I SA/Gd 560/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia NSA Elżbieta Rischka Protokolant sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. G.-J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 10 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie A.G.-J. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 stycznia 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2012 r. prawa użytkowania wieczystego z prawem własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, wniesione zostało z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 3 stycznia 2014 r. określił A.G.J. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2012 r. prawa użytkowania wieczystego działek gruntu nr [...] z prawem własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość (Rep. A nr [...]) w kwocie 275.413,00 zł. Decyzja ta została wysłana za pośrednictwem poczty na adres pełnomocnika strony. Z uwagi na nieobecność adresata przesyłka była dwukrotnie awizowania (w dniu 9 stycznia i 17 stycznia 2014 r.), a następnie w dniu 31 stycznia 2014 r. została odebrana w urzędzie pocztowym przez osobę upoważnioną. Organ odwoławczy uznał, że powyższa decyzja została doręczona w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p., w dniu 23 stycznia 2014 r., tj. z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Fakt wydania przesyłki przez urząd pocztowy po upływie tego terminu nie może przesądzać o określeniu dnia doręczenia decyzji w rozumieniu przepisów O.p. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., w dniu 6 lutego 2014 r. Odwołanie natomiast wniesione zostało dopiero w dniu 14 lutego 2014 r. Mając to na uwadze organ odwoławczy działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. A.G.-J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie art. 228 § 2 pkt 2 O.p. w zw. z art. 223 § 2 O.p. poprzez "odrzucenie prawidłowo złożonego odwołania" oraz naruszenie art. 150 § 1 pkt 1 O.p. przez wybranego przez organ doręczyciela – Pocztę Polską. W uzasadnieniu strona podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona jej pełnomocnikowi przez doręczyciela wybranego przez organ. Zgodnie z zawartym w tej decyzji pouczeniem stronie przysługuje 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od daty doręczenia. Bez znaczenia, zdaniem strony, pozostaje fakt dokonania doręczenia po określonym w ustawie terminie. Żadna z ustaw nie nakłada na podatnika wymogu śledzenia przesyłek i przeprowadzania analizy możliwych uchybień ze strony organów i wybranych przez nich doręczycieli. Organ decydując się na wyręczenie osobami trzecimi w zakresie doręczenia powinien przyjąć odpowiedzialność za ich uchybienia, nie zaś przerzucać odpowiedzialność na podatnika nie mającego przecież wpływu na dokonany przez organ wybór. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Jak wynika z akt sprawy, decyzja organu I instancji została wysłana do pełnomocnika skarżącej pocztą, co oznacza, że jej doręczenie powinno było nastąpić zgodnie z przepisami rozdziału V działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p., regulującymi zasady doręczania przesyłek w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 150 O.p. w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub 149 powołanej ustawy, dochodzi do zastępczego doręczenia przesyłki. Jeżeli doręczenie pisma (przesyłki) następuje za pośrednictwem poczty, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1 O.p.), przy czym zobowiązana jest do dwukrotnego powiadomienia adresata przesyłki o pozostawieniu jej w określonej placówce pocztowej (art. 150 § 1a). Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Natomiast zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ( art. 150 § 2 O.p.). W rozpoznawanej sprawie, wobec braku możliwości doręczenia przesyłki adresatowi, doręczyciel pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu jej w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu 9 stycznia 2014 r. oraz po raz kolejny w dniu 17 stycznia 2014 r. Zgodnie z powołanym art. 150 § 2 O.p. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma przez pocztę, tj. w niniejszej sprawie z dniem 23 stycznia 2014 r. Pomimo upływu tego terminu poczta nie zwróciła przesyłki do nadawcy, lecz w dniu 31 stycznia 2014 r. przesyłkę tę wydano osobie upoważnionej do jej odbioru w imieniu adresata. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony m.in. w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2010r., sygn. akt II FSK 1908/09, jak też wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1075/08 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOIS), że dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej ( § 2 zd. 2 art. 150 O.p.), a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej w tej placówce adresatowi, nota bene z naruszeniem przepisów O.p. W sytuacji, gdy stosownie do art. 150 O.p. nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze faktyczne wydanie pisma pełnomocnikowi nie może być uznane jako doręczenie prawne. Doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz, zważywszy, że skutki procesowe ustawa łączy z doręczeniem w formie prawem przepisanej, a nie z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez pełnomocnika strony. Prawidłowo organ przyjął, że w takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1 art. 150 o.p., a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przetrzymanie i wydanie przez urząd pocztowy pisma po upływie tego terminu niewątpliwie stanowi uchybienie, jednakże uchybienie to nie ma żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Wbrew zatem twierdzeniom strony, termin do złożenia odwołania upływał z dniem 6 lutego 2014 r., co oznacza, że odwołanie z dnia 14 lutego 2014 r. wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu. Odnosząc się do podniesionego na rozprawie zarzutu w kwestii pozostawienia przez doręczyciela jedynie jednego awiza (z dnia 14 stycznia 2014 r.) stwierdzić należy, że przeczy temu treść zwrotnego potwierdzenia odbioru, z którego wynika, że warunek dwukrotnego powiadomienia adresata o niemożności doręczenia z powodu jego nieobecności i pozostawieniu awiza w placówce pocztowej został spełniony (w dniach 9 i 17 stycznia 2014r.). Pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p., co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Co prawda możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 194 § 3 O.p.), ale należy mieć na uwadze, że również w postępowaniu podatkowym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżąca powinna była wnieść reklamację na nieprawidłowe działanie doręczyciela, skoro jednak tego nie uczyniła, jej zarzut pozostaje gołosłowny. Podkreślenia również wymaga, że strona, która uchybi terminowi do wniesienia środka odwoławczego może, gdy uważa, że nastąpiło to bez jej winy, wnosić o jego przywrócenie. Takiej też sytuacji dotyczył powołany w skardze wyrok NSA z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1407/12 (jednocześnie strona powołała się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2008 r., nie wskazała jednak jego sygnatury, nie sposób więc odnieść się do jego treści). We wskazanym wyroku NSA uznał, że błąd Poczty Polskiej przy doręczeniu decyzji jest okolicznością świadczącą o braku winy strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej i uzasadnia przywrócenie tego terminu na jej wniosek. Z poglądem tym Sąd orzekający w niniejszej sprawie co do zasady się zgadza, niemniej jednak niniejsza sprawa nie dotyczy kwestii przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania, strona bowiem takiego wniosku nie składała. W związku z powyższym organ odwoławczy, wobec braku wniosku strony skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu, zobowiązany był w ramach wstępnej kontroli dopuszczalności odwołania stwierdzić, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. uchybienie terminu do jego wniesienia. Uchybienie terminu jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, o czym przesądza sformułowanie art. 228 § 1 O.p. "organ stwierdza". Stwierdzenie uchybienia terminu zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.