VI SAB/Wa 49/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S.S.A. z siedzibą w P. i L. T. na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego 1. zobowiązuje Komisję Nadzoru Finansowego do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Komisji Nadzoru Finansowego grzywnę w wysokości 20 000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 4. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego solidarnie na rzecz S.S.A. z siedzibą w P. oraz L. T. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 595/12 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej S. S.A. w P. oraz L. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SAB/Wa 47/11 w sprawie ze skargi ww. na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] 1) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądził od Komisji Nadzoru Finansowego solidarnie na rzecz S. S.A. w P. oraz L. T. 380 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) zwrócił solidarnie na rzecz S. S.A. w P. oraz L. T. 100 złotych wpisu od skargi kasacyjnej z tytułu różnicy między kosztami pobranymi i należnymi. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] listopada 2008 r. S. S.A. w P. i L. T. (dalej skarżący) złożyli do Prezesa Rady Ministrów wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie zawieszenia działalności B. S.A. w P. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Prezes Rady Ministrów wskazał, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest Komisja Nadzoru Finansowego. Następnie organ ten, uznając, że postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. stwierdził jego nieważność a następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. ponownie przekazał wniosek Komisji Nadzoru Finansowego według właściwości na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Skarżący pismem z dnia [...] marca 2009 r. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po jego rozpoznaniu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Tym samym postanowienie o przekazaniu sprawy Komisji Nadzoru Finansowego stało się ostateczne. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. Komisja Nadzoru Finansowego wezwała skarżących do złożenia wyjaśnień w kwestii posiadania przez nich statusu strony postępowania. Skarżący pismem z dnia [...] września 2009 r. złożyli do Prezesa Rady Ministrów zażalenie na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego i wnieśli o wyznaczenie terminu załatwienia sprawy oraz o zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżących poinformowano, że zażalenie na bezczynność zostało skierowane do niewłaściwego organu. Skarżący pismem, z dnia [...] października 2009 r. wezwali KNF do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Pismem z dnia [...] października 2009 r. Komisja Nadzoru Finansowego zwróciła się ponownie do skarżących o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego, żądając doręczenia aktualnego statusu S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1092/09 uchylił postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] marca 2009 r. oraz stwierdził, że postanowienia te nie podlegają wykonaniu. Wobec tego, że Komisja Nadzoru Finansowego nie ustosunkowała się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] października 2009 r. skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu. Wobec tego, że Prezes Rady Ministrów wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. zawiesił postępowanie w sprawie skargi na bezczynność. Postępowanie to zostało podjęte w dniu [...] sierpnia 2011 r. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 476/10 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Prezesa Rady Ministrów, uchylając wyrok Sądu I instancji oraz oddalając skargę skarżących. W dniu [...] września 2011 r. Komisja Nadzoru Finansowego zwróciła się do skarżących o potwierdzenie w sposób jednoznaczny woli i intencji, co do złożonego wniosku w szczególności w kwestii posiadania przez skarżących statusu strony w prowadzonym postępowaniu. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżący potrzymali swoje wnioski i żądania wskazując na posiadanie statusu strony oraz własny interes prawny w postępowaniu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011 r. oddalił skargę skarżących. Według Sądu, ze względu na spór, co do właściwości organu do załatwienia wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Nadzoru Bankowego, w czasie od momentu złożenia wniosku do niewłaściwego organu tj. do Prezesa Rady Ministrów aż do [...] czerwca 2011 r., tj. do wydania przez NSA wyroku w sprawie II GSK 476/10 nie można postawić Komisji Nadzoru Finansowego skutecznie zarzutu bezczynności. Zasadnie również Komisja ta pismem z dnia [...] września 2011 r. zwróciła się do skarżących o wyjaśnienie statusu strony w toczącym się postępowaniu albowiem organ nadzoru, będąc właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności winien w sposób niebudzący wątpliwości ustalić krąg podmiotów występujących w tej sprawie, w szczególności zaś kwestię legitymacji o złożenie przedmiotowego wniosku. W tym stanie sprawy, Sad I instancji na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi na bezczynność. W następstwie skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do Sądu I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji w uzasadnieniu wskazał, że skoro Komisji Nadzoru Finansowego żądanie strony doręczono dopiero w dniu [...] kwietnia 2009 r., co do zasady od tej daty liczyć należy bieg terminu do załatwienia sprawy. Jednakże aż do daty wyroku NSA z 10 czerwca 2011 r. właściwość Komisji Nadzoru Finansowego do rozpoznania wniosku o uchylenie uchwały Komisji Nadzoru Bankowego była sporna, dlatego też z powodu tej przeszkody prawnej organowi nie można postawić zarzutu bezczynności. Natomiast, nawet jeżeli, jak przyjął WSA akta sprawy (po wyroku NSA z 10 czerwca 2011 r.) przekazano Komisji Nadzoru Finansowego pod koniec sierpnia 2011 r. w dacie wydania wyroku przez Sąd I instancji w dniu 2 grudnia 2011 r. niewątpliwie istniał stan bezczynności organu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że to cenzura czasowa decyduje o powstaniu stanu bezczynności. Jeżeli organ nie zakończy postępowania, z chwilą upływu terminu załatwienia sprawy, przewidzianego w k.p.a.- bezczynność zaistnieje, bez względu na przyczyny bezskutecznego upływu tego terminu jak i niezależnie od tego, czy i jakie czynności organ podejmował w toku prowadzonego postępowania. Wszystkie bowiem czynności konieczne do rozstrzygnięcia sprawy powinny mieścić się w czasie niezbędnym do jej załatwienia. Ustosunkowując się do zarzutu skargi kasacyjnej nieorzeczenia przez Sąd I instancji, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "przewlekłe prowadzenie postępowania" dotyczy okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. Po bezskutecznym upływie tego terminu strona może podjąć przewidziane przez ustawę czynności zmierzające do usunięcia tego stanu a następnie wnieść skargę na bezczynność. Skoro w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi to oczywiste jest, że Sąd ten nie stwierdził przewlekłości postępowania czy bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji będzie zobowiązany do wypowiedzenia się zarówno w tej kwestii, jak i co do zasadności orzeczenia grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. "Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę S. S.A. w P. oraz L. T. na bezczynność Komisji Nadzoru Finansowego za zasadną. Do chwili obecnej organ ten nie rozpoznał wniosku ww. podmiotu o stwierdzenie nieważności uchwały Komisji Nadzoru Bankowego dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...]. Wniosek ten został złożony w dniu [...] listopada 2008 r. Do daty wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 476/10 istniały przeszkody prawne w rozpatrzeniu wniosku przez Komisję Nadzoru Finansowego. Wyrok ten przesądził o właściwości tego organu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Nadzoru Bankowego. Do daty wydania orzeczenia w przedmiocie bezczynności przez tut. Sąd organ dwukrotnie pismem z dnia [...] września 2011 r. i dnia [...] grudnia 2012 r. zwrócił się do wnioskodawców o potwierdzenie w sposób jednoznaczny woli i intencji, co do złożonego wniosku, w szczególności w kwestii posiadania przez skarżących statusu strony w prowadzonym postępowaniu. Na powyższe wystąpienie otrzymał odpowiedź w stosownym czasie (pisma stron z dnia [...] września 2011 r. i z dnia [...] grudnia 2012 r.). Innych czynności w przeciągu 18 miesięcy Komisja Nadzoru Finansowego nie podjęła. Oczywistą więc rzeczą jest, że organ ten znacznie przekroczył termin przewidziany do załatwienia sprawy przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a., przez co dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania, wynikającej z art. 12 § 1 k.p.a. Naruszenie to należy uznać za rażące z uwagi na wielomiesięczną zwłokę w podejmowaniu rzeczywistych czynności przez Komisję. Organ nie może tłumaczyć swojej bezczynności szczególnie skomplikowanym charakterem sprawy. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma bowiem znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W niniejszej sprawie na podkreślenie zasługuje okoliczność, że organ mimo wyroku Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2012 r.. II GSK 595/12 zawierającego w uzasadnieniu jednoznaczną ocenę bezczynności organu nie zintensyfikował swoich działań, dopiero w grudniu 2012 r. po raz kolejny z tym samym żądaniem wykazania interesu prawnego zwrócił się do skarżących. W tym stanie rzeczy według oceny Sądu, bezczynność organu w niniejszej sprawie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Z tego względu Sąd uznał za uzasadnione nałożenie na Komisję Nadzoru Finansowego grzywny w wysokości 20 000 złotych, która nie przekracza wysokości wynikającej z art. 154 § 6 p.p.s.a. (przeciętne miesięczne wynagrodzenia za 2011 r., ogłoszone przez Prezesa GUS w odniesieniu do gospodarki narodowej wyniosło ok. 3400 złotych). Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 149 § 1 i § 2 art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.