II GSK 609/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. F. P. Sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 22 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 279/14 w przedmiocie odrzucenia skargi H. F. P. Sp. z o.o. w W. w sprawie ze skargi H. F. P. Sp. z o.o. w W. i S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier na automatach poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 279/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odrzucił skargę H. F. P. sp. z o.o. w W. (skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 28 lutego 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2099/14, uchylił postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi skarżącej, wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazując, że wobec nieskutecznego uzupełnienia braku skargi przez pełnomocnika (wykazania umocowania do działania w sprawie w imieniu skarżącej), powinien wezwać ją do podpisania złożonej skargi. Sąd I instancji wobec stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2014 r. (przesłanym w dniu 3 grudnia 2014 r.) wezwał skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jej prawidłowo podpisanego egzemplarza przez osoby uprawnione do jej reprezentowania wraz z dokumentem, potwierdzających reprezentację, względnie do podpisania skargi w sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej WSA we W., przez osoby uprawnione do reprezentowania skarżącej oraz złożenie dokumentu, potwierdzających reprezentację – pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie przesłano dwa egzemplarze skargi podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego wraz z pełnomocnictwem procesowym do dokonania czynności, co w ocenie Sądu I instancji nie stanowiło prawidłowego wykonania zarządzenia i dało podstawę do odrzucenia skargi. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożyła skarżąca, zarzucając: - naruszenie art. 49 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez niepełne, niejednoznaczne i wprowadzające w błąd sformułowanie treści wezwania WSA z dnia 3 grudnia 2014 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżącego z dnia 3 kwietnia 2014 r., w szczególności niewskazanie uzupełnienia, jakich konkretnie braków żąda Sąd: - naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 187 § 3 ustawy Ordynacji podatkowa (tj. Dz. U. z 1997 Nr 137 poz. 926 z późn. zm.,dalej: o.p.) oraz art. 15 § 1, art. 16 i art. 17 § 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (tj. Dz. U. z 1997 Nr 121 poz. 769 z późn. zm, dalej: u.k.r.s.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik spraw, tj. odrzucenie skargi, ze względu na rzekome niewykonanie przez stronę wezwania do uzupełnienia braku formalnego w postaci przedłożenia odpisu KRS mimo, iż zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami domniemywa się, iż dane wpisane do rejestru są prawdziwe i nikt nie może powoływać się na niezajomość opublikowanych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wpisów w rejestrze, a ponadto jako, że wymagany odpis KRS znajdował się już w aktach sprawy, w związku z czym należy dokument ten traktować jako znany organowi i Sądowi i jako taki zgodnie z art. 187 § 3, nie wymaga udowodnienia; - naruszenie art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. odrzucenie skargi, z uwagi na rzekome niewykonanie zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez nienadesłanie odpisu KRS aktualnego na dzień dokonanych czynności, podczas gdy skarżąca otrzymała jedynie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w zakresie nadesłania jej prawidłowego egzemplarza, podpisanego przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki wraz z dokumentem, z którego wynikać będzie umocowanie tych osób do jej reprezentowania, któremu to zobowiązaniu zadośćuczyniła; - naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.ps.a. oraz art. 34 i art. 35 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. odrzucenie skargi ze względu na rzekome niewykonanie zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez jej niepodpisanie, w zakreślonym przez Sąd terminie przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki, a podpisanie jej przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego (stronie przysługuje ustawowe prawo do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika), co w ocenie Sądu nie stanowiło zadość wykonaniu wezwania i skutkowało uznaniem czynności za bezskuteczną. Wobec powyższego wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we W.: - przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: pisma skarżącej z dnia 11 grudnia 2014 r. wraz z załączonymi dokumentami: podpisanego egzemplarza skargi oraz pełnomocnictwa dla działającego pełnomocnika - na okoliczność wykazania uzupełnienia przez skarżącą braku formalnego oraz kopii wezwania z dnia 3 grudnia 2014 r. i postanowienia z dnia 22 grudnia 2014 r. w przedmiocie odrzucenia skargi skarżącej - na okoliczność wykazania, iż odpis KRS skarżącej spółki znajduje się w aktach sprawy i został do niej dołączony, a także celem wykazania błędów merytorycznych i niespójności występujących w sprawie pismach Sądu. - zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 p.p.s.a. Nieważność postępowania w tej sprawie nie wystąpiła, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny mógł rozpoznać skargę kasacyjną, której zarzuty, postawione w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zasługują na uwzględnienie z poniższych powodów. Naczelny Sąd Administracyjny analizując materiał sprawy doszedł do przekonania, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w prawidłowy sposób. Słusznie w złożonej skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej zarzuca Sądowi nieprawidłowe sformułowanie zarządzenia. Zauważyć przede wszystkim należy, że art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu odrzucenie skargi w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego, niewłaściwe jego zastosowanie niesie jednak za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego musi być zatem na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości, a zwłaszcza należy w nim dokładnie określić braki formalne oraz sposób ich usunięcia. Niezachowanie tego wymagania uniemożliwia zastosowanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na konieczność jednoznacznego i precyzyjnego redagowania wezwań do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego, kierowanych do stron w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. zwrócono uwagę zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, str. 210, postanowienia NSA: z 9 marca 2010 r., II GSK 194/10, z 16 grudnia 2009 r., II FSK 465/09, z 3 czerwca 2009 r., II GSK 421/09). Zatem wezwanie to powinno być na tyle jasne i niedwuznaczne, by u strony nie powstała wątpliwość co do przedmiotu tegoż wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. W przypadku, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do jego treści, nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1999 r., III RN 6/99, OSNC 2000, nr 9, poz. 343). W rozpoznawanej sprawie wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, poprzez "nadesłanie jej prawidłowego egzemplarza przez osoby uprawione do reprezentowania spółki wraz z dokumentem, z którego wynikać będzie umocowanie tych osób do reprezentowania spółki względnie do podpisania skargi w sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej Sądu przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki oraz złożenie dokumentu, z którego wynikać będzie umocowanie tych osób do reprezentowania spółki, pod rygorem odrzucenia skargi". O ile prawidłowo został wskazany termin do usunięcia braków (7 dni), jak i prawidłowo pouczono o skutkach nieusunięcia tych braków (odrzucenie skargi), o tyle nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że z wezwania o zacytowanej wyżej treści jednoznacznie wynikało, jaka była intencja Sądu I instancji, skoro uznał, że podpisana skarga przez profesjonalnego pełnomocnika, działającego za stronę wraz z dołączonym pełnomocnictwem upoważnionym dla dokonania czynności, nie była wystarczająca do uznania, iż braki formalne skargi zostały uzupełnione. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że słusznie wskazuje w złożonej skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej, że w myśl art. 34 i art. 35 § 1 p.p.s.a. strony mają prawo do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, który będzie działał za stronę w prowadzonym postępowaniu, wobec czego kwestionowanie przez Sąd I instancji prawidłowości dokonania powyższej wskazanej czynności jest pozbawieniem strony jej prawa do profesjonalnej pomocy i obrony. W szczególność w przypadku, gdy udzielone pełnomocnictwo pełnomocnikowi działającemu w sprawie w imieniu skarżącej spełnia wszelkie wymogi formalne. Podkreślenia wymaga, że bez znaczenia jest fakt braku złożenia wraz z pełnomocnictwem dokumentu KRS, gdyż Sąd I instancji precyzyjnie nie wezwał strony do jego złożenia, a w aktach sprawy znajduje się odpis KRS, z którego wynika, że osoba, która podpisała rzeczone pełnomocnictwo była do tego upoważniona. Zważyć należy, że celem wezwania do usunięcia braków formalnych jest usunięcie tych braków, nie zaś wykonanie wezwania sądu do ich usunięcia, a sankcja z art. 58 § 1 p.sp.a. związana jest z nieusunięciem braków formalnych, a nie z niewykonaniem wezwania do ich usunięcia. Analizując materiał zebrany w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że braki skargi zostały usunięte i można nadać jej bieg, zatem nie istniała podstawa do odrzucenia skargi. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić, zgodnie z art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się na marginesie do wniosku o zasądzenie kosztów należy wyjaśnić, że przepis art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07, publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 23).