 132.603 zł netto, co wskazuje na możliwość uiszczenia 500 zł tytułem wpisu od skargi oraz innych kosztów postępowania sądowego. Odnosząc się do oświadczenia strony, iż wykazany przez spółkę zysk za ubiegły rok został przeznaczony na pokrycie strat z lat ubiegłych, a kwota wykazana na koncie bankowym została przeznaczona na pokrycie zadłużenia, Sąd zauważył, że strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, zatem okoliczność ta nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Powstanie straty nie oznacza utraty możliwości płatniczych (por. postanowienia NSA: z 22 marca 2011 r., II GZ 112/11 oraz z 24 czerwca 2008 r., I FZ 260/08, dostępne na http:// orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I GZ 260/08, lex nr 479125). O możliwościach płatniczych spółki świadczy także fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, LEX nr 477191). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka podniosła, że zysk za ubiegły rok został przeznaczony na pokrycie strat z lat ubiegłych, a kwota wykazana na koncie bankowym została przeznaczona na pokrycie zadłużenia. Dłużnicy spółki nie uregulowali zaległych należności, zaś ich wyegzekwowanie jest niemożliwe. Z tych względów skarżąca spółka nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca spółka nie wykazała, iż spełnia warunek wskazany w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.. Ocena odnosząca się możliwości ponoszenia przez stronę kosztów sądowych została prawidłowo podjęta przez Sąd I instancji na podstawie informacji przedstawionych we wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów. W świetle oświadczeń zawartych w rozpoznawanym wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 3 128 000 zł, wartość środków trwałych 9 405 245 zł, zaś w 2013 r. strona osiągnęła zysk w wysokości 132 603 zł netto. Mając na uwadze ustalenia dotyczące osiągniętego przychodu oraz okoliczność, iż w dniu wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy na rachunku bankowym spółki pozostawały środki w wysokości 15 000 zł, a zatem znacznie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych w sprawie należy stwierdzić, iż ocena Sądu I instancji, że skarżąca spółka nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub nie mogący wygospodarować odpowiednich środków na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, jest zasadna. W zaskarżonym postanowieniu trafnie zwrócono uwagę na to, że spółka prowadzi nadal działalność gospodarczą, co świadczy o tym, że posiada płynność finansową. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło