I SA/Wa 3024/13

WyrokWSA w Warszawie2014-07-29

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie wznowieniowe, nie badając wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, mimo że strona podniosła zarzut sfałszowania dowodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie formalne aspekty wniosku, w tym termin jego złożenia i ewentualny wniosek o przywrócenie terminu. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wszczęcie postępowania co do przyczyn wznowienia. W niniejszej sprawie organ I instancji nie zbadał wniosku o przywrócenie terminu, a organ II instancji błędnie uznał, że organ I instancji wydał dwie decyzje w tej samej sprawie. W związku z tym Sąd uchylił obie decyzje, uznając skargę za zasadną.
Stan faktyczny
Bank Spółdzielczy złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o uznaniu działki za mienie gminne, powołując się na wadliwe dowody i brak udziału w postępowaniu. Starosta wznowił postępowanie, a następnie umorzył je z powodu uchybienia terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. Bank zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. Sąd uchylił obie decyzje organów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...] i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz Banku [...] kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Banku [...] w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz Banku [...] w O. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez Bank Spółdzielczy w [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ, po rozpatrzeniu odwołania Banku Spółdzielczego w [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 2 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.), orzekł o uznaniu działki nr ewid. [...] o pow. [...] ha położonej we wsi [...] za mienie gminne. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak: [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 23, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej (biurowiec, budynek gospodarczy i ogrodzenie), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w jednostce ewidencyjnej i obrębie [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] wystąpił Bank Spółdzielczy w [...]. Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...]. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznaje sprawy, Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 436/13, oddalił skargę Banku Spółdzielczego w [...] na ww. decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] nr [...]. W dniu 23 stycznia 2013 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Banku Spółdzielczego w [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...]. Skarżący oparł wniosek o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że mając tytuł prawny do tej nieruchomości nie brał bez własnej winy udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, a ponadto, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe. Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...], wznowił, na wniosek Banku Spółdzielczego w [...] postępowanie administracyjne w sprawie uznania działki nr [...] położonej w [...] za mienie gminne, zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...]. Jako podstawę prawną ww. rozstrzygnięcia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 25 marca 2013 r. Gmina [...] wniosła o umorzenie wznowionego postępowania podnosząc, że Bank Spółdzielczy w [...] wystąpił z wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania po upływie terminu przewidzianego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Na dowód tego przedstawiono kopię pisma Banku Spółdzielczego w [...] z dnia 20 kwietnia 2012 r. do Ministra Administracji i Cyfryzacji, złożonego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...], w którym to przywołano obecnie kwestionowaną decyzję. Pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. skarżący ustosunkował się do dokumentów i zarzutów Gminy [...] wskazując m. in., że upływ terminu z art. 148 k.p.a. liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Jeśli decyzja nie była stronie doręczona lub ogłoszona, a dowiedziała się o niej w inny sposób, to w konkretnej sytuacji nie można określić daty dowiedzenia się o niej. Podał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] obejmowało również zaskarżoną decyzję, pomimo nieznajomości jej treści. Dodał, że wniosek o wznowienie postępowania zawiera również wniosek o niestosowanie w sprawie art. 148 k.p.a. Stosownie do przepisów art. 58-59 k.p.a. na prośbę zainteresowanego, który uprawdopodobnia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, termin ten należy przywrócić. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej: k.p.a., umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że strona wnioskująca o wznowienie postępowania dowiedziała się o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...] najpóźniej w dniu 20 kwietnia 2013 r. (powinno być: 20 kwietnia 2012 r. – przyp. Sądu), tj. w dniu, w którym sporządziła pismo do Ministra Administracji i Cyfryzacji. Wniosek o wznowienie niniejszego postępowania, opatrzony datą 8 stycznia 2013 r., został natomiast złożony w dniu 23 stycznia 2013 r. Od momentu sporządzenia ww. pisma do Ministra Administracji i Cyfryzacji, tj. od dnia 20 kwietnia 2013 r. (zamiast: 20 kwietnia 2012 r. – przyp. Sądu), do dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania, tj. do dnia 23 stycznia 2013 r., upłynęło 9 miesięcy. Powyższe oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., zgodnie z którym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W konsekwencji organ przyjął, iż w sprawie doszło do błędnego wszczęcia postępowania, a w takiej sytuacji postępowanie można było tylko umorzyć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 148 § 1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Banku Spółdzielczego w [...] utrzymało w mocy ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania. Odrębną decyzją, z dnia [...] nr [...] Starosta [...] -działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.- odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...] o uznaniu działki nr [...] położonej w [...] gm. [...] za mienie gminne. W uzasadnieniu tej decyzji, przedstawiając przebieg sprawy wskazał na przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wyjaśniając, iż Bank Spółdzielczy w [...] wnosząc o wznowienie pismem z dnia 8 tycznia 2013 r. podał, że "dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe". Przedstawiając ocenę sprawy Starosta [...] odniósł się do zarzutów merytorycznych podniesionych przez wnioskodawcę. Następnie stwierdził, że w orzecznictwie podkreśla się, iż fakt sfałszowania dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. musi być potwierdzony orzeczeniem sądu lub innego organu. Tymczasem wnioskodawca nie uprawdopodobnił w trakcie postępowania, że dokument taki (orzeczenie) istnieje. W efekcie stwierdził, że kwestionowana decyzja nie została wydana na podstawie sfałszowanych dowodów i nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a to uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 tej ustawy. W odwołaniu od tej decyzji Bank Spółdzielczy w [...] wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji z dnia [...]. Po rozpatrzeniu tego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1, art. 148 § 1 i 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazało, że jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] Starosta [...] umorzył wznowione przez ten organ postępowanie w sprawie uznania działki nr [...] położonej w [...] za mienie gminne, a zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] tut. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy tej decyzji. Wymieniona decyzja z dnia [...] w całości umarzała wznowione wcześniej postępowanie. Tymczasem organ I instancji wbrew dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 oraz art. 149 § 2 k.p.a. przystąpił do rozpoznawania umorzonego wcześniej postępowania wznowieniowego w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a. Konstrukcja prawna przepisów art. 151 § 1 i 2 k.p.a. jest taka, iż organ przystępuje do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o te właśnie przepisy, jeżeli wznowione postępowanie będzie nadal w toku. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że wydanie drugiej decyzji przez Starostę [...] z dnia [...], to jest orzekającej w tej samej sprawie, jest prawnie niedopuszczalne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł Bank Spółdzielczy w [...]. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez: -nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, -przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, -uchylenie się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy w celu zasłonięcia błędów popełnionych przez organ pierwszej instancji zarówno przy podjęciu decyzji w [...], w sprawie w której wznowiono postępowanie jak i błędów popełnionych po wznowieniu postępowania. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez organ II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i zastępstwa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że skoro Starosta dokonał merytorycznego rozpatrzenia sprawy, po prowadzonym przez pół roku postępowaniu, to miał do tego prawo, pomimo wcześniejszego twierdzenia o spóźnionym wniosku do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, ale przede wszystkim z przyczyn innych niż w niej podniesione, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od jej treści. Przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...], uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] -o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] nr [...] i umarzająca postępowanie pierwszej instancji. Wskazać trzeba, iż ww. rozstrzygnięcia zapadły w związku z żądaniem skarżącego – Banku Spółdzielczego w [...], który w piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r. (data wpływu do organu: 23 styczeń 2013 r.), wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia [...] (o uznaniu, że nieruchomość oznaczona nr ewid. [...] o pow. [...] ha, położona na terenie wsi [...] stanowi mienie gminne). Skarżący wnosząc o powyższe powołał się na dwie przesłanki wznowieniowe, tj. na przesłankę uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (podnosząc przy tym, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu) oraz na przesłankę uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wskazując, iż "dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe". Organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] postępowanie to umorzył. Przy czym w orzeczeniach tych odniósł się tylko do przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i (w przypadku ww. decyzji) terminu wynikającego z art. 148 § 2 tej ustawy. Uznał, iż termin określony w tym ostatnim przepisie nie został zachowany, a wobec tego wadliwie wznowione postępowanie należy zakończyć stosując art. 105 § 1 k.p.a. Odrębnym orzeczeniem, z dnia [...] odniósł się zaś do przyczyny wznowienia, powołanej także we wniosku, a określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji decyzję z dnia [...] wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., uznając w niej, iż w sprawie nie zaistniała ww. przyczyna wznowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w kontrolowanej decyzji uznało jednak, iż organ I instancji już raz, decyzją z dnia [...] rozpatrzył sprawę z wniosku skarżącego dotyczącego wznowienia postępowania, a tym samym nie mógł wydać kolejnej decyzji w tym samym przedmiocie. Orzeczeń tych, w ocenie Sądu, nie sposób uznać za prawidłowe. Zdaniem Sądu, błędy w sprawie popełniono już na etapie I instancji, nie uniknięto ich także na etapie rozpatrywania odwołania. W efekcie dla właściwego załatwienia sprawy Sąd za konieczne uznał uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także decyzji ją poprzedzającej. -Rozwijając powyższe, zauważyć należy, iż obie ww. decyzje zapadły w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie wznowieniowe. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi w art. 145 § 1 do art. 145b k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 do art. 145b k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a. Przy czym, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (v. art. 149 §1 i 2 k.p.a.). Zatem, w przypadku przedłożenia organowi wniosku o wznowienie postępowania, organ ten zobligowany jest m. in. do ustalenia w pierwszym rzędzie, czy spełniona została przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie terminu określonego w cyt. art. 148 Kodeksu stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, mimo formalnej poprawności tego podania, czyni bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego niedopuszczalnym. Oczywiste przy tym jest, iż ocena, czy wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem terminu z art. 148 k.p.a., musi być dokonana w ścisłym związku z przesłanką wznowienia. Przy czym, w przypadku uchybienia temu terminowi może on być przywrócony na prośbę zainteresowanego, a to na zasadach art. 58 k.p.a. i nast. Omawiany termin z art. 148 k.p.a. nie jest bowiem terminem nieprzywracalnym. Od negatywnych skutków uchybienia tego terminu strona może bronić się składając wniosek o jego przywrócenie (art. 58 § 1 k.p.a.). W wyroku z dnia 29 stycznia 1986 r., sygn. akt III SA 1263/85, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że "jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony", (por. też wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1050/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2404/11; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2847/12). -Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawie wskazać przede wszystkim należy, iż choć wniosek skarżącego o wznowienie postępowania odnosi się do dwóch przesłanek wznowienia, to postanowienie organu I instancji z dnia [...] i decyzja tego organu z dnia [...] nr [...] odnosi się wyłącznie do jednej z nich, tj. uregulowanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazuje na to wyraźnie tak sentencja ww. postanowienia o wznowieniu postępowania, jak i uzasadnienie ww. decyzji z dnia [...]. Organ I instancji w tym ostatnim orzeczeniu wyraźnie zajmował się jedynie zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 Kodeksu, a ten odnosi się tylko do przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym, zdaniem Sądu, całkowicie nieuprawnione (bo nie znajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy), jest stanowisko organu II instancji wynikające z zaskarżonej w sprawie decyzji z dnia [...]. Błędnie w orzeczeniu tym organ odwoławczy przyjął bowiem, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] dotyczy tej samej sprawy co decyzja tego organu z dnia [...]. Obie decyzje wydano wprawdzie w trybie wznowienia postępowania i w sprawie zakończonej tą samą decyzją ostateczną z dnia [...], ale każda z nich odnosiła się do innej przyczyny wznowienia. W sytuacji uznania zaś, że wniosek o wznowienie postępowania oparty na dwóch przyczynach, w przypadku jednej z nich okazał się spóźniony, możliwe było (co do zasady) prowadzenie postępowania wznowieniowego w oparciu o drugą, podniesioną w tymże wniosku, i w efekcie wydanie dwóch różnych rozstrzygnięć co do każdej z nich. Tym samym, w ocenie Sądu, okoliczności przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (jako nieuprawnione), nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] i umorzeniem postępowania pierwszej instancji. Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja organu I instancji z dnia [...] odpowiada prawu, albowiem wskazana powyżej wadliwość nie stanowi jedynej popełnionej w niniejszej sprawie. Organ I instancji orzekając w sprawie nie zachował reguł rządzących w postępowaniu wznowieniowym i naruszając m. in. art. 149 § 1 i 2 k.p.a. (poprzez ich niezastosowanie), przeszedł do fazy merytorycznej postępowania bez uprzedniego ustalenia, czy wniosek o wznowienie oparty na przesłance określonej w art. 148 § 1 pkt 1 k.p.a. jest dopuszczalny, w tym - został złożony z zachowaniem terminu. Dopiero poczynienie ustaleń w tym zakresie i wydanie postanowienia o wznowieniu odnoszącego się do ww. przyczyny wznowienia, uprawniałoby organ do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia oraz (w przypadku jej zaistnienia) co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, iż Starosta [...] nie poprzedził decyzji z dnia [...] oceną wniosku w zakresie jego dopuszczalności i nie wydał w efekcie postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. naruszając w ten sposób zarówno ww. przepisy art. 149, jak i zastosowany przez ten organ (w wydanej decyzji) przepis art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu. Organ ten nie zbadał m. in., czy termin z art. 148 § 1 k.p.a. został w sprawie zachowany. Nie wziął przy tym w tej kwestii pod uwagę, że w aktach sprawy znajduje się kopia pisma skarżącego Banku z dnia 16 kwietnia 2013 r., zawierającego tego rodzaju stwierdzenia w kontekście art. 58 i nast. Kodeksu, które mogą świadczyć o sformułowaniu przez wnioskodawcę żądania przywrócenia terminu z art. 148 Kodeksu. Bezspornie, bez wyjaśnienia charakteru tych stwierdzeń i intencji wnioskodawcy, nie można było przyjąć, że w sprawie nie może dojść do wznowienia postępowania. Zatem, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy (i przed wydaniem decyzji w oparciu o art. 151 k.p.a.), należało w fazie wstępnej tego postępowania wyjaśnić m. in., czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a., a w tym celu - wyjaśnić z wnioskodawcą postępowania, charakter jego żądania zawartego w piśmie z dnia 16 kwietnia 2013 r. Przy ustaleniu, że żądanie to stanowi wniosek, o którym mowa w art. 58 k.p.a., należało rozstrzygnięcie sprawy poprzedzić jego załatwieniem, i od tego też uzależnić dalsze procedowanie w sprawie. Tego zaś w niniejszej sprawie bezspornie zabrakło. Z tych też przyczyn Sąd za konieczne uznał uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również decyzji ją poprzedzającej. W ocenie Sądu, obie te decyzje zapadły z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, w tym art. 105 § 1 k.p.a. poprzez co najmniej przedwczesne jego zastosowanie przez organ odwoławczy, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ I instancji tej fazy postępowania wznowieniowego, w której zadaniem organu jest zbadanie wniosku o wznowienie pod względem spełnienia wymogów formalnych, i w końcu - art. 7, art. 9 oraz art. 58 i nast. Kodeksu w zw. z art. 148 § 1 tej ustawy poprzez nie wyjaśnienie kwestii związanej z ewentualnym wnioskiem skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu i brakiem jego rozpatrzenia. Orzekając ponownie w sprawie, organ I instancji winien uwzględnić poczynione w sprawie uwagi Sądu, i w pierwszej kolejności zająć się kwestią dopuszczalności żądania skarżącego, a to w kontekście terminu z art. 148 § 1 Kodeksu (w związku z przywołaną we wniosku podstawą wznowienia, określoną w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu). W tym też celu organ winien ustalić z wnioskodawcą, czy jego pismo z dnia 16 kwietnia 2013 r. zawiera wniosek o przywrócenie uchybionego terminu z ww. artykułu. Winien przy tym wziąć pod uwagę, że w sytuacji, gdy strona wniosła o przywrócenie terminu (art. 58 k.p.a.), a podanie nie zawiera podstawowych informacji, niezbędnych do jego prawidłowego procesowo załatwienia, organ administracji publicznej powinien zastosować art. 64 § 2 k.p.a. i wskazując braki podania wezwać stronę do ich usunięcia. Wniosek o przywrócenie terminu powinien spełniać ustawowe wymagania, a nadto, aby był dopuszczalny powinien zostać wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.). Jeśli strona nie wskazała, w jakim dniu (w jakiej dacie) ustała przyczyna uchybienia terminu, organ obowiązany jest wezwać stronę do uzupełnienia tego braku (art. 64 § 2 k.p.a.). Nadto, organ winien pamiętać o tym, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Oznacza to m. in., że jeżeli nie stwierdzono istnienia żadnej z podstaw wznowienia, które dotyczą postępowania dowodowego, to wznowienie postępowania z innej przyczyny, nie daje podstaw do ponownej oceny już przeprowadzonych i ocenionych dowodów (tak NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1266/11, a pogląd ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela). Z tych też przyczyn, uznając skargę za w pełni zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło