IV SA/Gl 1050/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-07-10
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kozicka, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie wyklucza jednoznacznie pozazawodowych przyczyn schorzenia, a pracodawca kwestionuje związek przyczynowy między pracą a chorobą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana, jeśli schorzenie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych, a ocena warunków pracy pozwala z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że zostało ono spowodowane narażeniem zawodowym. Orzeczenie lekarskie, nawet jeśli nie wyklucza całkowicie pozazawodowych przyczyn, jest wiążącym dowodem dla organu, o ile nie istnieją przeciwdowody. Wystarczy ustalenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest konieczne udowodnienie, że praca ją spowodowała.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Pracodawca zaskarżył decyzję, zarzucając organom niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, brak uwzględnienia pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na chorobę oraz oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym orzeczeniu lekarskim. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, uznając związek przyczynowy między pracą a schorzeniem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] Nr [...], stwierdził u A.P. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół ciaśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3- 6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy.
Organ ustalił, że A.P. podczas zatrudnienia w latach:
- [...] w A Zakład nr [...] w T. (zakład zlikwidowany) na stanowisku krawcowej,
- [...] w Przedsiębiorstwie Zagranicznym B w C. (zakład zlikwidowany)na stanowisku szwaczki,
- [...] w Przedsiębiorstwie Zagranicznym w Polsce C w C. (zakład zlikwidowany) jako brygadzistka w dziale konfekcji,
- [...] w D sp. z o. o. w T. (zakład zlikwidowany) jako krawcowa
- od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] oraz od [...] do nadal w E sp. z o. o. w T. na stanowiskach szwaczki, krawcowej, montera, operatora linii automatycznej
wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych. Równocześnie orzeczeniem lekarskim Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] Nr [...], wydanym w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, analizę dokumentacji lekarskiej, wyniki badania przedmiotowego, konsultację neurologiczną i ortopedyczną, aktualny wynik badania elektroneurograficznego, oraz przeprowadzoną diagnostykę różnicową, stwierdzono podstawy do rozpoznania zawodowej etiologii zespołu ciaśni nadgarstka. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy pozwalał na uznanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą.
Odwołanie od wyżej wskazanej decyzji złożył pełnomocnik pracodawcy E Sp. z o.o. w T., który podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A.P. oraz przyczyn wystąpienia u niej schorzenia i chwili jego powstania. Zdaniem pełnomocnika organ zaniechał zebrania i dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej strony z lat [...], w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu sprzed podjęcia pracy u odwołującego się pracodawcy oraz dokumentacji powstałej w okresie jej pracy u innych pracodawców. Ponadto wskazano, iż organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie następców prawnych zlikwidowanych zakładów pracy, w których ww. była zatrudniona oraz niepowiadomienie byłych pracodawców – osób fizycznych – o toczącym się postępowaniu, umożliwiając im czynny w nim udział, a także naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, że praca w odwołującej się spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej u A.P., wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, z treści którego nie wynika by zespól orzekający zapoznał się z dokumentacją medyczną z lat [...] z okresu przed podjęciem pracy u odwołującej się spółki oraz dokumentacją powstałą w okresie pracy u innych pracodawców, braku wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Mając na uwadze powyższe pełnomocnik odwołującej się spółki wniósł o uchylenie decyzji zapadłej w pierwszej instancji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej bądź uzupełnienie materiału dowodowego i wydanie decyzji, która odpowiada prawu, względnie o uchylenie tego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T.
W motywach odwołania rozwinięto zarzuty sformułowane na wstępie i w szerokim zakresie powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych, przywołano także § 8 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, wskazując na ich naruszenie poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie podjęte na podstawie niepełnego materiału dowodowego i bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. Nadto wskazano, że lekarze, pomimo, że od poprzedniego badania EMG z [...] upłynęło pięć lat nie przeprowadzili również kolejnego badania EMG. Ponadto podniesiono, że w przypadku pozyskania informacji, że dane podmioty zatrudniające stronę nie istnieją nie jest zwolniony z ustalenia ich następców prawnych, umożliwiając im tym samym udział w postępowaniu, zgodnie z art. 10 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 2351 kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowy.
Następnie [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zgodził się z dokonanymi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustaleniami, co do przebiegu pracy zawodowej wykonywanej przez A.P. w okresie od [...] do [...], od [...] do nadal i zajmowanych przez nią stanowisk, gdzie sposób wykonywania pracy związany był z monotypią obciążającą stawy nadgarstkowe. Uznał że w ww. okresie pracownica ta pracując na stanowiskach krawcowej, szwaczki, brygadzistki w dziale konfekcji, krojczego, montera wykonywała prace monotypowe obciążające kończyny górne w stawach nadgarstkowych, co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią cieśni w obrębie nadgarstka.
Równocześnie podkreślił, że wspomniana pracownica była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu z dnia [...] Nr [...] orzekli o rozpoznaniu u niej wspomnianej choroby zawodowej. W orzeczeniu tym wskazano, że w wywiadzie pacjentka zgłasza bóle rąk, drętwienia całych dłoni od około 10 lat, w badaniu elektroneurograficznym z [...] stwierdzono cechy obustronnego zespołu ciaśni nadgarstka. Przeprowadzone badania laboratoryjnie (poziom we krwi glukozy, RF-faktor reumatoidalny, TSH, odczyn Walera-Rose) nie wykazały odchyleń od normy. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną i ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania elektroneurograficznego, lekarze rozpoznali u A.P. obustronny zespół ciaśni nadgarstka. Jednocześnie biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, który wskazywał na cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych, a także przeprowadzoną diagnostykę różnicową uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii schorzenia.
Odpowiadając na zarzuty odwołania organ odwoławczy stwierdził, że rozpoznana u A.P. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego pod postacią zespołu cieśni nadgarstka. Natomiast, jak zaakcentowano, do uznania danej choroby za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 372/82). Organ przypomniał, że przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające w sprawach chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W rozdzielniku decyzji został wymieniony tylko zakład aktualnie istniejący, w którym istniało narażenie zawodowe stanowiące przyczynę wystąpienia choroby zawodowej. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż wnioskowanego dowodu tj. uzupełnienia orzeczenia lekarskiego nie przeprowadzono, bowiem uznał orzeczenie to za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Zaznaczył przy tym, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeżeli wniosek dowodowy dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. Natomiast, jak podkreślił, w toku postępowania dokonano oceny narażenia zawodowego, która potwierdza fakt wykonywania pracy zawodowej związanej z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych, zaś lekarze specjaliści w orzeczeniu opartym na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi, rozpoznali u badanej pracownicy chorobę zawodową
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik E Sp. z o.o. w T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 k.p.a. polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A.P. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia orzeczenia, w którym lekarze nie wskazali zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, zebrania i dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej strony z lat [...] oraz okresu, w którym powstało schorzenie. Nadto zarzucił przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, z którego treści nie wynika aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskowaną przez skarżącą dokumentacją medyczną oraz braku wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Zarzucono także naruszenie
- § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby,
- § 8 ust. 2 poprzez brak zwrócenia się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego oraz niepodjęcie innych niezbędnych czynności do uzupełnienia materiału dowodowego, w szczególności, że istnieją rozbieżności pomiędzy treścią uzasadnienia orzeczenia lekarskiego a postawioną w nim diagnozą.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zasadniczo powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji na poparcie zarzutów skargi podkreślając, że z akt postępowania nie wynika, czy organ przed wydaniem decyzji wziął pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zespołu kanału nadgarstka. Podkreślił, że w pierwszym badaniu EMG w dniu [...] stwierdzono u A.P. obustronny zespół cieśni nadgarstka oraz, że do rozwoju choroby doszło mimo braku pracy w warunkach narażenia, co wskazuje na pozazawodową etiologię schorzenia. Odwołując się do literatury przedmiotu wywodził, że poza narażeniem zawodowym na rozwój zespołu cieśni nadgarstka duży wpływ mają choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy), zmiany zapalne i zwyrodnieniowe stawów, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa. Natomiast w aktach nie ma informacji, aby kwestia innych schorzeń na powstanie zespołu cieśni nadgarstka była przedmiotem badania przez organ, podczas gdy w orzecznictwie podkreśla się, że "choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj i warunki jej wykonywania". Podkreślił również, że lekarze orzecznicy nie wykluczyli w sposób jednoznaczny ewentualnych pozazawodowych przyczyn powstania schorzenia, nie wskazali także konkretnej dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygniecie, wskazując jedynie na przeprowadzenie badania ortopedycznego i internistycznego. Natomiast, jak podkreślono, organy obu instancji nie podjęły czynności, przewidzianych w § 8 ust. 2 rozporządzenia, niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego pozwalającego na wyjaśnienie istoty sprawy. W ocenie pełnomocnika organ powinien był odmówić mocy dowodowej orzeczeni lekarskiemu o rozpoznaniu choroby zawodowej, które nie zawiera przepisanego prawem uzasadnienia, wydanemu bez wskazania konkretnych zapisów dokumentacji lekarskiej, stanowiących podstawę jego wydania.
W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska i powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przypomniano, że orzeczenie lekarskie wydano biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola legalności, przeprowadzona w oparciu o powyższe uregulowania wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
Obowiązująca definicja choroby zawodowej została sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy. Stosownie zatem do brzmienia tego uregulowania, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób, zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Choroba zawodowa, jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą.
Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 20.1 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.
W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w latach [...], [...] A.P. pracowała u różnych pracodawców jako krawcowa i szwaczka, brygadzistka w dziale konfekcji oraz w latach [...] – nadal w skarżącej Spółce jako szwaczka (szycie poszyć siedzeń samochodowych), monter, operator linii automatycznej, obciążając kończyny górne w obrębie stawów nadgarstkowych czynnościami monotypowymi. Wykonywała bowiem czynności związane z obciążeniem, i monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych. W ocenie Sądu materiał dowodowy potwierdza, że zainteresowana w okresie zatrudnienia wykonywała czynności powtarzalne i połączone z przeciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania tej choroby zawodowej.
Ponadto A.P. w toku postępowania była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S., którego lekarze w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] orzekli o rozpoznaniu u w/wym. choroby zawodowej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Orzeczenie to wydano w oparciu o wyniki badań i konsultacji neurologicznych i ortopedycznych, aktualnego badania EMG, analizę dokumentacji medycznej oraz przeprowadzoną diagnostykę różnicową, pozwalającą wykluczyć u badanej pozazawodowe czynniki ryzyka powstania schorzenia.
Organ odwoławczy podzielił tą opinię, również Sąd nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Opinia ta jest spójna, a jej uzasadnienie jednoznaczne i logiczne, w wystarczającym zakresie prezentujące podstawę faktyczną przedstawionej konkluzji.
W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, organ przyjął, że u A.P. zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej określonej pod poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie - jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, Lex 315089, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, Lex 508491). Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła jednakże jakichkolwiek dowodów zaprzeczających stanowisku wyrażonemu w wyżej opisanym orzeczeniu uprawnionej placówki diagnostycznej, które zostało oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych. Za dowód taki nie można natomiast uznać dołączonej do odwołania opinii w sprawie zasad orzekania o chorobie zawodowej w szczególnym odniesieniu do choroby ujętej w pozycji zespół cieśni nadgarstka w ujęciu medycznym, czy danych zamieszczonych w literaturze przedmiotu, gdyż nie stanowią one dokumentacji podważającej ustalenia co do stanu zdrowia pracownicy zawartego w orzeczeniu lekarskim. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut niedopełnienia obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, które nie wyjaśnia w sposób dostatecznie wyczerpujący etiologii spornej choroby. Jak już podniesiono wyżej strona skarżąca nie powołała się na dowody przeczące wyrażonemu w orzeczeniu stanowisku. W skardze podniesiono, że w przywołanym orzeczeniu przyjęto zawodowe pochodzenie występującego u pracownicy zespołu cieśni nadgarstka nie badając, czy schorzenie to mogło powstać w wyniku czynników nie związanych z wykonywaną przez nią pracą. Nie wskazano przy tym natomiast konkretnych faktów, świadczących o istnieniu takiego prawdopodobieństwa, ani żadnymi dowodami mogącymi fakty takie potwierdzać. Natomiast w orzeczeniu lekarskim wskazano, iż przeprowadzono diagnostykę różnicową, a więc badania pozwalające na wykluczenie pozazawodowych czynników ryzyka powstania schorzenia. Orzeczenie lekarskie oceniło stan zdrowia A.P. i uwzględniło w tym zakresie także dokumentację medyczną. Dodatkowo zaznaczyć przyjdzie, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej nie jest konieczne bezsporne stwierdzenie, że choroba została wywołana wyłącznie przez sposób wykonywania pracy. W orzeczeniu jednostki medycznej wskazano z "przeważającym prawdopodobieństwem" na zawodową etiologię schorzenia (art. 235¹ K.p.). W postępowaniu nie podważono natomiast ustaleń, co do narażenia zawodowego A.P., w tym także u skarżącej.
Mając na względzie powyższe trzeba stwierdzić, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanego w stosunku do pracownicy orzeczenia lekarskiego oraz zawartego w nim rozpoznania uznającego istnienie związku przyczynowego pomiędzy występującym schorzeniem a narażeniem na czynnik szkodliwy polegający na sposobie wykonywania pracy zawodowej. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną, i nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację, uznali więc, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania prawidłowego orzeczenia. Natomiast w toku postępowania administracyjnego nie ujawniły się żadne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność uzupełnienia orzeczenia lekarskiego w trybie § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia.
Jednocześnie słusznie organ odwoławczy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej ustalanie w przypadku wielu pracodawców stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, w których warunki mogły spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma bowiem na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Organy sanitarne rozpatrują bowiem sytuację związaną z narażeniem na powstanie choroby zawodowej, nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała. Do organów inspekcji sanitarnej i do sądów administracyjnych nie należy zatem rozstrzyganie, który zakład ponosiłby odpowiedzialność za wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, bowiem te kwestie rozstrzygają sądy powszechne. Z tego też powodu także stanowisko skarżącej, które skupia się na wykazaniu, że organy nie udokumentowały, kiedy rozpoznane u strony schorzenie powstało, w szczególności czy nie ujawniło się w okresie przed podjęciem pracy u skarżącej, a tym samym czy praca w skarżącej spółce przyczyniła się do powstania tej choroby zawodowej, czy też ją spowodowała, nie zasługuje na uwzględnienie. Natomiast materiał zgromadzony w sprawie dawał wystarczającą podstawę do przyjęcia, że A.P. w okresie zatrudnienia, w tym także u skarżącej, pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania zespołu cieśni nadgarstka.
W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącej nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ organy administracji nie dopuściły się naruszenia art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 6 ust. 1 i 2 i § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i wykazały występowanie związku przyczynowego między pracą w warunkach, w których występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia a stwierdzoną chorobą zawodową. Dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy wskazuje, że postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów rozporządzenia. W postępowaniu poczyniono prawidłowe ustalenia dotyczące rodzaju, stopnia i czasu narażenia oraz rodzaju wykonywania przez A.P. pracy u poszczególnych pracodawców. Natomiast postępowanie w sprawie nie wykazało, że zachorowanie jest skutkiem innej przyczyny niż warunki pracy, nie podważono zatem związku przyczynowego pomiędzy ujawnioną u tej pracownicy chorobą, a warunkami w jakich pracowała.
Zdaniem Sądu organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło