I OSK 2727/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. WSA Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacje dotyczące projektów cenników i regulaminów świadczenia usług telekomunikacyjnych, które przedsiębiorca telekomunikacyjny przedłożył organowi regulacyjnemu do zatwierdzenia, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co uzasadnia odmowę ich udostępnienia na wniosek o informację publiczną?Ratio decidendi
Informacje dotyczące projektów cenników i regulaminów świadczenia usług telekomunikacyjnych, które przedsiębiorca telekomunikacyjny przedłożył organowi regulacyjnemu do zatwierdzenia, mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, jeśli przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności i posiadają one wartość gospodarczą. Prawo do informacji publicznej nie jest absolutne i podlega ograniczeniom uzasadnionym ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Przedsiębiorca telekomunikacyjny ma gwarancję ochrony takich informacji, chyba że organ uchyli zastrzeżenie w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji (KIGEiT) zwróciła się do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) o udostępnienie informacji dotyczących cenników i regulaminów świadczenia usług telekomunikacyjnych przez Telekomunikację Polską S.A. (TP SA). Prezes UKE odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę KIGEiT na decyzję Prezesa UKE. KIGEiT wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa i brak wszechstronnej analizy informacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. WSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 742/14 w sprawie ze skargi Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 27 lutego 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 10 kwietnia 2013 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 742/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji (dalej określanej jako skarżąca) na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej określanego jako Prezes UKE) z dnia 27 lutego 2014 r., nr [..]w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego.
Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. skarżąca zwróciła się do Prezesa UKE o udostępnienie następującej informacji publicznej:
1) czy w dniach od 1 listopada 2012 r. do dnia udzielenia odpowiedzi Telekomunikacja Polska S.A. (określana dalej także jako TP) przedłożyła Prezesowi UKE na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.) cenniki i regulaminy świadczenia stacjonarnych usług głosowych w pakiecie z usługami telefonii mobilnej,
2) w przypadku odpowiedzi pozytywnej na to pytanie - udostępnienie wniosków, przedstawionych cenników i regulaminów oraz analizy cenników i regulaminów dokonanej przez Prezesa UKE, a także ewentualnego sprzeciwu Prezesa UKE,
3) czy w dniach od 1 listopada 2012 r. do dnia udzielenia odpowiedzi Telekomunikacja Polska przedłożyła Prezesowi UKE na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne cenniki i regulaminy świadczenia stacjonarnych usług głosowych w pakiecie z usługami szerokopasmowymi,
4) w przypadku odpowiedzi pozytywnej na to pytanie - udostępnienie wniosków, przedstawionych cenników i regulaminów oraz analizy cenników i regulaminów dokonanej przez Prezesa UKE, a także ewentualnego sprzeciwu Prezesa UKE,
5) czy w dniach od 1 listopada 2012 r. do dnia udzielenia odpowiedzi Telekomunikacja Polska przedłożyła Prezesowi UKE na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne cenniki i regulaminy świadczenia stacjonarnych usług głosowych w pakiecie z innymi niż wymienione w pkt 1 i 3 usługami telekomunikacyjnymi,
6) w przypadku odpowiedzi pozytywnej na to pytanie - udostępnienie wniosków, przedstawionych cenników i regulaminów oraz analizy cenników i regulaminów dokonanej przez Prezesa UKE, a także ewentualnego sprzeciwu Prezesa UKE,
7) czy w dniach od 1 listopada 2012 r. do dnia udzielenia odpowiedzi Telekomunikacja Polska przedłożyła Prezesowi UKE na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne cenniki i regulaminy świadczenia stacjonarnych usług głosowych w pakiecie z usługami niebędącymi usługami telekomunikacyjnymi lub innymi świadczeniami,
8) w przypadku odpowiedzi pozytywnej na to pytanie - udostępnienie wniosków, przedstawionych cenników i regulaminów oraz analizy cenników i regulaminów dokonanej przez Prezesa UKE, a także ewentualnego sprzeciwu Prezesa UKE,
9) czy w dniach od 1 listopada 2012 r. do dnia udzielenia odpowiedzi Telekomunikacja Polska przedłożyła Prezesowi UKE na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne cenniki i regulaminy świadczenia stacjonarnych usług głosowych inne niż wymienione w punktach 1, 3, 5 i 7,
10) w przypadku odpowiedzi pozytywnej na to pytanie - udostępnienie wniosków, przedstawionych cenników i regulaminów oraz analizy cenników i regulaminów dokonanej przez Prezesa UKE, a także ewentualnego sprzeciwu Prezesa UKE.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezes UKE pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. poinformował skarżącą, że we wskazanym terminie Telekomunikacja Polska S.A. nie przedłożyła określonych w punktach 1, 3, 5 i 7 wniosku projektów cenników i regulaminów, stąd nie jest możliwe ich udostępnienie, czego skarżąca domagała się w punktach 2, 4, 6 i 8 wniosku. Prezes UKE udzielił odpowiedzi twierdzącej na pytanie zawarte w pkt 9 wniosku wskazując nadto, że nie zgłaszał sprzeciwu wobec przedstawionych propozycji cenników i regulaminów. Następnie pismem z dnia 16 maja 2013 r. przekazał skarżącej jawne wersje analiz Prezesa UKE, odnoszące się do projektów cenników i regulaminów, o których mowa w pkt 10 wniosku, przedłożonych po 1 listopada 2012 r. do 16 maja 2013 r.
Jednocześnie Prezes UKE pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. poinformował Telekomunikację Polską S.A. o wszczęciu postępowania w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w pozostałym zakresie oraz poinformował o przysługującym prawie zapoznania się z aktami postępowania oraz możliwości zajęcia stanowiska w sprawie.
Pismem z dnia 4 lipca 2013 r. Spółka przedstawiła stanowisko w sprawie, stwierdzając, że dane, których domaga się skarżąca, dotyczą informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki w znaczeniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa z 16 kwietnia 1993 r.), że przedłożyła je Prezesowi UKE na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.) wyłącznie w celu wykonania zadań i obowiązków określonych w Prawie telekomunikacyjnym oraz że nie było jej intencją udostępnianie ich osobom trzecim.
Decyzją z dnia 9 sierpnia 2013 r., nr [..]) Prezes UKE, powołując się m.in. na art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., obecnie Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., dalej powoływanej także jako ustawa z 6 września 2001 r.) odmówił skarżącej udostępnienia informacji publicznej w zakresie 11 wymienionych pism, które w całości stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa TP oraz 10 pism, które w części stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa TP w zakresie, w jakim nie zostały udostępnione pismem z dnia 16 maja 2013 r.
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się uchylenia powyższej decyzji i udostępnienia informacji publicznej w pełnym zakresie, zgodnie z wnioskiem. Podjęła polemikę z poglądem Prezesa UKE, że informacje, które nie zostały udostępnione, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki.
W toku tego postępowania Prezes UKE udzielił skarżącej dalszej informacji publicznej w zakresie odnoszącym się do treści pism z dnia 7 grudnia 2012 r. i 27 lutego 2013 r., po czym powołaną na wstępie decyzją z dnia 27 lutego 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w tej części i w tym zakresie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy.
Uzasadniając to ostatnie rozstrzygnięcie Prezes UKE omówił pisma, a następnie stwierdził, że zawarte w nich informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r., są one ściśle związane z prowadzoną przez Spółkę (obecnie [..]Polska S.A.) działalnością gospodarczą i mają dla niej niewątpliwą wartość gospodarczą. Pisma zawierają projekty regulaminów i cenników, zatem dane o planowanej wysokości opłat za usługi, prognozowanej ilości abonentów. Dotyczą one zatem technologicznych i organizacyjnych aspektów procesów stosowanych w przedsiębiorstwie Spółki oraz danych finansowych mających dla niej strategiczne znaczenie, toteż mają znaczącą wartość gospodarczą, jak tego wymaga art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r.
Prezes UKE, nawiązując do definicji zamieszczonej w tym ostatnim przepisie, zaznaczył jednocześnie, że rozpatrywane dane nie zostały nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, gdyż przekazano mu je jako organowi administracji państwowej w związku z wykonywaniem jego ustawowych kompetencji, a z ich charakteru wynika, iż mnie mogą one dotrzeć do osób trzecich. Spółka podjęła zresztą działania niezbędne dla zachowania ich poufności, opatrując swój wniosek z dnia 10 kwietnia 2013 r. o zatwierdzenie projektu cennika klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa". Prezes UKE zauważył, że spostrzeżenie to odnosi się do wszystkich informacji, których nie udzielono skarżącej, ponieważ Spółka przedłożyła je w ramach oceny przez Prezesa UKE projektów cenników świadczenia usług telekomunikacyjnych, które będą się składać na jej ofertę detaliczną. Prezes UKE szczegółowo rozważył przesłanki odmowy udostępnienie każdej z informacji co do których odmówił udzielenia odpowiedzi, zaakcentował poufność przekazanych danych oraz ich wartość gospodarczą dla Spółki, jako umożliwiających jej zdobycie przewagi konkurencyjnej na rynku nad operatorami alternatywnymi. Podnosił ekonomiczny charakter informacji oraz potrzebę zapobieżenia sytuacji, w której konkurencji Spółki będą mieli możliwość śledzenia jej planów marketingowych i biznesowych oraz dostosowania swoich ofert do jej działań.
Prezes UKE stwierdził, że walka na rynku o klienta polega na wyprzedzeniu konkurencji poprzez zaproponowanie ofert korzystniejszych co do ceny lub rodzaju usług, lecz operatorzy alternatywni, w przeciwieństwie do Spółki, nie są zobowiązani do przedkładania mu projektów cenników lub ich zmian celem zatwierdzenia. Zwrócił wszelako uwagę, że zatwierdzenie to, przeprowadzone według określonych prawem reguł, przeciwdziała wprowadzeniu przez Spółkę ofert, których warunki cenowe i pozacenowe mogłyby spowodować zniekształcenie lub ograniczenie konkurencji na rynku i powodować powstanie barier rynkowych w zakresie działalności telekomunikacyjnej. Dodał, iż izby gospodarcze, w tym skarżąca, nie są uprawnione do weryfikacji tak jego działań, jak aktywności Spółki poddanej jego kontroli.
Skarżąca złożyła skargę na decyzję z dnia 27 lutego 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej m.in. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej powoływanej jako K.p.a.) poprzez brak wszechstronnej i samodzielnej oceny i analizy informacji przekazanych przez Spółkę oraz art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. w związku z jej art. 5 ust. 2 oraz z art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. poprzez przyjęcie, że informacje dotyczące cenników i regulaminów stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Jej zdaniem szczególna pozycja Spółki na regulowanym rynku usług telekomunikacyjnych przemawia na rzecz udzielenia pozostałym uczestnikom tego rynku informacji o wszelkich zmianach w ofercie Spółki. Według skarżącej informacje objęte wnioskiem nie mają też dla Spółki wartości gospodarczej, ponieważ ich ujawnienie nie może przełożyć się na możliwość pozyskania nowych klientów i pozostaje bez wpływu na osiągane przez nią wyniki finansowe.
Prezes UKE w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lipca 2014 r. przytoczył na wstępie treść art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przewidującego prawo do uzyskiwania informacji. Zaznaczył następnie, że ustawa z 6 września 2001 r. rozwija tę regulację konstytucyjną i uznał za okoliczność niesporną, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy, ponieważ Prezes UKE jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a wniosek z dnia 10 kwietnia 2013 r. tego rodzaju informacji dotyczy. Przeszedł następnie do istoty sporu, którą jest zasadność odmowy tej informacji ze względu na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. oraz art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. przywołując treść tych przepisów. W jego ocenie tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Decydujące znaczenie ma wola przedsiębiorcy zachowania informacji jako niepoznawalnej dla osób trzecich oraz działania, które do tego zmierzają. Organ ten ocenił przy tym zasadność wyłączenia jawności przekazanej mu informacji i szczegółowo uzasadnił swoje konkluzje, że zawierają one dane dotyczące konstruowania oferty detalicznej. Informacje te mają niewątpliwy wpływ na proponowaną wysokość ceny detalicznej usługi, ustaloną przy uwzględnieniu stawek/informacji zawartych w przedstawionych organowi dokumentach. Sąd zgodził się z organem, że żądane informacje zarówno z punktu widzenia Orange Polska S.A., jaki i operatorów alternatywnych na rynku sprzedaży detalicznej usług telekomunikacyjnych posiadają wartość gospodarczą, tym samym mogą wpłynąć na kształt oferty detalicznej operatorów alternatywnych. Sąd podzielił argumenty Prezesa UKE, konstatując w efekcie, że sformułowane w skardze zarzuty materialnoprawne są nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z tych powodów skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.).
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 18 lipca 2014 r., zaskarżając go w całości.
Skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty procesowe, jak i materialnoprawne.
Najpierw pełnomocnik podniósł naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że Prezes UKE nie dokonał wszechstronnej oceny i analizy treści informacji przekazanych przez Spółkę i przyjął za własną ocenę dokonaną przez Spółkę, w efekcie bezzasadnie odmawiając skarżącej udzielenia informacji publicznej.
Drugi zarzut procesowy odniesiono do art. 141 § 4 P.p.s.a. W tych ramach pełnomocnik skarżącej stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom określonym we wskazanym przepisie, w szczególności ze względu na brak analizy przedmiotu żądanej informacji i pominięcie argumentacji przytoczonej w skardze.
Z kolei zarzut materialnoprawny podnosił niewłaściwe zastosowanie art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. w związku z jej art. 5 ust. 2 oraz z art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. poprzez przyjęcie, że informacje, których udzielenia Prezes UKE odmówił, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Spółki.
W oparciu o te podstawy kasacyjne pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a w przypadku uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego - o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie na podstawie art. 188 P.p.s.a. zaskarżonej decyzji Prezesa UKE.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor krótko przypomniał stan faktyczny sprawy i poglądy wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Odwołał się następnie do orzecznictwa dotyczącego wartości gospodarczej informacji jako przesłanki uzasadniającej odmowę jej udzielenia i podkreślił, że ujawnienie informacji żądanych przez skarżącą nie przełoży się na możliwość pozyskania nowych klientów. Nawiązał do obowiązków regulacyjnych nałożonych na Spółkę decyzją Prezesa UKE, wedle których nie może ona przygotowywać ofert utrudniających konkurencję innym przedsiębiorcom komunikacyjnym. Pełnomocnik nie zgodził się też z tezą, że informacje te mogą przełożyć się na wynik finansowy Spółki, zwłaszcza jeżeli zważyć na dynamiczny rozwój rynku telekomunikacyjnego. Podniósł natomiast, iż niewystarczające jest ogólnikowe zakwalifikowanie informacji publicznej jako tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż należy uzasadnić, dlaczego konkretne informacje mają mieć wartość gospodarczą.
Pełnomocnik ponownie odwołał się do nałożonych na Spółkę obowiązków regulacyjnych polegających na powstrzymaniu się od działań mogących ograniczyć konkurencję, m.in. poprzez ustalanie cen usług zaniżonych w stosunku do kosztów ich świadczenia. W związku z tym zaakcentował, że skarżąca domagała się udostępnienia danych, które są niezbędne dla oceny, czy warunek ten został
Pełnomocnik zarzucił Sądowi pierwszej instancji poprzestanie na ogólnych wywodach oraz nieuwzględnienie reżimu regulacyjnego nałożonego na Spółkę jako na podmiot o znaczącej pozycji rynkowej na szeregu rynków telekomunikacyjnych. Przywołał niektóre z tych obowiązków, sprowadzających się do wymogu równego traktowania przedsiębiorców telekomunikacyjnych i stwarzania im jednakowych warunków dostępu telekomunikacyjnego. Według niego z obowiązków tych wynika powinność informowania tych przedsiębiorców o wszelkich zmianach w ofercie Spółki w tym samym czasie co część detaliczna.
Na rozprawie pełnomocnik Prezesa UKE, będący radcą prawnym, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Również pełnomocnik Orange Polska S.A. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Ocenę sformułowanych w niej zarzutów rozpocząć należy od tego spośród nich, który podnosi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przewidującego wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. Zarzut taki może być bowiem uwzględniony, gdy uzasadnienie wyroku zaskarżonego zawiera wady konstrukcyjne, które w ogóle uniemożliwiają kontrolę instancyjną orzeczenia (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13 LEX nr 1675977). Stwierdzenie tego stanu rzeczy niweczy zatem w istocie możliwość i potrzebę odniesienia się do pozostałych zarzutów, gdyż niepodobna wówczas zweryfikować ani sposobu, w jaki Sąd pierwszej instancji zastosował przepisy objęte tymi zarzutami, ani przyjętej przez niego wykładni.
Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie wyroku zaskarżonego rozpoznawaną skargą kasacyjną nie jest dotknięte tego typu wadami. Bezsprzecznie zawiera ono wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wprawdzie zgodzić się trzeba z pełnomocnikiem skarżącej, że w tym ostatnim zakresie odznacza się ono pewną lakonicznością, zwłaszcza jeżeli chodzi o rozważenie racji przywołanych w skardze, lecz ta jego cecha niejako sama przez się nie dyskwalifikuje zaskarżonego orzeczenia. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi wszak polegać na szczegółowym odniesieniu się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeśli wyrażone w nim stanowisko przesądza łącznie o ich bezzasadności (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2170/12, LEX nr 1497919). W warunkach niniejszej sprawy mogło ono przy tym przybrać formę zbiorczej aprobaty wywodów Prezesa UKE. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej wywody te nie są ogólnikowe i z bardzo dużą szczegółowością analizują przesłanki odmowy udzielenia informacji. Prezes UKE w uzasadnieniu decyzji dokonał niezwykle obszernej i zindywidualizowanej oceny tego wniosku. Dlatego Sąd pierwszej instancji, który tę ocenę kontrolował, mógł poprzestać na jednym generalnym wniosku stanowiącym jej syntezę, podsumowującym wspomniane konkluzje cząstkowe, które się na nią składają. Wyraził mianowicie jednoznaczne stanowisko, że w sprawie odmówiono udzielenia informacji, które powinny podlegać ochronie jako ściśle związane z działalnością Spółki i mające dla niej wartość gospodarczą. Wskazał, czego te informacje dotyczyły, i uznał, że ich ujawnienie mogło narazić Spółkę na niepowetowane straty. Zauważył też, iż Spółka podjęła niezbędne działania celem zachowania ich w poufności. Nie było potrzeby, by Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku również przeprowadzał gruntowną i wnikliwą analizę wniosku, ponieważ jego rola sprowadzała się do weryfikacji analizy dokonanej w tej materii w postępowaniu administracyjnym.
W świetle powyższych uwag chybiony jest także kolejny zarzut procesowy rozpatrywanej skargi kasacyjnej podnoszący, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w sytuacji, gdy analiza ta nie została dokonana przez Prezesa UKE. Pozostaje on w oczywistej sprzeczności z treścią obszernego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, liczącego 21 stron, które zawiera wszechstronne rozważania.
Odpowiedzi na pytanie o to, czy rozważania te uwzględniają wszystkie te okoliczności, które mają znaczenie dla zastosowania przepisów prawa materialnego i są zgodne z treścią tych przepisów, można udzielić jedynie w odniesieniu do zarzutów materialnoprawnych.
Autor skargi kasacyjnej przywołał art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r., które określały przesłanki odmowy udostępnienia informacji w niniejszej sprawie i w związku z tym stanowiły główne kryterium rozbudowanych wywodów Prezesa UKE, a następnie spostrzeżeń Sądu pierwszej instancji. Były one już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2108/14 oddalił skargę kasacyjną skarżącej w innej sprawie dotyczącej odmowy udzielenie przez Prezesa UKE informacji udostępnionych mu przez Spółkę. Stanowisko wypowiedziane w uzasadnieniu tamtego wyroku rozstrzygało identyczny zarzut kasacyjny w analogicznej sprawie pomiędzy podmiotami będącymi stronami także w tym postępowaniu. Względy wynikające z jednolitości orzecznictwa, gwarantowanej przez art. 170 P.p.s.a., stanowiący, iż prawomocny wyrok wiąże strony, sąd, który je wydał, oraz inne sądy i inne organy państwowe, przemawiają na rzecz sięgnięcia do argumentacji powołanej w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 listopada 2015 r., którą Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni zresztą podziela.
Podkreślić zatem trzeba, że stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. prawo do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, lecz podlega ograniczeniom, które są uzasadnione m.in. potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Pojęcie to dookreśla się za pomocą definicji ustawowej innego terminu, tj. tajemnicy przedsiębiorstwa, zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r., wskazującej, że chodzi o nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2015 r., nawiązując do judykatury i doktryny, stwierdził, że tajemnica przedsiębiorstwa musi spełniać warunki związane z zabezpieczeniem informacji przed jej ujawnieniem, sprowadzające się do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności informacji. Poufność ta musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę w jego działaniach służących jej zachowaniu (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2112/13, LEX nr 1456979). Działania te muszą być oceniane każdorazowo w okolicznościach danej, indywidualnej sprawy i mogą przybrać charakter tak formalny, np. objęcie informacji stosowną klauzulą tajemnicy lub poufności, jak i faktyczny, np. przekazanie właściwemu organowi informacji opatrzonych taką klauzulą i wielokrotne zaznaczanie, by nie były one udostępnione osobom trzecim, jednoznacznie przejawiającym wolę zachowana poufności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 876/14, LEX nr 1771994). Jest poza sporem, że Spółka tego rodzaju działania podjęła. Informacje takie jak te, których udzielenia odmówiono w niniejszej sprawie, bezsprzecznie mają wartość gospodarczą i podlegają ochronie prawnej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. Spółka, będąca przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, na którego stosownie do art. 46 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 48 Prawa telekomunikacyjnego Prezes UKE nałożył obowiązek przedstawiania do zatwierdzenia cennika lub regulaminu świadczenia usług przed ich planowanym wprowadzeniem w życie, podlega wszak zasadom wolnego rynku i działa w warunkach silnej konkurencji innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych, w tym operatorów alternatywnych zrzeszonych w skarżącej, niepodlegających takim obowiązkom regulacyjnym. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że wiedza na temat planowanej oferty Spółki oraz czynników, jakie Spółka uwzględniła podczas jej opracowywania, może mieć znaczenie dla tych operatorów alternatywnych, którzy konstruując własną ofertę, będą mogli wziąć pod uwagę ofertę Spółki, jaka będzie mogła dopiero wejść w życie po jej zatwierdzeniu. Jak słusznie zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku powoływanego wyroku, że walka na rynku o klienta polega na wyprzedzeniu konkurencji poprzez oferowanie usług po niższych cenach, a to może być ułatwione poprzez uzyskanie informacji o zamierzeniach konkurentów, czyli o wprowadzanej przez nich ofercie i o podstawach jej konstruowania.
Należy zwrócić nadto uwagę na unormowanie art. 9 ust. 1 - 3 Prawa telekomunikacyjnego, które nie zostało objęte podstawami rozpoznawanej skargi kasacyjnej, lecz ma w sprawie znaczenie kluczowe. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca telekomunikacyjny może zastrzec informacje, dokumenty lub ich części zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa, dostarczane na żądanie Prezesa UKE lub na podstawie przepisów ustawy (ust. 1), a zastrzeżenie to uwzględnia się m.in. przy zapewnianiu dostępu do informacji publicznej (ust. 3), chyba że Prezes UKE uchyli je w drodze decyzji, jeżeli uzna, że dane te są niezbędne (ust. 2). Przedsiębiorcy temu udzielono więc gwarancji ochrony informacji i dokumentów zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa, przyznając mu uprawnienie do zastrzeżenia informacji, które może być uchylone w odrębnym postępowaniu administracyjnym, niezależnym od innych postępowań prowadzonych przez Prezesa UKE (tak A.J. Krasuski, Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, Warszawa 2015, uwagi 3,4 i 8 do art. 9). Innymi słowy, zastrzeżenie informacji, np. – jak uczyniła to Spółka – poprzez opatrzenie jej stosowną klauzulą, oznacza zakaz jej udostępnienia na zasadach określonych ustawą z 6 września 2001 r. do czasu, gdy we właściwym, szczególnym trybie, który w niniejszej sprawie nie został zachowany, Prezes UKE uzna, iż informacje te nie powinny być tego rodzaju zakazem objęte (zob. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 130/07, LEX nr 374833).
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, skargę kasacyjną oddalił zgodnie z art. 184 P.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.) oraz § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło