IV SAB/Po 37/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność [...] Sp. z o.o. w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. A. P. (dalej wnioskodawczyni) reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego zwróciła się do [...] Sp. z o.o. (dalej operator energetyczny) o udostępnienie na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej udip) kserokopii wszelkich decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji oraz budowy linii elektroenergetycznych, których urządzenia znajdują się na działce nr [...] (mapa z zaznaczonym przebiegiem linii w załączeniu), położonej w miejscowości S., gmina G., stanowiącej Jej własność oraz o udzielenie informacji, kto obecnie jest właścicielem tych urządzeń (k. 21 akt sądowych). Podaniem z [...] grudnia 2013 r. wnioskodawczyni ponowiła powyżej opisane zapytanie zwracając uwagę, że powinna była otrzymać odpowiedź w terminie 14 dni począwszy od dnia złożenia wniosku (k. 23 akt sądowych). W odpowiedzi z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], operator energetyczny poinformował wnioskodawczynię, że nie ma w swoich zasobach archiwalnych żądanej dokumentacji, ponieważ przedmiotowe urządzenia nie stanowią Jego własności. Operator energetyczny nie dysponuje wiedzą pozwalającą określić właściciela tych urządzeń (k. 24 akt sądowych). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia 31 marca 2014 r. wnioskodawczyni (dalej skarżąca) wniosła o stwierdzenie bezczynności operatora energetycznego orz o Jego zobowiązanie do załatwienia wniosku skarżącej z 16 lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Opisując przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie skarżąca wyjaśniła, że jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości S. nr [...], gmina G., dla której Sąd Rejonowy w Gryfinie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...]. Zdaniem skarżącej, operator energetyczny zajmując się dystrybucją energii jest zobowiązany do stosowania udip. Dystrybucja energii elektrycznej oraz inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne należą do zadań publicznych. Dlatego żądane przez skarżącą informacje stanowią informację dotyczącą sprawy publicznej i nakładają na operatora energetycznego obowiązek jej udzielenia. Skarżąca do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała wnioskowanych przez siebie dokumentów w żądanej formie. Z informacji uzyskanych przez skarżącą wynika, że operator energetyczny korzysta w sposób aktywny z w/w infrastruktury w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą polegającą na dystrybucji energii elektrycznej. Pozostaje on operatorem systemu dystrybucyjnego wyznaczonym m.in. na obszar województwa zachodniopomorskiego. Obszar działania operatora systemu dystrybucyjnego wynika z udzielonej operatorowi energetycznemu koncesji na dystrybucję energii elektrycznej z [...] maja 2007 r. [...] czerwca 2007 r. [...] ze zm., tj. dystrybucja energii elektrycznej sieciami własnymi zlokalizowanymi na obszarze określonych miast i gmin. Zdaniem skarżącej, brak żądanych dokumentów uniemożliwiałby operatorowi energetycznemu weryfikację prawidłowości realizacji inwestycji w postaci urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej oraz możliwości ich eksploatacji polegającej na dystrybucji energii (k. 4-5 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z [...] kwietnia 2014 r., [...], operator energetyczny wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, sam przywołany przez skarżącą fakt co do obszaru terytorialnego działalności operatora energetycznego nie może automatycznie przesądzać o kwestii własności wszystkich urządzeń zlokalizowanych na terenie powiatu gryfińskiego. Podmiot zobowiązany nie jest jedynym przedsiębiorstwem energetycznym prowadzącym działalność gospodarczą na terenie województwa zachodniopomorskiego. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób przywoływanych twierdzeń o aktywnym korzystaniu przez operatora energetycznego ze spornej sieci przesyłowej. Skoro zatem podmiot zobowiązany nie dysponuje informacjami w zakresie jednostki której przysługuje prawo własności tych urządzeń, to udzielił skarżącej odpowiedzi zgodnie z aktualnym stanem wiedzy (k. 27-29 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była odmowa udzielenia skarżącej przez operatora energetycznego informacji publicznej w postaci odpowiedzi na wniosek zawarty w podaniu z dnia [...] lipca 2013 r., następnie ponowionym w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym, lub nie podjął wymaganej czynności (T. Woś w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 109, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 43-44). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów, stosownie do art. 149 ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisu prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy udip. Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu cytowanej ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Jak wynika z kolei z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a udip, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć. Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy zatem uznać, że informacje żądane przez skarżącą posiadały status informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem treści dokumentów urzędowych (decyzji administracyjnych), odnoszących się do budowy linii elektroenergetycznych. Żądanie skarżącej zostało dostatecznie sprecyzowane co do posadowienia tych linii na konkretnej działce. Kwestią wymagającą ustalenia było natomiast udzielenie odpowiedzi na pytanie o to, kto jest właścicielem linii elektorenergetycznych. Z pytaniem tym skarżąca zwróciła się do operatora energetycznego. Trzeba przy tym zauważyć, że obowiązane do udzielenia informacji publicznej są zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 udip nie tylko szeroko rozumiane organy administracji publicznej, publiczne osoby prawne lub jednostki organizacyjne albo podmioty je reprezentujące, lecz także inne podmioty lub jednostki organizacyjne, jeżeli wykonują one w szczególności zadania publiczne. Należy zarazem podkreślić, że zakres nazwy "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu nazwy "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych wyrażeń abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, a zatem zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użyteczne dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach. Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy, należy także zaznaczyć, że dostęp do zasobów energetycznych posiada podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (zob. wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r., P 24/05, OTK-A 2006, nr 7, poz. 87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy z kolei zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w szerokim ujęciu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059). Taki pogląd spotkał także z aprobatą w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r., II SAB/Wa 14/10, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2010 r., II SAB/Wa 268/10 – dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym niemniej, w rozpoznawanej sprawie operator energetyczny pismem z [...] lutego 2014 r. poinformował skarżącą, że nie ma w swoich zasobach archiwalnych dokumentacji opisanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, ponieważ urządzenia energetyczne na które wskazała skarżąca nie są jego własnością. Operator energetyczny nie dysponuje wiedzą pozwalającą określić właściciela tych urządzeń. Tak samo w odpowiedzi na skargę operator energetyczny wyjaśnił, że podjęte działania polegające na analizie dostępnych dokumentów dotyczących budowy urządzeń elektroenergetycznych doprowadziły do ustalenia, że w jego zasobach archiwalnych brak jest jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej posadowionej na działce wskazanej przez skarżącą. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że w sytuacji, gdy organ (podmiot zobowiązany) nie ma żądanych informacji, również zobowiązany jest do załatwienia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jeżeli podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie dysponuje daną informacją, powinien zawiadomić o tym wnoszącego, nie ma natomiast obowiązku wydania decyzji (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Udip. Komentarz, Warszawa 2012, s. 74). Powyższe wynika z faktu, że forma decyzji została przewidziana przez ustawodawcę wyłącznie dla rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji, względnie o umorzeniu postępowania, zaś w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanych informacji, to nie może odmówić ich udzielenia, albowiem pojęcie odmowy zakłada istnienie po stronie odmawiającego elementu sprowadzającego się do tego, że ma on możliwość zadośćuczynienia prośbie, aczkolwiek tego nie czyni. W sytuacji zaś, gdy podmiot zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji nie może on podjąć władczego rozstrzygnięcia co do jej udostępnienia. Przekazanie informacji o nieposiadaniu żądanych dokumentów, stanowi zatem, w świetle orzecznictwa i doktryny, formę "udzielenia informacji" odnośnie zasobu danych jakim dysponuje podmiot zobowiązany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r., sygn. II SAB 289/02, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 384/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 25 maja 2004 r., sygn. II SAB/Wa 83/04 – CBOSA). W niniejszej sprawie operator energetyczny pismem z dnia [...] lutego 2014 r. powiadomił skarżącą o braku dokumentacji szczegółowo opisanej w piśmie skarżącej z [...] lipca 2013 r. Zanim zatem skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu, operator energetyczny wywiązał się z obowiązku udzielenia odpowiedzi w przedmiocie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że wprawdzie w orzecznictwie przyjmuje się, że w takiej sytuacji nie wystarczy samo stwierdzenie nieposiadania żądanej informacji i poinformowanie o tym wnioskodawcy, ale koniecznym jest wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy, to jednak w realiach niniejszej sprawy w której nie wiadomo w ogóle kiedy znajdujące się na działce skarżącej urządzenia energetyczne zostały wybudowane ani przez kogo uznać należało, że wystarczającym było samo powiadomienie przez podmiot zobowiązany o nieposiadaniu żądanych informacji, bez bardziej szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie. Odnosząc się do argumentów sformułowanych w skardze, w ocenie Sądu okazały się one niezasadne. Skarżąca nie wykazała w jakikolwiek sposób, że operator energetyczny korzysta z urządzeń infrastruktury zlokalizowanych na Jej nieruchomości. Prowadzenie działalności gospodarczej na terenie powiatu G. przez operatora energetycznego nie może automatycznie przemawiać za tym, że wszystkie urządzenia energetyczne znajdujące się na tym terenie stanowią jego własność. Skoro zatem operator energetyczny nie dysponuje wiedzą na temat żądanych przez skarżącą informacji, w sposób zgodny z prawem poinformował on o tym skarżącą pismem z [...] lutego 2014 r. W zaistniałych okolicznościach sprawy nie można zatem postawić operatorowi energetycznemu zarzutu bezczynności. Mając powyższe na uwadze Sąd działając w oparciu o art. 151 ppsa oddalił skargę.