I SA/Wr 459/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-07-09
Skład orzekający: Lidia Błystak, Katarzyna Borońska, Daria Gawlak - Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy środki pieniężne lub inne składniki majątku otrzymane przez wspólnika spółki komandytowo-akcyjnej w związku z likwidacją spółki jawnej lub komandytowej, powstałej w wyniku przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej, stanowią przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że środki pieniężne i inne składniki majątku otrzymane przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu likwidacji takiej spółki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Przepisy art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a i pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych są jednoznaczne i stosują się do wszystkich wspólników spółek niebędących osobami prawnymi, w tym akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych, bez względu na pochodzenie majątku likwidowanej spółki. Organ podatkowy dokonał błędnej wykładni tych przepisów, stosując wykładnię celowościową zamiast językową.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania środków otrzymanych w związku z likwidacją spółek jawnych lub komandytowych, powstałych w wyniku przekształcenia spółek komandytowo-akcyjnych. Spółka argumentowała, że takie środki nie powinny stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu. Organ podatkowy uznał stanowisko spółki za częściowo prawidłowe, jednakże w odniesieniu do majątku pochodzącego z zysków wypracowanych przez spółkę komandytowo-akcyjną uznał je za nieprawidłowe, powołując się na wykładnię celowościową i uchwałę NSA. Spółka zaskarżyła interpretację, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Ministra Finansów na rzecz "A" S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca), Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi "A" S.A. we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz "A" S.A. we W. kwotę 457,00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w P.; zwanego dalej organem podatkowym) wydana na rzecz "A" S.A. z siedzibą we W. (zwanej dalej spółka, strona, wnioskodawca, skarżąca) z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, uzupełnionym pismem z [...] r., wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny (zdarzenie przyszłe). Strona, będąc podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o spółki komandytowo – akcyjne jako ich akcjonariusz. Wskazane spółki działają w branży nieruchomości m.in. poprzez sprzedaż nieruchomości, wynajem lokali, realizację inwestycji budowlanych. W związku z planowaną restrukturyzacją, spółki komandytowo – akcyjne mają zostać przekształcone w spółki jawne lub spółki komandytowe, zaś wnioskodawca stanie się wspólnikiem (komandytariuszem przy przekształceniu w sp.k.) w nowo powstałych podmiotach. Może się zdarzyć, że w dniu przekształcenia w spółce komandytowo – akcyjnej wystąpi zysk księgowy, który nie został przeznaczony do wypłaty w żadnej formie, w szczególności w spółce komandytowo – akcyjnej nie została podjęta uchwała o wypłacie dywidendy akcjonariuszom. Wnioskodawca nie wyklucza, że docelowo dana spółka jawna i komandytowa powstała w wyniku przekształcenia spółki komandytowo – akcyjnej zostanie zlikwidowana. W związku z likwidacją tych spółek wydane mogą zostać wspólnikom tych spółek składniki majątkowe likwidowanej spółki (odpowiednio środki pieniężne lub niepieniężne, w tym nieruchomości oraz papiery wartościowe w formie udziałów lub akcji w spółkach prawa handlowego). Skarżąca nie wykluczyła jednocześnie, że majątek likwidowanych spółek jawnych i komandytowych będzie pochodził z wypracowanych a nie wypłaconych akcjonariuszowi zysków spółek komandytowo – akcyjnych.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie: czy wypłata środków pieniężnych lub wydanie innych składników majątku (np. nieruchomości, wierzytelności) w związku z likwidacją spółki jawnej lub spółki komandytowej spowoduje powstanie przychodu (dochodu) po stronie wnioskodawcy –podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych ?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie wnioskodawca powołał przepisy art. 5 ust. 1, art. 12 ust. 4 pkt 3a lit a oraz pkt 3b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.p., ustawa) i wskazał, że ustawodawca nie przewidział innych, niż wskazane, przepisów odnośnie likwidacji spółki jawnej lub spółki komandytowej. Zatem zastosowanie będą miały ogólne przepisy dotyczące spółek niebędących osobami prawnymi. W przypadku likwidacji takich spółek ustawodawca wprost stwierdził, że nie zalicza się do przychodu środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu jej likwidacji. Podobnie do przychodu nie zalicza się wartości innych składników majątku (zarówno nieruchomości, jak i ruchomości, w tym papierów wartościowych) otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu likwidacji takiej spółki.
Zatem, w razie likwidacji spółki jawnej lub spółki komandytowej, składniki majątku tych spółek o charakterze pieniężnym i niepieniężnym, które otrzyma wnioskodawca nie będą skutkowały powstaniem po jego stronie przychodu (dochodu) podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Na poparcie swojego stanowiska spółka przywołała m.in. interpretację indywidualną wydaną przez Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w L.) z dnia [...] r., nr [...].
W powołanej na wstępie interpretacji indywidualnej organ podatkowy uznał stanowisko strony za prawidłowe w zakresie dotyczącym opodatkowania otrzymanych w wyniku likwidacji spółki jawnej lub komandytowej środków pieniężnych oraz innych składników majątkowych pochodzących z zysków wypracowanych przez te spółki oraz za nieprawidłowe w zakresie opodatkowania otrzymanych w wyniku likwidacji spółki jawnej lub komandytowej środków pieniężnych oraz innych składników majątkowych pochodzących z zysków wypracowanych przez spółkę komandytowo – akcyjną.
Uzasadniając swoje stanowisko organ podatkowy stwierdził na wstępie, że celem regulacji wprowadzonej z dniem 1 stycznia 2011 r. zawartej w art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a u.p.d.o.p. było uniknięcie podwójnego opodatkowania środków pieniężnych otrzymywanych przez wspólnika spółki osobowej w związku z jej likwidacją. Natomiast w przypadku przepisu art. 12 ust. 4 pkt 3b u.p.d.o.p. chodziło o odroczenie momentu wystąpienia przychodu uzyskanego "w naturze" przez wspólnika likwidowanej spółki osobowej, będących skutkiem operacji gospodarczych w wyniku których wspólnik wykazał już – stosownie do treści art. 5 u.p.d.p. - przychody i koszty uzyskania tych przychodów, niezależnie od faktu dokonania wypłaty na rzecz tego wspólnika uzyskanej przez spółkę osobową nadwyżki uzyskanych przychodów nad poniesionymi kosztami.
Wskazał, że z powyższego wynika, że wyłączeniu z przychodów podlegają środki pieniężne oraz niepieniężne składniki majątku otrzymane przez wspólnika spółki osobowej z tytułu likwidacji spółki.
Jednakże, jak podkreślił organ, w uchwale z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II FPS 1/11 Naczelny Sąd Administracyjny podważył sposób interpretowania art. 5 u.p.d.o.p. uznając, że akcjonariusz w przypadku SKA podlega opodatkowaniu z chwilą wypłaty dywidendy. Wobec powyższego, zdaniem organu, wykładnia art.12 ust.4 pkt 3a i pkt 3b u.p.d.o.p. powinna być dokonywana z uwzględnieniem wykładni celowościowej. W konsekwencji art. 12 ust. 4 pkt 3a i pkt 3b u.p.d.o.p. nie ma zastosowania do dochodów akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych uzyskanych w wyniku likwidacji SKA. Organ zauważył jednocześnie, że podczas analizy skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych oraz innych składników pieniężnych w związku z likwidacją spółki osobowej należy mieć na uwadze rodzaj likwidowanej spółki, a w przypadku spółki komandytowo – akcyjnej status wspólnika tej spółki.
Organ uznał, że akcjonariusz spółki komandytowo – akcyjnej jest opodatkowany w sposób szczególny, bowiem pojęcie przychodu (dochodu) należy w stosunku do niego odnieść do dywidendy, która jednakże stanowi przychód dopiero w dacie jej otrzymania. Podkreślił, że skoro wnioskodawca nie wykluczył takiej sytuacji, w której część majątku likwidowanych spółek (jawnych czy komandytowych) będzie pochodziła z wypracowanych, a nie wypłaconych wcześniej akcjonariuszowi zysków spółek komandytowo – akcyjnych, to tym samym w przypadku zatrzymania zysku w spółce komandytowo – akcyjnej, podlegającej następnie przekształceniu w spółkę jawną lub komandytową i wypłaceniu tego zysku akcjonariuszowi dopiero w momencie rozwiązania spółki jawnej lub komandytowej, może dojść do podwójnego nieopodatkowania dochodów akcjonariusza spółki komandytowo – akcyjnej.
Mając na względzie powyższe rozważania, organ podatkowy stwierdził, że majątek likwidowanych spółek jawnych i komandytowych pochodzący z zysków wypracowanych przez spółkę komandytowo – akcyjną nie korzysta z wyłączenia przewidzianego w art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a oraz pkt 3b u.p.d.o.p., stanowiąc tym samym przychód, który wnioskodawca winien rozpoznać na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p.
Pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. wezwano organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa.
W piśmie z dnia 27 grudnia 2013 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji indywidualnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wskazaną wyżej interpretację indywidualną "A" S.A. wnosząc o jej uchylenie w części uznającej stanowisko skarżącej za nieprawidłowe oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a i pkt 3b u.p.d.o.p poprzez jego niewłaściwą interpretację, a w konsekwencji brak zastosowania powyższych przepisów w sytuacji przedstawionej przez wnioskodawcę oraz przepisów prawa proceduralnego, tj. art. 120 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej O.p.) poprzez zastosowanie wykładni contra legem a w konsekwencji wydanie interpretacji sprzecznej z językowym brzmieniem przepisu; art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c ust. 1 O.p. poprzez nie odniesienie się w całości do stanu przyszłego zaprezentowanego przez wnioskodawcę.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej zdaniem w stanie prawnym obowiązującym na dzień złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisy art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a oraz pkt 3b u.p.d.o.p. w sposób niepozostawiający wątpliwości znajdowały zastosowanie do wszystkich wspólników spółek niebędących osobami prawnymi otrzymującymi środki z ich likwidacji, w szczególności bez odrębnego traktowania wspólników spółki komandytowo – akcyjnej w zależności od posiadanego przez niego charakteru komplementariusza czy akcjonariusza. Stąd też należało uznać, iż ani środki pieniężne, ani inne składniki majątku otrzymane przez wspólnika z tytułu likwidacji spółki jawnej lub spółki komandytowej powstałej w wyniku przekształcenia spółki komandytowo – akcyjnej nie stanowią dla niego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, niezależnie od tego czy pochodzą czy też nie pochodzą z zysków wypracowanych przez przekształcaną spółkę komandytowo – akcyjną.
W zakresie naruszenia norm proceduralnych wskazała, że przyjęta przez Ministra Finansów wykładnia celowościowa wykracza poza dopuszczalny w tym wypadku sposób interpretacji przepisów prawa podatkowego, nakazujący stosować przede wszystkim wykładnię językową. Podniosła również, że organ podatkowy dokonał nieuprawnionego zawężenia przedstawionego przez nią opisu stanu przyszłego, co tym samym doprowadziło do nie odniesienia się do części zagadnienia prawnego zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że zastosowana przez niego wykładnia celowościowa okazała się w niniejszej sprawie niezbędna, zaś stan przyszły został oceniony należycie oraz w takim zakresie w jakim przedstawiła go strona zarówno we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia [...] r., jak i w piśmie uzupełniającym z dnia 25 października 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i 2 O.p.).
Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja narusza prawo.
Zgodnie z art. 4a pkt 14 u.p.d.o.p., ilekroć w ustawie jest mowa o spółce niebędącej osobą prawną, oznacza to spółkę niebędącą podatnikiem podatku dochodowego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.d.o.p. ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji, zwanych dalej "podatnikami". Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, jej przepisy mają również zastosowanie do jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej, z zastrzeżeniem ust. 1 i 3. Art. 1 ust. 3 u.p.d.o.p. stanowi natomiast, że jej przepisy mają również zastosowanie do spółek niemających osobowości prawnej mających siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego państwa są traktowane jak osoby prawne i podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.
Przepis art. 1 ust. 2 u.p.d.o.p. literalnie wyłącza z zakresu normowania tej ustawy spółki niemające osobowości prawnej. Zastrzeżenie ustanowione w art. 1 ust. 3 u.p.d.o.p. nie znajduje zastosowania do spółek utworzonych na podstawie polskiej ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94 poz. 1037, zwanej dalej KSH), posiadających siedzibę i zarząd w Polsce. Stwierdzić więc należy, że do spółek niebędących podatnikami podatku dochodowego, o których mowa w art. 4a pkt 14 u.p.d.o.p. należą polskie spółki niemające osobowości prawnej.
Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Przepisy szczególne, o których mowa w przywołanym przepisie w odniesieniu do spółek handlowych zawarte są przede wszystkim w KSH. Zgodnie z art. 12 KSH, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji albo spółka akcyjna w organizacji z chwilą wpisu do rejestru staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółką akcyjną i uzyskuje osobowość prawną. Przepisy KSH nie przyznają natomiast osobowości prawnej spółkom osobowym, do których zgodnie z art. 4 § 1 pkt 1 KSH należą spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa i spółka komandytowo-akcyjna. Osobowości prawnej spółkom osobowym nie przyznają również żadne inne przepisy szczególne. W polskim systemie prawnym więc, spółki osobowe utworzone na podstawie KSH są spółkami niemającymi osobowości prawnej. W efekcie do tych spółek osobowych zastosowanie znajdzie art. 1 ust. 2 u.p.d.o.p., zgodnie z którym przepisy ustawy nie mają zastosowania do spółek niemających osobowości prawnej. Spółki osobowe utworzone na podstawie KSH nie są więc podatnikami podatku dochodowego.
Mając powyższe na uwadze, w świetle definicji ustanowionej w art. 4a ust. 14 u.p.d.o.p., stwierdzić należy, że ilekroć w ustawie jest mowa o spółce niebędącej osobą prawną, oznacza to w szczególności spółkę osobową utworzoną na podstawie KSH, a więc każdą spółkę jawną, spółkę partnerską, spółkę komandytową i spółkę komandytowo-akcyjną.
Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 3a u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu:
a) likwidacji takiej spółki,
b) wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej wydatkom na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce i uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 5, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w takiej spółce.
Jak wykazano powyżej, w świetle definicji "spółki niebędącej osobą prawną" sformułowanej w art. 4a ust. 14 u.p.d.o.p., przepis art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a ustawy znajduje zastosowanie do środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika SKA z tytułu likwidacji SKA. Przez wspólnika SKA rozumieć należy akcjonariusza SKA lub komplementariusza SKA. Zgodnie bowiem z art. 125 KSH, spółką komandytowo -akcyjną jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem.
Zdaniem Sądu rację ma wnioskodawca, że przepis art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a oraz pkt 3b u.p.d.o.p. jest sformułowany bardzo jednoznacznie i nie zawiera pojęć nieostrych, które mogłyby być przedmiotem rozbieżnych interpretacji. Nie ustanawia także ani nie odsyła do żadnych dodatkowych warunków jego stosowania. W świetle art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a u.p.d.o.p. jedynym warunkiem jego zastosowania, jest okoliczność, by wspólnik spółki niebędącej osobą prawną otrzymał z tytułu likwidacji takiej spółki "środki pieniężne". Podobnie rzecz ma się z innymi składnikami majątku określonymi w art.12 ust. 4 pkt 3b u.p.d.o.p. W analizowanym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania część art. 12 ust. 4 pkt 3b u.p.d.o.p. umieszczona po średniku, ponieważ otrzymane przez wnioskodawcę z tytułu likwidacji SKA składniki majątku inne niż środki pieniężne nie będą następnie przedmiotem odpłatnego zbycia. Odnośnie składników majątku innych niż środki pieniężne uzyskanych przez wspólnika z tytułu likwidacji takiej spółki, przychód podatkowy powstałby dopiero w przypadku odpłatnego zbycia tych składników majątku - byłoby to już jednak odrębne zdarzenie podatkowe, które nie jest objęte zdarzeniem przyszłym będącym przedmiotem niniejszego wniosku o interpretację.
W zaskarżonej interpretacji indywidualnej organ dokonał wykładni przepisów art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a i pkt 3b u.p.d.o.p., która pozostawała w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem tych przepisów. Jak wykazano powyżej, wykładnia językowa tych przepisów prowadzi do jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości wniosku, że znajdują one zastosowanie do wszystkich wspólników spółek niebędących osobami prawnymi otrzymujących środki pieniężne oraz inne składniki majątku z tytułu likwidacji takich spółek. Treść art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a i pkt 3b u.p.d.o.p. nie pozwala na wyłączenie z zakresu normowania tych przepisów akcjonariusza SKA.
W orzecznictwie od dawna utrzymuje się linia orzecznicza, zgodnie z którą przepisy prawa podatkowego powinny być interpretowane zgodnie z ich znaczeniem językowym, w szczególności jeśli dotyczą ulg i zwolnień podatkowych. Sądy wskazują, że ustanowione przez ustawodawcę ulgi i zwolnienia nie powinny być w procesie wykładni ani rozszerzane ani zawężane. Przykładem najnowszego orzeczenia wpisującego się w powyższą linię jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. II FSK 47/11, w którym Sąd wskazał, że "Prymat wykładni językowej nad innymi rodzajami wykładni ma szczególne znaczenie w przypadku wykładni przepisów prawa podatkowego wprowadzających ulgi i zwolnienia podatkowe". W przedmiotowej sprawie jest to tym bardziej nieuprawnione, bowiem organ wyłączając z grona wspólników określonych w art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. a i pkt 3b u.p.d.o.p. byłych akcjonariuszy SKA powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II FPS 1/11. W świetle ww. uchwały przychód (dochód) spółki kapitałowej posiadającej status akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej podlega opodatkowaniu w dniu otrzymania dywidendy wypłaconej akcjonariuszom na podstawie uchwały walnego zgromadzenia o podziale zysku, tj. zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.d.o.p. Przedmiotem rozpoznawania był zatem zupełnie inny przepis prawa niż będący przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Stanowisko wyrażone w uchwale może oczywiście prowadzić do sytuacji braku opodatkowania wspólnika z tytułu dochodu (przychodu) zarówno na poziomie istniejącej SKA (brak uchwały o podziale zysku), jak i w związku z jej likwidacją, ale zdaniem Sądu w niniejszym składzie nie może to prowadzić do wykładni contra legem art. 12 ust. 4 pkt 3a i pkt 3b u.p.d.o.p.
Na gruncie obowiązujących przepisów u.p.d.o.p. dotyczących likwidacji spółki osobowej nie ma żadnych podstaw do rozróżniania i odmiennego traktowania akcjonariuszy SKA od pozostałych wspólników spółek osobowych tylko dlatego, że w orzecznictwie sądowo - administracyjnym doprecyzowany został moment powstania obowiązku podatkowego u tych wspólników z tytułu przychodów uzyskiwanych w związku z uczestnictwem w takiej spółce (a nie jej likwidacją).
Zatem, w razie likwidacji spółki jawnej lub spółki komandytowej, składniki majątku tych spółek o charakterze pieniężnym i niepieniężnym, które otrzyma wnioskodawca nie będą skutkowały powstaniem po jego stronie przychodu (dochodu) podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
W ponownie wydawanej interpretacji indywidualnej organ obowiązany będzie uwzględnić wykładnię przepisu art.12 ust. 4 pkt 3a i pkt 3b u.p.d.o.p. dokonaną przez Sąd w powyższym uzasadnieniu.
Ponieważ organ dokonał błędnej wykładni art. 12 ust. 4 pkt 3a i pkt 3b u.p.d.o.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.146 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło