II SAB/Sz 43/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie warunków zabudowy I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala wniosek o wymierzenie grzywny, IV. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] . M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na rażącym przekroczeniu terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Prezydenta Miasta do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2. zobowiązanie Prezydenta Miasta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 3. w przypadku uwzględnienia skargi - o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu, 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Prezydent Miasta prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Organ rozpatruje przedmiotową sprawę ponownie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt II SA/Sz 373/13), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie warunków zabudowy (sygn. akt [...] ) oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. (sygn. Akt [...] ). Akta sprawy zostały przekazane Prezydentowi Miasta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] r. Od tego momentu rozpoczął swój bieg termin, określony w art. 35 K.p.a., a więc termin w jakim organ zobowiązany był do rozpoznania sprawy. Zatem nie może budzić wątpliwości, że postępowanie w sprawie winno ulec zakończeniu najpóźniej dnia 9 grudnia 2013 r. Tymczasem, mimo upływu 4 miesięcy od zwrotu akt, Prezydent Miasta nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wskazał, że postępowanie prowadzone z wniosku M. K. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu gastronomicznego składającego się z obiektów smażalni ryb, wiaty oraz pawilonu typu arenka - obiektów nie związanych z gruntem, stałych - całorocznych, z działalnością prowadzoną sezonowo, na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] zakończonego decyzją z dnia 4 marca 2014 r. Organ wyjaśnił również, że od momentu otrzymania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego akt przedmiotowego postępowania wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lipca 2013 r. podejmował czynności w sprawie. Faktycznie nie informował pisemnie skarżącego o stanie postępowania i przyczynach zwłoki, jednakże osoba prowadząca postępowanie kilkukrotnie udzielała Panu K., który kontaktował się z nią telefonicznie, informacji na temat prowadzonej sprawy. Organ wskazał, że decyzja nie została wydana w terminie dwumiesięcznym, ze względu na znaczny stopień skomplikowania sprawy, wynikający ze szczególnej lokalizacji wnioskowanej inwestycji, a także konieczności uwzględnienia nałożonych przez WSA obowiązków. Na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę i dodatkowo wniósł o nałożenie na Prezydent Miasta kary – celem jego należytego zdyscyplinowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a., a więc gdy organy administracji nie podejmują nakazanych prawem decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa bądź pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (§ 2). Z przytoczonych przepisów wynika, że celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności, w sprawie wszczętej żądaniem strony. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny z momentu orzekania. W konsekwencji podjęcie przez organ aktu, po wniesieniu skargi, przesądza o tym, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 P.p.s.a. Nieuprawnione i niemożliwe jest bowiem zobowiązywanie organu do dokonania czynności, która została już dokonana. Przy czym Sąd podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I SAB 201/99, że wydanie przez organ decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (postanowienie dostępne w Lex nr 54517). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, na dzień wniesienia skargi przez M. K., tj. w dniu 14 lutego 2014 r., Prezydent Miasta pozostawał w stanie bezczynności wobec ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy. Sprawa została rozpatrzona przez Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...] , w której odmówiono wnioskowanych warunków zabudowy. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 20 marca 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. A zatem organ, po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, załatwił sprawę w przedmiocie, której zaskarżona została bezczynność, tak więc z tej przyczyny postępowanie sądowe co do zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Tym samym Sąd nie mógł uwzględnić skargi na bezczynność na podstawie art. 149 P.p.s.a. poprzez nakazanie określonego działania, bowiem organ wydał w sprawie decyzję. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12, który stwierdził, że przepis art. 149 P.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru, przy czym uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo, iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. W kontekście powyższego oraz ustosunkowując się do kolejnych wniosków skargi wskazać należy, że z okoliczności faktycznych i prawnych nie wynika, aby bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Jak słusznie wskazano w skardze i czego nie neguje organ, załatwienie sprawy nastąpiło niewątpliwie po terminie wskazanym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.". Jednakże – co należy podkreślić - dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Przy ocenie, czy naruszenie prawa miało charakter rażący należy uwzględniać nie tylko zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, ale także i wynikające z okoliczności sprawy czynności jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Gd 52/12, wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta prowadząc postępowanie z wniosku skarżącego nie pozostawał bierny, lecz podejmował czynności mające na celu załatwienie sprawy, w szczególności zlecił osobie posiadającej wymagane uprawnienia wykonanie analizy architektoniczno-urbanistycznej. Mając zatem na uwadze charakter i stopień skomplikowania przedmiotowej sprawy, a także fakt wydania decyzji w dniu 4 marca 2014 r., Sąd uznał, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w K.p.a., bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe rozważania na uwadze, za nieuzasadniony uznano wniosek skarżącego o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lecz także i wniosek o wymierzenie organowi grzywny. W tym stanie rzeczy orzeczono w pkt I wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta do wydania decyzji. Stwierdzenie w pkt II, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa wydano stosownie do art. 149 § 1 zdanie drugie powołanej ustawy. Wniosek o wymierzenie grzywny oddalono w pkt III na podstawie art. 149 § 2 ustawy, zaś w przedmiocie kosztów orzeczono w pkt IV zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.