III SA/Wa 146/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-24

Skład orzekający: Artur Kot, Bożena Dziełak, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może być podstawą do kwestionowania zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym zarzutów przedawnienia egzekwowanego obowiązku?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym, służącym kontroli prawidłowości stosowania konkretnych środków egzekucyjnych. Nie jest ona właściwa do kwestionowania całokształtu postępowania egzekucyjnego, podstaw jego prowadzenia ani kwestii materialnoprawnych, takich jak przedawnienie obowiązku. Te ostatnie powinny być podnoszone w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji lub jako przesłanka umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, kwestionując prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz zarzucając przedawnienie egzekwowanego obowiązku podatkowego. Organy egzekucyjne i podatkowe utrzymały w mocy swoje postanowienia, oddalając skargę jako nieuzasadnioną. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz wadliwości doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarga na czynność egzekucyjną nie jest właściwym środkiem do kwestionowania zasadności postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 8 stycznia 2013 r. nr [...] i nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. prowadził wobec Skarżącego – T. P., egzekucję zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2007 r. Zawiadomieniem z 8 stycznia 2013 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelność z rachunku bankowego Skarżącego w [...] S.A. w G.. Na powyższą czynność egzekucyjną Skarżący złożył skargę z 15 stycznia 2013 r. Wniósł o uchylenie zajęcia i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. Zarzucił błędne zastosowanie art. 80 § 1 - 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.". Zdaniem Skarżącego, organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązków wynikających z tych przepisów, ponieważ nie doręczono mu pisemnego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności oraz odpisów ww. tytułów wykonawczych. Informację o zajęciu Skarżący uzyskał 14 stycznia 2013 r. w Banku. Zarzucił, że zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego nie precyzuje obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych, wskazując ogólnikowo, iż dotyczą one należności za 2007 r. Skarżący wskazał, że wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie ww. tytułów wykonawczych, uwzględnienie których będzie oznaczało zasadność skargi. Wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego Skarżący uzasadnił niedoręczeniem mu odpisów tytułów wykonawczych, wystawieniem tytułów w okresie wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej z mocy prawa, wadliwym nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nierozpatrzeniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz przedawnieniem dochodzonego zobowiązania podatkowego. Postanowieniem z [...] lutego 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w D. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Wyjaśnił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne, przewidzianej w art. 54 u.p.e.a., można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora, ocenianej przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Tym samym zarzuty przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz wadliwego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wykraczają poza przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a. Kwestia m.in. przedawnienia zobowiązania była przedmiotem złożonych przez Skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, które postanowieniem z [...] lutego 2013 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. uznał za niezasadne. Organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny przewidziany w u.p.e.a. i uczynił to zgodnie z prawem, stosując tryb określony w art. 80 tej ustawy. Przesłał bowiem bankowi zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, a Skarżącemu zawiadomienie o zajęciu i odpisy tytułów wykonawczych. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia Skarżącemu zawiadomienia o zajęciu oraz odpisów tytułów wykonawczych, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nastąpiło ich doręczenie zastępcze w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."). Prawidłowość doręczenia zastępczego potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki adresowanej do Skarżącego, zawierające odpis zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w [...] S.A. wraz z odpisami tytułów wykonawcze o numerach [...] i [...]. Adnotacja doręczyciela wskazuje, że pierwsze awizowanie przesyłki nastąpiło 10 stycznia 2013 r., a drugie – 18 stycznia 2013 r. Potwierdzenie zawierało również prawidłowe powiadomienie adresata o doręczeniu przesyłki przez umieszczenie zawiadomienia w jego oddawczej skrzynce pocztowej. Skutek w postaci doręczenia przesyłki nastąpił 24 stycznia 2013 r. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zawierało niezbędne elementy i pouczenie o możliwości wniesienia skargi. Zarzut braku precyzyjnego wskazania w zawiadomieniu o zajęciu obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych nie znajduje uzasadnienia w świetle art. 67 § 2 u.p.e.a., określającego obligatoryjne elementy zawiadomienia. W zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi, Dyrektor Izby Skarbowej wydał odrębne postanowienie z [...] lutego 2013 r. W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną Skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. Zarzucił naruszenie: – art. 54 § 1, § 5 i § 6 w zw. z art. 80 § 1 3 u.p.e.a. przez ich błędne zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy organ egzekucyjny zaniechał prawidłowego zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym oraz nie doręczył odpisów tytułów wykonawczych, – art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. przez nieprawidłowe ustosunkowanie się do treści skargi i wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne. Wyjaśnił, że wniósł zażalenie na postanowienie uznające za niezasadne zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. Jego zdaniem, od rozstrzygnięcia tego zażalenia uzależniony jest wynik postępowania zażaleniowego w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego Skarżący uzasadnił tak samo jak analogiczny wniosek zawarty w treści skargi na czynności egzekucyjne. Postanowieniem z [...] listopada 2013 r. Minister Finansów zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymał w mocy. Wyjaśnił, że skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewidziane są inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo wniesienie pozwu do sądu. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Kwestie materialnoprawne dotyczące m.in. wymagalności dochodzonych obowiązków podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 u.p.e.a. (zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji) lub w trybie art. 59 u.p.e.a. (umorzenie postępowania egzekucyjnego). Skarżący skorzystał z prawa do złożenia zarzutów, które jednak uznane zostały za nieuzasadnione. Zdaniem Ministra Finansów, dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego prawidłowo zastosowano tryb określony w art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. Zajęcia wierzytelności dokonano przesyłając dłużnikowi zajętej wierzytelności – [...] S.A. w G., zawiadomienie z 8 stycznia 2013 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu nieterminowej zapłaty oraz kosztami egzekucyjnymi. Bank wezwany został, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanych należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Podstawę zajęcia stanowiły tytuły wykonawcze doręczone zastępczo Skarżącemu 24 stycznia 2014 r., co wynika z potwierdzenia odbioru. Pismem z 18 stycznia 2013 r. Bank uznał zajęcie. Do zajęcia wykorzystano druk, który odpowiada wzorowi ustalonemu rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie wykonawcze". Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., Minister Finansów stwierdził, że uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia jest spójne z sentencją rozstrzygnięcia. Zawiera ono fakty i dowody oraz przepisy prawa, na podstawie których oparto rozstrzygnięcie. W ocenie Ministra Finansów wskazane przez Skarżącego przesłanki wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia nie stanowiły szczególnie uzasadnionych przypadków (art. 17 § 2 u.p.e.a.). W skardze złożonej na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień, a także o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r.), na podstawie którego organy obu instancji przyjęły, iż nie mogło nastąpić przedawnienie zobowiązania podatkowego określonego decyzjami zakwestionowanymi w niniejszej sprawie ze względu na wpis hipoteki przymusowej, z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Skarżący zarzucił naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu nadzorczego, – art. 54 § 1, § 5 i § 6 w zw. z art. 80 § 1 - 3 u.p.e.a. przez błędne zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nieprawidłowo zastosował środek egzekucyjny, nie zawiadamiając Skarżącego o zajęciu przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu w kwocie 52.500 zł z tytułu zbycia nieruchomości, dokonanego w oparciu o akt notarialny Rep. A nr [...] z 10 maja 2007 r., oraz z uwagi na wadliwość zawiadomienia o zajęciu pod względem formalnym, – art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym postanowień organów obu instancji. Skarżący zarzucił również naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy: – art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie, że z dniem 31 grudnia 2012 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu z tytułu zbycia ww. nieruchomości, – art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustaleniu przez organ odwoławczy, iż termin przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu ze względu na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ w dacie wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie była znana ostateczna wysokość zobowiązania podatkowego, a przed 31 grudnia 2012 r. Skarżący nie został zawiadomiony na piśmie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11, – art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu, iż bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, – art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez organy obu instancji, iż ww. zobowiązania podatkowe nie mogło się przedawnić ze względu na wpis hipoteki przymusowej. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów u.p.e.a. Skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w zażaleniu i w skardze na czynność egzekucyjną. Podniósł, że postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało po upływie terminu przedawnienia i prowadzono je po wpisaniu 27 marca 2013 r. na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego, hipoteki przymusowej w kwocie 124.237,65 zł tytułem zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007 r. Tymczasem postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji ustalającej to zobowiązanie Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał dopiero [...] marca 2013 r., a postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego – [...] sierpnia 2013 r. W okresie między wpisem hipoteki a wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzono czynności egzekucyjne, w szczególności zaś zrealizowano zajęcie rachunku bankowego (przed doręczeniem decyzji ostatecznej). Postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania decyzji w związku z wniesioną skargą. Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w D. oddalającego jego skargę na postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego. Nie zostało jeszcze zakończone postępowanie przed WSA w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 1112/13) ze skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego. Skarżący wniósł także zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. W przekonaniu Skarżącego wynik powyższych postępowań będzie miał wpływ także na niniejsze postępowanie. Skarżący przedstawił argumentację na uzasadnienie zarzutu przedawnienia dochodzonego obowiązku. Jego zdaniem, wszczęcie postępowania karnego skarbowego i wezwanie podatnika do stawienia się w tej sprawie jest niewystarczające do przyjęcia, że wystąpił skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania, tj. przed 31 grudnia 2012 r. nie zastosowano prawidłowo żadnych środków egzekucyjnych, o których Skarżący byłby powiadomiony przed tą datą. Na poparcie swojego stanowiska w tym zakresie Skarżący wskazał orzecznictwo. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. Skarżący podniósł, że organy obu instancji nie ustosunkowały się do wszystkich zarzutów zawartych w skargach i bezzasadnie ich nie uwzględniły. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz powtórzył przedstawioną w nim argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie w przedmiocie złożonej przez Skarżącego skargi na czynność egzekucyjną, a mianowicie na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Czynności tej dokonano w postępowaniach egzekucyjnych, w których na podstawie dwóch tytułów wykonawczych dochodzono zaległości podatkowych Skarżącego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od przychodów z innych źródeł. Możliwość złożenia skargi na czynność egzekucyjną przewidziana została w art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W świetle tego przepisu skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Służy zaś kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych wskazanych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. W ramach skargi na czynność egzekucyjną ocenie podlegają działania organu egzekucyjnego (oraz egzekutora), który na zlecenie wierzyciela egzekwuje należność wskazaną w tytule wykonawczym. Skarga na czynności egzekucyjne nie jest natomiast środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego oraz podstaw jego prowadzenia. Minister Finansów zasadnie wskazał, iż może ona dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, nie zaś generalnie postępowania egzekucyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego, umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Dlatego też zarówno w orzecznictwie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2555/10 i z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1285/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i piśmiennictwie (zob. Marta Romańska w: System egzekucji administracyjnej, pod redakcją J.Niczyporuka, S.Fundowicza, J.Radwanowicza; Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 536) przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Innymi słowy, skarga na czynności egzekucyjne jest przysługującym zobowiązanemu środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym i stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący natomiast w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną podważał przede wszystkim istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku oraz prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także działania organów podatkowych podejmowane w ramach postępowania podatkowego dotyczącego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007 r. Rację ma Minister Finansów twierdząc, że w rozpoznanej sprawie zarzuty Skarżącego w tym zakresie nie mogły być w ogóle rozpatrywane. Tym samym nie mogły być one skuteczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nie może być zatem uwzględniona argumentacja Skarżącego oparta na naruszeniu przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, z tytułu którego egzekwowano zaległości poprzez zajęcie rachunku bankowego. Jak zasadnie wskazał Minister Finansów, zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku może być podnoszony w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 33 u.p.e.a.) oraz stanowić przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 tej ustawy. Jak już Sąd wskazał, kwestia przedawnienia egzekwowanego obowiązku nie może być natomiast badana w sprawie wszczętej skargą na czynność egzekucyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2988/11; dostępny j.w.). Wbrew twierdzeniom Skarżącego, rozpoznanie niniejszej sprawy nie jest uzależnione od rozstrzygnięć, jakie zapadną we wskazanych przez niego sprawach toczących się przed sądami administracyjnymi oraz w ramach postępowań egzekucyjnych. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż bierze pod uwagę te dowody, które znajdują się w aktach sprawy, a w rezultacie stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu. Z akt sprawy oraz z pism Skarżącego wynika natomiast, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego oraz postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru wykonalności nie zostały przez Skarżącego skutecznie zakwestionowane i w związku z tym pozostawały w obrocie prawnym. Samo przekonanie Skarżącego o wadliwości skarżonych przez niego rozstrzygnięć nie jest wystarczające. W sytuacji zaś, gdy przepisy u.p.e.a. przewidują środki prawne służące kwestionowaniu przez zobowiązanego poszczególnych działań i czynności podejmowanych na kolejnych etapach postępowania egzekucyjnego, brak jest podstaw, aby w ramach skargi obejmującej jedną tylko czynność tego postępowania, dokonaną, gdy podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie zostały skutecznie zakwestionowane w trybie zarzutów, na sprawę "spojrzeć całościowo" uwzględniając wszystkie jej okoliczności związane z dochodzonym obowiązkiem. Zasadnie zatem organy orzekające przy rozpatrywaniu wniesionej przez Skarżącego skargi na czynność egzekucyjną skupiły się na ocenie formalnej poprawności zakwestionowanej czynności, nie odnosząc się do zagadnień, które mogły podlegać badaniu w ramach innych środków zaskarżenia i w innych postępowaniach. Tym samym nie mógł być skuteczny zarzut naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 54 § 5 u.p.e.a. Organy orzekające wyjaśniły Skarżącemu nie tylko przesłanki podjętych rozstrzygnięć, ale też podały powody, dla których nie mogą ocenić niektórych z podnoszonych przez niego zarzutów, tj. zarzutów podlegających badaniu w odrębnych postępowaniach. Organy orzekające dokonały szczegółowej analizy prawidłowości dokonanego przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego, prowadzonego przez [...] S.A. Powołując się na konkretne przepisy u.p.e.a. wykazały, że zajęcie to odbyło się zgodnie z tymi przepisami oraz z poszanowaniem praw Skarżącego. I tak. Nie budzi wątpliwości, iż organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej, z następnie Minister Finansów uznał, że nie doszło przy tym do naruszenia przepisów normujących zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego, tj. art. 80 i art. 81 u.p.e.a. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., zajęcie to dokonywane jest przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. W aktach sprawy znajduje się kopia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności rachunku bankowego z 8 stycznia 2013 r., które to zawiadomienie doręczono Bankowi także 8 stycznia 2013 r., o czym świadczy potwierdzenie odbioru (k. 5-6). Zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a., w tej właśnie dacie dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przepis art. 80 § 3 u.p.e.a. stanowi natomiast, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Prawidłowo organy orzekające uznały, iż organ egzekucyjny wywiązał się z obowiązków nałożonych nań powyższym przepisem. Skarżącemu skutecznie doręczono odpis zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego oraz odpisy tytułów wykonawczych, aczkolwiek doręczenie nastąpiło w trybie określonym w art. 44 k.p.a., tj. jako tzw. doręczenie zastępcze. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Jak stanowi § 2 tego artykułu, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). W aktach sprawy znajduje adresowana do Skarżącego koperta zawierająca zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych (w [...] S.A. i w B. S.A.) oraz odpisy tytułów wykonawczych, wraz z potwierdzeniem odbioru tej przesyłki, na którym odnotowano taką właśnie jej zawartość, wpisując "zaj. rach. bank." z 8 stycznia 2013 r. oraz numery tytułów wykonawczych (k. 2). Na potwierdzeniu doręczyciel odnotował również pozostawienie tzw. awizo w oddawczej skrzynce pocztowej Skarżącego. Przesyłkę awizowano dwukrotnie (10 i 18 stycznia 2013 r.), a następnie – jako że nie została przez Skarżącego odebrana – zwrócono ją nadawcy (organowi egzekucyjnemu). Prawidłowo zatem organy orzekające przyjęły, że odpisy tytułów wykonawczych i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostały Skarżącemu doręczone 24 stycznia 2013 r., z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej. Z uwagi na wynikające z art. 44 § 4 k.p.a. domniemanie doręczenia przesyłki w powyższym trybie, nie ma znaczenia okoliczność, że faktycznie Skarżący przesyłki nie otrzymał. Domniemanie powyższe jest wprawdzie usuwalne, ale Skarżący nie wskazał żadnej okoliczności, która obaliłaby to domniemanie. Sąd zaś wystąpienia takich okoliczności nie stwierdził. Domniemania formalnego doręczenia przesyłki w powyższej dacie nie podważa okoliczność, że Skarżący, jak wyjaśnił, informację o dokonaniu zajęcia rachunku bankowego uzyskał już 14 stycznia 2013 r. w Banku. Znajduje to potwierdzenie w okoliczności, że skargę na czynność egzekucyjną Skarżący sporządził 15 stycznia 2013 r. i następnego dnia złożył ją w Urzędzie Skarbowym. Czym innym jest jednak uzyskanie samej informacji o dokonanym zajęciu, a czym innym otrzymanie od organu egzekucyjnego formalnego zawiadomienia o tej czynności. Wiedza zobowiązanego o dokonanym zajęciu nie zwalnia bowiem organu egzekucyjnego od obowiązku przesłania mu stosownego zawiadomienia. Prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał skargi za wniesioną przedwcześnie, jako że Skarżący uczynił to w terminie określonym w art. 54 § 4 u.p.e.a., tj. w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Nie było zatem potrzeby stosowania przyjętego w orzecznictwie sądowym, korzystnego dla zobowiązanych stanowiska, iż termin ten należy liczyć od dnia powiadomienia zobowiązanego o dokonanym zajęciu przez organ egzekucyjny. Skarżący zarzucił, że z naruszeniem art. 54 i art. 80 u.p.e.a. w zawiadomieniu o zajęciu nie sprecyzowano dochodzonych obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych. Zarzut ten nie jest zasadny. Zawiadomienie o zajęciu zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Wśród wymienionych w tym przepisie informacji, jakie powinny znaleźć się w zawiadomieniu, nie zostało wskazane określenia rodzaju dochodzonej należności. Tym samym organ egzekucyjny nie miał nie tylko obowiązku, ale też prawa, aby informację taką podać w skierowanym do banku zawiadomieniu o zajęciu, którego kopia przesyłana jest zobowiązanemu. Zdaniem Sądu, ograniczenie informacji zawartych w zawiadomieniu o zajęciu ma swoje uzasadnienie w okoliczności, że z punktu widzenia banku informacja o rodzaju dochodzonej należności nie ma żadnego znaczenia. Natomiast zobowiązany, wraz z zawiadomieniem lub wcześniej, otrzymuje odpis tytułu wykonawczego, którego numer podawany jest w zawiadomieniu o zajęciu. Może zatem zidentyfikować należność, na poczet której dokonano zajęcia. Jak zasadnie podniosły organy orzekające, formułując zawiadomienie o zajęciu wystosowane do Banku, organ egzekucyjny skorzystał z wzoru określonego w załączniku nr 12 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.). Sąd uznał, że dokonana przez organy orzekające ocena poprawności zakwestionowanej czynności egzekucyjnej była prawidłowa. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego przeprowadzone zostało w sposób właściwy, co skargę Skarżącego czyniło niezasadną. Sąd rozumie racje Skarżącego, który korzystając z wszelkich dostępnych mu środków prawnych, stara się podważyć zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowań egzekucyjnych, których pierwotnym źródłem jest w istocie decyzja ustalająca wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. Tym niemniej Sąd bada sprawę w jej granicach, które wyznacza strona skarżąca wskazując określone rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie było to postanowienie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Zarówno to postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, nie naruszały prawa. Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Minister Finansów prawidłowo uznał więc, że czynność egzekucyjna objęta złożoną przez Skarżącego skargą, dokonana została w zgodzie z regulującymi ją przepisami prawa. Odnosząc się do wniosku Skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2013 r.) z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, wyjaśnić należy, że w rozpoznanej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, co oznacza brak podstaw do skierowania takiego wystąpienia. Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, iż w kwestii tej Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się już w wyroku z 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 (OTK-A 2013/7/97), który to wyrok dotyczył wprawdzie innego stanu prawnego, ale w ostatnim akapicie jego uzasadnienia stwierdzono, że te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w tym wyroku, odnoszą się również do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Sąd nie stwierdził, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło