II FZ 1577/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1201/14 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "G." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1201/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "G." Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd uznał, że analiza aktualnej sytuacji finansowej spółki nie daje podstaw do przyjęcia, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania (art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia kondycja finansowa spółki, która nie pozwala uznać, że nie jest ona w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę skalę, na jaką prowadzi ona działalność gospodarczą, brak jest podstaw aby przyjąć, że uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. 2. W zażaleniu spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżąca jest w stanie uiścić wpis od skargi. Naruszenie to zdaniem spółki, miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do bezpodstawnej odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. 3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa. Może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Oceniając zasadność przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść sytuację majątkową wnioskodawcy do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w ocenie, którą przedstawił Sąd pierwszej instancji, elementów przemawiających za uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy była rzetelna i kompleksowa, co daje podstawę do stwierdzenia, że wydane orzeczenie poprzedziła dogłębna analiza dokumentów przedstawionych przez stronę. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka posiada kapitał zakładowy w kwocie 3.000.000 zł, aktywa trwałe o wartości 16.406.899,72 zł, w tym grunty (13.902.984,66 zł), budynki i lokale (70.022,63 zł) oraz środki trwałe w wysokości 2.368.830,42 zł według danych na dzień 31 grudnia 2013 r. W 2010 r. spółka uzyskała przychód w kwocie 817.879.079 zł, w 2011 r. przychód w kwocie 596.217.102 zł, w 2012 r. 420.979.563 zł, w 2013 r. przychód w kwocie 255.000.315 zł, w pierwszym kwartale 2014 r. przychód w kwocie 34.604.896 zł. W 2013 r. oraz w pierwszym kwartale 2014 r. skarżąca kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej. Z deklaracji VAT-7 za miesiące od września 2013 r. do lutego 2014 r. wynika z kolei, że jeszcze w tych miesiącach, mimo akcentowanej niemożności prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych, spółka dokonywała transakcji handlowych. Końcowy wynik finansowy spółki za 2013 tj. strata wynosiła 20.626.516,86 zł a w 2014 r. 3.139.391,58 zł. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności. Przedłożone oświadczenie świadczy bowiem o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Wszystkie podane wartości wielokrotnie przewyższają wartość wpisu. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezzasadny jest ponadto podnoszony w zażaleniu przez spółkę argument o niemożności spieniężenia automatów do gry, bowiem nie stanowią one jedynego majątku spółki. W rozpoznawanej sprawie trudno przyjąć, uwzględniwszy zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że spółka, która dysponuje środkami trwałymi o tak wysokiej wartości, a ponadto dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi na rachunku bieżącym, nie jest w stanie partycypować w kosztach zainicjowanego przez siebie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.