I SA/Kr 858/14
WyrokWSA w Krakowie2014-06-12
Skład orzekający: Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może zawrzeć w pouczeniu formularza podatkowego (rolnego i leśnego) zapis o odpowiedzialności karnej skarbowej, jeśli przepisy prawa nie przewidują takiego obowiązku?Ratio decidendi
Rada gminy nie może nakładać na podatników obowiązku składania oświadczeń zawierających pouczenie o odpowiedzialności karnej skarbowej w formularzach podatkowych, jeśli przepisy prawa nie przewidują takiego wymogu. Brak ustawowego upoważnienia do zawarcia takich zapisów w formularzach uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w tej części.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Wieliczce zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Świątnikach Górnych dotyczącą określenia wzorów formularzy na podatek rolny i leśny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o podatku rolnym oraz ustawy o podatku leśnym, wskazując, że część załącznika nr 3 do uchwały, zawierająca pouczenie o odpowiedzialności karnej skarbowej, wykracza poza upoważnienie ustawowe. Rada Gminy wniosła o uwzględnienie skargi, przyznając rację Prokuratorowi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Świątnikach Górnych w części dotyczącej zapisu "Uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 56 ustawy z dnia 10 września 1999 roku – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 z późn. zm.), niniejsze dane potwierdzam własnoręcznym podpisem."Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt I SA/Kr 858/14 Kraków, dnia 12 czerwca 2014 r. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieliczce na uchwałę Nr XIV/105/2011 Rady Miejskiej w Świątnikach Górnych z dnia 25 listopada 2011 r. w sprawie określenia wzorów formularzy na podatek rolny i leśny w części dotyczącej zapisu "Uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 56 ustawy z dnia 10 września 1999 roku – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 z późn. zm.), niniejsze dane potwierdzam własnoręcznym podpisem.", zawartej w pouczeniu załącznika nr 3 do uchwały stwierdza nieważność uchwały w zaskarżonej części.
Prokurator Rejonowy w Wieliczce wniósł skargę na uchwałę Nr XIV/105/2011 Rady Miejskiej w Świątnikach Górnych z dnia 25 listopada 2011 r. w sprawie określenia wzorów formularzy na podatek rolny i leśny. Treść skargi wskazuje, że przedmiotem zaskarżenia była część załącznika nr 3 do uchwały (formularz "Informacja w sprawie podatku rolnego i leśnego na rok..."), zawierająca zapis "Uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 56 ustawy z dnia 10 września 1999 roku – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 z późn. zm.), niniejsze dane potwierdzam własnoręcznym podpisem." Skarżący zarzucił naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym.
Prokurator wskazał w uzasadnieniu, że przepisy prawa, w oparciu o które doszło do wydania skarżonej uchwały nie mogły stanowić podstawy do zawarcia w treści załącznika pouczenia o treści art. 56 k.k.s. Jeśli ustawodawca w akcie prawnym wyższej rangi nie przewiduje określonych obowiązków, to nie może ich tworzyć i egzekwować gmina w drodze uchwały. Ustawodawca nie wprowadził wymogu odbierania od podatników oświadczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej.
Rada Gminy Świątniki Górne w odpowiedzi na skargę wniosła o jej uwzględnienie, uznając argumentację Prokuratora Rejonowego w Wieliczce za prawidłową i podnosząc, że zaskarżona uchwała straciła już moc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części.
W pierwszej kolejności rozważyć należy, czy niniejsza sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, o co wnosiła skarżącą. Stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Przesłanka ta została zrealizowana. Gmina Świątniki Górne w odpowiedzi na skargę wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący, któremu odpis odpowiedzi na skargę doręczono w dniu 9 maja 2014r., w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec powyższego możliwe stało się rozpoznanie niniejszej sprawy w tym trybie, a zatem na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 120 p.p.s.a.).
Należy też zaznaczyć, że uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyni bezprzedmiotową jej sądowej kontroli. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Tak, więc uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Uchylenia uchwały nie można utożsamiać z uwzględnieniem skargi. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały - wywierające skutki od daty uchylenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt II OSK 1776/06, Lex Omega nr 327767).
Przechodząc do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały należy zauważyć przede wszystkim, że z art. 168 Konstytucji RP wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach.
Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Analogiczne upoważnienie dla organu stanowiącego gminy zawiera przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym. W/w przepisy – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 56 k.k.s., a zatem sformułowanie: "Uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 56 ustawy z dnia 10 września 1999 roku – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 z późn. zm.), niniejsze dane potwierdzam własnoręcznym podpisem.", zawarte w pouczeniu załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy.
Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej skarbowej, celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. nieważności uchwały w części obejmującej oświadczenie o uprzedzeniu o odpowiedzialności z art. 56 k.k.s.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 147 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło