I OSK 2691/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-18
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Sławomir Antoniuk, Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej w przedmiocie zdolności do służby w Policji, wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, podlega kontroli przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie uzasadnienia?Ratio decidendi
Postępowanie przed komisjami lekarskimi w sprawach ustalania zdolności do służby w Policji jest uregulowane autonomicznym rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych, które kompleksowo określa zarówno przepisy materialne, jak i procesowe. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w sprawach nieuregulowanych tym rozporządzeniem, a orzeczenia wydane na jego podstawie nie wymagają szczegółowego uzasadnienia, jeśli nie dotyczą trwałych niezdolności do służby lub innych szczególnych kategorii określonych w rozporządzeniu.Stan faktyczny
Skarżący S.S. został uznany przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w Krakowie za niezdolnego do służby w Policji z powodu reakcji dezadaptacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S.S. na to orzeczenie. S.S. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji, oraz błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia MSW.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Irena Kamińska del. WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 589/14 w sprawie ze skargi S.S. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Krakowie z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby w Policji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 589/14 oddalił skargę S.S. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Krakowie (dalej jako Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Krakowie) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych.
Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w Krakowie, na skutek skierowania Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie, po przeprowadzeniu badania lekarskiego S.S. - kandydata do służby w Policji, w dniu [...] listopada 2013 r. wydała orzeczenie nr [...], stwierdzając, że ww. kandydat jest niezdolny do służby w Policji ze względu na rozpoznane u niego: 1) sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze - § 69 pkt 1 "N", 2) nieprawidłową glikemię na czczo - § 56 pkt 5 "N" . Stopień zdolności do służby ustalony został na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 79 poz. 349 ze zm.).
S.S. odwołał się od powyższego orzeczenia, wnosząc o jego zmianę. Nie zgodził się z oceną organu orzeczniczego i zarzucił, że jest zdrowy psychicznie i fizycznie. Podał, że jest kierowcą z ponad 6-cio letnim doświadczeniem i rokrocznie jest poddawany licznym badaniom oceniającym stan jego zdrowia oraz badaniom psychotechnicznym, których wyniki do tej pory są pozytywne. Nadto w okresie od listopada 2006 r. do lipca 2007 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową, posiada kategorię "A", co świadczy o tym, że ocena Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Krakowie nie odpowiada rzeczywistości. Zakwestionował także wynik świadczący o glikemii, z uwagi na upływ czasu od ostatniego posiłku do poboru materiału.
Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Krakowie w dniu [...] lutego 2014 r. wydała orzeczenie nr [...], którym uchyliła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Krakowie z dnia [...] listopada 2013 r. i orzekła, że S.S. jest niezdolny do służby w Policji ze względu na rozpoznane reakcje dezadaptacyjne upośledzające sprawność ustroju - § 69 pkt. 1 "N". Komisja wskazała, że stopień zdolności do służby ustalono na podstawie Dz. U. nr 146 z dnia 2 listopada 1995 r. poz. 712.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Krakowie wniósł S.S., zarzucając naruszenie:
1) art. 7, 8, 11 i 77 § 1 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony w postępowaniu, poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz polegający na braku ustalenia wszystkich okoliczności sprawy, a także na niewystarczającym wyjaśnieniu zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia;
2) art. 11 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia orzeczenia organu drugiej instancji niezgodne z wymogami ww. przepisu;
3) § 13 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, poprzez brak obligatoryjnych elementów, które powinno zawierać orzeczenie, w tym m.in. powołanie błędnej podstawy prawnej tj. - Dz. U. nr 146/95, poz. 712 z dnia 2 listopada 1995 zamiast ww. rozporządzenia oraz brak określenia stopnia zdolności do służby zgodnie z terminologią ustaloną w rozporządzeniu;
4) § 23 pkt 1 ww. rozporządzenia, polegające na braku sporządzenia przez organ szczegółowego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę S.S.
W pisemnych motywach swego orzeczenia Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 – dalej jako ustawa o Policji), określających wymogi warunkujące przyjęcie kandydata do służby w Policji. Wskazał, iż stosownie do regulacji wynikającej z art. 26 ust. 1 ustawy o Policji, zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w oparciu o wydane na podstawie delegacji ustawowej (art. 26 ust. 2 ustawy o Policji) przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 Iipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm. - dalej jako rozporządzenie). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są organami administracji publicznej, zaś orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby stanowią władcze rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt l OSK 354/09, publik. Lex nr 586410 oraz z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt l OSK 93/10, publik. Lex nr 595620).
Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę stanął na stanowisku, że w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym w sprawie stwierdzenia zdolności do pełnienia służby stosuje się procedurę ustanowioną w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt l OSK 93/10, publik. Lex nr 595620). Zatem tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami k.p.a. Ma on swój autonomiczny byt prawny i znajduje swoje umocowanie w delegacji ustawowej. Przepisy omawianego rozporządzenia, ani też przepisy ustawy o Policji nie odsyłają do stosowania przepisów k.p.a. w tego rodzaju sprawach.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący został skierowany do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy Zarządzie Służby Zdrowia MSWiA w Krakowie przez Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, w celu stwierdzenia zdolności do służby w Policji (§ 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, stopień zdolności kandydatów do służby, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt. 1 lit. a - e, ustala się przez zaliczenie osoby kandydata do jednej z następujących kategorii: 1) kategoria "Z" - zdolny , co oznacza, że stan zdrowia badanego nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne nie stanowią przeszkody do pełnienia służby, 2) kategoria "N" - niezdolny, co oznacza, że stwierdzone u badanego schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne uniemożliwiają pełnienie służby.
Ustęp 2 i 3 § 10 rozporządzenia zawierają regulacje dotyczące oceny stopnia zdolności kandydatów do szczególnych formacji Policji (pododdziałów antyterrorystycznych Policji oraz policjantów pełniących służbę w tych pododdziałach, oraz kandydatów do służby na stanowiska kierownicze i specjalistyczne, do szkół i ośrodków szkolenia oraz w stosunku do osób już pełniących służbę). Regulacje te nie dotyczą zatem osoby skarżącego. Oceny stanu zdrowia kandydatów nie dotyczy także § 11 rozporządzenia, co wynika z jego wyraźnego brzmienia, iż stopień zdolności do służby, z zastrzeżeniem § 10 ustala się przez zaliczenie osoby badanej do jednej z wymienionych w pkt. 1, 2 i 3 kategorii.
Mając powyższe przepisy na względzie Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż sposób oceny stopnia zdolności osoby kandydującej do służby w Policji poddany został kompletnej regulacji wynikającej z treści § 10 rozporządzenia - kandydat taki może być albo zdolny do pełnienia służby – kat. "Z", albo do jej pełnienia niezdolny - kat. "N", a w przypadku kandydowania do jednostek lub na stanowiska wymienione w ust. 2 i 3 tego przepisu - orzeczenie powinno zawierać wskazane tam elementy. Regulacja zawarta w § 10 ust. 1 pkt 2 nie przewiduje więc dokonywania przez komisję oceny w jakikolwiek sposób stopniujący zdolność do pełnienia służby. Określenia zawarte w ust. 2 i 3 powiązane są wyłącznie z rodzajem służby, a nie ze stopniem zdolności kandydata. Natomiast w myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia, orzeczenie o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby komisje lekarskie wydają na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia (zwanego dalej wykazem), po wszechstronnym zbadaniu przez członków komisji, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych, psychologicznych i dodatkowych, a gdy zachodzi potrzeba - po przeprowadzeniu obserwacji szpitalnej w zakładzie służby zdrowia resortu spraw wewnętrznych, zakładzie służby zdrowia podległemu Ministrowi Obrony Narodowej lub zakładzie społecznym służby zdrowia. Wzór orzeczenia stanowi załącznik do rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 28 ust. 2 rozporządzenia, okręgowa komisja lekarska wydaje orzeczenie po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich lub po dostarczeniu na żądanie komisji dodatkowych dokumentów.
W niniejszej sprawie Okręgowa Komisja Lekarska wydała zaskarżone orzeczenie w oparciu o zebraną w sprawie dokumentację medyczną. Rozpoznane u skarżącego w orzeczeniach komisji lekarskich obu instancji schorzenie określone w §
69 pkt 1 załącznika dawało podstawę do uznania skarżącego za niezdolnego do służby. Wydając takie orzeczenie Komisja oparła się na wynikach badań wykonanych także na etapie postępowania przed Okręgową Komisją Lekarską. Wynika z tego, że Komisja uznała za zasadne zlecenie przeprowadzenia dodatkowych badań (§ 28 ust. 2 rozporządzenia). Ich wyniki z daty 11 lutego 2014 r. znajdują się aktach postępowania (k. 7).
Odnosząc się do zarzutu skargi, że skarżący jest poddawany cyklicznie licznym obowiązkowym badaniom lekarskim oceniającym stan jego zdrowia, także neurologicznym oraz psychotechnicznym i od 6 lat nie stwierdzono u niego żadnych nieprawidłowości na tle psychicznym, Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż podstawą wydawania orzeczeń przez Komisje Lekarskie są wyłącznie wyniki badań kandydatów uzyskane w toku postępowania orzeczniczego. Natomiast sąd administracyjny nie posiada kompetencji do dokonywania kontroli metod przeprowadzonych badań i ich wyników.
Skład orzekający w sprawie nie podzielił także zarzutów dotyczących braku określenia przez Komisję Okręgową stopnia zdolności skarżącego do służby, tj. naruszenia § 13 ust. 1 pkt. 5 i ust. 2 rozporządzenia, poprzez określenie stopnia zdolności do służby, celem wyjaśnienia, czy chodzi o całkowitą niezdolność. Uznał, że twierdzenie strony jest błędne z tej przyczyny, iż w obowiązującej regulacji brak podstaw, aby komisja lekarska określała stopień przydatności kandydata do służby w Policji, czy też - czego chciałby skarżący – "stopnia niezdolności" do tej służby. Skoro ocena stopnia zdolności kandydata do służby w Policji sprowadza się do zaliczenia osoby badanej do kategorii "Z" lub kategorii "N" (oraz ewentualnie do określenia zdolności do szczególnych rodzajów służby - § 10 ust. 2 i 3 ), to oczywiste jest, że do orzeczenia o zdolności kandydata nie odnosi się regulacja zawarta w § 13 ust. 1. Brak podstaw prawnych do stopniowania zdolności (czy też niezdolności) kandydatów do służb, o których mowa w § 1 rozporządzenia wynika także i z tej okoliczności, iż negatywne orzeczenie Komisji dotyczące skarżącego nie zamyka ostatecznie drogi do ubiegania się o służbę w Policji, a jedynie wprowadza dwunastomiesięczne ograniczenie czasowe w ponownym ubieganiu się o przyjęcie do służby w Policji (§ 44 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji /Dz. U. z 2012 r., poz. 432 ze zm./). Nie ma więc racji skarżący twierdząc (niekonsekwentnie z uwagi na wcześniejszy zarzut skargi), iż zaskarżone orzeczenie stwierdza jego całkowitą niezdolność do służby i dlatego powinno być szczegółowo uzasadnione. Natomiast § 13 ust. 2 nakazuje wymienić wszystkie schorzenia, na które cierpi kandydat. Skoro zaskarżone orzeczenie nie wymienia innych schorzeń poza określonym § 69 pkt 1 załącznika, oznacza to, że skarżący na inne schorzenia nie cierpi. Z tych przyczyn zaskarżone orzeczenie nie narusza także § 13 ust. 2 rozporządzenia.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zaskarżone orzeczenie stwierdzające, iż skarżący będąc kandydatem do służby w Policji jest niezdolny do jej pełnienia, odpowiada prawu - wydane zostało w sposób zgodny z procedurą przewidzianą w rozporządzeniu. Skarżący miał możliwość odwołania się i przedstawienia swojego stanowiska. Dokumentacja lekarska zawiera wyniki wykonanych badań. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., Sąd wskazał, że zgodnie z przepisem § 23 rozporządzenia, szczegółowego uzasadnienia wymagają orzeczenia komisji lekarskich ustalające trwałą niezdolność do służby, trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku, istnienie lub nieistnienie związku schorzeń i ułomności ze służbą, związek śmierci ze służbą i trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem w służbie lub chorobami określonymi w odrębnych przepisach. Zaskarżone orzeczenie dotyczy zdolności kandydata do pełnienia służby, a wiec nie należy do żadnej z kategorii orzeczeń wymagających szczegółowego uzasadnienia. Jego treść, oraz przebieg postępowania orzeczniczego, a przede wszystkim schorzenie kwalifikujące skarżącego jako niezdolnego do służby pozwalają uznać, że mimo braku szczegółowego uzasadnienia, orzeczenie to odpowiada prawu. Zachowanie trybu postępowania określonego w obowiązującym rozporządzeniu nie pozwala także na postawienie mu zarzutu arbitralności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. K 36/00, w uzasadnieniu którego Trybunał stwierdził, że rozporządzenie MSW z dnia 9 lipca 1991 r. w sposób wyczerpujący określa warunki oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby, a także tryb orzekania o tej zdolności oraz właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Jednym z etapów postępowania kwalifikacyjnego jest skierowanie kandydata do właściwej komisji lekarskiej podległej MSWiA, w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w formacjach uzbrojonych. Kandydaci muszą się wykazać szczególnymi predyspozycjami do służby w takiej formacji a określenie kryteriów oraz dokonywanie oceny warunków psychofizycznych niezbędnych do pełnienia służby w Policji nie stanowi materii prawnej, lecz jest przedmiotem wiedzy specjalistycznej. Art. 60 Konstytucji, wymagający takich samych zasad dostępu do służby publicznej dla wszystkich obywateli posiadających pełnię praw publicznych, nie odbiera władzy publicznej możliwości ustalenia szczegółowych warunków dostępu do konkretnej służby, ze względu na jej rodzaj i istotę. Rozporządzenie, na podstawie którego wydano kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie wydane zostało w zgodzie z delegacją ustawową wynikającą z art. 26 ust. 2 ustawy o Policji. Nie mogły zatem odnieść rezultatu zarzuty skargi podnoszące fakt poddawania skarżącego corocznym badaniom w związku z wykonywaniem zawodu kierowcy.
Odnosząc się końcowo do zarzutu dotyczącego powołania w zaskarżonym orzeczeniu błędnej podstawy prawnej - tj. wskazania jako podstawy przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 9 lipca 1991 r. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa, wada ta nie stanowi o zaistnieniu którejkolwiek z podstaw wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Nie stanowi ona bowiem o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, skoro w istocie podstawa tak istnieje, a tylko powołana została wadliwie (por. Cz. Martysz, Komentarz do art. 107 k.p.a., stan prawny 1 sierpnia 2010 r., Komentarz Lex).
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 589/14 stał się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez S.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, pełnomocnik skarżącego kasacyjne, na zasadzie art. 173, art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił Sądowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w z w. z art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z § 10 rozporządzenia, wobec błędnego uznania przez Sąd, że w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym w sprawie zdolności do pełnienia służby stosuje się tylko i wyłącznie procedurę ustanowioną w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., nie przepisy k.p.a., które doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwego rozstrzygnięcia (nie zawierającego koniecznych składników, w tym uzasadnienia), co powinno obligować Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.;
2) naruszenie art. 145 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 i § 28 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo tego, że organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w tym zaniechał wszechstronnego zbadania skarżącego, ograniczając się jedynie do badań psychologicznych i psychiatrycznych oraz nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie (m.in. pominięto dowód z postępowania rekrutacyjnego tj. badania psychologicznego metodą Multi Select);
3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego; Sąd błędnie uznał za prawidłowe orzeczenie organu, w którym nie wyjaśniono należycie stanu faktycznego sprawy, opierając się wybiórczo o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego z pominięciem wyników badań, którym poddawano w trakcie procesu rekrutacji skarżącego;
4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. 7, 77 k.p.a. w zw. z § 69 pkt 1 wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2, dział XVI rozporządzenia, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo, że organ administracyjny nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, co sprawia, że wadliwie zastosowano na tym etapie postępowania § 69 pkt 1 załącznik nr 2, dział XVI rozporządzenia przy ocenie stopnia zdolności kandydata do służby w Policji, uznając że stwierdzone schorzenia psychiczne uniemożliwiają pełnienie służby;
5) naruszenie art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z § 11, 12, 13 i § 25 ust. 2 rozporządzenia, przejawiające się w tym, że Sąd błędnie uznał, iż ww. przepisy rozporządzenia nie znajdują zastosowania do orzeczenia administracyjnego wydanego w przedmiotowej sprawie.
Stwierdzając, że powołane powyżej zarzuty wskazują na błędne zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie art. 151 p.p.s.a., kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jaj autor podniósł m.in., iż przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nie uregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2571/12 i inne). Skoro zaś zaskarżone orzeczenie Komisji jest decyzją administracyjną, to winno zawierać przewidziane w art. 107 § 1 k.p.a. elementy, w tym: powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozporządzenie także w § 23 przewiduje konieczność szczegółowego uzasadnienia orzeczenia, stwierdzającego trwałą niezdolność do służby. Nie wynika z tego przepisu, że w pozostałych sprawach (orzeczeniach nie stwierdzających trwałej niezdolności do służby) organ w ogóle może odstąpić od sporządzenia uzasadnienia. Organ administracyjny w zaskarżonym do Sądu orzeczeniu ograniczył się jedynie do przytoczenia numeru dziennika ustaw, w którym publikowany jest akt stanowiący podstawę prawną, błędnie przy tym ją powołując. Nie można zatem przyznać Sądowi pierwszej instancji racji. Brak uzasadnienia wydanej przez organ administracyjny decyzji nadaje jej cechę rozstrzygnięcia arbitralnego. Takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej, sprawowanej zgodnie z art. 1 p.p.s.a. Ponadto przyjęcie, iż zgodna z prawem jest decyzja organu władzy publicznej, rozstrzygająca w indywidualnej sprawie, bez wskazania faktycznego i prawnego jej uzasadnienia byłoby nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, zawartą w art. 2 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwym zastosowaniu (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), której przesłanki określa przepis art. 183 § 2 p.p.s.a. (patrz uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, publik. ONSAiWSA 2010/1/1).
W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania.
Skarga kasacyjna nie jest też zasadna.
Autor skargi kasacyjnej formułując zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa procesowego skoncentrował się na wykazaniu, że do orzeczeń komisji lekarskich w sprawach nieuregulowanych w obowiązującym w dacie orzekania rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 79 poz. 349 ze zm.) stosuje się przepisy k.p.a., a w konsekwencji zaskarżone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Krakowie z dnia [...] lutego 2014 r. zostało wydane bez powołania prawidłowej podstawy prawnej i uzasadnienia.
Orzecznictwo sądowoadminstracyjne w kwestii stosowania przepisów k.p.a. do postępowań komisji lekarskich w sprawach orzekania o zdolności do służby w formacjach mundurowych wypowiada się niejednolicie. Dla przykładu należy powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, w którego uzasadnieniu tenże Sąd stwierdził, iż akt prawny w postaci rozporządzenia wydanego w wyniku wykonania delegacji ustawowej, stwarza podstawę prawną do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby w formacji uzbrojonej, w postępowaniu uregulowanym w przepisach prawa mających moc powszechnie obowiązującą (a więc odpowiadających wymaganiom z art. 87 ust. 1 Konstytucji), kończy to postępowanie władcze rozstrzygnięcie skierowane do indywidualnego podmiotu, któremu służą środki odwoławcze. Do tego postępowania nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże wszelkie cechy, o których była mowa wyżej, przesądzają, iż jest to szczególny rodzaj postępowania, w którym wydawane są władcze rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przeciwstawne stanowisko, opowiadające się za stosowaniem przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., w tym przepisu art. 107 § 3 k.p.a. do orzeczenia komisji lekarskiej przedstawił Naczelny Sądu Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 855/14 (oba wyroki publikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zaznaczyć jednak należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie się przyjmuje się, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w sposób władczy rozstrzygają sprawę indywidualnego podmiotu, podlegają weryfikacji instancyjnej i kontroli sądowej (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 354/09, publik. Lex nr 586410 oraz z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, publik. Lex nr 595620). Od ostatecznych orzeczeń powyższych komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym w sprawie stwierdzenia zdolności do pełnienia służby w Policji stosuje się procedurę ustanowioną w powołanym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. Rozporządzenie to wydane zostało w wyniku wykonania delegacji ustawowej, a więc w postępowaniu uregulowanym w przepisach prawa mających moc powszechnie obowiązującą. Ma ono swój autonomiczny byt prawny. Reguluje organizację i zakres działania komisji lekarskich, zasady kierowania do komisji oraz orzekania przez komisję, jak też kwestię rozpatrywania odwołań oraz zatwierdzenia i uchylania orzeczeń. Powyższy zakres regulacji wskazuje na kompleksowe ujęcie zagadnienia orzeczniczego, zarówno w obszarze przepisów materialnych, jak i procesowych. Przy tym przepisy omawianego rozporządzenia, ani też przepisy ustawy o Policji, nie odsyłają do stosowania przepisów k.p.a. w sprawach orzekania o zdolności do służby. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00 oceniając zgodność m.in. przepisów powołanego rozporządzenia wskazał, iż cyt.: "Rozporządzenie jest aktem wydawanym w celu wykonania ustawy, ma zatem konkretyzować regulację ustawową i nie może obejmować zagadnień całkowicie pominiętych przez ustawodawcę. Rozporządzenie musi być zgodne nie tylko z ustawą upoważniającą, ale również z innymi ustawami regulującymi bezpośrednio lub pośrednio zawartą w nim materię. Nie może ono wkraczać w materie regulowane innymi ustawami, a nawet nie powinno powtarzać przepisów ustawowych (wyrok TK z 11 grudnia 2000 r., sygn. U. 2/00, OTK ZU nr 8/2000, poz. 296)". Uwzględniając powyższe kryteria Trybunał stwierdził, że "rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 lipca 1991 r. w sposób wyczerpujący określa warunki oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby, a także tryb orzekania o tej zdolności oraz właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach".
Przedstawione argumenty przemawiają za trafnością poglądu przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji, iż w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym w sprawie stwierdzenia zdolności do pełnienia służby w Policji stosuje się procedurę ustanowioną w powołanym rozporządzeniu, bez potrzeby posiłkowania się przepisami k.p.a. W konsekwencji przyjęcia powyższego punktu widzenia jako niezasadne jawią się zarzuty skargi kasacyjnej odwołujące się do naruszenia przepisów k.p.a. w niej powołanych.
Mając zatem powyższe na względzie stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z § 10 rozporządzenia jest niezasadny.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. obejmuje wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłoby rozstrzygnięcie o innej treści. Można zatem zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zatem z wyroku wynika, jak w analizowanym przypadku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.
Skarżący kasacyjnie, jako kandydat ubiegający się o przyjęcie do służby w Policji, został skierowany z urzędu na komisję lekarską w celu określenia zdolności do pełnienia tej służby (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia).
Zgodnie z postanowieniami § 10 ust. 1 rozporządzenia, stopień zdolności kandydatów do służby, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a - e, ustala się przez zaliczenie osoby badanej do jednej z następujących kategorii: 1) kategoria "Z" - zdolny, co oznacza, że stan zdrowia badanego nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne nie stanowią przeszkody do pełnienia służby, 2) kategoria "N" - niezdolny, co oznacza, że stwierdzone u badanego schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne uniemożliwiają pełnienie służby. Tylko do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do pododdziałów antyterrorystycznych Policji, kandydatów do służby na stanowiska kierownicze i specjalistyczne oraz kandydatów do szkół i ośrodków szkolenia, w orzeczeniu obok określenia kategorii wymienionych w ust. 1 wskazuje się dodatkową ocenę stopnia zdolności poprzez zawarcie w nim rozszerzenia o określenie wymienione w § 10 ust. 2 pkt 1 - 3 i ust. 3 pkt 1 – 3 rozporządzenia. Skarżący kasacyjnie ubiegając o przyjęcie do służby w Policji mógł być oceniany jedynie według kryteriów zdolny "Z", bądź niezdolny "N" do służby. Przedmiotową kwalifikację w powiązaniu ze stwierdzonym, zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, schorzeniem zawiera orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Krakowie z dnia [...] lutego 2014 r., co czyni w tym zakresie sądową kontrolę zaskarżonego orzeczenia prawidłową.
Odnosząc się w tym miejscu poniekąd do pkt 5 zarzutu skargi kasacyjnej (naruszenia § 11, 13 i 25 ust. 2 rozporządzenia) należy ponownie wskazać na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w powołanym wyroku stwierdzające, iż nie odbiera się władzy publicznej możliwości ustalenia szczegółowych warunków dostępu do konkretnej służby, ze względu na jej rodzaj i istotę. W systemach demokratycznych zasadą jest selekcyjny charakter naboru do służby publicznej. Prawodawca korzystając przysługującego uprawnia wyraźnie w powołanym rozporządzeniu rozgranicza status kandydata do służby, a funkcjonariusza będącego już w służbie w Policji, czyniąc orzekanie w sprawie przydatności kandydata do służby uproszczonym w tym znaczeniu, iż nakazuje go ocenić wg. dwóch podstawowych kryteriów (zdolności lub niezdolność do służby). Ta ocena musi być szersza w stosunku do osób będących już funkcjonariuszami, albowiem przedmiotowe orzeczenie nie wpływa li tylko na nawiązanie stosunku służbowego (adminstracynoprawnego), lecz także na kształt istotnych elementów już istniejącego stosunku prawnego. Dlatego też, dla tej drugiej kategorii badanych stopień zdolności do służby określa się precyzyjniej, zgodnie z gradacją przedstawioną w § 11 i § 13 rozporządzenia. Dla przykładu w § 11 pkt 2 określono kategorię C - zdolny do służby z ograniczeniem, co oznacza, że u osoby badanej stwierdzono przewlekłe schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne, które trwale lub czasowo zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną do służby, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na określonych stanowiskach. Przepis § 13 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia wymaga, aby orzeczenie komisji lekarskiej zawierało określenie "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak schorzenia te nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego oraz określenie "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które czasowo zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, ale które mogą rokować poprawę jego stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; przy określaniu powyższego komisja wyznacza termin powtórnego badania i wydania ostatecznego orzeczenia o zdolności badanego do służby na zajmowanym stanowisku. Wbrew zatem twierdzeniom kasatora, przepisy § 11 i 13 rozporządzenia nie mając zastosowania do orzeczeń oceniających przydatność kandydatów do służby, albowiem ta grupa orzekanych nie jest badana pod kątem przydatności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, za wyjątkiem przypadków określonych w § 10 ust. 2 i 3, o czym wyżej. Nadto zasygnalizować należy, iż kandydat do służby został umiejscowiony w pkt 4 tabeli – Wykaz chorób i ułomności załącznika nr 2 rozporządzenia, a dla tej rubryki przewidziane są jednanie kwalifikacje "Z" lub "K".
Co się zaś się tyczy naruszenia § 25 ust. 2 rozporządzenia autor kasacji nie wyjaśnił, na czym miałoby to naruszenie polegać. W związku z powyższym trudno podjąć polemikę z tym zarzutem.
Nawiązując także do zasygnalizowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej naruszenia § 23 rozporządzenia, trzeba wskazać, iż zgodnie z jego treścią, powinny być szczegółowo uzasadnione orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają: 1) trwałą niezdolność do służby, 2) trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku, 3) istnienie lub nieistnienie związku schorzeń i ułomności ze służbą, 4) związek śmierci ze służbą, 5) trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem w służbie lub chorobami określonymi w odrębnych przepisach. Orzeczenie wydane w oparciu o § 10 ust. 1, w stosunku do kandydata ubiegającego się o przyjęcie do służby, do kategorii orzeczeń opisanych w § 23 nie należy i nie wymaga szczegółowego wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia. Już samo wskazanie w orzeczeniu ustalonej kategorii zdolności do służby "Z" lub "N" i podanie rozpoznania schorzenia z wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2 rozporządzenia, do którego można przyporządkować tylko jedną z wymienionych kategorii, zawiera w sobie element uzasadnienia rozstrzygnięcia. Wobec powyższego brak części opisowej, wyjaśniającej powiązanie stwierdzonego u badanego schorzenia z kwalifikacją z załącznika nr 2 do rozporządzenia, choć niewątpliwie pożądane z uwagi istotne dla strony walory informacyjne, nie dyskwalifikuje tego orzeczenia jako rozstrzygnięcia prawidłowego. Zatem wyeliminowanie tylko z tego względu zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego byłoby niezasadne, albowiem w istocie odpowiada ono prawu.
Wprawdzie zasadnie w skardze kasacyjnej wytknięto, iż w pkt 7 orzeczenia Komisja Okręgowa jako podstawę rozstrzygnięcia wskazała: "Dz. Ustaw nr 146/95 poz. 712 z dnia 02.11.1995 r.", a więc powołała się na przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 146, poz. 712) w miejsce rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w brzmieniu uwzględniającym tę zmianę, niemniej jednak, nie oznacza to, iż Okręgowa Komisja Lekarska w procesie orzeczniczym nie stosowała właściwych przepisów rozporządzenia. Przeciwnie, zaskarżone orzeczenie zostało oparte o właściwą podstawę prawną do wydania orzeczenia merytorycznego, a jej nieprecyzyjne przywołanie, nie może mieć istotnego znaczenia. Kluczowe jest bowiem tylko, czy przepisy takie rzeczywiście istnieją. W niniejszej sprawie przepisy takie istnieją, organ zaś je zastosował podając w orzeczeniu rozpoznanie schorzenia i jego prawną kwalifikację - § 69 pkt 1 "N". Zaskarżone orzeczenie posiada więc wynikającą z powołanego rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r. podstawę prawną orzeczenia merytorycznego. Nie może zatem spotkać się ze słuszną krytyką stanowisko Sądu pierwszej instancji mówiące, że wada tego typu nie stanowi podstawy do eliminacji kontrolowanego aktu z obrotu prawnego. W tym względzie orzecznictwo jednolicie przyjmuje, iż błędne powołanie podstawy decyzji lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie można uznać za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (przykładowo wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2003 r. sygn. akt I SA 371/03, publik. Lex nr 149553).
Nie zasługuje na akceptację także zarzut skargi kasacyjnej mówiący o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z § 12 i § 28 ust. 2 rozporządzenia.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż kontrola orzeczeń komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do służby mundurowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.
Z treści powołanego § 12 ust. 1 rozporządzenia wynika, iż orzeczenie o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby komisje lekarskie wydają na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2, po wszechstronnym zbadaniu przez członków komisji, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych, psychologicznych i dodatkowych, a gdy zachodzi potrzeba - po przeprowadzeniu obserwacji szpitalnej w zakładzie służby zdrowia resortu spraw wewnętrznych, zakładzie służby zdrowia podległemu Ministrowi Obrony Narodowej lub zakładzie społecznym służby zdrowia. Natomiast w świetle postanowień § 28 ust. 2 rozporządzenia, okręgowa komisja lekarska rozpatruje orzeczenia wojewódzkich komisji lekarskich w składzie trzech osób. Po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich lub po dostarczeniu na żądanie komisji dodatkowych dokumentów, komisja lekarska wydaje orzeczenie.
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż w niniejszej sprawie wydanie kwestionowanego orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Krakowie zostało poprzedzone wnikliwą analizą dokumentacji medycznej kandydata. W aktach znajduje się opinia psychologiczna - psychologa Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA w Krakowie - z dnia 6 listopada 2013 r. stwierdzająca u S.S. sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze, § 69 pkt 1 – niezdolny do służby. Komisja skorzystała także z uprawnienia określonego w § 28 ust. 2 rozporządzania i na etapie postępowania odwoławczego, w celu oceny zasadności zarzutów odwołania, skierowała orzekanego na badania psychologiczne. W kolejnej opinii psychologicznej z dnia 11 lutego 2014 r. potwierdzono u badanego wcześniejsze rozpocznie. Zweryfikowano zatem słuszność rozpoznania schorzenia przyjętego we wcześniejszym badaniu. Podkreślić przy tym należy, iż orzeczenia komisji lekarskich w sprawie określenia zdolności do służby zapadają w wyniku przeprowadzenia ustaleń w sformalizowanym postępowaniu orzeczniczym. Oznacza to, iż podstawę orzeczenia komisji stanowią wyłącznie wyniki badań orzekanego uzyskane w toku tego postępowania. Dowody przedkładane przez kandydata w postaci wykonanych przez zainteresowanego badań lub, jak w tym przypadku, wyników testów uzyskanych w trakcie rekrutacji służyć mogą ustaleniu potrzeby dokonania określonych badań, czy diagnostyki, jednakże to komisja prowadzi postępowanie orzecznicze i zleca wykonie oraz ocenia, zgodnie z wiedzą medyczną, wyniki tak uzyskanych badań. Powoływanie się przez stronę kasacyjną na zaliczony przez badanego w postępowaniu kwalifikacyjnym test MultiSelect, jako badanie wstępne, selektywne, w żaden sposób nie podważa badań specjalistycznych, szczegółowych dokonanych przez uprawnionych do przeprowadzania tego rodzaju badań psychologów. Powyższe ustalenie pozwalają przyjąć, iż Komisja Okręgowa przeprowadziła postępowanie wyjaśniające w sposób wyczerpujący, zaś wydane przez nią orzeczenie nie jest rozstrzygnięciem dowolnym, niemającym oparcia w materiale dowodowym sprawy. Akceptacja tego stanu rzeczy przez Sąd pierwszej instancji jest zatem w pełni uzasadniona, przez to zarzut naruszenia powołanych wyżej przepisów niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji wadliwości zastosowania przez Okręgową Komisję Lekarską § 69 pk1 załącznika nr 2 do rozporządzenia, poprzez przedwczesne jego zastosowanie wobec nieustalenia prawidłowo stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należy, iż jest on także niezasadny.
Z treści zaskarżonego orzeczenia wynika, że wymieniona Komisja zaliczyła skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby w Policji, wskazując na rozpoznanie z § 69 pkt 1 załącznika nr 2 - według wykazu chorób i ułomności – sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne nieznacznie upośledzające zdolności rozpoznawcze. Wg. objaśnień do § 69, sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne (tzw. reakcje nerwicowe lub psychopatyczne) - to: a) ostre niepsychotyczne zaburzenia, przebiegające najczęściej pod postacią napadów histerycznych, ucieczek, samouszkodzeń, zaburzeń wegetatywnych, itp., b) trwające od kilku godzin, dni do kilku miesięcy, c) występujące pod wpływem trudnych sytuacji, d) występujące u osób w zasadzie zdrowych psychicznie lub z anomaliami charakterologicznymi. Punkt 1 dotyczy osób, u których reakcje dezaptacyjne rokują ustąpienie w ciągu 3 miesięcy. Dokonując kwalifikacji schorzenia uniemożliwiającego podjęcie służby w Policji Komisja Okręgowa oparła się m.in. na wydanych w trybie konsultacyjnym dwóch ww. orzeczeniach. W ustalonych przez Sąd pierwszej instancji okolicznościach sprawy trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem autora skargi, iż Komisja ta dokonała przedwczesnej kwalifikacji stwierdzonego schorzenia. Nadto jak wynika z przytoczonych objaśnień do § 69, rozpoznane u orzekanego schorzenia nie muszą mieć charakteru stałego, co w praktycznym wymiarze nie przekreśla możliwości ubiegania się przez zainteresowanego o przyjecie do służby w Policji.
Chybiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1605/09, z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1713/10), względnie gdy sąd nie zajmie stanowiska odnośnie prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada jednak w pełni wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów rozporządzenia. To, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego, a taką próbę podejmuje autor skargi kasacyjnej, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Z tych wszystkich względów nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. Żaden bowiem z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie okazał się uzasadniony. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy, wbrew oczekiwaniom kasatora, nie był władny orzec na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło