II OZ 260/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-15
Skład orzekający: Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić swoje poprzednie postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnego pogorszenia swojej sytuacji majątkowej lub rodzinnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy jedynie w sytuacji, gdy nastąpiły istotne zmiany okoliczności sprawy, które uzasadniają taką zmianę. Sama wpłata części kosztów sądowych i podtrzymanie dotychczasowych informacji o stanie majątkowym, bez wykazania istotnego pogorszenia sytuacji materialnej lub rodzinnej, nie stanowi podstawy do zmiany wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący K. C. złożył skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. W trakcie postępowania kilkukrotnie wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które były odmawiane przez referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący kwestionował odmowy, podnosząc pogorszenie swojej sytuacji materialnej ze względu na chorobę i koszty leczenia. Sąd I instancji odmówił zmiany poprzedniego postanowienia, uznając brak wykazania istotnego pogorszenia sytuacji majątkowej. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 kwietnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 399/14 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu technologicznego zakładu postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Rzeszowie postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 399/14 odmówił zmiany postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014 r. odmawiającego K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprawie z jego skargi na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu technologicznego zakładu.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 399/14 referendarz sądowy w WSA w Rzeszowie, odmówił K. C. przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego od ww. rozstrzygnięcia WSA w Rzeszowie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. jak wyżej, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dalszej kolejności, na skutek zażalenia K. C. złożonego od tego postanowienia, w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1076/14 oddalił zażalenie.
W tej sytuacji, z uwagi na uiszczenie przez skarżącego wpisu w części, tj. w kwocie 20 zł, Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 399/14 wezwał K. C. do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego w kwocie 180 zł.
W zakreślonym terminie do uzupełnienia powyższego braku fiskalnego K. C. pismem z dnia 18 listopada 2014 r. złożył zażalenie na powyżej opisane zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie. Jednocześnie ww. ponownie zwrócił się o zwolnienie go " z kosztów skargi w części ponad kwotę 30 zł", którą to kwotę (30 zł) wpłacił na konto tegoż sądu. Wnioskodawca wniosek ten uzasadnił faktem dokonania oszczędności w wydatkach z dochodu miesięcznego (gospodarstwa rolnego), podając, że obecnie przebywa w szpitalu, na oddziale kardiologii a dodatkowe koszty nie pozwalają mu na opłacenie wpisu w całości.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 15/15 Naczelny Sad Administracyjny oddalił zażalenie K. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 24 października 2014 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego.
Wcześniej bo pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) K. C. ponownie zwrócił się o zwolnienie go z kosztów sądowych, tym razem "w części ponad kwotę 100 zł". Jedocześnie wyżej wymieniony uiścił kwotę 50 zł na konto WSA w Rzeszowie. Jako uzasadnienie podał, że miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego jego i jego żony wynosi łącznie 560 zł. Zakład Mleczarski, którego jest współwłaścicielem nie przynosi dochodu. Nie posiada żadnych akcji, udziałów, obligacji, kosztowności i wartościowych ruchomości. Kwotę 50 zł uiścił dokonując oszczędności w miesięcznych wydatkach.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że w okolicznościach sprawy wnioskodawca nie wykazał by jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Wnioskodawca ograniczył się jedynie do podtrzymania dotychczasowych informacji o stanie majątkowym (brak wartościowych składników majątkowych, łączny dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 560 zł, brak dochodu z tytułu współwłasności w posiadanym Zakładzie Mleczarskim) i wpłaty kwoty 50 zł tytułem wpisu sądowego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. C., wnosząc o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
- rozpoznanie wniosku z dnia 18 listopada 2014 r. o zwolnienie go z kosztów wpisu sądowego w części, ponad kwotę 50 zł,
- rozpoznanie wniosku z dnia 30 grudnia 2014 r. o zwolnienie z kosztów wpisu sądowego w części, ponad kwotę 100 zł,
- ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że sytuacja skarżącego uległa całkowitemu pogorszeniu, choćby ze względu na chorobę i prowadzenie leczenia szpitalnego, które całkowicie uniemożliwia prowadzenie działalności i pracy w gospodarstwie rolnym, jak również w "[...],[...], który nie przynosi żadnych dochodów.
W załączeniu skarżący nadesłał m.in. kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 19 listopada 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnie bowiem sąd I instancji przyjął na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: Ppsa), że brak jest możliwości zmiany uprzednio wydanego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W art. 165 Ppsa nie chodzi więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia.
Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił zmiany postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2014 r. odmawiającego K. C. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca nie wykazała, bowiem, że jej sytuacja materialna i rodzinna ulegała takiemu pogorszeniu, które uzasadniałoby uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Co więcej, skarżący w złożonym wniosku ograniczył się tylko do podtrzymania dotychczasowych informacji o stanie majątkowym, natomiast twierdzeń tych nie poparł żadnymi dokumentami je potwierdzającymi oraz wpłatą kwoty 50 zł tytułem wpisu sądowego.
Odnośnie argumentacji przywołanej w zażaleniu, a dotyczącej pogorszenia sytuacji skarżącego ze względu na chorobę i prowadzenie leczenia szpitalnego, które jak sam przyznaje uniemożliwiają mu prowadzenie działalności i pracy w gospodarstwie rolnym, należy wskazać, że wprawdzie z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, iż jest osobą podlegającą dalszej diagnostyce czy kontroli, to jednak w stosunku do wnioskodawcy nie zostały wydane orzeczenia o całkowitej, czy też częściowej niezdolności do pracy. Powyższe okoliczności nie zezwalają na przyjęcie, że obecny stan zdrowia wnioskodawcy uniemożliwia mu kontynuowanie działalności zarobkowej.
A zatem, w świetle powołanych wyżej powodów, sąd I instancji słusznie stwierdził, że nie było podstaw do zmiany wydanego postanowienia z dnia 27 sierpnia 2014 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło