I OSK 2770/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-10

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Bożena Popowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, który nie przeprowadził odprawy przed doprowadzeniem osoby zatrzymanej i nie nadzorował jej pobytu w pomieszczeniu dla zatrzymanych za pomocą monitoringu, dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, nawet jeśli osoba ta popełniła samobójstwo?
Ratio decidendi
Naruszenie dyscypliny służbowej ma charakter formalny, co oznacza, że do jego zaistnienia nie jest wymagany skutek materialny. Niewykonanie obowiązku przeprowadzenia odprawy i nadzoru nad zatrzymanym za pomocą monitoringu, nawet jeśli nie doprowadziło to bezpośrednio do samobójstwa, stanowi zawinione niedopełnienie obowiązków służbowych, o ile funkcjonariusz mógł i powinien przewidzieć taką możliwość, działając z należytą ostrożnością.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji T. G. został obwiniony o niedopełnienie obowiązków służbowych polegających na nieprzeprowadzeniu odprawy z policjantami przed doprowadzeniem osoby zatrzymanej J. Sz. do pomieszczenia dla osób zatrzymanych oraz na zaniechaniu nadzoru nad nim za pomocą monitoringu. W trakcie nieobecności policjantów, J. Sz. popełnił samobójstwo. Organy Policji uznały T. G. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzyły karę nagany. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy orzeczenie organów, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Sędzia NSA Bożena Popowska, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik, Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 362/14 w sprawie ze skargi T. G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 362/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T. G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy. Komendant Powiatowy Policji w Starogardzie Gdańskim, orzeczeniem z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 134 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), uznał T. G. winnym popełnienia zarzucanych czynów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Wskazał, że T. G.– Zastępca Dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Starogardzie Gdańskim, został obwiniony o to, że w dniu 23 kwietnia 2013 r., w godzinach: od około 20.35 do 21.21, w KPP w Starogardzie Gdańskim, jako Zastępca Dyżurnego, organizując doprowadzenie do umieszczenia w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych (dalej PDOZ) doprowadzonego w celu wytrzeźwienia J. Sz., o którym posiadał informacje, że może dojść do podjęcia przez niego zamachu na własne życie, nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia bezpośrednio przed rozpoczęciem doprowadzenia odprawy z policjantami/konwojentami oraz obowiązku określenia i zastosowania wynikającego z karty opisu stanowiska pracy Zastępcy Dyżurnego obsługi monitoringu wewnętrznego Komendy Powiatowej Policji, tj. kamery nr 6 skierowanej na pomieszczenie nr 112 gdzie przebywał doprowadzony, co skutkowało brakiem właściwego nadzoru nad zatrzymanym i uniemożliwiło natychmiastową reakcję policjantów na podjęty przez J. Sz. czyn samobójczy, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 34 ust. 4 i § 8 ust. 1 pkt 3 i 5 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r., nr 360, w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń oraz w zw. z pkt 11 zakresu zadań karty opisu stanowiska pracy Zastępcy Dyżurnego z dnia 14 lipca 2009 r. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości potwierdził, że T. G. nie dopełnił obowiązków służbowych, czym naruszył dyscyplinę służbową. Organ ustalił, że w dniu 23 kwietnia 2013 r., około godziny 20.30, do KPP w Stargardzie Gdańskim przez ratowników Kociewskiego Centrum Zdrowia został przywieziony J. Sz. (z kartą odmowy przyjęcia do Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Starogardzie Gdańskim). Służba dyżurna posiadała informacje, że tego samego dnia usiłował on popełnić samobójstwo na drodze krajowej nr 22 poprzez wtargnięcie wprost pod nadjeżdżające pojazdy. Z uwagi na powyższe i stan nietrzeźwości miał zostać osadzony do wytrzeźwienia w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych. Czynności związane z zatrzymaniem w tym pomieszczeniu organizował T. G. posiadający informację, że J. Sz. może podjąć zamach na własne życie. Po dowiezieniu J. Sz. do KPP T. G. bez przeprowadzenia odprawy polecił policjantom Ł. K. i S. B. aby udali się z doprowadzonym do Kociewskiego Centrum Zdrowia celem uzyskania zaświadczenia stwierdzającego, że ww. może przebywać w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych KPP w Starogardzie Gdańskim. Po powrocie z badań lekarskich policjanci pobrali od obwinionego klucze do pomieszczenia nr 112 znajdującego się pod stałym monitoringiem. Na podstawie przeglądu zapisu monitoringu stwierdzono, że około 20.55 policjanci oddalili się pozostawiając J. Sz. bez nadzoru do godz. 21.20. Po powrocie do pomieszczenia nr 112 policjanci stwierdzili, że w czasie ich nieobecności J. Sz. powiesił się na pętli sporządzonej z rękawa własnej koszuli. W czasie nieobecności policjantów J. Sz. przy użyciu rękawa zdjętej z siebie koszuli zadzierzgnął ją na szyi. Po upływie kilku minut wyjął głowę z pętli rękawa i po przełożeniu koszuli w inne miejsce kraty ponownie założył pętlę wisielczą popełniając samobójstwo. Powracający funkcjonariusze wyswobodzili ww. z pętli wisielczej i przystąpili do czynności reanimacyjnych, które nie doprowadziły do przywrócenia funkcji życiowych. Na podstawie oględzin stanowiska pełnienia służby przez Zastępcę Dyżurnego ustalono, że jeden z monitorów wyświetlał czyn samobójczy i prawidłowa reakcja obwinionego mogła zapobiec śmierci J. Sz. Z zapisu monitoringu kamery nr 6 (pomieszczenia nr 112) wynika, że czyn samobójczy J. Sz. trwał około 20 minut i w tym czasie obwiniony miał możliwość nadzoru nad zatrzymanym poprzez monitoring. Ponadto obwiniony miał możliwość podjęcia natychmiastowych działań na podjęty czyn samobójczy. Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdził, że obwiniony nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia bezpośrednio przez rozpoczęciem doprowadzenia odprawy z policjantami/konwojentami oraz zaniechał obsługę monitoringu kamery nr 6 skierowanej na pomieszczenie nr 112 gdzie przebywał doprowadzony. Tym samym nie dopełnił obowiązków wynikających z § 34 ust. 4 i § 8 ust. 1 pkt 3 i 5 zarządzenia nr 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń (to jest przeprowadzenia odprawy przed rozpoczęciem doprowadzenia) oraz pkt nr 11 zakresu zadań karty opisu stanowiska pracy Zastępcy Dyżurnego (obowiązku obsługi monitoringu wizyjnego) czym naruszył dyscyplinę służbową. Organ uznał, że kara nagany będzie karą współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Organ miał przy tym na uwadze dotychczasową nienaganną służbę funkcjonariusza, jego niekaralność oraz pozytywną opinię służbową. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania T. G., orzeczeniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 i art. 133 ust. 6 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Starogardzie Gdańskim. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dokonane w toku postępowania przed organem I instancji. Wskazał, że treść § 34 ust. 5 zarządzenia Komendanta Głównego Policji nr 360 zobowiązywała T. G. do przeprowadzenia z funkcjonariuszami Ł. K. oraz S. B. odprawy związanej z doprowadzeniem J. Sz. do Kociewskiego Centrum Zdrowia celem poddania go badaniom lekarskim w związku z decyzją o jego osadzeniu w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych do wytrzeźwienia. T. G., odstępując od przeprowadzenia odprawy, nie udokumentował wydanego polecenia realizacji doprowadzenia z uwzględnieniem okoliczności mogących mieć wpływ na jego wykonanie. Czynność doprowadzenia J. Sz. na badania nie była czynnością niecierpiącą zwłoki, za czym przemawiają okoliczności jego zatrzymania, jak i jego zachowanie w KPP. T. G. powinien podczas odprawy polecić policjantom realizację nadzoru zgodnie z przepisami decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Starogardzie Gdańskim z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], w sprawie sprawowania nadzoru bezpośredniego nad osobami zatrzymanymi w pomieszczeniu znajdującym się przy stanowisku kierowania KPP i PP przed osadzeniem w PDOZ oraz innych pomieszczeniach znajdujących się na terenie KPP Starogard Gdański i podległych posterunków Policji, z której jednoznacznie wynika, że w przypadku umieszczenia danej osoby w pomieszczeniu wyposażonym w kratę bezpośredni nadzór nad taką osobą sprawuje funkcjonariusz doprowadzający osobę zatrzymaną. Z materiałów sprawy wynika, że po umieszczeniu J. Sz. w pomieszczeniu okratowanym obaj policjanci udali się do sali odpraw w celu "poszukiwania druków", co zajęło im ponad 20 minut, pozostawiając J. Sz. bez nadzoru. Nie otrzymali od T. G. polecenia nadzoru nad zatrzymanym. Analiza monitoringu przemawia za uznaniem, że T. G. w czasie kiedy J. Sz. popełnił samobójstwo nie realizował nałożonych na niego obowiązków w zakresie obsługi monitoringu wewnętrznego. Prawidłowa obserwacja monitoringu pozwoliłaby na natychmiastową jego reakcję, zapobiegając próbie samobójczej. Organ odwoławczy nie uznał argumentacji T. G., że nie przeprowadził on odprawy, ponieważ doprowadzenie mieli wykonywać funkcjonariusze z doświadczeniem zawodowym. Funkcjonariusz wskazywał, że poza innymi zadaniami realizował obowiązek nadzoru za pośrednictwem monitoringu. Zdaniem organu odwoławczego, nie było możliwe aby nie zauważył on na monitorze zachowania J. Sz., który przez ponad 5 minut z koszuli robił pętlę wisielczą, na której się powiesił, ani aby nie zauważył, że ww. wisiał w nienaturalnej pozycji przez kilkanaście minut do chwili ujawnienia przez policjanta przechodzącego obok pomieszczenia okratowanego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do zawinionego charakteru naruszenia dyscypliny służbowej przez T. G., jak i co do wymiaru kary orzeczonej za przypisany mu czyn. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Zarzucił naruszenia: art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, § 5 decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Starogardzie Gdańskim z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], § 34 ust. 5 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r. nr 360, art. 132 ust.1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z pkt 11 zakresu zadań karty opisu stanowiska pracy Zastępcy Dyżurnego z dnia 14 lipca 2009 r. w zw. art. 132 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, a ponadto art. 132g, art. 134h ust. 3 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi. Nie znalazł podstaw do zmiany wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zarzut naruszenia przepisu art. 135g ust. 1 ustawy o Policji nie jest trafny. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, według którego, skarżący zobowiązany był do przeprowadzenia odprawy, gdyż z uwagi na okoliczności towarzyszące zatrzymaniu J. Sz., należało podjąć szczególne działania, które uświadomiłyby policjantom/konwojentom obowiązek bezpośredniego sprawowania nadzoru nad zatrzymanym, który wynikał z § 5 decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Starogardzie Gdańskim z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]. Ocena skarżącego w zakresie doświadczenia zawodowego tych funkcjonariuszy była błędna, skoro postępowanie wykazało, że nie byli oni zorientowani, że istnieje przepis, który taki obowiązek na nich nakłada. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że to oni byli odpowiedzialni za bezpośredni nadzór, co nie było kwestionowane, jednakże pouczenie o tym, w ramach odprawy, było obowiązkiem skarżącego. Na dzień zdarzenia, tj. 23 kwietnia 2013 r., nie istniała możliwość odstąpienia od odprawy. Możliwość wykonania doprowadzenia bez uprzedniej odprawy "w szczególnie uzasadnionym przypadku" istnieje od 24 października 2013 r., na mocy § 34 ust. 5a, dodanego przez § 1 pkt 18 lit. c zarządzenia z dnia 8 października 2013 r. nr 25 (Dz.Urz.KGP.2013.88), zmieniającego zarządzenie Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń z dniem 24 października 2013 r. W ocenie Sądu, nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące bezpodstawnego uznania, że T. G. w sposób zawiniony dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej polegającego na niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa, tj. art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. W dniu 14 stycznia 2009 r. skarżący zapoznał się i przyjął do stosowania kartę opisu na samodzielnym stanowisku Zastępcy Dyżurnego Zespołu Dyżurnych. Oprócz czynności wykonywanych przez niego w dniu zdarzenia objętych zakresem obowiązków na tym stanowisku, należała do niego również "obsługa monitoringu wizyjnego (miasta i wewnętrznego) podejmowanie reakcji na ujawnione przestępstwa, wykroczenia bądź innych zjawisk patologii społecznej". Wbrew twierdzeniu skarżącego, analiza zapisu monitoringu, jak też podejmowanych przez niego działań, nie potwierdza, że w czasie kiedy mogło dojść do samobójstwa J. Sz. był on zajęty wykonywaniem innych czynności związanych z obsługą stanowiska zastępcy dyżurnego. Nie wynika także, że w tym czasie pogodzenie wszystkich czynności objętych zakresem obowiązków na tym stanowisku było niemożliwe, zwłaszcza, że obsługa monitoringu wewnętrznego to jedna z równorzędnych czynności wchodząca w zakres tych obowiązków, objęta kartą opisu stanowiska pracy. Słusznie organ odwoławczy uznał, że czyn skarżącego stanowił zawinione niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów prawa albowiem długoletni staż w służbie uzasadnia oczekiwanie profesjonalnej realizacji nałożonych na niego obowiązków, zaś brak ich prawidłowej realizacji stanowi o możliwości popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Za chybiony Sąd I instancji uznał zarzut niezastosowania przepisów art. 134h ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy o Policji, w sytuacji wymierzenia najniższej kary określonej w zawartym w tym przepisie katalogu kar dyscyplinarnych, poprzez odniesienie się do dotychczasowej nienagannej służby funkcjonariusza. Ponadto z uzasadnień organów, szczegółowo odnoszących się do stanu faktycznego, wynika z jakich przyczyn organy nie zastosowały art. 135j ust. 5 ustawy o Policji, co w świetle przepisów mających w sprawie zastosowanie, nie budzi zastrzeżeń Sądu. T. G., reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. art. 134 § 1 P.p.s.a. polegające na nierozstrzygnięciu sprawy w granicach skargi, a w szczególności nie rozstrzygnięcie o prawidłowości (legalności) samej konstrukcji zarzutu stawianego skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym, która wbrew zasadzie indywidualizacji odpowiedzialności funkcjonariuszy Policji za przewinienie dyscyplinarne przypisuje skarżącemu odpowiedzialność również za zaniechania innych funkcjonariuszy oraz zawiera niepoparte żadnymi dowodami założenie, iż przeprowadzenie odprawy przez skarżącego przełożyłoby się na prawidłowe sprawowanie nadzoru nad zatrzymanym zarówno przez samego skarżącego, jak i funkcjonariuszy, którzy doprowadzili osobę zatrzymaną; 2. art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że pomiędzy brakiem dokonania odprawy z policjantami/konwojentami przez skarżącego, bezpośrednio przed rozpoczęciem doprowadzenia J. Sz. zachodzi związek przyczynowo-skutkowy z uniemożliwieniem natychmiastowej reakcji policjantów na czyn samobójczy J. Sz.; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. będące następstwem naruszenia art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji polegający na błędnym przyjęciu, iż skarżący był zobowiązany do sprawowania nadzoru nad osobą zatrzymaną w pomieszczeniu nr 112 Komendy Powiatowej w Starogardzie Gdańskim; 4. § 5 decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Starogardzie Gdańskim z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] poprzez jego niezastosowanie, a w efekcie przypisanie odpowiedzialności skarżącemu za bezpośredni nadzór nad osobą zatrzymaną w pomieszczeniu nr 112 Komendy Powiatowej Policji w Starogardzie Gdańskim, gdy tymczasem zgodnie z przywołaną decyzją nadzór bezpośredni nad osobami zatrzymanymi w pomieszczeniach służbowych KPP Starogard Gdański sprawuje funkcjonariusz doprowadzający osobę zatrzymaną; 5. art. 132 ust 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z pkt 11 zakresu zadań karty opisu stanowiska pracy Zastępcy Dyżurnego z dnia 14 lipca 2009 r. (dalej karty pracy) w zw. z art. 132a ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż obwiniony dopuścił się zawinionego naruszenia obowiązków służbowych określonych w pkt 11 kart pracy, w sytuacji gdy ustalono, iż brak natychmiastowej reakcji skarżącego na czyn samobójczy J. Sz. nie był spowodowany zamiarem popełnienia przewinienia dyscyplinarnego ani brakiem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, lecz był wynikiem kolizji obowiązku obsługi monitoringu wizyjnego z innymi obowiązkami, które obwiniony wykonywał w czasie, gdy J. Sz. dopuścił się czynu samobójczego; 6. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia i wyjaśnienia dla nieuwzględnienia wszystkich zarzucanych w skardze do WSA w Gdańsku naruszeń przepisów prawa procesowego, tj. art. 134h ust. 3 pkt 1, 2, 4, art. 135j ust. 5 ustawy o Policji, a tym samym faktyczne pozbawienie skarżącego możliwości obrony swoich praw poprzez uniemożliwienie mu merytorycznej polemiki z orzeczeniem Sądu I instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Przed zasadniczymi rozważaniami konieczne jest spostrzeżenie, że w skardze kasacyjnej nie określono rodzaju podniesionych podstaw kasacyjnych. Mają one charakter zarówno procesowy, jak i materialny i obowiązkiem wnoszącego kasację było sprecyzowanie podniesionych zarzutów. Mimo tej wadliwości, możliwe jest wyodrębnienie podstaw kasacji, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Charakter proceduralny mają zarzuty naruszenia art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. Zarzuty te należy rozważyć w pierwszej kolejności. Nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy sądowej określa rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997/3/104; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1019/05, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przedmiotem orzeczenia Sądu pierwszej instancji było orzeczenie o wymierzeniu funkcjonariuszowi Policji kary dyscyplinarnej. Sąd orzekł zatem w granicach sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika nadto, aby Sąd pierwszej instancji uznał, że jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia i wyjaśnienia dla nieuwzględnienia wszystkich zarzucanych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszeń przepisów prawa procesowego, tj. art. 134h ust. 3 pkt 1, 2, 4 oraz art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej regulacji prawnej. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej nie można natomiast badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 998/07, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można zatem skutecznie zwalczać stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. zawiera wymóg odniesienia się do zarzutów skargi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko Sądu pierwszej instancji będące odniesieniem się do zarzutów skargi w zakresie naruszeń art. 134h ust. 3 pkt 1, 2, 4 oraz art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. To, czy odniesienie się do zarzutów skargi jest dostateczne i czy wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia jest zgodne z przepisami prawa, zależy od trafności materialnej i proceduralnej zaskarżonego wyroku. Nie jest to natomiast, jak wynika z powyższych uwag, podstawa do formułowania zarzutu o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. Do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie prowadzi także zarzut procesowy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. będącego następstwem naruszenia art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, polegający na błędnym przyjęciu, iż skarżący był zobowiązany do sprawowania nadzoru nad osobą zatrzymaną w pomieszczeniu nr 112 Komendy Powiatowej w Starogardzie Gdańskim. Od razu odnotować można, że zarzut ten ma związek z kolejnym zarzutem: naruszenia § 5 Decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Starogardzie Gdańskim z dnia [...] sierpnia 2009 r. poprzez jego niezastosowanie a w efekcie przypisanie odpowiedzialności skarżącemu za bezpośredni nadzór nad osobą zatrzymaną w pomieszczeniu nr 112 Komendy Powiatowej w Starogardzie Gdańskim. Bezskuteczność tych zarzutów wynika z tego, że wskazywana okoliczność nie wskazuje precyzyjnie okoliczności istotnej z punktu widzenia prawa materialnego, która wyczerpała przesłankę przewinienia dyscyplinarnego. Według ustalenia organów, skarżący, jako Zastępca Dyżurnego Zespołu Dyżurnych miał obowiązek - wynikający z § 34 ust. 5 zarządzenia nr 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń (Dz. Urz. KGP z 2009 r. Nr 6, poz. 29) oraz § 5 Decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Starogardzie Gdańskim z dnia [...] sierpnia 2009 r. - przeprowadzenia odprawy oraz monitoringu pomieszczenia dla zatrzymanych. Zachowanie to zostało trafnie zakwalifikowane jako niedopełnienie obowiązków służbowych, a więc przewinienie dyscyplinarne, o którym mowa w art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Nie są uzasadnione zarzuty o charakterze materialnym. Analizę zarzutu naruszenia art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji polegającego na bezpodstawnym przyjęciu, iż pomiędzy brakiem dokonania odprawy z policjantami/konwojentami przez skarżącego, bezpośrednio przed rozpoczęciem doprowadzenie J. Sz. zachodzi związek przyczynowo skutkowy z uniemożliwieniem natychmiastowej reakcji policjantów na czyn samobójczy J. Sz. rozpocząć należy od odczytania pojęcia przewinienia dyscyplinarnego. W myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Abstrahując na razie od innych cech przewinienia dyscyplinarnego, należy zauważyć, że ma ono charakter formalny. Do zaistnienia przewinienia nie jest wymagany skutek materialny. Samobójstwo doprowadzonego nie jest zatem skutkiem wymaganym dla zaistnienia przewinienia. Świadczy natomiast o tym, że przez kilkanaście minut obwiniony zaniechał monitoringu, a co za tym idzie nie wykonał obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 132 ust 1, 2 i 3 pkt 3 w zw. z art. 132a ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż obwiniony dopuścił się zawinionego naruszenia obowiązków służbowych, w sytuacji gdy brak natychmiastowej reakcji skarżącego na czyn samobójczy J. Sz. nie był spowodowany zamiarem popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, ani brakiem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, lecz był wynikiem kolizji obowiązku obsługi monitoringu wizyjnego z innymi obowiązkami, które obwiniony wykonywał w czasie, gdy J. Sz. dopuścił się czynu samobójczego. Przede wszystkim, skarżący, wbrew tezie sformułowanej w opisie naruszenia, nie podważył ustaleń faktycznych, z których wynikało, że w ciągu kilkunastu minut, podczas trwania próby samobójczej J. Sz. nie dokonywał monitoringu. Nie wykazał, że wykonywał inne obowiązki, które uniemożliwiały monitoring pomieszczenia w którym przebywał doprowadzony. Nadto, w myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Pojęcie zawinienia, w sytuacji braku definicji ustawowej w ustawie o Policji, może być odczytane przy zastosowaniu definicji systemowej, w tym przypadku tak, jak to przewiduje norma art. 9 § 1 i 2 Kodeksu karnego. Przewinienie dyscyplinarne jest zatem zawinione również wtedy, gdy policjant, nie mając takiego zamiaru, jednak je popełnia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 637/06, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dodać jeszcze można, z uwagi na argumentację przedstawianą przez skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym i sądowym, że przedmiotem niniejszego postępowania jest odpowiedzialność skarżącego za naruszenie dyscypliny służbowej. Ocena o zaistnieniu przesłanek tej odpowiedzialności nie oznacza, że funkcjonariusze bezpośrednio zobowiązani do dozoru nad osobą doprowadzoną nie naruszyli dyscypliny służbowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło