VI SA/Wa 3430/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę |Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") zaskarżoną decyzją z [...] października 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu | |odwołania S. sp. z o.o. w S. (dalej także: "skarżąca" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego | |Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w sprawie ustalenia, że M. S. podlegała w dniach 17 lutego oraz 24 marca | |2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą. Jako podstawę zaskarżonej | |decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej| |finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., dalej także: "ustawa o świadczeniach") oraz art.| |138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej także: | |"k.p.a."). | |Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym. | |Wnioskiem z dnia 18 czerwca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (dalej także: "ZUS") zwrócił się do [...] Oddziału | |Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym m.in. usług na rzecz | |skarżącej. W swoim wniosku ZUS wskazał, iż płatnik składek nie dokonał zgłoszenia i nie naliczył składek na obowiązkowe ubezpieczeni | |zdrowotne z tytułu umów cywilnoprawnych nazwanych przez strony umowami o dzieło. Do swojego wniosku ZUS przedstawił: | |- umowę o dzieło zawartą w dniu 5 stycznia 2010 r. pomiędzy skarżącą a M. S. dotyczącą przygotowania i wygłoszenia wykładu | |szkoleniowego "Leczenie chorób układu krążenia" w dniu 17 lutego 2010 r. oraz w dniu 24 marca 2010 r.; | |- kserokopię protokołu kontroli płatnika składek skarżącej z dnia [...] kwietnia 2012 r. przeprowadzonej przez ZUS; | |- kserokopię protokołu przesłuchania A. W. reprezentującej płatnika składek skarżącą przez ZUS; | |- kserokopię zastrzeżeń płatnika składek skarżącej do protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2012 r.; | |- kserokopię informacji o sposobie rozpatrzenia przez ZUS zastrzeżeń płatnika składek skarżącej do protokołu kontroli z dnia [...] | |kwietnia 2012 r. | |Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. ustalił, że M. S. podlegała w dniu 17 lutego 2010 r. oraz w | |dniu 24 marca 2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą. | |W uzasadnieniu wskazał, że z umowy o dzieło przekazanej przez ZUS wynika, iż M. S. zawarła ze skarżącą umowę o dzieło na przygotowanie | |i wygłoszenie wykładu szkoleniowego "Leczenie chorób układu krążenia" 17 lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. Natomiast ZUS podczas | |kontroli przeprowadzonej u ww. płatnika ustalił, że umowa zawarta pomiędzy płatnikiem składek i M. S. nazwana umową o dzieło, | |faktycznie jest umową o świadczenie usług do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Organ I instancji wyjaśnił, że istotą | |umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. W przypadku umowy| |wykonywanej przez M. S. trudno jest określić rezultat dzieła jakim jest przygotowanie i wygłoszenie wykładu. Nadzór nad wykonywaniem | |czynności przewidzianych umową oraz określenie miejsca i sposobu pracy, typowe są dla umowy o świadczenie usług, gdzie liczy się | |bieżąca staranność pracy i wykonanie poszczególnych czynności zgodnie ze wskazaniami kontrahenta i w sposób przez niego oznaczony, nie | |zaś dla umowy o dzieło, gdzie liczy się jedynie rezultat w postaci wykonanego dzieła. W związku z powyższym organ I instancji | |stwierdził, że czynności wykonywane przez M. S. w ramach umowy zawartej ze stroną polegały na starannym działaniu, dlatego też powyższa| |umowa jest umową o świadczenie usług do której stosuje się przepisy dotyczące umów zlecenia i M. S. podlegała w dniu 17 lutego 2010 r. | |oraz w dniu 24 marca 2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy o świadczenie usług. | |Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa NFZ. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: | |1) naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, poprzez uznanie, że umowa łącząca skarżącą z M. S., zawarta w dniu 5 | |stycznia 2010 r., obejmująca przygotowanie i wygłoszenie wykładu na ściśle określony w nich temat, stanowi umowę zlecenia, a nie umowę | |o dzieło, a w związku z tym ustalenie podlegania M. S. ubezpieczeniu zdrowotnemu w dniach wygłaszania wykładów, tj. w dniach 17 lutego | |2010 r. oraz 24 marca 2010 r., | |2) art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 180 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - ze względu na | |brak przeprowadzenia (w jakiejkolwiek części) postępowania dowodowego, zmierzającego do wydania decyzji ustalającej podleganie M. S. | |ubezpieczeniu zdrowotnemu za wskazane okresy, w tym w szczególności zaniechanie ustalenia przedmiotu umowy, sposobu jej wykonania, | |zbadania istotnych elementów umowy, a zamiast tego oparcie rozstrzygnięcia w całości na zakwestionowanych przez stronę ustaleniach ZUS | |(jako Organu wnioskującego o wydanie decyzji ustalającej), przez co organ w ogóle nie zbadał istoty sprawy, a wydana decyzja, jako | |podjęta z rażącym naruszeniem prawa, przy zaniechaniu przeprowadzenia własnej oceny faktycznej i prawnej sprawy, nie może się ostać. | |Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, tj. | |ustalenie, iż w datach 17 lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. M. S. nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu, ewentualnie o uchylenie | |decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. | |Po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. | |Organ odwoławczy powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II UK 315/10W stwierdził, że w zaskarżonej| |decyzji słusznie wskazano, iż w przypadku każdej zawartej umowy decydująca jest jej treść. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i | |przedmiot decydują o charakterze współpracy. W ocenie organu rozpatrującego odwołanie, prawidłowo przyjął organ I instancji, iż | |czynności wykonywane w ramach przedmiotowych umów nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one | |w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się | |odpowiednio przepisy o zleceniu. | |W ocenie Prezesa NFZ sformułowany przedmiot umowy jako: "przygotowanie i wygłoszenie wykładu szkoleniowego" wskazuje, iż przedmiotowa | |umowa - wbrew nazwie - nie była umową o dzieło, lecz ukrywała świadczenie usług z zachowaniem staranności i jej istotą było wykonywanie| |określonych czynności, a nie wykonanie dzieła. Umowa o dzieło jest bowiem jednym z instrumentów prawnych służących wymianie dóbr | |majątkowych, która ma doprowadzić do powstania oznaczonego dzieła i następnie jego wydania zamawiającemu. Jednym z kryteriów | |pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) | |sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2000 r. sygn. akt IV CKN 152/00 OSNC 2001/4/63). | |Taka możliwość w przypadku spornej umowy nie istnieje, tym samym nie ma możliwości zakwalifikowania umowy z dnia 5 stycznia 2010 r., | |jako umowy rezultatu w myśl przepisów o umowie o dzieło. Przygotowanie i wygłoszenie wykładu szkoleniowego jest procesem który trwa, a | |zatem umowa o dzieło nie powinna mieć zastosowania. | |Prezes NFZ przytoczył treść wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] Wydział [...][...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. sygn. akt [...] oraz wyrok WSA w | |Warszawie z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1345/11 i stwierdził, że brak jest podstaw uchylenia bądź zmiany decyzji | |Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.  | |Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] października 2013 r., | |żądając jej uchylenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: | |1) prawa materialnego - art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach poprzez bezkrytyczne przyjęcie za organem I instancji, że | |umowa łącząca stronę z M. S., zawarta w dniu 5 stycznia 2010 r., obejmująca przygotowanie i wygłoszenie wykładu na ściśle określony | |temat, stanowi umowę zlecenia, a nie umowę o dzieło, a w konsekwencji ustalenie podlegania M. S. ubezpieczeniu zdrowotnemu w dniach | |wygłaszania wykładów, tj. w dniach 17 lutego 2010 r. oraz 24 marca 2010 r., | |2) rażące naruszenie przepisów postępowania: | |a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy oczywiście wadliwej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, tj. | |decyzji naruszającej podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w postaci: obowiązku rzetelnego zgromadzenia materiału | |dowodowego i jego wyczerpującego rozpatrzenia lub uzupełnienia (art. 77 k.p.a.), obowiązku należytego uzasadnienia stronie motywów | |rozstrzygnięcia, ze wskazaniem rodzaju uwzględnionych dowodów oraz sposobu wnioskowania na ich podstawie (art. 107 § 3 k.p.a.), | |b) art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez | |nieodniesienie się w jakikolwiek sposób do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu, powielenie wad decyzji organu | |pierwszoinstancyjnego, tj. aprioryczne stwierdzenie podlegania M. S. ubezpieczeniu zdrowotnemu za wskazane okresy bez wykazania podstaw| |skłaniających organ do powzięcia takiego "wniosku", oparcie uzasadnienia prawnego decyzji wyłącznie na wyrokach sądów, bez powiązania | |ich z konkretnym stanem faktycznym sprawy, a wręcz zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, przez co decyzja organu II instancji jest | |pozbawiona uzasadnienia faktycznego. | |Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, iż celem zawartej umowy było osiągniecie przez zainteresowanego konkretnego | |rezultatu w postaci przedstawienia nie tylko samej prelekcji, ale również jej całościowemu opracowaniu i przekazaniu, tak aby zawierała| |określone informacje na temat produktów skarżącej. Wskazała, iż rezultaty zakwestionowanych umów o dzieło miały charakter | |niematerialny. Strona wyjaśniła, iż wykłady nie były realizowane dla celów dydaktycznych. Prowadzone były wyłącznie dla celów promocji | |leków wśród grup docelowych – lekarzy i farmaceutów. Zatem ich przygotowanie wymagało konkretnego nakładu pracy twórczej wykonawcy, w | |tym opracowaniu materiałów przy wykorzystaniu źródeł naukowych oraz własnej praktyki, stworzenia ram wykładu, w toku których na tle | |zarysu problematyki zdrowotnej w wybranym, określonym w temacie wykładu obszarze, w którym przedstawione zostaną aspekty stosowania | |produktów skarżącej, co rozstrzyga w tym przypadku o charakterze umowy o dzieło. | |Strona wskazała, iż każdy wykład przygotowany przez M. S. przeprowadzony był przy użyciu osobiście opracowanych konspektów, slajdów | |i prezentacji. Wyjaśniła, że praca wykonawcy była samodzielna i autorska. Miała twórczy charakter i indywidualizm. Wykłady nie miały | |charakteru rutynowego i szablonowego. | |Zdaniem skarżącej zakwestionowane umowy zawierały wszystkie essentialia negotii umowy o dzieło (samodzielność przyjmującego zamówienie | |na wykonanie dzieła, brak trwałości i ciągłości stosunku prawnego, brak powtarzalności wykonywanych przez wykonawcę prac oraz | |zobowiązanie się względem zamawiającego do osiągnięcia indywidualnie oznaczonego, samoistnego, obiektywnie możliwego i pewnego | |rezultatu). | |W ocenie strony Prezes NFZ w żaden sposób nie wykazał zasadności swoich ustaleń i nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego,| |dowolnie traktując zebrany materiał dowodowy i jej wyjaśnienia. | |Wskazała także, iż materiał dowodowy wskazuje na istnienie zgodnego zamiaru stron zawarcia umowy o dzieło. Odmienne ustalenia Prezesa | |NFZ uznała za błędne. | |W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o | |oddalenie skargi. | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: | | | |Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar | |sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu | |sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji | |publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. | |Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną | |(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. Nr | |153, poz. 1270 ze zm.). | |Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało | |wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie | |przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji | |(postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji | |(postanowienia) z naruszeniem prawa. | |Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna. | |Istotą sporu pomiędzy stronami jest kwestia prawidłowej oceny organu co do występowania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. S. w | |czasie wykonywania umowy cywilnoprawnej na rzecz skarżącej w dniach 17 lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. | |Przedmiotem oceny organu na gruncie niniejszej sprawy jest uznanie, że przygotowanie i wygłoszenie wykładu szkoleniowego "Leczenie | |chorób układu krążenia" w dniach 17 lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. było świadczeniem usług z zachowaniem właściwej staranności, a | |nie wykonaniem dzieła. | |Należy w tym miejscu podkreślić, że art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia | |zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są| |osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się| |przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. | |Z kolei zgodnie z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub | |innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i | |odprowadza zamawiający. | |Jednocześnie do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia | |1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej także: "k.c.") stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. | |Oznacza to, że sam fakt nazwania umowy między jej stronami "umowa o dzieło" nie przesadza o jej charakterze. Decydująca okazuje się | |treść zawartej umowy. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy. | |Zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla | |dającego zlecenie. Natomiast zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania | |oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. | |Co do zasady, w praktyce obrotu gospodarczego przyjmuje się, że w odróżnieniu od umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług, umowa o | |dzieło wymaga, by czynności przyjmującego zamówienie (najczęściej nazywanego w umowie o dzieło – "wykonawcą") doprowadziły do | |konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Istotą umowy o dzieło jest zatem osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego | |rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa zlecenia jest z kolei umową starannego działania, w której co prawda rezultat| |może być przedmiotem starań, lecz nie daje się z góry przewidzieć, a często nie sposób określić, w jakim stopniu zostanie osiągnięty. | |Dlatego też w umowie zlecenia rezultat nie został objęty treścią świadczenia. Zaakcentować należy, że zasadniczo w treści umowy o | |dzieło istnieje konieczność opisania rezultatu, ponieważ to rezultat kreuje stosunki zobowiązaniowe między stronami tej umowy. | |Zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie | |utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób | |nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest | |rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być | |podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. | |Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010, komentarz do art. | |627 k.c., t. 36). | |Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło są określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a | |także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa| |o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych | |warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej | |staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu, lecz samo osiągnięcie tego rezultatu, pozostające poza zakresem obowiązków | |świadczącego. Przy umowie o dzieło chodzi zaś o coś więcej, tj. o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i | |intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu | |umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o | |dzieło, w ujęciu k.c., jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w | |danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania | |przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, | |pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391). | |Skoro w myśl art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o| |zleceniu, to ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana | |innymi przepisami" - pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 k.c., a więc obowiązku odpowiedniego zastosowania przepisów | |o zleceniu. Przy czym należy wskazać, że subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w | |rozumieniu art. 734 k.c. (vide: L. Ogiegło /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Tom 7, ..., s. 573 i | |nast.). | |Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że bardzo istotna przesłanka zastosowania art. 750 k.c. wyraża się w tym, że umowa o świadczenie | |usług nie może być umową, której celem byłoby osiągnięcie rezultatu, pozwalającego na jej zakwalifikowanie, jako umowy o dzieło. Innymi| |słowy, umowy o osiągnięcie rezultatu stanowiącego dzieło, w rozumieniu przepisów art. 627 i nast. k.c. dotyczących umowy o dzieło, nie | |mogą zostać zakwalifikowane, jako umowy o świadczenie usług. Oznacza to, że z zakresu art. 750 k.c. wyłączone są nie tylko umowy o | |dzieło, ale także inne umowy nazwane, których celem jest osiągnięcie określonego rezultatu, zarówno takie, do których przepisy o umowie| |o dzieło znajdują odpowiednie zastosowanie, jak i takie, które mają regulację ustawową niezawierającą takiego odesłania. | |Ponadto należy zauważyć, że wyłączone spod dyspozycji art. 750 k.c. są również umowy nienazwane, których istota wykazuje zbieżność z | |umową o dzieło, uzasadniającą stosowanie przepisów o tej umowie w drodze analogii (np. nieodpłatne wykonanie dzieła). Również, jeśli | |chodzi o przypadek tzw. umów mieszanych, przepis art. 750 k.c. znajduje zastosowanie w zakresie, w jakim umowa dotyczy świadczenia | |usług, nieuregulowanych innymi przepisami, albo do których nie znajdą zastosowania w drodze analogii przepisy odnoszące się do | |którejkolwiek umowy nazwanej, mającej za przedmiot świadczenie usług. Dotyczy to zarówno umów, których przedmiotem jest zobowiązanie do| |świadczenia usług, obejmujących dokonywanie czynności faktycznych i prawnych (por. m.in. M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks | |cywilny. Komentarz, t. II, 1989, s. 692), jak i umów łączących elementy umowy o świadczenie usług z elementami umowy o dzieło. | |Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., wyraża się natomiast w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do | |dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego | |działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania | |czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu | |należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. | |Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387; podobnie: M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks cywilny. | |Komentarz, t. II, 1989, s. 685). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy | |wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, | |czy też nie. | |Wskazać należy, iż obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy | |zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę| |o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego | |zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem | |zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu | |dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem | |wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być | |obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już | |istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między | |stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001| |Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w | |jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej | |wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić | |istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w | |rzeczy (por. np. K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. | |329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być| |czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od | |innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. | |351-352). Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta | |przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla| |umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy | |o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku | |spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 | |k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. | |W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, | |indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)". | |Podobne stanowisko zajęły także Sądy Apelacyjne, np. w Gdańsku w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1785/12 (opubl. Lex| |nr 1314708): "Obowiązków polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zajęć - choćby w oparciu o samodzielnie wybrane i | |przystosowane materiały dydaktyczne, a nie narzucony z góry program - nie można uznać za dzieło, ponieważ nie przynoszą one | |konkretnego, samoistnego, oznaczonego rezultatu. Określony rezultat umowy o dzieło, powinien mieć indywidualny charakter i niezależny | |od działania wykonawcy byt, wiążący się z możliwością uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Dzieło musi przy tym istnieć w postaci| |postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Powyższego z | |całą pewnością nie można powiedzieć o przedmiocie umów zawartych przez skarżącą z zainteresowaną. W przypadku przeprowadzenia zajęć | |szkoleniowych z języka obcego, nawet w oparciu o samodzielnie przygotowany program i pomoce naukowe, nie występuje rezultat | |ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją| |przekazać kursantom.", we Wrocławiu w wyroku z dnia z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt III AUa 394/12 (opubl. Lex nr 1217818): "W | |przypadku przeprowadzenia cyklu wykładów/zajęć dydaktycznych, nie występuje żaden rezultat ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest | |to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją przekazać uczniom, w wyroku z dnia 19 | |lipca 2012 r., sygn. akt III AUa 612/12 (opubl. LEX nr 1217838,): "Na podstawie umowy o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. przyjmujący | |zamówienie zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła. Efektem końcowym jest więc pewien rezultat w postaci materialnej lub | |niematerialnej. Dziełem jest stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. W przypadku | |przeprowadzenia cyklu wykładów nie występuje żaden rezultat w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy | |umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją przekazać studentom. Poziom wiedzy studentów po takich wykładach nie może być | |utożsamiany z wymaganym rezultatem, nadto liczba wykonywanych godzin wykładów nadaje im charakter powtarzalnych czynności, nawet jeżeli| |wykład podzielono na części. Oczywiste jest, że na każdym wykładzie dobór słów, przykładów może być inny, ale nie zmienia to typowej | |usługi w wymagany efekt. Wkład w postaci wysiłku umysłowego wymagany jest przy każdej pracy umysłowej i jest wykładnikiem tylko | |obowiązku starannego działania." Czy w wyroku z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt III AUa 273/12 (opubl. | |orzeczenia.wroclaw.sa.gov.pl): "Jakkolwiek na gruncie obowiązujących przepisów prawa wygłoszenie i prowadzenie wykładów bywa | |kwalifikowane jako dzieło o charakterze niematerialnym, tak z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Zauważyć bowiem należy, że| |niewątpliwie wykłady posiadają walory twórcze, ale tylko wtedy będą mogły stanowić dzieło, gdy ich "twórca" będzie przekazywał nową | |wiedzę w zakresie pewnego przedmiotu/tematu, tzn. będzie wykładał coś, co wcześniej nie było przedmiotem jakichkolwiek rozważań i | |badań. Natomiast samo przygotowanie wykładu, nawet, gdy przekazywana w nim wiedza wykracza poza zwykły poziom i granice programowe oraz| |jest w sposób indywidualny dostosowywana do potrzeb słuchaczy, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że w takim wypadku mamy do | |czynienia z dziełem.". | |Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił, że M. S. podlegała w dniu 17 | |lutego 2010 r. i 24 marca 2010 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze skarżącą w dniu | |5 stycznia 2010 r. | |Sąd w pełni podziela stawisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że czynności wykonywane w ramach przedmiotowej umowy nie miały charakteru | |czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej | |charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W omawianej sytuacji w istocie mamy do | |czynienia z wykonywaniem czynności faktycznych w postaci przygotowania i wygłoszenia wykładu szkoleniowego. Przedmiot umowy | |sformułowany w sposób "przygotowanie i wygłoszenie wykładu szkoleniowego" wskazuje, iż przedmiotowa umowa - wbrew nazwie - nie była | |umową o dzieło, lecz ukrywała świadczenie usług z zachowaniem staranności i jej istotą było wykonywanie określonych czynności, a nie | |wykonanie dzieła. Umowa o dzieło jest bowiem jednym z instrumentów prawnych służących wymianie dóbr majątkowych, która ma doprowadzić | |do powstania oznaczonego dzieła i następnie jego wydania zamawiającemu. | |Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej interpretacji charakteru przedmiotowej umowy oraz prawidłowo | |zastosował art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach uznając, że M. S. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ wykonywała| |pracę na podstawie innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (por. | |wyrok wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 106/13). | |Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów postępowania mających istotny | |wpływ na wynik sprawy, na które wskazuje skarżąca lub których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W szczególności nie można uznać | |za zasadne zarzutów nieprawidłowości postępowania dowodowego, gdyż nie znajdują one oparcia w stanie faktycznym sprawy. Organ | |rozstrzygając o kwalifikacji prawnej umowy, której przedmiotem był przygotowanie i przeprowadzenie wykładu szkoleniowego, oparł się na | |zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z uwzględnieniem w szczególności przedmiotowej umowy. Na podstawie jej treści oraz innych | |okoliczności sprawy organ dokonał merytorycznej jej oceny, a podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie zostało w sposób należyty | |uzasadnione. Nieuprawnione zatem jest twierdzenie, iż organ nie przeprowadził postępowania dowodowego oraz nie odniósł się do wniosków | |i twierdzeń strony, gdyż jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organ zajął stanowisko w kwestii zgłoszonych zastrzeżeń | |pokontrolnych, zaś skarżąca nie zgłaszała innych wniosków dowodowych, które nie zostały rozpatrzone przez organ, przy czym przez ich | |rozpatrzenie należy rozumieć zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony ich załatwienie. | |Biorąc powyższe pod uwagę, jak również ukształtowane orzecznictwo sądowe w tym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na| |podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku |