II FSK 1681/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-09
Skład orzekający: Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie uchwały organu samorządu terytorialnego czyni bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, mimo że uchwała ta mogła wywołać skutki prawne w okresie poprzedzającym jej uchylenie?Ratio decidendi
Uchylenie uchwały organu samorządu terytorialnego nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Sąd administracyjny jest władny stwierdzić nieważność takiego aktu, co oznacza, że był on wadliwy od chwili podjęcia (ex tunc) i mógł kształtować uprawnienia lub obowiązki. Uchylenie uchwały przerywa skutek prawny z dniem uchylenia, ale nie usuwa skutków prawnych powstałych na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej w życie do dnia uchylenia.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Łęczycy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Łęczycy z dnia 28 listopada 2012 r. w części dotyczącej poboru opłaty targowej w formie jednorazowej zapłaty z dołu za miesiąc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na uchylenie zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy w Łęczycy nową uchwałą z dnia 26 listopada 2013 r. Prokurator Okręgowy w Łodzi wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA poprzez niezasadne umorzenie postępowania, mimo że uchwała wywołała skutki prawne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Łodzi od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1364/13 umarzającego postępowanie w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Łodzi na uchwałę Rady Gminy w Łęczycy z dnia 28 listopada 2012 r., nr XXIII/133/2012 w przedmiocie określenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej na 2013 rok oraz ustalenia zasad poboru i terminów płatności opłaty, w tym zarządzenie poboru tej opłaty w formie inkasa, określenie inkasenta i wysokości wynagrodzenia za inkaso postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1364/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi prokuratora Rejonowego w Łęczycy na uchwałę Rady Gminy w Łęczycy z dnia 28 listopada 2012 r. nr XXIII/133/2012 w przedmiocie określenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej na 2013 r., umorzył postępowanie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 161 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Przedstawiając stan faktyczny Sąd wskazał, że Rada Gminy w Łęczycy w dniu 28 listopada 2012 r. podjęła uchwałę nr XXIII/133/2012 w sprawie określenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej na 2013 rok oraz ustalenia zasad poboru i terminów płatności opłaty, w tym zarządzenia poboru tej opłaty w formie inkasa, określenia inkasenta i wysokości wynagrodzenia za inkaso. W § 1 ustalono dzienne stawki opłaty targowej, w § 2 zarządzono pobór opłaty targowej w formie inkasa i wyznaczono inkasenta, w § 3 ustalono pobór opłaty przez inkasenta bezpośrednio na targowisku za pokwitowaniem, w § 4 ustalono wynagrodzenie prowizyjne inkasenta, a w § 5 ustalono pobór opłaty targowej za dokonane czynności sprzedaży z samochodu w danym miesiącu w formie jednorazowej zapłaty z dołu, którą oblicza się na podstawie oświadczenia sprzedawcy w następujący sposób: ilość dni sprzedażnych w danym miesiącu razy stawka dzienna opłaty targowej. Określono termin dokonania poboru opłaty targowej z dołu do ostatniego dnia każdego miesiąca za ten miesiąc. Poboru opłaty w tej formie dokona inkasent bezpośrednio na targowisku za pokwitowaniem na blankietach urzędowych bądź sprzedawca dokona takiej opłaty bezpośrednio w kasie Urzędu Gminy w Łęczycy lub na rachunek Urzędu Gminy; w § 6 wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Prokurator Rejonowy w Łęczycy wniósł o stwierdzenie nieważności § 5 ww. uchwały, zarzucając jej naruszenie:
- art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.o.l.") poprzez wskazanie w przepisie § 5 uchwały poboru opłaty targowej w formie zbliżonej charakterem do opłaty abonamentowej, podczas gdy wykładnia przepisu art. 19 ust. 1 w powiązaniu z art. 15 ust. 1 u.p.o.l. wyraźnie wskazuje, iż opłata targowa winna być pobierana w formie opłaty dziennej za każdy dzień prowadzenia sprzedaży na targowisku;
- brak wskazania w uchwale z dnia 28 listopada 2012 r. dla osób zobowiązanych do uiszczenia opłaty targowej terminu jej płatności, mimo, iż art. 19 ust. 1 u.p.o.l. takowy obowiązek nakłada na Radę Gminy w Łęczycy.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Łęczycy wniosła o jej oddalenie wskazując, że w dniu 26 listopada 2013 r. podejmując uchwałę nr XXXIV/220/2013 w sprawie określenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej na 2014 r. oraz ustalenia zasad poboru i terminów płatności opłaty, w tym zarządzenia poboru tej opłaty w formie inkasa, określenia inkasenta i wysokości wynagrodzenia za inkaso, zmodyfikowała treść § 5 dotychczas obowiązującej (zaskarżonej) uchwały, nadając w § 6 nowej uchwały następujące brzmienie: "W przypadku czynności sprzedaży z samochodu dopuszcza się możliwość poboru opłaty targowej w danym miesiącu w formie jednorazowej zapłaty z dołu, którą oblicza się na podstawie oświadczenia sprzedawcy w następujący sposób: ilość dni sprzedażnych w danym miesiącu razy stawka dziennej opłaty targowej". Określa się termin dokonania poboru opłaty targowej z dołu do ostatniego dnia każdego miesiąca za ten miesiąc. Poboru opłaty w tej formie dokona inkasent bezpośrednio na targowisku za pokwitowaniem na blankietach urzędowych bądź sprzedawca dokona takiej opłaty bezpośrednio w kasie Urzędu Gminy w Łęczycy lub na rachunek bankowy Urzędu Gminy.
Dodatkowo Rada Gminy w Łęczycy wskazała, iż skarżący nie wykazał, że zaskarżona uchwała naruszając prawo jednocześnie wpływa negatywnie na jego sferę prawno-materialną, tzn. pozbawia pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację.
Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. pełnomocnik Wójta Gminy w Łęczycy wniósł o umorzenie postępowania, gdyż zaskarżona uchwała już nie obowiązuje. Dodatkowo wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie.
Sąd za bezsporne uznał, że zaskarżona uchwała regulowała kwestie wysokości dziennych stawek opłaty targowej, zasady poboru i terminy płatności opłaty targowej, pobór tej opłaty w formie inkasa, określała inkasenta i wysokości wynagrodzenia za inkaso na rok 2013. Rada Gminy w Łęczycy w dniu 26 listopada 2013 r. podjęła nową uchwałę nr XXXIV/220/2013, w której ww. zagadnienia uregulowała w odniesieniu do roku 2014. Zatem zaskarżona uchwała przestała obowiązywać z końcem 2013 roku.
Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie, istnieje rozbieżność w zakresie dopuszczalności kontroli uchwał, które utraciły już moc obowiązującą. Jeden z poglądów głosi, że sąd administracyjny nie może orzec o nieważności bądź niezgodności z prawem uchwały organu, stanowiącej akt normatywny, jeżeli uchwała ta została przez uprawniony organ uchylona lub utraciła moc prawną przed wydaniem wyroku. W razie utraty mocy prawnej uchwały zaskarżonej do sądu administracyjnego przed wydaniem wyroku sąd umarza postępowanie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Lex, Warszawa 2009. s. 437; por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1992 r., SA/Wr 96/92, OSP 1993, z. 7, poz. 149). Można jednak spotkać inny pogląd co do kwestii dopuszczalności dokonywania przez sąd administracyjny kontroli aktów prawa miejscowego, które utraciły moc obowiązującą (lub uległy zmianie). Mianowicie nie można zająć stanowiska ekskluzywnie, albo generalnie wykluczającego możliwość takiej kontroli, albo bez wyjątku ją dopuszczającego. Kryterium istotnym w takich przypadkach jest właśnie kwestia, czy kontrola taka jest wymagana ze względu na skutki wywołane aktem lub mogące powstać w przyszłości, w związku z możliwością jego zastosowania. Badając kwestię dopuszczalności kontroli aktów, które zostały formalnie uchylone, Trybunał Konstytucyjny przyjął w uchwale W 5/94, że skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę, a zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Jeżeli uchwała (akt prawa miejscowego, mimo jej uchylenia lub zmiany) nie przestała kształtować stosunków prawnych, wywołała trwające skutki prawne lub może znaleźć zastosowanie w okresie po utracie mocy obowiązującej, to jej zaskarżenie do sądu jest dopuszczalne, a prowadzone postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Gl 135/13, LEX nr 1329748).
Sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim w postanowieniu z dnia 4 listopada 2013 r. o sygn. akt II SA/Go 793/13 (LEX nr 1395232), że w kwestii dopuszczalności dokonywania przez sąd administracyjny kontroli aktów prawa miejscowego, które utraciły moc obowiązującą (lub uległy zmianie), nie można zająć stanowiska albo generalnie wykluczającego możliwość takiej kontroli, albo bez wyjątku ją dopuszczającego. Kryterium istotnym w takich przypadkach jest właśnie kwestia, czy kontrola taka jest wymagana ze względu na skutki wywołane aktem lub mogące powstać w przyszłości, w związku z możliwością jego zastosowania.
W ocenie Sądu przepis § 5 zaskarżonej uchwały, którego stwierdzenia nieważności domagał się Prokurator, obecnie nie wywoła żadnych skutków w sferze praw i obowiązków osób zobowiązanych do zapłaty opłaty targowej. Jeżeli osoby dokonujące sprzedaży z samochodu na targowisku w Gminie Łęczyca uiszczały w 2013 r. przedmiotową opłatę "w formie jednorazowej z dołu", to w świetle przepisów art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 1, § 2 i § 3 zaskarżonej uchwały nie można uznać, iż była ona zapłacona nienależnie. Z kolei brak zapłaty tej należności w określonych miesiącach 2013 r. powoduje, że obecnie organ podatkowy może się jej domagać poprzez wydanie stosownej decyzji, w której określi wysokość zobowiązania podatkowego według ustalonych przez siebie dziennych stawek opłaty targowej, na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm). Przepis § 5 zaskarżonej uchwały Rady Gminy w Łęczycy nie może być już stosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego zmianę tej uchwały. Zatem postępowanie przed tutejszym Sądem w zakresie stwierdzenie jego nieważności stało się bezprzedmiotowe.
W odniesieniu do argumentów odpowiedzi na skargę, iż skarżący nie wykazał, że zaskarżona uchwała naruszając prawo jednocześnie wpływa negatywnie na jego sferę prawno-materialną, Sąd podkreślił, że oczywiście warunkiem wniesienia skargi z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594), jest wykazanie naruszenia własnego interesu prawnego, któremu w orzecznictwie sądowym stawia się wymóg aktualności, realności i konkretności. W przypadku podmiotów powołujących się na naruszenie interesu prawnego uchwałą, która utraciła moc obowiązującą, konieczne będzie zatem wykazanie, że na jej podstawie powstały lub mogą powstać skutki prawne, wkraczające w sferę praw i obowiązków tych podmiotów. Wskazany wymóg nie dotyczy takiego organu ochrony prawnej jak Prokurator.
Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd umorzył postępowanie.
Prokurator Okręgowy w Łodzi wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższe postanowienie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że uchylenie zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy w Łęczycy i tym samym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, po wniesieniu skargi przez Prokuratora Rejonowego w Łęczycy czyni postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały bezprzedmiotowym, pomimo, że zaskarżona uchwała wywołała poważne skutki prawne, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz jego umorzenia.
Wskazując powyższe, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Prokurator wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wójt Gminy Łęczyca wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem przyjąć, iż postępowanie w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy w Łęczycy z dnia 28 listopada 2012 r., stało się bezprzedmiotowe, tylko dlatego, że uchwała ta została uchylona przez uchwałę późniejszą.
Należy wskazać, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była uchwała Rady Gminy w Łęczycy z dnia 28 listopada 2012 r., w przedmiocie określenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej za 2013 r. oraz ustalenia zasad poboru i terminów płatności opłaty, w tym zarządzenie poboru opłaty w formie inkasa, określenie inkasenta i wysokości wynagrodzenia za inkaso. Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga stała się bezprzedmiotowa z uwagi na to, że zaskarżona uchwała została wycofana z obiegu prawnego uchwałą Rady Gminy w Łęczycy z 26 listopada 2013 r. Zwrócić jednak należy uwagę na odmienne skutki uchylenia uchwały przez organ samorządu terytorialnego, od rozpoznania skargi przez sąd administracyjny, który jak wskazano powyżej posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenia, że została ona wydane z naruszeniem prawa
Zastosowanie sankcji nieważności aktu prawa miejscowego ma tę konsekwencję, że akt prawa miejscowego jest niezdolny do wywołania skutku prawnego od samego początku. Zróżnicowanie skutków instytucji stwierdzenia nieważności uchwały od instytucji stwierdzenia niezgodności z prawem, czy uchylenia uchwały ma konsekwencje prawne dla oceny bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. Uchylenie uchwały nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowego, w którym sąd administracyjny władny jest wobec aktu prawa miejscowego stwierdzić nieważność aktu, co powoduje, że od samego początku uchwalenia nie był zdolny do wywołania skutku prawnego, a zatem do kształtowania uprawnień czy obowiązków. Uchylenie uchwały przerywa skutek prawny z dniem jej uchylenia, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej do obrotu prawnego do dnia jej uchylenia (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 344/08, wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1046/07, LEX nr 384291).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, uchylenie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tą uchwałę, albowiem Sąd ten posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności takiego aktu, a więc orzeczeniu o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Wówczas uchwałę tą należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. sygn. akt W 5/94 (OTK 1994/2/44), uchylenie lub zmiana zaskarżonej uchwały nie są równoznaczne z pozbawieniem (w całości lub w części) jej mocy prawnej. Bowiem uchylenie aktu normatywnego, jakim jest zaskarżona uchwała, ogranicza jedynie zakres jego mocy obowiązującej, jeżeli prawo nakazuje by uchylony akt stosować w pewnych sytuacjach, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Stąd fakt uchylenia zaskarżonej uchwały nie daje podstaw do umorzenia postępowania, gdyż w okresie do jej uchylenia, uchwała ta znajdowała się w obrocie prawnym i wywierała wobec podmiotów jej dotyczących określone skutki prawne.
Natomiast w uchwale z 14 lutego 1994 r. (K 10/93, OTK 1994/1/7) Trybunał stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Stwierdzić zatem należy, że utrata mocy obowiązującej uchwały na skutek normy zawartej w ustawie nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowego, w którym sąd administracyjny władny jest wobec aktu prawa miejscowego stwierdzić jego nieważność. Należy zauważyć, że skutki prawne utraty mocy obowiązującej aktu ex lege i stwierdzenia jego nieważności są odmienne. Utrata mocy obowiązującej aktu prawa miejscowego, wynikająca z normy zawartej w ustawie oznacza wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego ze skutkiem od daty określonej w tej ustawie (ex nunc). Oznacza to, że przepisy uchwały od daty podjęcia uchwały do daty jej usunięcia z obrotu prawnego w drodze ustawy traktowane być muszą jako istniejące i wiążące, a więc mogą one być stosowane do sytuacji poprzedzających ich wyeliminowanie z obrotu prawnego i oddziaływać na sytuację prawną podmiotów, które zobowiązane były do ich przestrzegania. Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta. Stwierdzenie nieważności uchwały oznacza więc, że uchwała ta od samego początku nie była zdolna do wywołania skutku prawnego, a zatem do kształtowania uprawnień czy obowiązków.
O obowiązywaniu aktu, również prawa miejscowego, można mówić jedynie wtedy, gdy pojęcie to zostanie odniesione do określonej sytuacji i określonego momentu w czasie. Innymi słowy – jak zaznaczył Trybunał – przepis lub w ogóle akt obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go stosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Utrata mocy obowiązującej aktu, w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, następuje natomiast wówczas, gdy przedmiotowy akt nie może być zastosowany. Stąd uchylenie lub zmiana aktu normatywnego nie zawsze są równoznaczne z utratą przez niego mocy obowiązującej, a jego zaskarżenie jest dopuszczalne i nie można mówić wówczas o bezprzedmiotowości postępowania.
Przez uchwałę, w świetle art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), rozumie się także uchwałę, która wprawdzie został uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do błędnego wniosku, że "Jeżeli osoby dokonujące sprzedaży z samochodu na targowisku w Gminie Łęczyca uiszczały w 2013 r. przedmiotową opłatę "w formie jednorazowej z dołu", to w świetle przepisów art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 1, § 2 i § 3 zaskarżonej uchwały nie można uznać, iż była ona zapłacona nienależnie. Z kolei brak zapłaty tej należności w określonych miesiącach 2013 r. powoduje, że obecnie organ podatkowy może się jej domagać poprzez wydanie stosownej decyzji, w której określi wysokość zobowiązania podatkowego według ustalonych przez siebie dziennych stawek opłaty targowej, na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm). Przepis § 5 zaskarżonej uchwały Rady Gminy w Łęczycy nie może być już stosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego zmianę tej uchwały. Zatem postępowanie przed tutejszym Sądem w zakresie stwierdzenie jego nieważności stało się bezprzedmiotowe." Należy wskazać, że w zaistniałej sytuacji, organ podatkowy, ze względu na zasadę tempus regit actum (nakazującej badanie legalności określonego zdarzenia, czynności lub aktu według prawa obowiązującego w chwili zaistnienia zdarzenia, podjęcia czynności lub wydania aktu), stosował będzie dzienne stawki opłaty targowej uchwalone uchwałą Rady Gminy w Łęczycy w dniu 26 listopada 2013 r., a więc uchwała ta w dalszym ciągu wywierać będzie skutki prawne.
Reasumując, jeżeli istnieje nadal potrzeba weryfikacji twierdzeń strony co do naruszenia interesów prawnych lub uprawnień "adresatów" zaskarżonej uchwały, dopuszczalne jest orzekanie przez sąd administracyjny o jej zgodności z prawem, gdyż uchylenie uchwały, nie oznacza usunięcia wszelkich jej skutków pranych.
Stąd w świetle powyższych wywodów, twierdzenie Sądu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, nie znajduje uzasadnienia. Sąd rozpoznając ponownie sprawę weźmie pod uwagę powyższe wywody.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło