I OSK 2511/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S.A. Oddział w Polsce od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 734/14 odrzucającego skargę L. S.A. Oddział w Polsce na czynność Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia kopii dokumentacji dotyczącej importu pojazdu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 734/14, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a."), odrzucił skargę L. S.A. Oddział w Polsce na czynność Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia kopii dokumentacji dotyczącej importu pojazdu, jako wniesioną po terminie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. L. S.A. Oddział w Polsce wnioskowało do Prezydenta Miasta K. o przesłanie kopii dokumentacji dotyczącej importu pojazdu, a w szczególności dokumentacji celnej, umowy sprzedaży, zagranicznego dowodu rejestracyjnego, a także innych dokumentów niezbędnych do rejestracji. W uzasadnieniu podano, że wnioskodawca prowadzi postępowanie dotyczące zasadności roszczenia, złożonego w związku z realizacją umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przez właściciela pojazdu. Jako podstawę prawną udzielania informacji powołano art. 25 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2013 poz. 950 ze zm.). Pismem z dnia 3 marca 2014 r. Prezydent Miasta K. poinformował, że kserokopie wymaganych dokumentów mogą zostać udostępnione właścicielowi pojazdu, organem właściwym do ich udostępnienia jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, L. nie mieści się w grupie podmiotów, mogących uzyskiwać informacje bezpośrednio z ewidencji pojazdów. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia [...] marca 2014 r. Prezydent Miast K., podtrzymał wcześniejsze stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2014 r., nr [...]. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 §3 i § 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie organ odpowiedział na wezwanie do usunięcia prawa, a więc zastosowanie znajduje trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu. Podano, że pismo Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2014 r. z odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało doręczone skarżącej spółce w dniu 2 kwietnia 2014 r., czego dowodem jest pieczątka umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru o treści "L. S.A. Oddział w Polsce 2014.04.02. Wpłynęło". Wobec tego trzydziestodniowy termin na złożenie skargi minął w dniu 2 maja 2014 r. Przedmiotowa skarga została natomiast złożona w dniu 5 maja 2014 r., co potwierdza stempel placówki pocztowej umieszczony na kopercie, w której ją przesłano. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że wobec przekroczenia terminu do wniesienia skargi, podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożyła L. S.A. Oddział w Polsce, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniesiono także – na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. – o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci sporządzonego w formie aktu notarialnego protokołu otwarcie strony internetowej zamieszczonej pod adresem: http://emonitoring.poczta-polska.pl/ oraz jej kolejnych podstron, wraz z załącznikami w postaci wydruków otwartych stron internetowych, na okoliczność doręczenia skarżącemu przesyłki organu nr [...], zawierającej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenie prawa, w dacie 4 kwietnia 2014 r. Z ostrożności procesowej – w przypadku zakwestionowania przez organ wiarygodności dokumentu w postaci aktu notarialnego (protokołu otwarcia stron internetowych, o których mowa powyżej) – wniesiono o zwrócenie się przez Sąd do Poczty Polskiej S.A. o nadesłanie oryginału pocztowego pokwitowania odbioru przesyłki rejestrowanej pod nr [...], o którym to pokwitowaniu odbioru stanowi § 21 ust. 1 Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z dnia 9 maja 2013 r.). Wniesiono także o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci wyżej opisanego pokwitowania doręczenia przesyłki na okoliczność doręczenia skarżącemu przesyłki organu nr [...], zawierającej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w dacie 4 kwietnia 2014 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi jako spóźnionej, pomimo, że została ona wniesiona w ustawowym, trzydziestodniowym terminie liczonym od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przesyłka zawierająca odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, została doręczona skarżącemu w dniu 4 kwietnia 2014 r., zaś widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pieczątka z datą 2 kwietnia 2014 r., została naniesiona przez pracownika skarżącego prawdopodobnie omyłkowo (nie przestawiono datownika w pieczątce). Wskazano, że przesyłki rejestrowane podlegają ścisłym procedurom zarachowania, śledzenia i identyfikacji miejsca, w którym się znajdują. Procedury te obejmują nie tylko czas i miejsce nadania oraz czas i miejsce odbioru, ale także urzędu pocztowe pośredniczące w doręczeniu przesyłki. Podano, że na okoliczność potwierdzenia doręczenia przedmiotowej przesyłki skarżącej spółce w dniu 4 kwietnia (a nie 2 kwietnia) 2014 r. skarżący składa wydruki z internetowej platformy śledzenia doręczeń przesyłek rejestrowanych, zamieszczonych pod adresem internetowym: http://emonitoring.poczta-polska.pl/. Skarżąca kasacyjnie spółka wskazała, że z przedłożonych dokumentów, w szczególności z wydruku stanowiącego załącznik nr 3 do aktu notarialnego, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przesyłka polecona nr [...], zawierająca odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, została nadana w urzędzie pocztowym nr 2 w K. w dniu 1 kwietnia 2014 r. W dniu 4 kwietnia 2014 r. o godz. 7:40 została przekazana do doręczenia urzędowi pocztowemu nr 36 w Warszawie i dopiero tego samego dnia, czyli 4 kwietnia 2014 r., o godz. 16:38 została doręczona skarżącemu. Wobec powyższego skarżąca kasacyjnie spółka stwierdziła, że skoro odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona w dniu 4 kwietnia 2014 r., zaś ostatnim terminu była niedziela, to – zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. – termin na wniesienie skargi uległ przedłużeniu do poniedziałku, tj. 5 maja 2014 r., który był następnym dniem roboczym. Skarga zatem została wniesiona w terminie. Skarżąca kasacyjnie spółka zaznaczyła przy tym, że formułując i wnosząc skargę do Sądu I instancji była przekonana o terminowości jej wniesienia, bowiem data 4 kwietnia 2014 r. jako data doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa widnieje w wewnętrznych rejestrach poczty przychodzącej do spółki. Zarzut wniesienia skargi po terminie pojawił się dopiero w odpowiedzi organu na skargę. Z tej racji skarżąca nie mogła wcześniej podjąć obrony przed odrzuceniem skargi, jako rzekomo spóźnionej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny oceniał zasadność skargi kasacyjnej wyłącznie w zakresie poniesionych przez skarżących zarzutów. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl § 2 tego przepisu, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W niniejszej sprawie kwestią wymagającą ustalenia jest data, w której przesyłka zawierająca odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, została doręczona skarżącej spółce. Od tego bowiem zależy terminowość (bądź nie) złożenia skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec dokumentacji zawartej w jej aktach, należy przychylić się do argumentacji skargi kasacyjnej. Co prawda, na pieczątce znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nr [...] zawierającej odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, widnieje w istocie data 2 kwietnia 2014 r. wraz z nazwą skarżącej spółki, lecz z dokumentu w postaci aktu notarialnego – protokołu otwarcia stron internetowych – wynika bezsprzecznie, że dniem dostarczenia tejże przesyłki do skarżącej spółki był dzień 4 kwietnia, a nie 2 kwietnia 2014 r. Tym samym wniesienie skargi kasacyjnej w dniu 5 maja 2014 r. (4 maja była niedziela), uznać należy za dokonane z zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia takiej skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony dokument w postaci aktu notarialnego – protokół otwarcia stron internetowych – jest wiarygodny, wobec czego Sąd nie widzi potrzeby zwracania się do Poczty Polskiej S.A. o nadesłanie oryginału pocztowego pokwitowania odbioru przesyłki rejestrowanej pod nr [...]. Mając zatem na uwadze okoliczności niniejszej sprawy oraz konstytucyjne prawo do sądu zagwarantowane jednostce w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1893 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), uznać należy, że nie powinno się zamykać skarżącej tej drogi i możliwości dochodzenia swych praw. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie został uwzględniony z uwagi na to, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiej możliwości. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Odnoszące się do postępowania kasacyjnego przepisy art. 203 i 204 powołanej ustawy wiążą zwrot kosztów tego postępowania z wyrokiem Sądu pierwszej instancji uwzględniającym lub oddalającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (por. też postanowienia NSA z dnia 7 września 2005 r., I FSK 672/05, czy z dnia 30 września 2005 r., II OSK 702/05).