II GSK 2099/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. F. P. Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 279/14 o odrzuceniu skargi H. F. P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r. o sygn. akt III SA/Wr 279/14 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił skargę H. F. P. Spółki z o.o. w W. (dalej jako Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] lutego 2014 r. wnieśli S. K. oraz Spółka. Za obie strony skargę podpisał profesjonalny pełnomocnik. W wykonaniu wezwania Sądu z dnia [...] maja 2014 r., do Sądu nadesłano odpis KRS Spółki, a także pełnomocnictwo udzielone autorowi skargi przez S. K. Pełnomocnik nie przedłożył natomiast dokumentu umocowania do reprezentowania Spółki, więc WSA w W. odrzucił skargę Spółki z uwagi na to, że jej brak formalny nie został uzupełniony w terminie 7 dni, zakreślonym w wezwaniu. Skargą kasacyjną Spółka domagała się uchylenia wskazanego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Wniosła też o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu tj. pisma z dnia [...] maja 2014 r., uzupełniającego braki formalne skargi poprzez uiszczenie wpisu od skargi. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do usunięcia braków formalnych skargi; 2. art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 49 § 1 w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia braków formalnych skargi i odrzucenia jej bez zaistnienia przesłanki z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Uzasadniając zarzuty wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że w sytuacji, gdy pełnomocnik nie wykonał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi i nie przedłożył wymaganego pełnomocnictwa, ale podpisał skargę, to Sąd powinien uznać, że skarga nie została podpisana i wezwać stronę do jej podpisania. Dopiero w braku wykonania tego wezwania przez stronę, Sąd mógłby skargę odrzucić. Skoro w tej sprawie strona nie została wezwana do podpisania skargi, to przyjąć należy, że Sąd naruszył prawo, więc zaskarżone postanowienie powinno być uchylone. Dyrektor Izby Celnej we W. nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 p.p.s.a. Nieważność postępowania w tej sprawie nie wystąpiła, dlatego też NSA mógł rozpoznać skargę kasacyjną, której zarzuty, postawione w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zasługują na uwzględnienie z poniższych powodów. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma przepis art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że ocena warunków formalnych wniesionego przez stronę pisma należy do Przewodniczącego Wydziału lub Przewodniczącego posiedzenia. W sytuacji, gdy przy wstępnej weryfikacji pisma strony Przewodniczący uzna, że jest ono obarczone istotnym brakiem formalnym, to wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, a obowiązkiem strony jest wykonanie tego wezwania w terminie i pod rygorem wskazanym w tym wezwaniu. Wskazać wypada, że problem skutków dla mocodawcy czynności dokonywanych przez wadliwie ustanowionego pełnomocnika był już przez sądy administracyjne rozstrzygany. W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r. o sygn. akt I GSK 2703/05 (publik. ONSAiWSA z 2006 r. nr 3, poz. 77) NSA sformułował tezę, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Powyższy pogląd nie uległ zmianie, a obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA (por. postanowienia NSA z dnia: 21 października 2011 r. o sygn. akt I FSK 1397/11, 13 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 2634/11, 5 lutego 2014 r. o sygn. akt II FSK 3634/13 i z dnia 17 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II FSK 557/14; dostępne w Internecie – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony, składając skargę do Sądu I instancji, nie dołączył do niej właściwego umocowania do działania w imieniu Spółki, a na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przedłożył tylko odpis z KRS dotyczący H. F. P. Spółki z o.o. w W. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu było skierowanie do strony wezwania na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Wezwanie powinno zawierać rygor odrzucenia skargi, jeżeli jej brak nie zostałaby uzupełniony przez stronę w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Podkreślenia wymaga, że brak wezwania przez Sąd I instancji strony do podpisania skargi, gdy jej pełnomocnik nie podpisał skargi, jak w niniejszej sprawie, lub gdy skargę podpisał, lecz nie załączył prawidłowego dokumentu pełnomocnictwa, jest oczywiście nie do pogodzenia z wyrażonym w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawem do sądu. Zdaniem NSA skoro nie wystąpiły w tej sprawie przesłanki do odrzucenia skargi przez WSA we W. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to poddane kontroli kasacyjnej postanowienie z dnia 13 czerwca 2014 r. należało uchylić jako przedwczesne, uznając za trafne zarzuty skargi kasacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę WSA we W. prawidłowo wezwie stronę skarżącą do podpisania skargi. Z wymienionych powodów oraz w oparciu o treść art. 185 § 1 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji. NSA nie rozstrzygnął o kosztach postępowania, ponieważ w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 3, poz. 42) sąd kasacyjny przyjął, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.