III SA/Wr 245/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-06-13
Skład orzekający: Maciej Guziński, Anna Moskała, Magdalena Jankowska - Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną z tytułu naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowców, pomimo podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących braku wpływu na powstanie naruszeń i niewłaściwej organizacji pracy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo nałożył karę pieniężną. Stwierdzono, że naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowców zostały prawidłowo ustalone na podstawie danych z urządzeń rejestrujących. Podniesiono, że podmiot wykonujący przewóz ponosi odpowiedzialność za organizację pracy kierowców i nadzór nad przestrzeganiem przepisów, a podnoszone przez stronę okoliczności (np. błędy kierowców, konieczność dojazdu na parking) nie stanowią podstawy do wyłączenia odpowiedzialności na podstawie art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ani art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Kontrola drogowa wykazała szereg naruszeń przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowców przez "A" spółkę jawną. D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną. Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył nową karę pieniężną, uwzględniając częściowo zarzuty strony, ale jednocześnie podwyższając niektóre kary. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i błędne przypisanie naruszeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi "A" spółka jawna I. S. i A. S. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji pierwszej instancji i nałożenie kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267), art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92 a ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2013 r., poz. 1414), lp. 5.2, lp. 5.3., Ip. 5.4, Ip. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), po rozpatrzeniu odwołania “A" Sp. J. (dalej strona skarżąca), od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. (nr [...]) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, Główny Inspektor Transportu Drogowego:
1. uchylił zaskarżoną decyzję;
2. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu:
a) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
b) skrócenia dziennego czasu odpoczynku
c) skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku,
d) przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni.
Rozstrzygnięcie podjęto w następującym stanie faktycznym.
Inspektorzy transportu drogowego przeprowadził [...] lipca 2013 r. kontrolę strony skarżącej, jako przedsiębiorcy prowadzącego także działalność w zakresie transportu drogowego. Zakres kontroli obejmował okres od [...].07.2012 r. do [...].07.2013 r. Przedmiotem kontroli była: zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy; zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r., Dz. U. z 1999r., NR 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. 2004 r., Nr 92, poz. 874).
Średnia liczba kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli, jak wynika z przedłożonych dokumentów, wynosiła 67 kierowców. Przedsiębiorca w okresie objętym kontrolą dysponował licencją na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...]. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z [...] lipca 2013 r.
W konsekwencji tej kontroli, po wszczęciu postępowania administracyjnego, D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2013 r., nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości [...]zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
W odwołaniu pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonania dowolnej jego oceny, przez m.in. zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków wskazanych kierowców na okoliczność przyczyn powstania określonych naruszeń oraz konsekwencji wyciągniętych wobec kierowców przez stronę, a także zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy i braku wpływu strony na powstałe naruszenia i niezastosowania art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
Podniósł także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, niezastosowanie ww. przepisów mimo zaistnienia w sprawie określonych w nich przesłanek. Naruszenie art. 107 k.p.a., poprzez zaniechanie sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego, poprzez zdawkowe i pobieżne odniesieniu się do wyjaśnień złożonych przez stronę i niepodaniu przyczyn z powodu których organ I instancji odmówił ich wiarygodności i mocy dowodowej.
Wniesiono w odwołaniu o przeprowadzenie na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowego postępowania dowodowego, poprzez przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych kierowców, co do przyczyn popełnienia przez nich naruszeń norm czasu pracy.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że całokształt ustaleń faktycznych organu opiera się na powieleniu naruszeń wygenerowanych przez program Tachoscan. Nie podjęto próby ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do poszczególnych naruszeń, nie weryfikując należycie czy spełnione zostały przesłanki zwalniające stronę od odpowiedzialności za naruszenia dokonane przez kierowców. Natomiast naruszenia popełnione przez poszczególnych kierowców wynikały bądź z zaniedbań lub zwykłych pomyłek kierowców na które strona skarżąca nie miała wpływu, bądź z okoliczności niemożliwych do przewidzenia i zapobieżenia. Ponadto, stosowanie do art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 (WE), wskazywano na wydrukach z tachografu przyczyny odstępstw od stosowania przepisów rozporządzenia.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego: 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu: a) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, b) skrócenia dziennego czasu odpoczynku; c) skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku; d) przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji w jego wstępnej części wskazał przepisy prawne będące podstawą w sprawie. W dalszej części uzasadnienia, odniesiono się do poszczególnych naruszeń. I tak:
1. Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Podniesiono, że stosownie do art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Natomiast - lp. 5.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut.
1) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowców: kierowcy 1- (A. J.) - wynika, że dnia [...].02.2013 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 19 minut. Kierowca prowadził pojazd od godziny 09: 01 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r. do godziny 17 : 54 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r., tj. łącznie 6 godzin i 49 minut. W powyższym okresie kierowca nie wykonał przerwy minimum 45 - minutowej lub przerwy dzielonej zgodnej z regulacją art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 (WE). Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania tych przepisów. W konsekwencji zasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 950 złotych.
2) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 1- wynika, że kierowca dnia [...].03.2013 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 19 minut. Prowadził pojazd od godziny 05 : 31 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013 r. do godziny 11 : 22 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013r., tj. łącznie 4 godziny i 49 minut. W powyższym okresie nie wykonał przerwy minimum 45 - minutowej lub przerwy dzielonej zgodnej z regulacją art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 (WE). Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W tym stanie, zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokościć 150 złotych.
3) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 2 – (M. Z.) - wynika, że kierowca dnia [...].01.2013 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 37 minut. Prowadził pojazd od godziny 10 : 01 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013r. do godziny 18 : 26 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r., tj. łącznie 7 godzin i 7 minut. W powyższym okresie kierowca nie wykonał przerwy minimum 45 - minutowej lub przerwy dzielonej zgodnej z regulacją art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 (WE). Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1150 złotych.
4) Wskazano także, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 2 – wynika, że kierowca dnia [...].02.2013 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 25 minut. Kierowca prowadził pojazd od godziny 14 : 40 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r. do godziny 21 : 53 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r., tj. łącznie 5 godzin i 55 minut. W powyższym okresie kierowca nie wykonał przerwy minimum 45 - minutowej lub przerwy dzielonej zgodnej z regulacją art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 (WE). Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna winna wynieść 550 złotych.
2. Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Podniesiono, że w myśl art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku . Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Natomiast - lp. 5.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
1) Wskazano w tym zakresie, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 3 – (A. M.) - wynika, że [...].01.2013 r. o godzinie 04 : 57 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu inicjując tym samym początek nowego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w ciągu którego tj. najpóźniej do godziny 04 : 57 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. winien wykonać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 9-godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 20 : 57 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. a godziną 04 ; 57 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r., który trwał 8 godzin. Kierowca skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 1 godzinę w stosunku do normy 9-godzinnej. Okazany wydruk z karty wskazuje jako powód naruszenia wyjazd po załadunku z firmy na parking. Powyższa okoliczność, zdaniem organu, nie zalicza się do uzasadnionych powodów odstępstwa od przestrzegania norm czasu pracy wskazanych w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, lecz jest okolicznością wynikającą z niewłaściwej organizacji zadania przewozowego. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 100 złotych.
2) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 3 – wynika, że [...].01.2013 r. o godzinie 04 : 05 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu inicjując tym samym początek nowego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w ciągu którego tj. najpóźniej do godziny 04 : 05 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013r. winien wykonać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 9-godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 19 : 21 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013r. a godziną 04 : 05 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013r., który trwał 8 godzin i 44 minuty. Kierowca skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 16 minut w stosunku do normy 9-godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 100 złotych.
3) Wskazano także, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 4 – (B. N.) - wynika, że dnia [...].01.2013 r. o godzinie 22 : 18 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu inicjując tym samym początek nowego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w ciągu którego tj. najpóźniej do godziny 22 : 18 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. winien wykonać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 9-godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 01 : 43 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. a godziną 09 : 22 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013r., który trwał 7 godzin i 39 minut. Kierowca skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 1 godzinę i 21 minut w stosunku do normy 9-godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 300 złotych.
4) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 5 – (M. T.) - wynika, że dnia [...].02.2013 r. o godzinie 06 : 27 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu inicjując tym samym początek nowego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w ciągu którego tj. najpóźniej do godziny 06 : 27 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r. winien wykonać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 11-godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 11 : 02 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r. a godziną 20 : 03 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r., który trwał 9 godzin i 1 minutę. Kierowca skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 1 godzinę i 59 minut w stosunku do normy 11-godzinnej, bowiem wykorzystał już trzy skrócone odpoczynki dzienne w wymiarze minimum 9 godzin. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 300 złotych.
5) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 5 – wynika, że [...].02.2013 r. o godzinie 20 : 03 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu inicjując tym samym początek nowego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w ciągu którego tj. najpóźniej do godziny 20 : 03 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r. winien wykonać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 11-godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 06 : 37 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r. a godziną 15 : 38 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r., który trwał 9 godzin i 1 minutę. Kierowca skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 1 godzinę i 59 minut w stosunku do normy 11-godzinnej, bowiem wykorzystał już trzy skrócone odpoczynki dzienne w wymiarze minimum 9 godzin. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 300 złotych.
6) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 5 – wynika, że [...].03.2013 r. o godzinie 00 : 22 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu inicjując tym samym początek nowego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w ciągu którego tj. najpóźniej do godziny 00 : 22 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013 r. winien wykonać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 11-godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 15 : 08 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013r. a godziną 00 : 10 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013r., który trwał 9 godzin i 2 minuty. Kierowca skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 1 godzinę i 58 minut w stosunku do normy 11-godzinnej, bowiem wykorzystał już trzy skrócone odpoczynki dzienne w wymiarze minimum 9 godzin. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 300 złotych.
7) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 6 – G. W. wynika, że [...].01.2013 r. o godzinie 04 : 29 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu inicjując tym samym początek nowego 24-godzinnego okresu rozliczeniowego w ciągu którego tj. najpóźniej do godziny 04 ; 29 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. winien wykonać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 11-godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 16 : 42 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013r. a godziną 02 : 27 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013r., który trwał 9 godzin i 45 minut. Kierowca skrócił wymagany odpoczynek dzienny o 1 godzinę i 15 minut w stosunku do normy 11-godzinnej, bowiem wykorzystał już trzy skrócone odpoczynki dzienne w wymiarze minimum 9 godzin. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 300 złotych.
8) Wskazano, że dane cyfrowe z karty kierowcy 2 – nie potwierdzają wystąpienia naruszenia lp. 5.3. załącznika nr 3 do ustawy. Kierowca rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu o godzinie 06 : 41 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym najdłuższy nieprzerwany odpoczynek kierowca wykonał między godziną 11 : 24 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r. a godziną 09 ; 18 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r., który trwał 21 godzin i 54 minuty. Dlatego kara pieniężna nałożona za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 300 złotych jest nie zasadna i winna zostać uchylona.
3. Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku, lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Podniesiono, że w myśl art. 8 ust. 1 i 6 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 rok kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne okresy odpoczynku lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin. Natomiast - lp. 5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 50 zł o czas do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
1) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 7 – (K. Ł.) - wynika, że [...].01.2013. r. o godzinie 07 : 05 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu po wykonanym odpoczynku tygodniowym regularnym. Najpóźniej po upływie maksymalnie sześciu okresów 24-godzinnych tj. o godzinie 07 : 05 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. kierowca powinien rozpocząć odbiór odpoczynku tygodniowego w wymiarze 24 godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek kierowcy wykonał miedzy godziną 13 : 35 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. a godziną 22 : 01 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r., który trwał 32 godziny i 26 minut. Kierowca wykonał zatem wymagany odpoczynek tygodniowy w przewidzianym wymiarze a kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny jest niezasadna i winna zostać uchylona.
2) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 7 –- wynika, że [...].01.2013 r. o godzinie 22 : 01 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu po wykonanym odpoczynku tygodniowym skróconym. Najpóźniej po upływie maksymalnie sześciu okresów 24-godzinnych tj. o godzinie 22 : 01 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. kierowca winien rozpocząć odbiór wymaganego odpoczynku tygodniowego w wymiarze minimum 45-godzin. Kierowca nie wykonał wymaganego odpoczynku regularnego, natomiast najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 10 : 51 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. a godziną 16 : 37 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r., który trwał 29 godzin i 45 minut. Skrócił zatem wymagany odpoczynek tygodniowy o 15 godzin i 15 minut w stosunku do normy 45 godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 1550 złotych.
3) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 4 – wynika, że [...].02.2013 r. o godzinie 10 : 01 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu po wykonanym odpoczynku tygodniowym skróconym. Najpóźniej po upływie maksymalnie sześciu okresów 24-godzinnych tj. o godzinie 10 : 01 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r. kierowca winien rozpocząć odbiór wymaganego odpoczynku tygodniowego w wymiarze minimum 45-godzin. Kierowca nie wykonał wymaganego odpoczynku regularnego, natomiast najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie wykonał między godziną 15 : 41 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r. a godziną 09 : 01 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r., który trwał 17 godzin i 20 minut. Skrócił zatem wymagany odpoczynek tygodniowy o 27 godzin i 40 minut w stosunku do normy 45 godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 2750 złotych.
4) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 4 – wynika, że [...].02.2013r. o godzinie 00 : 01 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu po wykonanym odpoczynku tygodniowym regularnym. Najpóźniej po upływie maksymalnie sześciu okresów 24-godzinnych tj. o godzinie 00 : 01 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013r. kierowca winien rozpocząć odbiór wymaganego odpoczynku tygodniowego w wymiarze minimum 24-godzin. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek kierowca wykonał między godziną 20 : 28 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013 r. a godziną 23 : 04 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013 r., który trwał 26 godzin i 36 minut. Kierowca wykonał zatem odpoczynek tygodniowy w prawidłowym wymiarze. Dlatego kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny jest niezasadna i winna zostać uchylona.
5) Wskazał, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 5 – wynika, że [...].02.2013 r. o godzinie 05 : 12 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu po wykonanym odpoczynku tygodniowym skróconym. Najpóźniej po upływie maksymalnie sześciu okresów 24-godzinnych tj. o godzinie 05 : 12 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r. kierowca winien rozpocząć odbiór wymaganego odpoczynku tygodniowego w wymiarze minimum 45-godzin. Kierowca nie wykonał wymaganego odpoczynku regularnego, natomiast najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie wykonał między godziną 15 : 49 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r. a godziną 08 : 07 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r., który trwał 16 godzin i 17 minut. Skrócił zatem wymagany odpoczynek tygodniowy o 28 godzin i 43 minuty w stosunku do normy 45 godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 2850 złotych.
6) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 8 – (G. W.) - wynika, że [...].02.2013 r. o godzinie 05 : 00 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu po wykonanym odpoczynku tygodniowym regularnym. Najpóźniej po upływie maksymalnie sześciu okresów 24-godzinnych tj. o godzinie 05 : 00 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013 r. winien rozpocząć odbiór wymaganego odpoczynku tygodniowego w wymiarze minimum 24-godzin. Kierowca nie wykonał wymaganego odpoczynku skróconego, natomiast najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie wykonał między godziną 19 : 09 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013 r. a godziną 12 : 15 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013 r., który trwał 17 godzin i 6 minut. Skrócił zatem wymagany odpoczynek tygodniowy o 6 godzin i 54 minuty w stosunku do normy 24 godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 650 złotych.
7) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 6 – wynika, że [...].01.2013 r. o godzinie 09 : 09 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu po wykonanym odpoczynku tygodniowym skróconym. Najpóźniej po upływie maksymalnie sześciu okresów 24-godzinnych tj. o godzinie 09 : 09 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. kierowca winien rozpocząć odbiór wymaganego odpoczynku tygodniowego w wymiarze minimum 45-godzin. Kierowca nie wykonał wymaganego odpoczynku regularnego, natomiast najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 14 : 03 czasu UTC+1 dnia [...].01.2013 r. a godziną 14: 06 czasu UTC+1 dnia 07.01.2013 r., który trwał 24 godziny i 3 minuty. Skrócił wymagany odpoczynek tygodniowy o 20 godzin i 57 minut w stosunku do normy 45 godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 2050 złotych.
8) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 6 – wynika, że [...].02.2013 r. o godzinie 08 : 31 czasu UTC+1 rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu po wykonanym odpoczynku tygodniowym skróconym. Najpóźniej po upływie maksymalnie sześciu okresów 24-godzinnych tj. o godzinie 08 : 31 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013r. kierowca winien rozpocząć odbiór wymaganego odpoczynku tygodniowego w wymiarze minimum 45-godzin. Kierowca nie wykonał wymaganego odpoczynku regularnego, natomiast najdłuższy nieprzerwany odpoczynek w powyższym okresie kierowca wykonał między godziną 10 : 21 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r. a godziną 08 : 31 czasu UTC+1 dnia [...].02.2013 r., który trwał 22 godziny i 10 minut. Skrócił zatem wymagany odpoczynek tygodniowy o 22 godziny i 50 minut w stosunku do normy 45 godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 2250 złotych.
Podniesiono w tym zakresie, że łączna kwota kar pieniężnych z tytułu popełnionych przez przedsiębiorcę naruszeń przepisu lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym ulega zmianie w stosunku do sumy kar z tego tytułu nałożonych przez organ I instancji i winna wynieść 12 100 złotych.
4. Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni, lp. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Podniesiono, że zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006, łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie może przekroczyć 90 godzin. Natomiast lp. 5. 6. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonuje przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin karą pieniężną w wysokości 100 złotych oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 150 złotych
1) Wskazano, że z danych cyfrowych z karty kierowcy 4 – wynika, że w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym między godziną 00 : 00 czasu UTC+1 dnia [...].03.2013 r. a godziną 24 : 00 czasu UTC+1 dnia 24.03.2013 r. prowadził pojazd łącznie przez 94 godziny i 20 minut, czym przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 4 godziny i 20 minut w stosunku do normy 90 - godzinnej. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny winna wynieść 250 złotych.
W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławszy podniósł, że łączna kwota kar pieniężnych za wszystkie naruszenia ulega zmianie w stosunku do kwoty ustalonej przez organ I instancji i wynosi 16 850 złotych. Dlatego uchylono zaskarżoną decyzję w całości i wydano rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Bowiem, jak wskazał organ drugiej instancji, niesłusznie nałożono kary pieniężne za następujące naruszenia: skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę 4- w dniach 25.02.2013 r. - 03.03.2013 r., skrócenia przez kierowcę 7 tygodniowego czasu odpoczynku w dniach 31.12.2012 r.- 06.01.2013 r. oraz skrócenia przez kierowcę 2 dziennego czasu odpoczynku dnia 21.02.2013 r. Jednocześnie w przypadku kilku naruszeń - lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stwierdzono, iż organ I instancji zaniżył ich wysokość. Dotyczy to naruszeń: skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę 6 w dniach 04.02.2013 r. - 10.02.2013 r., skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę 6 w dniach 04.01.2013 r. - 10.01.2013 r., skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę 5 w dniach 11.02.2013 r. - 17.02.2013 r., skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę 4 w dniach 11.02.2013 r. - 17.02.2013 r.
Organ odwoławczy podniósł, że zmiana wysokości kary nie wynikła z nowych dowodów w sprawie, lecz wyłącznie ze zgodnego z przepisami art. 8 rozporządzenia nr 561/2006 (WE) określenia okresów rozliczeniowych dla odpoczynków tygodniowych na podstawie danych cyfrowych z kart kierowców udostępnionych do kontroli. W związku z powyższym brak podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż materiał dowodowy w zakresie aktywności kierowców jest pełny i nie wymaga uzupełnienia.
W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że ilość naruszeń stwierdzonych podczas kontroli oraz ich charakter (tj. fakt, iż w większości dotyczą wykonania zbyt krótkich odpoczynków tygodniowych) zaprzeczają twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej jakoby organizacja i dyscyplina pracy w przedsiębiorstwie była właściwa i zapobiegająca występowaniu naruszeń. Ponadto wskazano, że żadna z okoliczności, które pełnomocnik przywołuje w odwołaniu, których rzekome wystąpienie spowodowało zaistnienie naruszeń czasu pracy, nie została utrwalona przez kierowców jeszcze w tym samym dniu na wydrukach z tachografu cyfrowego. Nadto żadna z wskazanych przyczyn złamania norm czasu pracy nie może zostać zakwalifikowana jako okoliczność niezależna od woli przedsiębiorcy na którą on nie miał wpływu i nie mógł przewidzieć. Bowiem pomyłki kierowców przy obliczaniu swojego czasu pracy, konieczność dojazdu na parking, a także "zapominanie" wykonania wymaganych wydruków z tachografu są okolicznościami mającymi ścisły związek ze sposobem organizacji i dyscypliny pracy przedsiębiorstwa a więc okolicznościami na które strona skarżąca ma oczywisty wpływ.
W tej sytuacji, zdaniem organu, z uwagi na fakt, iż organizacja i dyscyplina pracy w przedsiębiorstwie była niewystarczająca - skutkując naruszaniem przez kierowców norm czasu pracy sankcjonowanych przez lp. 5.2., lp. 5.3., lp. 5.4. i lp. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - art. 92b ustawy o transporcie drogowym nie mógł zostać zastosowany. W konsekwencji brak również podstaw do zastosowania art. 92c powyższej ustawy, gdyż nie obejmuje on swoim zakresem również tych przypadków naruszeń, które powstały wskutek zaniedbań przedsiębiorcy w prowadzeniu działalności gospodarczej.
W skardze do tutejszego Sądu, strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 139 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na wydaniu decyzji na niekorzyść strony odwołującej się w zakresie w jakim organ drugiej instancji podwyższył karę pieniężną nałożoną na stronę w związku ze: skróceniem tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę 4 – z kwoty 2050 zł do kwoty 2750 zł oraz skróceniem tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę 6 – z kwoty 550 zł do kwoty 2250 zł, tj. łącznie o 2400 zł;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, w szczególności dowodu z wyjaśnień strony z 30 sierpnia 2013 r. oraz złożonych przez stronę dokumentów w formie załączników nr 1 do 40, a w konsekwencji błędne przypisania stronie naruszeń w postaci przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenia dziennego czasu odpoczynku, skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku i przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni i niezasadne nałożenie na stronę kary w kwocie 16.850 zł;
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 78 § 1 i 2 oraz 136 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie zawartego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków kierowców - na okoliczność min. przyczyn powstania określonych naruszeń oraz konsekwencji wyciągniętych wobec nich, a także zapewnienia przez stronę właściwej organizacji i dyscypliny pracy i braku wpływu strony na powstałe naruszenia, pomimo że okoliczności te mają znaczenie dla sprawy;
4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92b ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nałożenie na stronę kary administracyjnej, pomimo że z dostarczonego materiału dowodowego wynika, iż: a) zapewniła ona właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., a także zapewniła prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, co dotyczy wszystkich zarzutów postawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; b) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszeń, nastąpiły one na skutek zdarzeń, okoliczności, których powstanie nie mogła przewidzieć.
W skardze wniesiono o:
uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. ( nr [...]) w całości;
zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ odwoławczy uchylił kary nałożone przez organ pierwszej instancji na stronę z tytułu: skrócenia dziennego czasu odpoczynku, skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku w łącznej kwocie 3400 zł. Powyższe powinno skutkować (niezależnie od innych przyczyn, z których wynika brak podstaw do nałożenia jakiejkolwiek kary na skarżącego) obniżeniem sumy kar z kwoty 17.850 zł do 14.450 zł. Organ tymczasem do kwoty 14.450 zł doliczył kary podwyższone, z naruszeniem zakazu reformationis in peius w kwocie 2400 zł i ostatecznie nałożył na stronę karę w kwocie 16.850 zł.
Wskazano w uzasadnieniu, że organ II instancji konsekwentnie powielił błędy w ocenie materiału dowodowego popełnione przez organ I instancji. Bezrefleksyjnie oparł się na wynikach programu Tachoscan control, nie próbując się nawet wgłębić w inny materiał dowodowy. Całkowicie zignorował merytoryczne i szeroko udokumentowane wyjaśnienia złożone przez stronę, zbiorczo i pobieżnie stwierdzając, iż żadna z przyczyn nie może zostać zakwalifikowana jako okoliczność niezależna od woli przedsiębiorcy, na którą nie miał on wpływu i nie mógł przewidzieć.
Podniesiono – w odniesieniu do naruszenia kierowcy 1, w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy 1 lutego 2013 r., że z uwagi na polecenie policji (a zatem okoliczność całkowicie niezależną i nieprzewidzianą) kierowca miał obowiązek opuścić parking i przejechać na inne miejsce postoju, przy czym cały postój wynosił 1 godz. 35 min. i został on podzielony następująco: 21 minut; 23 minuty; 26 minut; 25 minut.
Wskazano – odnośnie kierowcy 7 – w zakresie zarzutu skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku, że organ drugiej instancji bezzasadnie przyjął karę w kwocie 1550 zł. Po sczytaniu karty i analizie czasu pracy, jazdy i odpoczynku, a także stwierdzeniu przez stronę naruszenia, kierowca został przez nią pouczony o popełnionych błędach oraz otrzymał karę upomnienia na piśmie z włączeniem do akt (załącznik nr 8 do wyjaśnień strony). Zwrócić należy uwagę na fakt, iż powyższe naruszenie było jedynym stwierdzonymi przez organ drugiej instancji, co oznacza, że kierowca był prawidłowo przeszkolony.
Odnośnie naruszeń kierowcy 3, tj. dwukrotnego skrócenia dziennego czasu odpoczynku podniesiono, że w dniu 10 stycznia 2013 r. kierowca ten skrócił dzienny czas odpoczynku z powodu przejazdu z miejsca załadunku, tj. siedziby firmy "B" w G. na najbliższy bezpieczny parking. Kierowca dołożył należytej staranności i po bezpiecznym zatrzymaniu się wykonał wydruk z tachografu stosownie go opisując. Tym samym kierowca w pełni zastosował się do wymogów stawianych przez przepis art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 z dn. 15 marca 2006 r.
Natomiast w odniesieniu do skrócenia dziennego okresu odpoczynku w dniu 17 stycznia 2013 r. podniesiono, że strona dokonała weryfikacji tego naruszenia bezpośrednio po jego powstaniu i pouczyła kierowcę, co więcej - z jego wyjaśnień wynikało, iż chodziło o odjazd spod rampy po rozładunku w miejscowości M. w celu wykonania odpoczynku dziennego, który wynosił 9 godz. i 36 min. Strona nie miała żadnego wpływu na powstanie naruszenia i należycie zaplanowała przejazd tak, aby kierowca zdążył rozładować pojazd i dotrzeć do bezpiecznego miejsca odpoczynku.
Jeżeli chodzi o naruszenia dotyczące kierowcy 4 – odnoszące się do skrócenia dziennego czasu odpoczynku, wskazano, że kierowca ten - w dniu 15 stycznia 2013 r. przerwał odpoczynek dzienny po 7 godz. i 39 min na polecenie służb porządkowych albowiem - ze względu na duże opady śniegu parking był odśnieżany przez pług. Nie ulega więc wątpliwości, że kierowca odstąpił od obowiązujących przepisów z uwagi na treść art. 12 Rozporządzenia 561/2006. Analogicznie sytuacja wystąpiła, jeżeli chodzi o skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku w okresie od 11 do 17 lutego 2013 r.. Kierowca 4 będąc w A. w dniu 17.02.2013 r. powinien rozpocząć odpoczynek tygodniowy o godz. 10:01, jednakże odpoczynek ten rozpoczął o godz. 10:12 ze względu na konieczność dojazdu do bezpiecznego parkingu. Ta sytuacja może jedynie uzasadniać nakładania sankcji na kierowcę, a nie na przedsiębiorcę..
Podniesiono - w odniesieniu do kierowcy 5 – co do skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku, że w dniu 16.02.2013 r. o godzinie 17:36 rozpoczął tygodniowy okres odpoczynku, który trwał do dnia 18.02.2013 r. do godziny 01:07 i w tym czasie odebrał 29:37 godzin odpoczynku. W dniu 17.02.2013r. (niedziela) ze względu na głośną pracę agregatu kierowca zmuszony był do przestawienia pojazdu, co trwało około 10 minut. Jednak niedokonanie przez przeszkolonego kierowcę opisu na wydruku z tachografu w żaden sposób nie może rodzić odpowiedzialności administracyjnej strony, albowiem przeszkoliła ona w tym zakresie kierowcę. To zdarzenie miało także wpływ na skrócenia dziennego czasu odpoczynku w dniu 19.02.2013 r. oraz w dniu 20.02.2013 r. Po powrocie i sczytaniu karty kierowcy, został on natychmiast poinformowany o zaistniałych naruszeniach, a także (co potwierdza notatka służbowa z 28 lutego 2013 r.). Analogicznie należało potraktować przypadek skrócenia dziennego czasu odpoczynku przez wyżej wymienionego kierowcę w dn. 15 marca 2013 r.
Odnośnie naruszenia dotyczącego kierowcy 8, a polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku, wskazano, że kierowca ten w dniu 5.03.2013 r. po dziennym odpoczynku stwierdził awarię alternatora, która uniemożliwia pracę ogrzewania postojowego, w związku z czym musiał on dojechać do bazy i odebrać odpoczynek tygodniowy w miejscu zamieszkania. Kierowca szczegółowo wyjaśnił okoliczności tej awarii i przyczyny, w oświadczenie z 6 marca 2006 r.
W zakresie naruszeń kierowcy 6 wskazano, że w okresie od 06.01.2013 r. od godz. 14:03 do dnia 07.01.2013 r. do godz. 14:06 kierowca ten odebrał skrócony odpoczynek tygodniowy 24 godz. 03 minuty, co oznacza, że skrócił czas odpoczynku o 20 godz. i 57 minut, które to godziny powinien był skompensować do dnia 27.01.2013r. Kierowca skompensował ten odpoczynek w dniach od 18.01.2013 od godz. 10:03 do dnia 21.01.2013 do godz. 01:06 z tym, że do pełnej kompensaty zabrakło mu 2 godziny 54 minuty. Kierowca dysponował zaświadczeniem o nieprowadzeniu pojazdu do dnia 21.012013 do godziny 05:00. Skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku było nieprzemyślaną i samowolną decyzją kierowcy, niepodyktowaną poleceniami ani potrzebami transportowymi strony.
Natomiast, jeśli chodzi o skrócenie dziennego czasu odpoczynku 11 stycznia 2013 r., kierowca skrócił go o 1 godz. 15 min. z tej przyczyny, że źle obliczył ilość skróconych dziennych odpoczynków w danym tygodniu, a w błąd wprowadził go odpoczynek odbyty w dniu 10-11.01.2013 r., który odebrał w ilości 11 godzin 47 minut, jednakże nie zwrócił uwagi że w okresie 24- godzinnym odpoczynek wynosił tylko 10 godz. 34 minuty. Jak chodzi o skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku w okresie rozliczeniowym od 4 lutego 2013 r. do 10 lutego 2013 r. wskazać trzeba, że w dniach od 02.02.2013 do 04.02.2013 r. kierowca ten skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 5 godzin 9 minut, jednakże po dokonaniu analizy czasu pracy przez stronę, kierowca otrzymał karę upomnienia wynikającą z powielania pewnych naruszeń.
Odnosząc się do kar jednostkowych za naruszenia dokonane przez kierowcę 2 w dniu 04.02.20'13r., podniesiono, że kierowca został poinformowany i pouczony o zasadach odbierania prawidłowych przerw. Naruszenia powstało wyłącznie na skutek pomyłki kierowcy.
Podkreślono w uzasadnieniu skargi, że strona skarżąca nie miała żadnego wpływu na powstałe naruszenia. W żaden sposób organizacja zadań przewozowych w przedsiębiorstwie nie przewiduje naruszania przepisów rozporządzenia 561/2006. Do nadzorowania czasu pracy kierowców przedsiębiorstwo posiada program 4Trans i dokonuje permanentnej wewnętrznej kontroli swoich kierowców, co m.in. zostało wskazane w wyjaśnieniach z 30 sierpnia 2013 r. Wskazano, że w trakcie postępowania organ kontrolny zbagatelizował przedłożone przez podmiot kontrolowany dowody potwierdzające fakt stałego nadzoru nad organizacją czasu pracy kierowców, pomimo, iż powołane zostały w treści wyjaśnień.
Podniesiono, że wszyscy kierowcy, których dotyczą naruszenia opisane w zaskarżonej decyzji zostali prawidłowe przeszkoleni, zaś nieprawidłowości spowodowane zostały wyłącznie z ich winy.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a. podniesiono, że decyzja w sentencji zawierała określenie wysokości stwierdzonej kary pieniężnej, które było niższe niż w decyzji organu I instancji. W konsekwencji nie można uznać zarzutu, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wydana na niekorzyść strony, która wniosła odwołanie. Podkreślono - powołując się na orzecznictwo, że decyzja administracyjna wydana w oparciu o przepis art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów jest jedną sprawą administracyjną określającą karę pieniężną, na którą składają się poszczególne naruszenia.
Odnosząc się do prowadzonego postępowania dowodowego podniesiono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy.
Odnośnie kwestii odpowiedzialności i naruszenia przez organy art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, podniesiono, że podmiot wykonujący przewóz winien zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy kierowców oraz prawidłowe zasady wynagradzania, a naruszanie przepisów przez kierowcę musi być wynikiem takich zdarzeń i okoliczności, na powstanie których podmiot nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć. Dopiero wówczas spełnione są ustawowe przesłanki zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszanie przepisów ustawy o transporcie drogowym
Wskazano, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek takiego organizowania pracy kierowcy, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów. Obowiązek taki wynika m.in. z art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006.
W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności "których nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcy pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń.
Podkreślono, że zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 kierowca wskazuje powody odstępstwa od przepisów rozporządzenia odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Przepis art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 określa więc sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowcy, wobec powyższego posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności byłyby sprzeczne z obowiązującym prawem i naruszało dyspozycję art. 75 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu pranego.
Nie budzi wątpliwości w sprawie, że skarżący - będący adresat zaskarżonej decyzji - był podmiotem wykonującym przewozy drogowe w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2013 r., poz. 1414, dalej też: ustawa).
Zgodnie z art. 4 pkt 6a tej ustawy (obowiązującej w dacie rozstrzygania, jak i w okresie kontroli), przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006"; oraz ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. 92, poz. 879 ze zm.).
Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy (obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Z tym, że stosownie do art. 92 ust. 3 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 2) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy).
Natomiast zgodnie z art. 50 ustawy (w wersji obowiązującej w dacie rozstrzygania przez organy, jak w okresie kontroli), do zadań Inspekcję Transportu Drogowego należy min. kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy w zakresie wynikającym z przepisów ustawy, w tym rozporządzenia 561/2006, a także rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.).
Powyższe wskazuje, że strona skarżąca - jako podmiot wykonujący przewozy drogowe, podlegała kontroli Inspekcji Transportu Drogowego. Wskazuje, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków tego przewozu zwartych w ustawie i przepisach wskazanych rozporządzeń, podlegała karze pieniężnej w wysokości wskazanej w załączniku do ustawy. Z tym jednak, co wskazano wcześniej, że stosownie do art. 92 ust. 3 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli nie mogła przekroczyć 25.000 złotych.
Rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, zawierające normy ogólne, ustanawiające określone obowiązki co do posiadania wykresówek, dokonywania w nich stosownych wpisów, przestrzegania maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne oraz przestrzegania czasu odpoczynku, przewiduje stosowanie urządzeń rejestrujących okresy aktywności kierowców, określone w rozporządzeniu nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
Analiza zapisów aktywności poszczególnych kierowców przy wykonywaniu transportu drogowego określonym pojazdem zwartych na urządzeniach rejestrujących, pozwala niewątpliwie stwierdzić przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie norm. o których była mowa wyżej. Nie można więc uznać zarzutu, że urządzenia rejestrujące – obsługiwane przez określony program komputerowy – nie mogą wskazywać na naruszenia wymagań co do aktywności pracy kierowcy. W konsekwencji, poczynione na tej podstawie ustalenia zapisane w protokole kontroli, stanowią podstawę do uznania naruszenia wymagań zawartych w przepisach dotyczących transportu drogowego i wymierzenia stosownej kary pieniężnej.
Podzielić należy stanowisko organów celnych, że protokołu kontroli jest to dokument urzędowy, korzystający z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół ów obrazuje stan faktyczny, który stwierdzono w trakcie kontroli miedzy innymi urządzeń rejestrujących. Sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Dlatego - jak podkreślił organ - istotne jest wniesienie do tego protokołu wszystkich uwag mogących mieć wpływ na kwestię odpowiedzialności przewoźnika. Z akt sprawy wynika jednak, że żadnych uwag i zastrzeżeń nie zgłoszono do protokołu kontroli, przy jego podpisaniu przez przedsiębiorcę.
Jak wynika z akt sprawy, zapisów protokołu kontroli, w oparciu o urządzenia rejestrujące czas pracy kierowców, w sprawie stwierdzono szereg - następujących naruszeń przepisów o transporcie drogowym i warunków wykonywania tego transportu.
1. Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Natomiast stosownie do lp. 5.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 150 zł o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut.
Na podstawie danych cyfrowych z kart dwóch kierowców, stwierdzono cztery przypadki tych naruszeń, na łączną karę 2800 zł. Podczas kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstępstwo od przestrzegania powyższych przepisów. Strona skarżąca wskazywał, że naruszenia powyższe są zawinione przez kierowców, spowodowane ich błędem, za które przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności, bowiem kierowcy byli pouczeni o obowiązku ich przestrzegania.
2. Skrócenie dziennego czasu odpoczynku. Zgodnie z art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku . Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Natomiast stosownie do lp. 5.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, skrócenie dziennego czasu odpoczynku sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 100 zł o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Na podstawie danych cyfrowych z kart pięciu kierowców, stwierdzono siedem przypadków tych naruszeń. Na łączną karę pieniężną 1700 zł. Podczas kontroli jedynie w jednym przypadku okazano dokument uzasadniających odstępstwo od przestrzegania powyższych przepisów, wskazując w nim jako powód naruszenia przepisów wyjazd po załadunku z przedsiębiorstwa na parking. W pozostałych przypadkach nie okazano stosownych dokumentów. Strona skarżąca wskazywał, że naruszenia powyższe są zawinione okolicznościami za które nie ponosi odpowiedzialności, takie jak: przejazd kierowcy z miejsca załadunku na parking, mylne rozumienie przepisów przez kierowcę, samodzielne zachowanie kierowcy. Podniesiono, że kierowcy byli pouczeni o obowiązku ich przestrzegania
3. Skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku. Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 6 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne okresy odpoczynku lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin. Natomiast stosownie do lp. 5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 50 zł o czas do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Na podstawie danych cyfrowych z kart pięciu kierowców, stwierdzono sześć przypadków tych naruszeń, na łączną karę 12100 zł. Podczas kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstępstwo od przestrzegania powyższych przepisów. Podniesiono jedynie również, że naruszenia powyższe są zawinione okolicznościami za które nie ponosi odpowiedzialności przedsiębiorca. Wskazano, że po ich wykryciu wpisano wobec kierowcy upomnienie do akt. Wskazano, że kierowcy byli pouczeni o obowiązku ich przestrzegania.
4. Przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni. Zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie może przekroczyć 90 godzin. Natomiast stosownie do lp. 5. 6. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 100 złotych oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 150 złotych.
Na podstawie danych cyfrowych z kart jednego kierowcy, stwierdzono jeden przypadek tego naruszenia sankcjonowany karą pieniężną 250 zł. Podczas kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstępstwo od przestrzegania powyższych przepisów. Podniesiono, że naruszenie powyższe wynikło z powody niewłaściwej interpretacji przepisów przez kierowcę, mimo, że był pouczony o ich stosowaniu.
Podkreślić należy, że powyższych naruszeń ustalonych w oparciu o analizę urządzeń rejestrujących czas pracy i odpoczynku kierowców, a zapisanych w protokole kontroli, strona skarżąca w zasadzie nie kwestionuje. W pismach, wyjaśnienia podnosi jedynie, że organ transportu drogowego nie rozważył przyczyn wystąpienia tych naruszeń i okoliczności wskazujących na odstąpienie do wymierzenia kary pieniężnej.
W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Przepis art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 może więc stanowić podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, jednak pod pewnymi warunkami, które musza być interpretowane ściśle. Jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę do ustalenia odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy, uczyniona najpóźniej po przybyciu na miejsce postoju. Zgłoszenie późniejsze nie ma znaczenia. Niewątpliwe ogranicza to zakres postępowania dowodowego, wskazany k.p.a. Niemniej ustawodawca w art. 12 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że określone okoliczności mogą być wskazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Posłużenie się przez organ innymi dowodowi naruszało by więc prawo (w tym art. 75 k.p.a.). Nie trafny jest więc zarzut skargi nie posłużenia się w tym zakresie innymi środkami dowodowymi. Zarzut, że organy nie wzięły pod uwagę okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą, a tym samym że w sprawie mamy do czynienie z niewłaściwym postępowaniem dowodowym.
Stosownie do art. 77 k.p.a., organ winien podejmować wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego, w tym dowody zgłaszane przez stronę. Niemniej ocena, czy przedkładane dowody zawierają okoliczności mające znaczenie dla sprawy należy do organu. Zdaniem Sadu, organy celne zasadnie uznały, że zebrany materiał dowodowy jest pełny i wystarczający i że nie ma potrzeby uwzględniać dodatkowych dowodów zgłaszanych przez stronę skarżącą.
Dokumentacja potwierdzająca prawidłowa prace kierowców powinna być dostępna w trakcie kontroli. W sprawie, jak wynika z akt, w tym protokołu kontroli, a także uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji i drugiej instancji, na odwrocie wykresówce urządzenia rejestrującego (wydruków z tych urządzeń) – w wskazanych przypadkach naruszeń – w zasadzie nie zawarto adnotacji wskazanej w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Natomiast, w przypadku wskazania przyczyn odstępstwa od przestrzegania norm czasu pracy i odpoczynku kierowcy, podane okoliczności: wyjazd po załadunku z przedsiębiorstwa na parking; konieczność zmiany miejsca postojowego, nieuwaga kierowcy, jak trafnie wskazał organ celny, nie mieszczą się w dyspozycji art. 12 wskazanego rozporządzenia
Oświadczenie strony skarżącej z 30 sierpnia 2013 r. wraz z załącznikami, w tym oświadczenia kierowców o powodach naruszenia norm, zostało złożone po dokonanej kontroli, ponadto wskazują jako powody skrócenie go czasu odpoczynku przez kierowców okoliczności nie związane z zagrożeniem bezpieczeństwu drogowemu, zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Wskazują powody związane z pilnym terminem dostawy towaru, z koniecznością przejazd kierowcy z miejsca załadunku na parking, koniecznością opuszczenia jednego parkingu i przejechania na inne miejsce postoju, z błędem kierowcy. Niewątpliwie jako takie, nie mogą stanowić w rozpatrywanej sprawie o wyłączeniu, o którym mowa w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie występują, podnoszone przez skarżącego, okoliczności wymienione w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, tj. wyłączające odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia.
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Powyższy przepis wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc na sytuację powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 738/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1016/11).
W sprawie, jak trafnie wskazano, żadna z wskazanych przyczyn złamania norm czasu pracy, czasu odpoczynku kierowcy nie może zostać zakwalifikowana jako taka okoliczność niezależna od woli przedsiębiorcy na którą on nie miał wpływu i nie mógł przewidzieć. Bowiem pomyłki kierowców przy obliczaniu swojego czasu pracy, konieczność dojazdu na parking, błędy przy zapisach na urządzeniach rejestrujących nie są związane z przewozem na który powstanie przedsiębiorca nie miał wpływu. Nie można mówić w ich przypadku o zdarzeniach i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Działania bowiem kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę nie mogą być zakwalifikowane jako okoliczności spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności. Są to okoliczności mające ścisły związek ze sposobem organizacji i dyscypliny pracy przedsiębiorstwa a więc okoliczności na które strona skarżąca ma oczywisty wpływ.
Natomiast zgodnie z art. 92 b ust.1 ustawy, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców obowiązujących przepisów:
Rozumnie pojęcie "właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów" wymaga uwzględnienie przepisów prawa unijnego.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, (...) w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Ponadto w art. 10 ust. 4 rozporządzenia (WE) 561/2006 wskazano, że przedsiębiorstwa, spedytorzy, nadawcy ładunku, organizatorzy wycieczek, główni wykonawcy, podwykonawcy oraz agencje zatrudniania kierowców zapewnią, aby uzgodnione umownie harmonogramy transportu były zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia.
Tak więc odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, co oznacza, iż ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Ma ona charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie
Powyższe oznacza, że przedsiębiorca - w świetle obowiązujących przepisów - jest nie tylko zobowiązany do stworzenia takich warunków pracy kierowców aby mogli przestrzegać przepisów dotyczących transportu drogowego, ale jest także zobowiązany do świadczenia usług transportowych zgodnie z obowiązującym prawem. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultaty prowadzonej działalności transportowej, a nie wyłącznie za stworzenie warunków do realizacji działalności zgodnej z prawem. Wszelkie stwierdzone nieprawidłowości obciążają zatem przedsiębiorcę.
Oznacza to, jak podniósł organ Inspekcji, iż przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę jak również godziny załadunków/rozładunków, czas dojazdu, przejazdu na parking.
Niewątpliwie domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone, ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy spoczywa na przedsiębiorcy. Na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
Dokumentacja potwierdzająca prawidłową pracę przedsiębiorstwa powinna być dostępna w przedsiębiorstwie już w trakcie kontroli. Tylko w ten sposób na jej podstawie można wyraźnie stwierdzić, czy przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów, a także prawidłowe zasady wynagradzania zniechęcające do naruszenia przepisów w zakresie transportu drogowego.
Natomiast w sprawie skarżący nie wykazał aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Za takie rozwiązania nie sposób uznać nakładanie kary porządkowych w formie zobowiązania kierowców do przestrzegania obowiązujących norm, czy pouczenia o konieczności wyjaśniania przyczyn naruszenia czasu pracy. Stwierdzone bowiem naruszenia dotyczy de facto braku organizacji i nadzoru nad przestrzeganiem przez kierowców czasu pracy i odpoczynku
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a., podzielić należy stanowisko organu, że nie można uznać, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została wydana na niekorzyść strony, która wniosła odwołanie. Jak trafnie wskazano - powołując się na orzecznictwo - decyzja administracyjna wydana w oparciu o przepis art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów jest jedną sprawą administracyjną określającą karę pieniężną, na którą składają się poszczególne naruszenia (zob. wyrok NSA z 16.01.2014 r., II GSK 1138/12 ).
Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm postępowania. W szczególności dokonano zgodnie z art. 7, 77 § 1 k.p.a. prawidłowych czynności procesowych służących dokonaniu koniecznych ustaleń faktycznych, w stopniu wystarczającym do niewadliwego rozpoznania sprawy. Dokonując ich analizy nie przekroczono granic swobodnej oceny po myśli art. 80 k.p.a., uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Stronie zagwarantowano aktywny udział w postępowaniu.
Stwierdzając brak naruszeń prawa procesowego i materialnego Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło