II SAB/Po 34/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność P. R. sp. z o.o. O. W. w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od P. R. sp. z o.o. O. W. w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. A. K. wystąpił w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) o udostępnienie informacji dotyczącej zatrudnienia osób uprawnionych do kontroli biletów w pociągach w O. W. P. R. Sp. z o.o. poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: (1) jaką liczbę kierowników pociągu i konduktorów zatrudnia O. w S. w P., K., O. W. i L.; (2) jaką liczbę rewizorów zatrudnia O.; (3) jaka liczba osób zatrudniona w O. jest ponadto upoważniona do kontroli biletów w pociągach. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. wezwały w trybie art. 3 ust. 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej A. K. do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznej, uzasadniającego żądanie udzielenia informacji publicznej przetworzonej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że znaczenie zwrotu "informacja prosta" i "informacja przetworzona", zaznaczając jednocześnie, że informacje żądane przez skarżącego nie mają charakteru prostego, lecz stanowią informację przetworzoną. Udzielenie odpowiedzi na zadane pytania wymaga bowiem dokonania analizy dokumentacji źródłowej, zaangażowania dodatkowych środków osobowych oraz sporządzenia odrębnego zestawienia według wytycznych zawartych we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. Dlatego też niezbędne jest wykazania przez skarżącego, że legitymuje się on szczególnie istotnym interesem publicznym. W odpowiedzi pismem z dnia [...] lutego 2014 r. A. K. wskazał, że w jego ocenie żądane informacje nie mają charakteru informacji przetworzonej. Jako czynności świadczące o przetworzeniu informacji nie można bowiem traktować sięgnięcia do wykazu pracowników, grafiku służb czy kasy dopłat i udzielenia informacji o liczbie pracowników. Niezależnie od powyższej argumentacji skarżący ograniczył zakres swojego wniosku jedynie do żądania udzielenia informacji, o licznie rewizorów zatrudnionych w P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. W uzasadnieniu skarżący przedstawił przebieg sprawy, podnosząc zarazem, że do chwili obecnej żądana przez niego informacja nie została mu udzielona, jak i organ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia tej informacji. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2014 r. P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ zreferował przebieg sprawy, wskazując przy tym, że w dniu [...] marca 2014 r. została wydana decyzja odmawiająca udostępnienia skarżącemu żądnej przez niego informacji z uwagi na niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego. Organ zaznaczył poza tym, że wydanie powyższej decyzji dopiero w dniu [...] marca 2014 r. wiązało się z oczekiwaniem na uzupełnienie braku wskazanego w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. przy uwzględnieniu różnych praktyk w zakresie doręczenia korespondencji przez aktualnych operatorów usług pocztowych. Dlatego wydanie decyzji w dniu [...] marca 2014 r. nie powinno być uznane za przewlekłe. W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. A. K. odniósł się do wywodu zawartego w odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2014 r., wnosząc zarazem o (1) uznanie, że na dzień wniesienia skargi z dnia [...] marca 2015 r. organ pozostawał w bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, (2) umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość i (3) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że argumentacja organu nie uwzględnia istniejącego stanu prawnego. P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. nie załatwił bowiem wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. w terminie 14 dni, ani nie wyznaczył dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. Tym samym w dniu [...] marca 2014 r. skarga na bezczynność organu była uzasadniona. Niemniej z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...] marca 2014 r. stan bezczynności jest już usunięty, a zatem postępowanie sądowe należy umorzyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Postępowanie sądowe należało umorzyć. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Jak wynika z przy tym z art. 2 cytowanej ustawy, każdemu przysługuje co do zasady prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Nie ulega zatem wątpliwości, że A. K. dysponował legitymacją do wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a podmioty reprezentujące osoby lub jednostki organizacyjne, inne niż wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 tejże ustawy, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z tej perspektywy nie ulega zatem wątpliwości, że P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. są podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Organ ten wykonuje bowiem zadania publiczne związane ze świadczeniem usług użyteczności publicznej tj. z masowym transportem ludności drogą kolejową, a nadto korzysta z dotacji przedmiotowej, przyznawanej ze środków publicznych na pokrycie kosztów związanych z ulgami na określone rodzaje przejazdów. Poza tym z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. wynika, że jedynym wspólnikiem P. R. Sp. z o.o. jest Województwo M. (k. 10-21 akt sądowych). Tym samym organ ten jest w niniejszej sprawie także osobą prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. poz. 50 nr. 331 z późn. zm.). Konkluzje te potwierdza fakt, że organ dysponuje podmiotową stroną w urzędowym publikatorze teleinformatycznym (http://www.przewozyregionalne.pl/bip). Strona ta, zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, służy właśnie m.in. udostępnienia informacji publicznych. Podobne stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I OSK 674/13; wyrok NSA z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I OSK 852/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 312/12 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika przy tym z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przykładowy katalog danych, które mogą mieścić się w pojęciu informacji publicznej został określony w art. 6 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b-d tejże ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach zobowiązanych do udostępnienia takich informacji, w tym o ich organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencje. Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że wniosek o podanie liczby osób zatrudnionych przez organ w charakterze rewizorów odnosi się właśnie do przytoczonych zagadnień i jako taki dotyczył informacji publicznej. W konsekwencji należy więc stwierdzić, że A. K. dysponował legitymacją do żądania udostępnienia mu informacji publicznej, P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. były podmiotem zobowiązanym do udzielenie informacji publicznej, a wniosek o udostępnienie informacji o liczbie osób zatrudnionych jako rewizorzy w organie dotyczył informacji publicznej. Tym samym P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. były obowiązane do przekazania żądanej informacji. Zgodnie z art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Niemniej, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w powyższym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należało zatem uznać, że wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r., ostatecznie sprecyzowany w piśmie z dnia 14 lutego 2014 r., podlegał załatwieniu do dnia [...] lutego 2014 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ nie wyznaczył dodatkowego terminu w trybie art. 13 ust. 2 powołanej ustawy. Następną czynnością podjętą przez organ było dopiero wydanie decyzji z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tym samym w okresie od dnia [...] marca 2014 r. do dnia [...] marca 2014 r. P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. pozostawały w stanie bezczynności. Należy przy tym zaznaczyć, że jeżeli organ uznał, iż żądana informacja ma charakter przetworzony, a jednocześnie skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem tej informacji, to powinien był, zgodnie z art. 16 ust. 1 powołanej ustawy, wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Stan bezczynności istnieje bowiem zawsze wtedy, gdy organ, mimo obowiązku podjęcia określonego przez prawo zachowania, pozostaje bierny i nieaktywny, nie załatwia sprawy w przewidzianym terminie. Niemniej, jak sygnalizowano już wcześniej, z materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] marca 2014 r. P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. wydały decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tym samym należy uznać, że stan bezczynności został w tym dniu usunięty, bowiem wniosek z dnia [...] stycznia 2014 r., sprecyzowany pismem z dnia [...] lutego 2014 r., został załatwiony, choć w sposób negatywny. Tym samym, mimo stwierdzenia, że organ pozostawał w stanie bezczynności, niniejsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i jako takie należało je umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Wobec usunięcia stanu bezczynności niemożliwe jest bowiem zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 powołanej ustawy do dokonania w określonym terminie oznaczonej czynności. Jednocześnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie bezczynność P. R. Sp. z o.o. – O. W. w P. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mimo pewnych uchybień, organ dążył bowiem do wyjaśnienia i załatwienia wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r., co potwierdza w szczególności wydanie decyzji z dnia [...] marca 2014 r. Nie można przy tym uznać, że zaniechania organu miały charakter celowy i wiązały się z lekceważącą postawą wobec obowiązującego porządku prawnego. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy.