III SA/Gl 1633/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-12-19
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Barbara Brandys - Kmiecik, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą ograniczać lub uniemożliwiać prowadzenie gier na automatach poza kasynami, stanowią "przepisy techniczne" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, co skutkuje obowiązkiem ich notyfikacji Komisji Europejskiej i brakiem możliwości ich stosowania w przypadku niedopełnienia tego obowiązku?Ratio decidendi
Przepisy krajowe, takie jak ustawa o grach hazardowych, które mogą ograniczać lub stopniowo uniemożliwiać prowadzenie gier na automatach poza kasynami, stanowią potencjalne "przepisy techniczne" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. W przypadku niedopełnienia obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej, przepisy te nie mogą być stosowane ze względu na zasadę pierwszeństwa prawa unijnego. Organ administracyjny, stosując taki przepis, narusza prawo, nie przeprowadzając właściwych ustaleń dotyczących charakteru technicznego przepisu lub jego zgodności z zasadami prawa unijnego.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach. Dyrektor Izby Celnej odmówił, powołując się na przepisy ustawy o grach hazardowych, które dopuszczają jednokrotne przedłużenie terminu o maksymalnie 6 miesięcy. Spółka argumentowała, że przepisy te są sprzeczne z prawem unijnym i Konstytucją RP. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy ustawy o grach hazardowych, nie badając ich zgodności z prawem unijnym i dyrektywą 98/34/WE.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę pieniężną tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz postanowił zwrócić stronie skarżącej kwotę pieniężną tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gier losowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. postanawia zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.
W dniu [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. działając na podstawie art. 253a §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz.60 z późn. zm. dalej O.p.) oraz art. 8, art. 48 ust. 1 w związku z art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 Nr 201, poz.1540-dalej ustawa ) odmówił zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...]r. udzielającej Spółce z o.o. "A" zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] - w zakresie wnioskowanej przez Spółkę zmiany nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności.
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją nr [...] z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. udzielił Spółce z o.o. "A" zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. W punkcie 6 decyzji ustalono nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności na dzień [...]r., tj. 12 miesięcy od dnia udzielenia zezwolenia.
W dniu [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją nr [...] zmienił decyzję nr [...] z [...]r. i ustalił nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na dzień [...]r.
Pismem z dnia [...]r. Spółka wystąpiła do organu z wnioskiem o zmianę decyzji nr [...] poprzez przedłużenie nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności do dnia [...]r. podnosząc, że z uwagi na odmowę właścicieli lokali, rezygnację ze współpracy z niektórymi właścicielami lokali, przedłużające się remonty lokali, nie wszystkie punkty gry na automatach z ww. zezwolenia zostaną uruchomione do końca 2009 roku. Wykaz tych punktów załączono do wniosku.
Dalej organ wskazał, że w związku z tym, że 31.10.2009r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), która przeniosła kompetencje dyrektorów izb skarbowych w sprawie udzielania zezwoleń na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie, m.in., gier na automatach o niskich wygranych na dyrektorów izb celnych akta sprawy przekazano temuż organowi .
Wskazano także, że 1 stycznia 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r. Nr 201, poz.1540) i zgodnie z art. 118 ww. ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej, zaś w myśl art. 8 do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi Inaczej.
Podano dalej, że ustawa o grach hazardowych zezwala na dokonywanie zmian w zezwoleniach na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 135 ust. 1 zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, mogą być zmieniane na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3. Art. 48 ust. 1 powyższej ustawy z kolei stanowi, iż podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nim terminu rozpoczęcia działalności. Termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis ten zatem jednoznacznie precyzuje kryteria przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności określonego w zezwoleniu.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy organ stwierdził, iż decyzją nr [...]z dnia [...]r. Spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] i w zezwoleniu w punkcie 6 określono nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności na dzień [...]r.
Wobec faktu, że Spółka nie rozpoczęła działalności w wyznaczonym terminie lecz zawnioskowała o jego przedłużenie organ, przychylając się do wniosku decyzją [...] z [...]r. zmienił ww. zezwolenie, ustalając nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych do dnia [...]r.
Kolejny wniosek o przedłużenie nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności do dnia [...]r. w sytuacji gdy przepisy prawa nakładają na organ obowiązek zapewnienia Stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego spowodował, że sprawa została rozpatrzona w oparciu o treści przepisu art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który stanowił o możliwości jednokrotnego przedłużenia zezwolenia co spowodowało w ocenie organu brak możliwości kolejnego przedłużenia nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności.
Organ podniósł, że Spółka miała wystarczająco długi okres czasu (ponad 22 miesiące) na rozpoczęcie działalności we wszystkich punktach gier, jednakże tego nie uczyniła. Ponadto, przedłużanie nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności na coraz to dalsze okresy doprowadziłoby do sytuacji, w której Spółka, posiadająca zezwolenie z określoną (stałą) ilością punktów na danym terytorium, prowadziłaby działalność w okresie, na który udzielono jej zezwolenia, tylko w części punktów uruchomionych. Jednocześnie w pozostałych, nieuruchomionych lecz ujętych w załączniku do zezwolenia punktach, inne podmioty nie mogłyby prowadzić działalności w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, bowiem punkty te byłyby już zajęte przez Spółkę. Taka sytuacja pozostawałoby w sprzeczności z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, w szerokim jej rozumieniu.
W odwołaniu pełnomocnik strony M. B. zarzucił spornej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1 i 2, art. 139 § 1 i 2 O.p. i naruszenie prawa materialnego, poprzez zastosowanie art. 48 § 1 ustawy o grach hazardowych pomimo, iż jest on sprzeczny z art. 7, art.20 i art. 22 Konstytucji RP.
Pełnomocnik uzasadniając zarzuty podniósł, że postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, co wynika z przewlekłości postępowania połączonej z przekroczeniem dopuszczalnych terminów załatwiania sprawy. Zaznaczył przy tym że organ wydając decyzję nie wyjaśnił przyczyn zwłoki w przeprowadzeniu postępowania.
Z uwagi na naruszenie przepisów pełnomocnik zawnioskował o uchylenie spornej decyzji i załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem.
Drugi pełnomocnik Spółki K. B. złożył kolejne odwołanie w którym zarzucił organowi naruszenie przepisów:
- art. 34, art. 49 oraz art. 56 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
- art. 2, art.31 w związku z art. 22 oraz art. 36 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego.
W uzasadnieniu wskazał, iż wydając decyzję organ naruszył zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, gdyż jego zdaniem przepisy ustawy o grach hazardowych sprzeczne są z głównymi zasadami traktatowymi tj. z zasadą swobody przepływu towarów (art. 34 TFUE), zasadą przedsiębiorczości (art. 49 TFUE) oraz zasadą świadczenia usług (art. 56 TFUE).
Ponadto zarzucił, że przepisy ustawy o grach hazardowych naruszają także zasady:
trwałości praw podmiotowych słusznie nabytych, proporcjonalności, zaufania obywateli do państwa prawa oaz obowiązku informacyjnego organów władzy publicznej, legalizmu przyzwoitej legislacji. Naruszenie ww. zasad miało miejsce w wyniku braku rzeczowej i merytorycznej konsultacji publicznej, niezastosowanie szczególnej procedury w zakresie nowelizacji kodeksów oraz poprzez niezastosowanie się do obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej aktu prawnego zawierającego przepisy techniczne w konsekwencji wnosząc o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przedłużenie Spółce zezwolenia zgodnie z jej wnioskiem.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołań utrzymał sporną decyzję w mocy podzielając w całości argumentację prawną na tle stanu faktycznego jaki zaistniał w sprawie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów z odwołania z [...]r. organ odwoławczy stwierdził, że według obowiązujących na dzień złożenia wniosku przepisów prawa tryb i zasady udzielania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych uregulowane były w ustawie z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych, aktach wykonawczych do ustawy, a także w oparciu o ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych nie zawierała żadnych uregulowań odnośnie przedłużenia nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności określonego w wydanym zezwoleniu, zaś ewentualna jego zmiana następowała w trybie nadzwyczajnym poprzez wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 Kpa.
Organ przywołał wyrok z 5.02.2009r. WSA w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 524/08, LEX nr 481508 gdzie stwierdzono, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne; (...) decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych.
Przywołał także wyrok NSA z 20.01.2009r. sygn. akt. II GSK 480/08, LEX nr 505806 gdzie wskazano, że "wyrażenie użyte w art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach "nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności" należy rozumieć jako określenie terminu, w którym podmiot legitymujący się tego rodzaju zezwoleniem zobowiązany jest rozpocząć działalność we wszystkich punktach objętych zezwoleniem. Innymi słowy, (...) "nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności" należy odnieść do całego zezwolenia, a więc do wszystkich punktów urządzania gier na automatach o niskich wygranych, o których mowa w zezwoleniu, gdyż z upływem terminu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach, wszystkie punkty wymienione w zezwoleniu winny już działać". W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd zauważył że "za interpretacją, że "nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności" należy odnieść do całego zezwolenia przemawia też regulacja z art. 32 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach. Przepis ten stanowi, że wniosek o udzielenie tego rodzaju zezwolenia powinien m. in. zawierać przewidywany rodzaj gier oraz ich liczbę wraz z informacją o planowanej kolejności ich uruchomienia. Mając na względzie te okoliczności, organ wydający zezwolenie ustala odpowiednio nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności, który winien odnosić się do wszystkich punktów objętych zezwoleniem. Odmienna interpretacja art. 35 ust. 1 pkt 7 ustawy o grach doprowadziłaby do sytuacji, w której podmiot legitymujący się zezwoleniem na określoną ilość punktów na danym terytorium prowadziłby działalność w okresie, na który udzielono zezwolenia, tylko w części tych punktów, blokując jednocześnie skutecznie na swoim terenie konkurencję. Stan taki z uwagi na uregulowania art. 36 ust. 1 ustawy o grach mógłby trwać przez cały okres obowiązywania zezwolenia, tj. 6 lat."
Z kolei obowiązująca od 01.01.2010r. ustawa o grach hazardowych zezwala na dokonywanie zmian w zezwoleniach na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 135 ust. 1 zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, mogą być zmieniane na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3. Art. 48 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, iż podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nim terminu rozpoczęcia działalności. Termin ten może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis ten zatem umożliwia przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności, określonego w stosownym zezwoleniu, ale jednocześnie jednoznacznie precyzuje kryteria stosowania ewentualnego przedłużenia, a mianowicie może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
Rozpatrując zatem wniosek zdaniem organu należy uwzględnić okoliczności już zaistniałe w zakresie przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w związku z wydanym zezwoleniem. Przyjęcie odmiennego stanowiska, stwarzałoby sytuację, w której podmiot uzyskujący zezwolenie czy koncesję, na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych miałby możliwość tylko i wyłącznie jednokrotnego przedłużenia zezwolenia i to w ograniczonym czasie do 6 miesięcy, natomiast podmiot, który uzyskał zezwolenie na podstawie ustawy o grach i zakładach wzajemnych, mógłby skorzystać z takiej możliwości co najmniej dwukrotnie, co w konsekwencji, w ocenie organu, przeczyłoby zasadzie określonej w powyższymi przepisie. W związku z powyższym za niezasadne uznano zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
Organ podkreślił, że w zezwoleniu nr [...] pierwotny termin rozpoczęcia działalności został określony na 12 miesięcy i następnie został przedłużony na [...]r. Składając kolejny wniosek o wydłużenie terminu, o kolejny rok, Strona nie mogła zakładać, iż wniosek zostanie uwzględniony, bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania, mającego na celu sprawdzenie zasadności wniosku. W świetle powyższych przepisów prawa oraz orzecznictwa zarzut, iż gdyby postępowanie zakończyło się w przewidzianym przez prawo terminie to niewątpliwie wniosek zostałby uwzględniony zdaniem organu był bezpodstawny. Fakt, iż wniosek został złożony pod rządami ustawy o grach i zakładach wzajemnych, wcale nie przesądzał bowiem o rodzaju wydanego rozstrzygnięcia. Przedłużenie nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności nie jest czynnością techniczną skoro ustawodawca uznał za konieczne, aby termin ten stanowił jeden z elementów zezwolenia. Dopiero analiza całości materiału dowodowego, pozwala na wysnucie przesłanek pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia tj. decyzji uznaniowej o przedłużeniu "nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności", bądź też wydania decyzji odmawiającej przedłużenia tego terminu. W konsekwencji za niezasadne uznano zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów pełnomocnika M. B. co do naruszenia przepisów proceduralnych, a mianowicie art. 120, 121, 122 oraz 125 O.p. uznając, że stanowią one subiektywną ocenę pełnomocnika strony nie znajdującą potwierdzenia w materiale dowodowym.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej K. zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania materiał dowodowy wymagał analizy i weryfikacji, w kontekście jego aktualności i poprawności. Organ był obowiązany do dokonania czynności sprawdzających oraz zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a data złożenia wniosku tj. [...]r. nie pozwoliły Dyrektorowi Izby Celnej K. na rozpatrzenie wniosku Spółki w terminie do dnia [...]r. co spowodowało konieczność zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych .
Odnosząc się do zarzutów naruszenia Konstytucji RP organ zauważył, że w myśl art. 6 Kpa i art. 7 Konstytucji RP organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa co nawiązuje do zasady demokratycznego państwa prawnego. W konsekwencji organ administracji publicznej , prowadząc postępowanie administracyjne jest zobowiązany przestrzegać zasady praworządności we wszystkich stadiach postępowania i w stosunku do wszystkich uczestników postępowania, Według art. 87 Konstytucji RP do źródeł prawa zalicza się: Konstytucję, ustawy zwykłe, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia, a także akty prawa miejscowego ustanowione na obszarze ich działania przez właściwe organy publiczne. Rozporządzenia, podobnie jak ustawy, zawierają normy prawne powszechnie obowiązujące. W sprawach zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe, w tym również rozporządzeń, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi oraz ustawami - według art.188 Konstytucji RP orzeka Trybunał Konstytucyjny. Z powyższego jednoznacznie wynika, że organy podatkowe zobligowane są do stosowania konkretnej normy prawnej która weszła w życie najpierw jednak ustalając czy nie została w okresie jej stosowania formalnie derogowana,
Skoro w istniejącym porządku prawnym nie ma instrumentów prawnych pozwalających organom administracji publicznej na dokonywanie oceny zgodności danego prawa z ustawa zasadniczą to tym samym organy mają obowiązek stosować ustanowione przepisy prawa, niezależnie od wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją, czy np. z prawem wspólnotowym.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym poprzez zastosowanie ustawy o grach hazardowych sprzecznej z zasadami traktatowymi tj. z zasadą swobody przepływu towarów (art. 34 TFUE), zasadą przedsiębiorczości (art. 49 TFUE) oraz zasadą świadczenia usług (art. 56 TFUE)" organ stwierdził że pełnomocnik powołał się na wyrok ETS z 26.10.2006r. w sprawie o sygnaturze C-65/05 przytaczając zawarte w jego uzasadnieniu tezy nr 41 i 42. W tezie 41 TS wskazał, iż zakaz instalowania w Grecji wszelkich gier elektrycznych, elektromechanicznych i elektronicznych, w tym wszelkich gier komputerowych, we wszelkich miejscach publicznych i prywatnych, z wyjątkiem kasyn, stanowi środek nieproporcjonalny do realizowanego celu. Natomiast w tezie 42 TS orzekł, iż w konsekwencji ustawa, którą w Grecji został wprowadzony taki zakaz jest sprzeczna z art. 28 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, z treści którego wynika, iż ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi.
Organ zauważył, iż w tym samym wyroku w tezie 35 Trybunał zaznaczył, że względy porządku publicznego, religijnego lub kulturowego, związane z loteriami i innymi grami pieniężnymi we wszystkich państwach członkowskich, mogą pozwalać ustawodawcom krajowym na ograniczenie, czy wręcz zakazanie gier pieniężnych, i uniknięcie w ten sposób sytuacji, by stały się one źródłem prywatnych dochodów. Trybunał stwierdził również, że wobec znacznych kwot, które pozwalają zebrać oraz wysokich wygranych, które mogą przynieść graczom, w szczególności, gdy są organizowane na wielką skalę, z loteriami wiąże się wysokie ryzyko przestępstw i oszustw. Zachęcają one ponadto do wydatków, które mogą mieć szkodliwe konsekwencje, zarówno indywidualne, jak i społeczne (przywołane zostały w tym miejscu wyroki w sprawie Schindler - nr C-275/92 z dnia 24.03.1994r., oraz w sprawie Laara I in. - C-124/97 z dnia 21.09.1999r.). Natomiast w tezie 36 Trybunał zaznaczył, iż gry objęte zakazem w Grecji nie mają charakteru gier hazardowych, gdyż ich celem nie jest wygrana pieniężna.
Organ zaznaczył, iż w myśl wyroku z 5.11.2002r. TS nr C-471/98 jako strażnik Traktatu, tylko Komisja jest kompetentna rozstrzygać, czy jest właściwe wszczęcie postępowania przeciwko Państwu Członkowskiemu mającego na celu stwierdzenie uchybienia przez to Państwo swoim zobowiązaniom, oraz w stosunku do jakiego działania lub zaniechania przypisywanego zainteresowanemu Państwu należy wszcząć takie postępowanie.
Podsumowując stwierdził organ, że ustawa o grach hazardowych jest powszechnie obowiązującym aktem prawnym i ani Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o jej niezgodności z Konstytucją ani też Europejski Trybunał Sprawiedliwości nie orzekł jej wprowadzenia jako niezgodnego z prawem wspólnotowym, a zgodnie z obowiązująca krajową normą prawną organy władzy publicznej są zobowiązane ją stosować, tym samym zarzuty Pełnomocników Strony odnoszące się do niezgodności przepisów ustawy z Konstytucją RP oraz Traktatem o Unii Europejskiej, zawarte w odwołaniach, należy uznać za nietrafne.
W skardze do WSA pełnomocnik postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie: art. 120 O.p. poprzez wydanie decyzji pozostającej w sprzeczności z przepisami prawa - art. 7, art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 121 § 1 O.p. albowiem postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, art. 124 O.p. poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając skarżoną decyzję, art. 125 § 1 i 2 O.p. poprzez powolne i biurokratyczne działanie organów podatkowych, które wobec niezakończenia go w przewidzianym prawie terminie doprowadziło w efekcie do wydania niekorzystnej dla strony skarżącej decyzji w związku ze zmianą stanu prawnego, art. 139 § 1, 2 i 3 O.p. poprzez przekroczenie terminów przewidzianych do przeprowadzenia postępowania, art. 34 TUWE poprzez zastosowanie środka o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych, art. 49 TUWE poprzez istotne ograniczenie swobody przedsiębiorczości obywateli innych państw członkowskich na terytorium Polski oraz zmniejszenie atrakcyjności korzystania z tych swobód, art. 56 TUWE poprzez ewidentne ograniczenie swobody świadczenia usług, przy czym część z zarzutów rozpatrywana winna być w związku z zasadą proporcjonalności (zastosowanie środków rażąco niewspółmiernych do osiągnięcia manifestowanych celów), zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasadą bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.
Postawiono także zarzut naruszenia art. 48 § 1 ustawy o grach hazardowych poprzez jego zastosowanie, pomimo iż jest on sprzeczny, bądź też narusza art. 2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61,art. 7 w zw. z art. 123 ust. 1 Konstytucji RP.
Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o: uchylenie spornej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o stwierdzenie, iż skarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa, zwrócenie się do TK z zapytaniem o zgodność art. 48 § 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych z Konstytucją RP, zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do ETS odnośnie zgodności prawa polskiego z prawem wspólnotowym - a konkretnie ustawy o grach hazardowych z art. 34, 49 i 56 TUWE oraz dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 roku.
Do skargi dołączono opinie prawne prof. Dr Hab. P. Kruszyńskiego i M Kalinowskiego.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 26.01.2011r. sygn. akt III SA/GL 2499/10 WSA w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe mając na względzie to że WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 listopada 2010 r., III SA/Gd 261/10 zwrócił się z pytaniem prawnym do ETS w zakresie zgodności regulacji krajowej, tj. ustawy o grach hazardowych w zakresie jej zgodności z prawem wspólnotowym, a to z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informatycznego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.).
Następnie postanowieniem z 15.10.2012r. WSA w Gliwicach podjął zawieszone postępowanie.
Na rozprawie pełnomocnik strony akcentował, iż przepisy ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi , w tej sytuacji zastosowanie winny mieć poprzednio obowiązujące regulacje, a to ustawa o grach i zakładach wzajemnych , której przepis przewidywał materialne podstawy do zmiany terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier. Pełnomocnik organu podniósł, że Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował ustawy o grach hazardowych.
W piśmie procesowym z [...]r. organ odniósł się do wyroku TSUE z dnia [...]r [...] dokonując szczegółowej analizy w sprawie pod kątem zbadania czy przepisy będące podstawą prawną decyzji ustanawiają warunki determinujące w sposób istotny właściwość, lub sprzedaż automatów. Nawiązując do tegoż wyroku dokonano także oceny co do kwestii wpływu ograniczenia obrotu automatami na ich właściwości. Stwierdzono także, że ustawa o grach hazardowych wprowadzając ograniczenia w dostępności do gier na automatach oraz gier na automatach na niskich wygranych zmniejsza możliwość korzystania z gier, a tym samym zmniejsza ryzyko uzależnienia od hazardu.
W podsumowaniu stwierdzono, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie wpływają w sposób istotny na właściwość lub sprzedaż produktów, bowiem podmioty mogą nadal prowadzić działalność w obszarze automatów do gier lub znaleźć inne zastosowanie dla automatów do gier o niskich wygranych. Istniejące regulacje nie mają istotnego wpływu na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych i nie powodują ich marginalizacji ich wykorzystania, ilość automatów jaka faktycznie będzie eksploatowana zostanie ograniczona , co nie oznacza jednak że nie będą one mogły być przedmiotem dalszego obrotu na rynku wewnętrznym w rozumieniu dyrektywy , czy też, że nie będą mogły w nich być dokonywane zmiany.
Podniesiono także że przepisy będące podstawą prawną orzeczenia nie były przedmiotem zapytań do Trybunału Sprawiedliwości i nie znalazły się wśród tez wyroku Trybunału w sprawach C-213, C-214, C-217 .
Pełnomocnik strony skarżącej na rozprawie wnosił jak w odpowiedzi na skargę przedkładając opinie na temat Oszacowania obecnej wartości automatów do gry o niskie wygrane w kontekście stosowania ustawy hazardowej z Ośrodka Rzeczoznawstwa i Konsultingu SIMP- ZORPOT, pismo Ministerstwa Finansów oraz wydruki z orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy zauważyć, że wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta realizowana jest w wymiarze odnoszącym się do: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej procedury oraz respektowania reguł kompetencji. Następuje więc przy uwzględnieniu kryterium zgodności z prawem. Operując metodyką kontroli wykładni prawa w odniesieniu do stanowiącego przedmiot kontroli zaskarżonego aktu, sąd administracyjny ocenia jego legalność w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno - proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 217/11, LEX nr 1137919).
Oznacza to, że sprawowanie kontroli oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach. Sąd ten jest w zasadzie sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracyjnego. Gdyby zaistniała potrzeba dokonania ustaleń służących merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego do uzupełnienia. W orzecznictwie został przyjęty pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak M. Masternak – Kubiak, Komentarz do art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, LEX).
Wobec tego, skoro prawa lub obowiązki jednostek są przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji publicznej, to już na tych organach spoczywa obowiązek zastosowania właściwych przepisów. Ocena dopuszczalności zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 u.g.h. wymaga uwzględnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu (dalej: TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11.
Wyrok wydany został w kontekście spraw na tle przepisów przejściowych u.g.h. (art. 129 ust. 1 i 2 – dotyczącego zezwoleń na urządzanie gier na automatach, art. 135 ust. 2 – dotyczącego zmiany tych zezwoleń i art. 138 ust. 1 – dotyczącego przedłużania zezwoleń). W tym miejscu przypomnieć należy, iż organ I instancji wydając decyzję , która to została w całości utrzymana w mocy w postępowaniu odwoławczym przez organ II instancji, który podzielił w całości trafność argumentacji prawnej tegoż organu, w uzasadnieniu powołał się na art. 135 u.g.h. zgodnie z którym zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych udzielone przed wejściem w życie ustawy, mogą być zmieniane na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3 i następnie przytoczył art. 48 u.g.h. Przypomnienie to ma o tyle znaczenie, że jak wyżej wskazano TSUE w wydanych wyrokach badał charakter przepisów art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 u.g.h.
Przedmiotem wniosków o orzeczenia prejudycjalne była wykładnia art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z dnia 21 lipca 1998 r. ze zm.). Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że pytania sądów krajowych w istocie dążą do ustalenia czy art. 1 pkt 11 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy u.g.h., które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią "przepisy techniczne" w rozumieniu wspominanego przepisu dyrektywy, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy (pkt 23 wyroku). Przepis ten stanowi bowiem, że z zastrzeżeniem art. 10 państwa członkowskie niezwłocznie przekazują komisji wszelkie projekty przepisów technicznych.
TSUE wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. orzekł, że art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienianej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalne "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Niedopełnienie obowiązku notyfikacji aktów prawa krajowego zawierających przepisy techniczne skutkuje uznaniem tych przepisów za sprzeczne z prawem unijnym, co z kolei - w konsekwencji zasady pierwszeństwa prawa unijnego - powoduje, że przepisy te nie mogą być stosowane (por. wyrok C-194/94, C-303/04, C-433/05). TSUE dokonując wykładni art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE wyodrębnił trzy kategorie przepisów technicznych: "specyfikacje techniczne" w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy, "inne wymagania" zdefiniowane w art. 1 pkt 4 dyrektywy, "zakazy produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i użytkowania produktów", określone w art. 1 pkt 11 dyrektywy. W pkt 31 wyroku stwierdził, że przepisy krajowe należą do trzeciej kategorii przepisów technicznych – zastrzegając (pkt 32), że ta kategoria dotyczy przepisów krajowych, które pozostawiają miejsce jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można rozsądzanie oczekiwać. Natomiast w pkt 35 wskazał na możliwość uznania przepisów krajowych - mogących wpływać na obrót automatami - za "inne wymagania". Wyrok pozwala na przyjęcie, że wszystkie przepisy u.g.h. stanowią potencjalnie "przepisy techniczne". TSUE w pkt 25 uzasadnienia stwierdził, że przepis tego rodzaju jak art. 14 ust. 1 u.g.h. należy uznać za "przepis techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 – aczkolwiek wskazuje, że stwierdzenie to pozostaje w związku ze stanowiskiem (pkt 24) wyrażonym w sprawie C-65/05 Komisja p-ko Grecji, w której problem dotyczył znacznie szerszego zakresu zakazów. Sąd kontrolując sporną tu decyzję doszedł do przekonania, iż tezy zawarte w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 zachowują swą aktualność także na kanwie niniejszej sprawy.
Jeżeli bowiem TSUE uznał, iż regulacje art. 129 ust. 2 – dotyczące zezwoleń na urządzanie gier na automatach, art. 135 ust. 2 – dotyczące zmiany tych zezwoleń i art. 138 ust. 1 – dotyczące przedłużania zezwoleń należy traktować jako przepisy, które nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych, to zdaniem Sądu należy też przyjąć, iż i regulacja z art. 48.u.g.h., jako dotycząca zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przedłużenia określonego zezwoleniem terminu rozpoczęcia tej działalności (zezwolenie z art. 129 u.g.h.) ma podobny charakter, czyli jest regulacją mogącą nakładać wspomniane warunki. Zatem zakaz zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gry, w zakresie dotyczącym przedłużenia w wymiarze większym niż jednokrotny, określonego w nim terminu rozpoczęcia działalności może wpływać na obrót tymi automatami. Jak już wspomniano, TSUE w zakresie przepisów przejściowych, w tym i dotyczących art. 129 ust. 2 art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 jasno wypowiedział się co do ich potencjalnie technicznego charakteru, natomiast zmiana zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych polegająca na tym, iż organ dokonuje przedłużenia określonego w zezwoleniu terminu rozpoczęcia działalności z całą pewnością jest zmianą zezwolenia o jakim mowa w art. 129 u.g.h. w zw. z art. 135 ust. 2 i wiąże się ze zastosowaniem art. 135 ust. 1 u.g.h. Zatem ocena czy nienotyfikowany art. 48 ust. 1 u.g.h. jest przepisem technicznym, a w konsekwencji czy może być stosowany, jest kwestią oceny tego przepisu, przy czym prawidłowa jego interpretacja zależy od ustalenia zakresu ograniczeń w używaniu automatów, będących konsekwencją wprowadzonej regulacji.
Dla rozstrzygnięcia sprawy ważne jest też to, że w orzecznictwie TSUE i sądów krajowych, a także literaturze przedmiotu, jednolicie przyjmuje się, że organy administracyjne państw członkowskich mają obowiązek odmowy zastosowania normy prawa krajowego w razie stwierdzenia jej niezgodności z prawem wspólnotowym (np. wyroki TSUE: z dnia 22 czerwca 1989 r., C-103/88 w sprawie Fratelli Costanzo v. Commune di Milano, Zbiór Orzeczeń z 1989 r., s. 1839; C-118/00 w sprawie Larsy v. INASTI, Zbiór Orzeczeń z 2002 r., s. I-5063; S. Biernat, Prawo Unii Europejskiej... [w:] J. Barcz, Prawo Unii Europejskiej..., s. 238.). Trybunał zrównał obowiązki sądów i organów administracji państw członkowskich w zakresie zapewnienia efektywności prawa wspólnotowego. Uznał on mianowicie, że na tych ostatnich w takim samym stopniu jak na organach sądowych spoczywa obowiązek stosowania prawa wspólnotowego wtórnego (np. postanowień dyrektywy), a jednocześnie obowiązek powstrzymywania się od stosowania sprzecznych z nim przepisów krajowych. Według TSUE w razie spełnienia warunków bezpośredniej skuteczności dyrektywy jednostki mogą powoływać się na jej przepisy nie tylko przed sądem krajowym, ale i wszystkimi organami administracyjnymi, również zdecentralizowanymi. Organy te mają w takiej sytuacji obowiązek zastosować postanowienia dyrektywy. W praktyce uzasadnia się tę tezę wskazując, że twierdzenie, iż organy administracyjne nie są zobowiązane do stosowania przepisów dyrektyw i powstrzymania się od stosowania sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego, byłoby nie do pogodzenia z regułą, że jednostki mogą się oprzeć na przepisach dyrektyw, spełniających określone wymagania, w postępowaniu przed sądami rozpatrującymi skargi przeciw organom administracyjnym.
Reasumując, w niniejszej sprawie Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję i stosując wprost przepis art. 48 ust.1 u.g.h., jako materialnoprawną podstawę orzeczenia, naruszył prawo, czyli stosowne zarzuty skargi okazały się zasadne. Po pierwsze, nie przeprowadził właściwych ustaleń wskazanych w niniejszym uzasadnieniu, które powinny zmierzać do tego, czy przepis ten nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34. Po drugie, przyjmując już, że nie jest to przepis techniczny nie rozważył, czy regulacja taka nie prowadzi do naruszenia zasady swobody świadczenia usług, a także zasady niedyskryminacji i proporcjonalności w świetle wcześniejszych wyroków, na które powołał się TSUE w wyrokach wskazanych w niniejszym uzasadnieniu. W związku z tym nie wskazał też na określone podstawy stosowania ewentualnych ograniczeń tych zasad uzasadniających wprowadzenie analizowanego zakazu zmiany stosownej decyzji. W następstwie tego w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji wszystko to nie znalazło odzwierciedlenia. Tym samym Organ odwoławczy mając obowiązek działania na podstawie przepisów prawa, w tym prawa wspólnotowego w świetle wyroków TSUE, nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy uzasadniających to, że występują podstawy do stosowania przepisów krajowych z wyłączeniem skutków wynikających z regulacji wspólnotowych, tj. szczegółowych dotyczących notyfikacji przepisów technicznych, na które powoływała się Strona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i ogólnych związanych z obowiązywaniem podstawowych zasad wspólnotowych. W ten sposób przedwcześnie uznał, że należy zastosować normę prawną wynikającą z przepisu art. 48 ust.1 u.g.h. wywołującą skutek materialny w odmowy zmiany wydanego zezwolenia. W tych okolicznościach naruszenie tego przepisu polega na jego niewłaściwym zastosowaniu. Pierwsze zaniechanie Organu miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ ewentualne ustalenie, że przepis ten ma jednak charakter techniczny oznaczałoby jego pominięcie w ramach podstaw prawnych przy rozstrzygnięciu sprawy na zasadzie pierwszeństwa i bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego, ponieważ przepis art. 1 pkt 4 i 11, art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 należy uznać za bezwarunkowy, jasny, precyzyjny i dotyczący praw jednostki w świetle powołanych wyroków TSUE. Ze względu na drugie zaniechanie ustalenie, że przepis krajowy uniemożliwiający prowadzenie danych usług naruszył ogólne zasady wspólnotowe, a nie wystąpiłyby ograniczenia tych zasad w ramach odstępstw traktatowych lub ochrony interesu ogólnego (np. ochrony wartości moralnych, religijnych i kulturalnych, ochrony konsumentów i porządku społecznego) prowadziłoby do tego, że przy stosowaniu prawa przez Organy należałoby pominąć te regulacje na zasadzie pierwszeństwa i bezpośredniego skutku przepisów traktatowych. Konsekwencją tego jest też naruszenie krajowych przepisów procesowych, tj. art. 120, art. 122 O.p. i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h., które to naruszenie w sposób wskazany mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obecnie istniejące braki zaskarżonej decyzji w zakresie tych ustaleń i stosownych wniosków nie pozwalają na właściwą ocenę stanowiska Organu. Próba uzasadnienia swojego stanowiska przez Organ na etapie postępowania sądowego w drodze składanych wyjaśnień na rozprawie lub w pismach procesowych nie może prowadzić do naprawienia wadliwości samego postępowania administracyjnego i wydanej decyzji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe okoliczności i dokonać ustaleń, w świetle wskazówek TSUE i Sądu, czy przepis art. 48 ust.1 u.g.h.:
1/ ma charakter techniczny; jeśli tak, to Organ winien go pominąć przy rozstrzyganiu sprawy stosując inne obowiązujące przepisy materialne i procesowe,; jeśli nie, to powinien to szczegółowo uzasadnić i przejść do następnego etapu ustaleń,
2/ narusza wymienione zasady ogólne; jeśli naruszenie takie występuje, to należy ocenić i szczegółowo uzasadnić, czy nie zachodzą wskazane przez TSUE przypadki ograniczenia tych zasad; dopiero, gdy Organ ustali, że naruszenie to nie zachodzi i prawidłowo to uzasadni z powołaniem się na określone okoliczności i orzeczenia może wydać stosowną decyzję, która dopiero może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej.
Nie można też uznać, że Organ prowadził przewlekle postępowanie, a tym samym, że w sprawie wystąpił skutek przyjmowany w orzecznictwie, tzn. że bezpośrednie działanie nowego prawa nie powinno prowadzić do pogorszenia sytuacji prawnej osób, które pod rządem poprzedniego prawa wystąpiły o realizację przysługujących im wówczas uprawnień, a przed zmianą stanu prawnego nie wydano decyzji wskutek przewlekłego prowadzenia przez organy postępowania administracyjnego (zob. uchwały składu 7 sędziów NSA: z dnia 21 lutego 2000 r., OPS 6/99, ONSA 2000/3/89 oraz z dnia 12 marca 2001 r., OPS 14/00, ONSA 2001/3/101). Jak wynika z akt postępowania administracyjnego Strona złożyła wniosek do właściwego wówczas Dyrektora Izby Skarbowej w K. dnia [...] r. Po zmianie właściwości organów i przekazaniu sprawy do Dyrektora Izby Celnej w K. Organ ten pismem z dnia [...] r. powiadomił Spółkę o możliwości zapoznania się z dokumentami zebranymi w aktach. W dniu [...] upływał termin do realizacji tego prawa. Dodatkowo Organ postanowieniem z dnia [...] r. informował Stronę o nowym terminie załatwienia sprawy.
Odnosząc się do wniosku o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 48 u.g.h. z art.2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 31, art. 67, art. 123 Konstytucji RP, Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 3 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. NSA w Warszawie w orzeczeniu z dnia 21 grudnia 2004 r. o sygn. akt OSK 971/04. stwierdził, iż cyt.: "Sąd rozpoznając sprawę tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie skarżącego". W niniejszej sprawie Sąd takich wątpliwości co do konstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów nie miał.
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), uchylił zaskarżoną decyzję.
Zasądził na rzecz Strony skarżącej kwotę 757 zł (uiszczony stały wpis sądowy – 500 zł, koszty zastępstwa procesowego - 240 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 i 3 powyższej ustawy. W związku z tym, że należny stały wpis sądowy w sprawie wynosił 500 zł, a Strona uiściła kwotę 8.000 zł Sąd, działając na podstawie art. 225 powyższej ustawy, zwrócił Stronie kwotę 7.500 zł jako różnicę między kosztami pobranymi a należnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło