III SA/Wa 1816/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-09
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Sylwester Golec, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości gruntowych przez osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, może być zakwalifikowana jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości gruntowych przez osoby fizyczne, które nie prowadzą formalnie działalności gospodarczej, może zostać zakwalifikowana jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli całokształt okoliczności faktycznych i prawnych poprzedzających i towarzyszących zbyciu nieruchomości wskazuje na zorganizowany i ciągły charakter tych działań, podejmowanych w celach zarobkowych. W szczególności, wielokrotne nabywanie i sprzedaż nieruchomości na przestrzeni kilku lat, uzyskiwanie decyzji o warunkach zabudowy, podział nieruchomości oraz działania marketingowe, świadczą o profesjonalnym podejściu do obrotu nieruchomościami, które wykracza poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym.Stan faktyczny
Skarżący nabyli i sprzedali szereg nieruchomości gruntowych w latach 2007-2010. Organ podatkowy uznał, że sprzedaż ta nosi znamiona działalności gospodarczej, a uzyskany z niej przychód podlega opodatkowaniu jako dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżący kwestionowali tę kwalifikację, twierdząc, że sprzedaż miała charakter okazjonalny i stanowiła jedynie zarząd majątkiem prywatnym. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P. D. i M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. decyzją z [...] czerwca 2012 r.
określił P. D. oraz M. D. (dalej: "Skarżący") zobowiązanie
podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie
186.906 zł.
Organ I instancji stwierdził, iż sprzedaż działek, których Skarżący dokonali w
kontrolowanym okresie nosi znamiona działalności gospodarczej, a otrzymany z tego
tytułu przychód stanowi źródło przychodu wymieniony w art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy z
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14,
poz. 176 ze zm. - dalej "u.p.d.o.f."). Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w
O. uznał, że zwolnienie przychodów ze sprzedaży działek, o którym mowa w
art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f. nie dotyczy Skarżących.
Skarżący od ww. decyzji wnieśli odwołanie, w którym organowi pierwszej instancji
zarzucili naruszenie:
- art. 5a pkt 6 lit. a i art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez błędne przyjęcie, iż
sprzedaż działek nastąpiła w ramach działalności gospodarczej, podczas gdy w
momencie ich zakupu intencją było wykorzystanie działek na własne cele,
- art. 6 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
(Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807, dalej: "u.s.d.g.") polegające na nieuwzględnieniu
woli w zakresie kwalifikacji czynności polegających na sprzedaży działek.
Ponadto Skarżący zarzucili organowi naruszenie zasad postępowania
podatkowego poprzez niewłaściwe wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności
faktycznych, jak też niewłaściwą interpretację przepisów u.p.d.o.f. W ich ocenie
zebrany przez organ materiał dowodowy został oceniony wybiórczo, wbrew
doświadczeniu życiowemu. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał mylnej oceny
działań Skarżących, kwalifikując je jako działalność gospodarczą.
Zdaniem Skarżących zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż nie
starali się oni o przekwalifikowanie gruntów pod budownictwo i nie dokonywali
nabycia i zbycia gruntów rolnych w sposób zorganizowany. Podnieśli, że sprzedaż
działek była okazjonalna, nie przekraczała ram zarządu majątkiem prywatnym.
Skarżący nie podejmowali aktywnych działań zmierzających do obrotu
nieruchomościami oraz nie prowadzili działań marketingowych w celu sprzedaży
działek. Wyjaśnili, że działka 235 została sprzedana w związku z możliwością
powstania uciążliwego sąsiedztwa tj. autostrady, natomiast działki w P. i
W. zostały sprzedane, ponieważ były nabyte we współwłasności.
Jednocześnie stwierdzili, że zbywane grunty były zakwalifikowane jako użytki
rolne, wchodziły w skład gospodarstwa rolnego i na skutek sprzedaży nie utraciły
rolnego charakteru, co uzasadnia zastosowanie zwolnienia zawartego w art. 21 ust.
1 pkt 28 u.p.d.o.f.
W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w
W. decyzją z [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu
Skarbowego w O. z [...] czerwca 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika,
że Skarżący w okresie od października 2007 r. do sierpnia 2010 r. dokonali zakupu:
części niezabudowanej działki o numerze 235 położonej we wsi K.; części
niezabudowanej działki o numerze 398 położonej we wsi P.; części
niezabudowanej działki o numerze 399 położonej we wsi P.; części
niezabudowanej działki o numerze 400 położonej we wsi P.; części
niezabudowanej działki o numerze 397 położonej we wsi P.; niezabudowanej
działki o numerze 666 położonej we wsi K.; niezabudowanej działki o numerze
50/5 oraz 50/6 i 50/7 położonych we wsi i gminie W.; niezabudowanej działki
o numerze 233 położonej we wsi K.
W przedmiotowym okresie Skarżący dokonali zbycia nieruchomości:
1. położonych we wsi i gminie W.:
- na rzecz H. S. części niezabudowanych działek nr 50/75 i 50/87
oraz udział w działce 50/88 i 50/7; na rzecz T. W. udział w
niezabudowanych działkach nr 50/88, 50/7, 50/64, 50/65, 50/66, 50/67, 50/68, 50/69,
50/70, 50/71, 50/72, 50/73, 50/74, 50/76, 50/77, 50/78, 50/79, 50/80, 50/81, 50/82,
50/83, 50/84, 50/85, 50/86; na rzecz M. i K. S. części
niezabudowanych działek nr 50/73 i 50/85 oraz udział w działce 50/88 i 50/7; na
rzecz A. i D. S. części niezabudowanych działek nr 50/72 i 50/84 oraz udział w działce 50/88 i 50/7; na rzecz B. M. i P.
L. części niezabudowanych działek nr 50/74 i 50/86 oraz udział w
działce 50/88 i 50/7; na rzecz M.P. i B. W. części
niezabudowanych działek nr 50/71 i 50/83 oraz udział w działce 50/88 i 50/7; na
rzecz T..M. części niezabudowanych działek nr 50/78 i 50/66 oraz udział
w działce 50/88 i 50/7; na rzecz K. i A. S. części
niezabudowanych działek nr 50/79 i 50/67 oraz udział w działce 50/88 i 50/7; na
rzecz H. G. części niezabudowanych działek nr 50/65 i 50/77 oraz udział w
działce 50/88 i 50/7; na rzecz D. C. części niezabudowanych działek nr
50/64 i 50/76;
2. położonych we wsi P., gmina W.:
- na rzecz R. W. i E. L. części niezabudowanych
działek nr 397, 398, 399, 400;
3. położonych we wsi K., gmina W.:
- na rzecz T. W. oraz A. U. niezabudowanej działki nr 235; na
rzecz P. K., A. K. oraz R. W.
niezabudowana działka nr 666/2 oraz udział w działce nr 666/1;
W czasie, gdy Skarżący posiadali przedmiotowe nieruchomości (w całości
bądź w części) dokonano następujących czynności formalno-prawnych:
- uzyskano decyzję Wójta Gminy W. ustalającą warunki zabudowy dla części
terenu działek o numerach 397,98,399,400 - inwestycja obejmuje budowę zespołu 7
budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z szambami oraz
niezbędnej infrastruktury technicznej;
- uzyskano decyzję Wójta Gminy W. ustalającą warunki zabudowy dla części
terenu działek o numerach 50/5 i 50/6 - inwestycja obejmuje budowę zespołu 12
budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z szambami oraz
niezbędnej infrastruktury technicznej;
- dokonano podziału działek o numerach 50/5, 50/6 i 50/7 na mniejsze działki w ten
sposób, że działkę 50/5 podzielono na dwanaście mniejszych działek o numerach od
50/64 do 50/75, działkę 50/6 podzielono na trzynaście mniejszych działek o
numerach od 50/76 do 50/88 przy czym działkę 50/88 przeznaczono pod
projektowaną drogę;
- dokonano podziału działki nr 666 na cztery działki.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1
u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju
dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz
dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano
poboru podatku. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. stanowi, że źródłem
przychodów jest pozarolniczą działalność gospodarcza. Zakwalifikowanie więc
przychodu do określonego źródła zależy od okoliczności faktycznych i prawnych w
jakich jest lub będzie osiągnięty.
Po przytoczeniu treści art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., art. 3 pkt 9 ustawy z 29 sierpnia
1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 23012 r. poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") oraz
art. 2 u.s.d.g. podał, że zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy
wskazuje na podejmowanie przez Skarżących "zorganizowanych" działań, a
wielokrotność sprzedaży zrealizowanej na przełomie 2007 i 2010 r. świadczyła o
stałym zamiarze działalności. Podkreślił, że o prowadzeniu działalności gospodarczej
przesądzają obiektywne i zewnętrzne jej przejawy, a nie przekonanie podatnika, że
określonych czynności nie dokonuje w ramach działalności gospodarczej.
Podniósł, że w odniesieniu do czynności zbycia nieruchomości, kwalifikowanie
przychodów do źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.,
dokonywane jest w oparciu o ilość zbywanych nieruchomości, podejmowane przez
podatników działań dla zwiększenia ich wartości a także inne czynności, związane z
organizacją sprzedaży. Z przedstawionych dokumentów wynika, że Skarżący
podejmowali na przestrzeni kilku lat działania mające na celu uzyskanie
maksymalnego dochodu ze sprzedaży nieruchomości jako towaru atrakcyjnego
rynkowo, nie tylko w przedmiotowym 2008 r. Przesłankami wskazującymi na
prowadzenie działalności gospodarczej w przedmiotowej sprawie są fachowość,
podporządkowanie regułom opłacalności i zysku lub zasadzie racjonalnego
gospodarowania, działanie na własny rachunek, powtarzalność działań i
uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Organ odwoławczy zaznaczył, że nie jest
konieczne aby podatnik posiadał status przedsiębiorcy, gdyż prowadzenie
działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną niezależną od tego jak
działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia
ciążących na nim obowiązków związanych z tą działalnością. Sam fakt nie
dopełnienia zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, czy też nie
zgłoszenie obowiązku podatkowego z tego tytułu nie ma charakteru przesądzającego
dla oceny czy dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą, czy też nie. Istotne
jest natomiast spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 5a ust. 6 u.p.d.o.f., a w
szczególności ustalenie czy działalność ta jest wykonywana w celach zarobkowych,
w sposób zorganizowany i ciągły oraz czy jest prowadzona we własnym imieniu i na
własny lub cudzy rachunek.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. prowadzona przez
Skarżących sprzedaż działek mieści się w granicach działalności handlowej,
ponieważ była ona prowadzona w celach zarobkowych (sprzedaż działek ze
znacznym zyskiem) jak również miała charakter zorganizowany (zakup dużego
obszaru a następnie jego podział). Ponadto część działek została zakupiona,
podzielona na mniejsze, a następnie sprzedana ze znacznym zyskiem.
Stwierdził, że działaniom Skarżącym można przypisać zarobkowy charakter,
zorganizowanie oraz ciągłość. Czynności zakupu i sprzedaży nieruchomości
dokonywane przez Skarżących miały od samego początku charakter zarobkowy,
bowiem analizując wszystkie podejmowane czynności, poczynając od zakupu działek
ich podziału oraz wystąpień do Wójta Gminy o warunki zabudowy w następnie ich
sprzedaży, zmierzało wyraźnie do osiągnięcia zysku, który wystąpił i to w znacznych
rozmiarach. Skarżący, co zostało ustalone w toku postępowania przed organem
pierwszej instancji w chwili dokonywania opisanych zakupów nieruchomości mieli
zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, tj. posiadali dom mieszkalny w J. od
2006. r., w którym zamieszkują od połowy 2007 r. Wobec powyższego czynności
podejmowane przez Skarżących nie wiązały się z zaspokojeniem potrzeb własnych,
gdyż trudno mówić o takim ukierunkowaniu zamiaru w sytuacji, kiedy przedmiot i
zakres tych czynności przekracza zdecydowanie skalę osobistych potrzeb.
W ocenie organu odwoławczego wystąpiła również przesłanka ciągłości
prowadzonej działalności, co przesądza o uznaniu czynności sprzedaży działek jako
dokonywanych w ramach działalności gospodarczej. Zaznaczył, że w istocie nie była
to jedna, a więc incydentalna czynność sprzedaży, lecz szereg złożonych czynności,
rozciągniętych na przestrzeni czterech lat, w wyniku których własność
poszczególnych działek przeszła ostatecznie na rzecz innych właścicieli. Umowy
sprzedaży przedmiotowych działek, na podstawie których Skarżący sprzedali działki
oraz posiadane udziały w działkach zostały sporządzone w okresie od 29 listopada
2007. r. do 11 sierpnia 2010 r., świadczą wyraźnie o powtarzalności i zorganizowaniu
działań będących wyróżnikiem przesłanki ciągłości działalności.
Mając powyższe na uwadze, w opinii organu odwoławczego, sprzedaż przez
Skarżących działek oraz udziału w działkach nosi znamiona działalności
gospodarczej. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem
prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji działań tych nie można uznać za
czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, że w celu
uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego w trybie art. 229 O.p.
zlecił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego zbadanie, czy w związku ze sprzedażą
posiadanych przez Skarżących nieruchomości podejmowane były aktywne kroki w
zakresie obrotu działkami gruntu, dokonywania zmian w przeznaczeniu
sprzedawanych gruntów, uzbrojenia terenu a także działań marketingowych.
Przeprowadzone przesłuchania potwierdziły stanowisko organu pierwszej instancji.
M. R., będący wspólnie ze Skarżącymi właścicielem działek nr 397, 398,
399, 400 w P. oraz nr 50/5 w W. Gminna oświadczył, że zakupy
przedmiotowych działek dokonywał w celu późniejszej odsprzedaży, jako lokata
kapitału a następnie "gdy zdarzała się okazja ponownie zakapowaliśmy grunty z
nadzieją, że da się zarobić". Oświadczył również, iż wystąpił do gminy z wnioskiem o
podział działek, żeby móc je później sprzedać jako działki budowlane a P. D.
nie sprzeciwiał się temu podziałowi. Organ odwoławczy zauważył, że M.
R. pomimo, iż nie był współwłaścicielem działki nr 235 położonej w
miejscowości K. (sprzedanej w 2007r.) był zaangażowany w jej sprzedaż a także
na wniosek właścicieli występował z wnioskiem do Urzędu Gminy W. o
wydanie decyzji ustalającej warunki jej zabudowy.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. za nieuzasadniony uznał zarzut
Skarżących dotyczący braku wyjaśnienia, iż dla posiadanych działek nr
397,398,399,400 oraz 50/5 i 50/6 została wydana decyzja o warunkach zabudowy na
wniosek jednego ze współwłaścicieli, przy braku wyjaśnienia, że dotyczy to innego
współwłaściciela niż Skarżący, i że taka decyzja jest prawem przynależnym
wnioskodawcy a nie współwłaścicielowi. Organ odwoławczy zauważył, że decyzja o
warunkach zabudowy jest instrumentem planowania przestrzennego. Jej celem jest
ustalenie czy dane zamierzenie inwestycyjne nie naruszy ładu przestrzennego.
Decyzja może zatem regulować wysokość budynku, jego kształt, kolor elewacji,
posadowienie na działce i inne elementy istotne z punktu widzenia urbanistyki i
estetyki. Inaczej niż przy pozwoleniu na budowę, do ustalenia warunków zabudowy
nie jest niezbędne posiadanie przez wnioskującego praw do nieruchomości. Decyzja
sama w sobie nie rodzi prawa do terenu, ani nie narusza prawa własności. O
ustalenie warunków zabudowy dla dowolnego terenu może zatem wystąpić każdy.
Decyzja taka nie jest więc prawem innych osób, na co wskazują również zapisy w
sporządzanych aktach notarialnych.
W stosunku do zarzutu dotyczącego nieprecyzyjnego wskazania przez organ
pierwszej instancji, iż dla części działek były ustanawiane służebności gruntowe w
sytuacji gdy ustanowione zostały służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa
przesyłowego, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma to znaczenia ani nie wpływa
na fakt zakwalifikowania sprzedaży takich działek do przychodów uzyskanych z
pozarolniczej działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy nie zgodził się także ze Skarżącymi, iż nie były
podejmowane aktywne działania zmierzające do obrotu nieruchomościami, jak
również nie były prowadzone działania marketingowe. Podał, że z dokonanych przez
organ pierwszej instancji przesłuchań nabywców działek wynika, że korzystali oni z
pośrednictwa A. , jak również o zamiarze
sprzedaży działek można się było dowiedzieć z banera oraz tablicy informacyjnej z
napisem "sprzedam" z podanym numerem telefonu ww. B.
M.. Spotykali P. D. w Biurze M. , gdy zdecydowali się na zakup
działki przed podpisaniem aktu notarialnego lub podczas podpisywania aktu
notarialnego. M. D. działała przez pełnomocnika P. D..
Końcowo odnosząc się do stwierdzenia Skarżących, iż w niniejszej sprawie
ma zastosowanie zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f. podał, że
aby stwierdzić zwolnienie wynikające z powyższego przepisu konieczne jest
ustalenie, czy sprzedana nieruchomość wchodziła w skład gospodarstwa rolnego i
czy w związku ze sprzedażą nie utraciła charakteru rolnego lub leśnego.
Wskazał, że w kontrolowanym okresie Skarżący nabyli działki położone w
miejscowości P.: nr 397 - umowa warunkowa sprzedaży akt notarialny z 7
grudnia 2007 r., nr 398 - umowa warunkowa sprzedaży akt notarialny z 2
października 2007 r., nr 399 - umowa warunkowa sprzedaży akt notarialny z 17
października 2007 r., nr 400 - umowa warunkowa sprzedaży akt notarialny z 17
października 2007 r. Zgodnie z zapisami powyższych aktów notarialnych Skarżący w
rozumieniu przepisów ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
(Dz.U. z 2003r. Nr 64 poz. 592, dalej: "u.k.u.r.") nie prowadzą gospodarstwa
rodzinnego i nie są rolnikami indywidualnymi oraz, nie wypełniają warunków
określonych w artykułach 5 i 6 u.k.u.r.
Ponadto, zgodnie z decyzją nr [...] oraz [...] o warunkach
zabudowy wydaną przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Przestrzennych i
Ochrony Środowiska z upoważnienia Wójta Gminy W. właściciele mieli
Sygn. akt III SA/Wa 1816/13
zamiar wybudować 13 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących
wraz z szambami oraz niezbędną infrastrukturą techniczną. Utrata charakteru
rolnego gruntów w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f. następuje poprzez
wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej lub leśnej, czyli poprzez faktyczne
przekształcenie sposobu ich użytkowania łączące się ze zmianą ich
dotychczasowego przeznaczenia, które może wystąpić już bezpośrednio po
sprzedaży. Przekształcenie dotychczasowego sposobu wykorzystania gruntów może
być jednakże procesem rozłożonym w czasie, co jest zrozumiałe ze względu na
konieczność zmiany przeznaczenia terenu, czy uzyskania przez nabywcę
określonych decyzji, umożliwiających to przekształcenie. Jeżeli w wyniku sprzedaży
całości lub części nieruchomości rolnej grunt ten faktycznie przestał być
wykorzystywany rolniczo, oznacza to, że nastąpiła zmiana jego dotychczasowego
przeznaczenia i grunt ten utracił charakter rolny. Na dzień dokonania sprzedaży
działki o numerze 397,398,399 i 400 stanowiły grunty orne i nie wymagały uzyskania
zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze. Z umowy przedwstępnej
sprzedaży (akt notarialny z 19 marca 2008 r.) wynika, iż celem zakupu wyżej ww.
działek przez R. W. oraz E. L. było wybudowanie na
nich budynków mieszkalnych. Świadczy o tym § 2 umowy przedwstępnej z którego
wynika, że zobowiązują się oni zakupić powyższe działki pod warunkiem uzyskania
ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy mieszkaniowej przewidującej
wybudowanie na tych działkach nie mniej niż trzynastu budynków mieszkalnych.
Wtoku przesłuchania 4 stycznia 2013r. E. L. oświadczyła, że zakupiła
powyższą działkę w celu budowy nieruchomości mieszkaniowych w ramach
developerki oraz, że nie prowadzi i w dacie zakupu nie prowadziła gospodarstwa
rolnego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. powyższe ustalenia
wskazują, że celem nabycia przez Skarżących działek nie było prowadzenie na nich
działalności rolniczej, ale odsprzedaż tych nieruchomości, dokonana w ramach
działalności gospodarczej. Stąd Skarżącym nie przysługiwało zwolnienie wynikające
z art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f. Sprzedane w kontrolowanym okresie działki o nr :
397, 398, 399 i 400 nie wchodziły bowiem w skład gospodarstwa rolnego. Skarżący
nie wytwarzali na tych działkach produktów roślinnych lub zwierzęcych, a nabywcy
wskazali na ich przeznaczenie jako działek o charakterze nie rolniczym.
Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
wnieśli o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...]
maja 2013 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w
O. z [...] czerwca 2012 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- naruszenie zasad ogólnych zawartych w art. 120, art. 121, art. 122 oraz art.
180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 194 § 1 i 2 i art. 210 § 1 pkt 4 i § 6 O.p.
poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i poprzez błędną ocenę
zaistniałego stanu,
- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f.
W ocenie Skarżących przyczyną mylnej decyzji jest niewłaściwa interpretacja
poczynionych ustaleń wynikająca ze złożoności przedmiotowego postępowania
podatkowego, ale związanego ze znajomością zwłaszcza przepisów prawa rolnego i
planowania przestrzennego. Wskazując na wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z 25 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 23/11 podkreślili, że nie jest
poprawnym ustalenie, iż jednostkowa transakcja sprzedaży z jednego roku, poprzez
fakt dokonania w innych latach szeregu transakcji obrotu nieruchomościami o
różnym charakterze - zakup, sprzedaż, zamiana - oznacza w tym wypadku
stwierdzenie, że w tym zakresie była prowadzona działalność gospodarcza.
Przypisywanie ustaleń wynikających z inicjatywy i działań podejmowanych przez
współwłaściciela według Skarżących jest mylną interpretacją stanu faktycznego.
Skarżący wskazują, że w przedmiotowym okresie (2008r.) dokonali jednej sprzedaży
udziału w niezabudowanym gospodarstwie rolnym, a dopiero w kolejnych latach
doszło do zwiększenia ilości transakcji w związku ze sprzedażą małych działek
powstałych na skutek podziału gospodarstwa rolnego.
Podali, że nabycie gruntów nie było dokonywane w celu odsprzedaży z
zyskiem ale wynikało z sytuacji rynkowej. Dokonywana sprzedaż nie była
wykonywana w sposób zorganizowany, ponieważ odbywała się bez pośrednictwa
biura nieruchomości, we własnym zakresie, a korzystanie z pomieszczeń biura
nieruchomości wynikało z wymogu drugiej strony - nabywcy.
Wskazali, że gdyby faktycznie prowadzili profesjonalną działalność gospodarczą to
nie podejmowaliby działań w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej.
Zarzucili także organom podatkowych, iż dokonując wykładni przepisów
u.p.d.o.f., na podstawie powziętej wiedzy dotyczącej jedynie P. D. (któremu
Sygn. akt III SA/Wa 1816/13
przypisały różne działania), pomimo, iż nie były w stanie stwierdzić takich samych
zastrzeżeń wobec M. D., przypisały taką samą odpowiedzialność
obydwojgu małżonkom. Tym samym, zdaniem Skarżących, organy nie wzięły pod
uwagę, iż pod pojęciem podatnik należy rozumieć każdego małżonka z osobna.
Następnie podkreślili, że przedmiotem sprzedaży w niniejszej sprawie był
udział w gospodarstwie rolnym, którego pojęcie zostało zdefiniowane w przepisie
ustawy o podatku rolnym (art. 2 ust. 4 u.p.d.o.f.). Utrata charakteru rolnego musi
mieć związek ze sprzedażą, a więc przekształcenie gruntu trzeba oceniać na dzień
sprzedaży, a nie na podstawie działań nabywcy podejmowanych po zakupie.
Wskazali, że do dnia dzisiejszego nie zmienił się sposób użytkowania przedmiotowej
nieruchomości, nie uległa ona podziałowi oraz nadal podlega podatkowi rolnemu. Do
skargi załączyli skrócony wypis działek nr 235,397,398,399,400 z 18 czerwca2013 r.
podkreślając, że ww. działki nie zostały podzielone na mniejsze, nadal zawierają
użytki rolne, co ich zdaniem oznacza, że grunty rolne nie zostały wyłączone z
produkcji rolnej i nadal podlegają podatkowi rolnemu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej
oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest opodatkowanie dochodu
osiągniętego w roku 2008 przez Skarżących ze sprzedaży nieruchomości
gruntowych, w tym rozstrzygnięcie, czy dochód z przedmiotowej sprzedaży
kwalifikować należy jako dochód z działalności gospodarczej w zakresie obrotu
nieruchomościami.
Rozpatrzenie zarzutów skargi należy rozpocząć od kwestii procesowych,
albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o prawidłowo
przeprowadzone i rozpatrzone dowody, a także w zgodzie z wymogami formalnymi
daje dopiero podstawy do rozpatrzenia prawidłowości zastosowania przepisów
prawa materialnego.
Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi stan faktyczny sprawy został
prawidłowo ustalony na podstawie kompletnie zgromadzonego materiał dowodowego. Nie są zatem uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych
w skardze przepisów postępowania, w tym naruszenie art. 120 O.p, art. 121 O.p., art.
122 O.p., art. 180 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 188 O.p., art. 191 O.p. Skarżący nie
wykazali, aby materiał dowodowy nie był prawidłowo i w pełni zebrany w zakresie
wymaganym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Przeprowadzony przez Dyrektora Izby Skarbowej wywód w przedmiocie oceny
zebranych dowodów jest zdaniem Sądu w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności.
Sąd podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle
wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie
wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu zasadność ocen i
wniosków poczynionych przez Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie zebranego
materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia
życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie
wykracza także poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności,
czy powierzchowności.
Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w
sposób wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody, zdaniem Sądu, poddane
następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza
motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie
materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów
podatkowych, uwzględnia podstawowe reguły postępowania podatkowego, a przy
tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ
odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za
pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał
bezpodstawność twierdzeń Skarżących.
Ustalenia organu znalazły swój wyraz w prawidłowo skonstruowanym
uzasadnieniu decyzji, w którym (wbrew zarzutom skargi) znalazło się zwłaszcza
przywołanie właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienie
faktyczne i prawne. Niezasadne jest więc twierdzenie Skarżących o naruszeniu art.
210 § 1 pkt 4 i 6 O.p.
W konsekwencji ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny sprawy
zasługuje na aprobatę. Dlatego Sąd w całości go podzielił i przyjął za podstawę
rozstrzygnięcia sprawy.
Natomiast ocena stanu faktycznego i interpretacja przepisów prawa
prezentowana przez stronę w sposób odmienny od oceny prezentowanej przez
organ podatkowy nie stanowi podstawy do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa
materialnego.
Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej właściwie ocenił zebrany materiał
dowodowy wskazując, że Skarżący sprzedaży nieruchomości dokonali w ramach
działalności gospodarczej, zatem osiągnięty przez nich dochód z tych sprzedaży
kwalifikować należy jako dochód z działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę
rozmiar tej działalności oraz okres czasu, jaki upłynął od momentu zakupu
przedmiotowych nieruchomości do chwili ich sprzedaży, przyjąć należało, że nie były
to czynności sporadyczne, ale zaplanowana, dobrze zorganizowana działalność
gospodarcza prowadzona w pełnym zakresie.
Wskazać należy, że z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że
Skarżący podejmowali na przestrzeni kilku lat działania mające na celu uzyskanie
maksymalnego dochodu ze sprzedaży nieruchomości jako towaru atrakcyjnego
rynkowo, nie tylko w przedmiotowym 2008 r.
W latach 2007 - 2010 łącznie dokonali 10 transakcji zakupu nieruchomości (w
większości udział w prawie własności działek) tj. zakupu części odrębnych
niezabudowanych działek o nr 233 i 235 we wsi K.; części czterech odrębnych
niezabudowanych działek we wsi P. o nr 397, 398, 399 i 400; niezabudowanej
działki o numerze 666 we wsi K.; części odrębnych niezabudowanych działek o nr
50/5, 50/6 i 50/7 położonych w i gminie W..
W czasie posiadania przez Skarżących ww. nieruchomości:
- Wójt Gminy W. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla części
terenu działek o nr 397,398,399,400 - inwestycja obejmuje budowę zespołu
budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z szambami oraz
niezbędnej infrastruktury technicznej;
- Wójt Gminy W. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla części
terenu działek o nr 50/5 i 50/6 - inwestycja obejmuje budowę zespołu 12 budynków
mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z szambami oraz niezbędnej
infrastruktury technicznej;
- dokonano podziału działek o numerach 50/5, 50/6 i 50/7 na mniejsze działki w ten
sposób, że działkę 50/5 podzielono na dwanaście mniejszych działek o numerach od
50/64 do 50/75, działkę 50/6 podzielono na trzynaście mniejszych działek o
numerach od 50/76 do 50/88 przy czym działkę 50/88 przeznaczono pod
projektowaną drogę;
- dokonano podziału działki nr 666 na cztery działki (o nr 666/1 - 666/ 2 w tym
działka o nr 666/1 została wydzielona pod drogę),
- Wójt Gminy W. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla działki nr
666/2.
Skarżący dokonali w powyższym okresie 13 transakcji sprzedaży, które dotyczyły w
sumie 33 ww. działek.
Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. działalność gospodarcza -
oznacza działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób
zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych
przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Brzmienie powyższego przepisu wskazuje, że kwalifikacja przychodów do ww.
źródła przychodów może nastąpić pod warunkiem wykluczenia ich zaliczenia do
przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 oraz 4-9 u.p.d.o.f. W
rozpoznawanej sprawie oznacza to konieczność oceny możliwości zaliczenia
uzyskanego przez Skarżących przychodu, do przychodów wymienionych w art. 10
ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., dotyczących m.in. przychodów z odpłatnego zbycia
nieruchomości lub jej części. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach
z 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2108/11, II FSK 2109/11 i II FSK 2110/11, granica
pozwalająca oddzielić przychody kwalifikowane jako przychody z odpłatnego zbycia
nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.) od przychodów ze zbycia nieruchomości
w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.), ma
charakter płynny. Wątpliwości w szczególności mogą dotyczyć sytuacji, w których
podatnik sam nie definiuje czynności polegających na odpłatnym zbywaniu
nieruchomości, jako podejmowanych przez niego w ramach działalności
gospodarczej (np. nie dokonuje zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej).
Z tych też względów NSA wyprowadził wniosek, do którego przychyla się również
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że na właściwą kwalifikację przychodów do
któregoś z ww. źródeł wpływa całokształt okoliczności poprzedzających i
towarzyszących zbyciu nieruchomości.
W ocenie Sądu wielokrotne nabywanie działek, a następnie sprzedaż tych
działek z zyskiem, dokonywane przez Skarżących na przestrzeni kilku lat, dawało
podstawę do przyjęcia, że czynności te oznaczają prowadzenie działalności
gospodarczej stanowiącej źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
O przyporządkowaniu przychodów do źródła określonego w tym przepisie, nie
przesądza zamiar którym kierowali się Skarżący przy zakupie poszczególnych
nieruchomości. O fakcie prowadzenia działalności gospodarczej nie może
rozstrzygać subiektywne przekonanie podatnika - na co zasadnie zwrócił uwagę
organ odwoławczy. Decydują tutaj kryteria obiektywne, a jednym z nich jest
zarobkowy charakter działalności gospodarczej. Z ustalonego stanu faktycznego
wynika, że sukcesywna sprzedaż nieruchomości, niewątpliwie przyniosła Skarżącym
dochód, co jednoznacznie wynika z porównania cen nabycia nieruchomości z cenami
uzyskanymi ze sprzedaży działek.
Zaznaczenia wymaga, że Skarżący, w chwili dokonywania zakupów
nieruchomości mieli zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, tj. posiadali dom
mieszkalny w J. od 2006 r., w którym zamieszkują od połowy 2007 r. Dlatego
też organ odwoławczy prawidłowo uznał, że czynności podejmowane przez
Skarżących nie wiązały się z zaspokojeniem potrzeb własnych, gdyż trudno mówić o
takim ukierunkowaniu zamiaru w sytuacji, kiedy przedmiot i zakres tych czynności
przekracza zdecydowanie skalę osobistych potrzeb.
Cechą prowadzonej działalności gospodarczej jest również jej ciągłość.
Przesłanka ta ma na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej
przedsięwzięć jednorazowych, względnie podejmowanych sporadycznie. Przy czym
weryfikując kryterium ciągłości, organ podatkowy jest uprawniony do zbadania
powtarzalności określonych transakcji w dłuższej perspektywie czasowej niż
poddany ocenie rok podatkowy. Warunek ten nie może jednak sam w sobie
przesądzać o zaliczeniu przychodów ze sprzedaży nieruchomości do przychodów z
pozarolniczej działalności gospodarczej, gdyż oczywiste jest dążenie jednostki do
uzyskania jak najlepszych dla siebie efektów ekonomicznych z przeprowadzonej
transakcji. Z tego względu w świetle art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. istotnym jest, czy podatnik
podjął zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu. W
ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Skarżący taki zamiar
powzięli, bowiem jak przekonuje uzasadnienie decyzji organu odwoławczego (str. 5 i
6) w latach 2007 - 2010 dokonali szereg złożonych czynności obrotu
nieruchomościami, w wyniku których własność poszczególnych działek przeszła
ostatecznie na rzecz innych właścicieli. Trudno zatem tu mówić o okazjonalności, czy
też jednorazowości sprzedaży przedmiotowych działek. Częstotliwość i
systematyczność, z jaką zawierane były umowy dotyczące obrotu nieruchomościami,
jednoznacznie potwierdzały, że działania podatnika były planowe, charakteryzowały
się ciągłością i powtarzalnością. Ilość transakcji przeprowadzonych na przestrzeni
lat 2007-2010 przesadzała, że Skarżący działali jak osoba prowadząca działalność
gospodarczą, która podejmuje celowe i systematyczne działania mające na celu
realizację zysku, a nie zarząd majątkiem osobistym.
Na sprawność organizacyjną Skarżących oraz profesjonalne podejście do
wykonywanej przez nich działalności wskazuje skuteczność oraz szybkość, z jaką
otrzymywano decyzje administracyjne dotyczące przekształceń, podział
nieruchomości jak również szybka sprzedaż nieruchomości nie tylko w
przedmiotowym 2008 r. I tak:
- działki o nr 397, 398, 399 i 400 Skarżący wraz z M. R. i jego żoną
zakupili odpowiednio: 25 stycznia 2008 r., 6 listopada 2007 r., 7 grudnia 2007 r. i 11
grudnia 2007 r., natomiast już w dniu 5 lutego 2008 r. Wójt Gminy W. (na
wniosek jednego ze współwłaścicieli tj. M. R.) wydał decyzję
ustalającą warunki zabudowy dla działek nr 397 i 398 - inwestycja obejmowała
budowę budynków mieszkalnych. W dniu [...] marca 2008 r. Skarżący zawarli
przedwstępną umowę sprzedaży ww. działek o nr 397, 398, 399 i 400 w której
zawarto, że umowa przenosząca własność miała zostać zawarta w terminie 14 dni
od dnia uzyskania ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy mieszkalnej na
przedmiotowe działki, ale najpóźniej w dniu 10 czerwca 2008 r. Po wydaniu przez
Wójta Gminy W. w maju 2008 r. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla
działek nr 397, 398, 399 i 400 - inwestycja obejmowała budowę budynków
mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, zbiorników nieczystości płynnych -
szamb oraz niezbędnej infrastruktury Skarżący 6 czerwca 2008 r. na podstawie aktu
notarialnego sprzedali udziały w ww. działkach na rzecz R. W. i
E. L.
- w 2007 r. Skarżący zakupili udziały w 3 odrębnych działkach o nr 50/5, 50/6/ i
50/7 dla których następnie Wójt Gminy W. decyzją z [...] września 2008 r.
wydał decyzję o warunkach zabudowy budynków mieszkalnych. Działki te następnie
zostały podzielone na mniejsze tj. działka 50/5 na działki o nr 50/64-50/75, działka nr
50/6 na działki o nr 50/76-50/88 (w tym działkę nr 50/88 przeznaczono pod
projektowaną drogę) natomiast działka o nr 50/7 została przeznaczona pod drogę. W
dniu 2 lipca 2009 r. ustanowiono służebność przesyłu na rzecz M. Sp. z o.o. w W. przez działki nr 50/77 i
50/88. Następnie już 17 lipca 2009 r. dokonano sprzedaży pierwszych wydzielonych
działek tj. o nr 50/73 i 50/85 wraz z udziałami w działkach o nr 50/88 i 50/7 (kolejne
działki były zbywane kolejno w 2009 r. i 2010 r.),
- 6 czerwca 2007 r. Skarżący zakupili udział we własności niezabudowanej
działki nr 235 który sprzedali 29 listopada 2007 r.,
- 5 września 2008 r. Skarżący zakupili działkę nr 666 w miejscowości K. dla
której Wójt Gminy W. decyzją z [...] września 2009 r. zatwierdził jej podział na
4 działki o nr 666/1 (z przeznaczeniem na drogę wewnętrzną), 666/2 (z
przeznaczeniem pod zabudowę), 666/3 (z przeznaczeniem pod zabudowę) i 666/4 (z
przeznaczeniem pod zabudowę). W dniu 20 stycznia 2010 r. Skarżący sprzedali
działkę nr 666/2 wraz z udziałem w działce nr 666/1,
- 11 grudnia 2009 r. Skarżący zakupili udział w działce nr 233 w miejscowości
Kąck.
Po dokonaniu zakupu przez Skarżących nieruchomości podejmowane zatem
były działania które miały na celu zwiększenie ich atrakcyjności i wartości. Na
wniosek Skarżącego (działka nr 666) bądź drugiego współwłaściciela nieruchomości
(pozostałe nieruchomości) wydane zostały decyzje administracyjne o warunkach
zabudowy, w wyniku których wszystkie stanowiące ich współwłasność działki rolne,
nieobjęte korzystnym planem zagospodarowania przestrzennego, zyskały status
nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową. Tym samym nieatrakcyjne działki rolne
znalazły się w kręgu zainteresowań potencjalnych nabywców jako działki budowlane,
zwiększając znacznie swoją wartość. Ponadto działania Skarżących doprowadziły do
podziału pierwotnie zakupionych nieruchomości nr 50/5, 50/6 jak i nr 666 na
mniejsze działki z dostępem do drogi (na drogi dojazdowe przeznaczona zostały
nowo utworzone działki o nr 50/88 i 666/1 jak i działka nr 50/7).
Z akt administracyjnych wynika także, że Skarżący podjęli także działania
zmierzające do obrotu nieruchomościami. Z dokonanych przez organ pierwszej
instancji przesłuchań nabywców wynika bowiem, że korzystali oni z pośrednictwa
A. m in. P. K. (nabywca działki nr
666/2 i udziału w działce nr 666/1) podczas przesłuchania oświadczył, że ofertę
zakupu działki znalazł na stronie internetowej M.. Ponadto o chęci sprzedaży
działek można się było dowiedzieć z banera oraz tablicy informacyjnej z napisem
"sprzedam" z podanym numerem telefonu ww. B..
Nabywcy spotykali P. D. w B., gdy zdecydowali się na zakup
działki przed podpisaniem aktu notarialnego lub podczas podpisywania aktu
notarialnego. M. D. działała przez pełnomocnika P. D.. Przy
zakupie działek z pośrednictwa agencji M. skorzystali także M. P.,
P. L., K. S. oraz H. Ś. a.
Ustalone przez organy ww. działania Skarżących - oceniane łącznie - wskazują, że
aktywność Skarżących w przedmiocie zbycia przedmiotowych nieruchomości jest
porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju
obrotem. Działania te w realiach rozpoznawanej sprawy niewątpliwie potwierdzają
intencje Skarżących do zakupu nieruchomości z zamiarem szybkiego wyzbycia się
posiadanych gruntów, a wcześniej podniesienia w tym celu tak ich atrakcyjności jak i
ich wartości.
Powyższe czynności wskazują, że realizacja sprzedaży tych działek nie mieści
się w zakresie zarządu majątkiem prywatnym, lecz z uwagi na jej zorganizowany
charakter spełnia warunki do uznania jej za realizowaną przez podatnika w ramach
działalności gospodarczej.
W konsekwencji nie znajdują uzasadnienia twierdzenia P. D., że
działania Skarżących miały charakter osobisty. Wskazać należy, że stanowisko w
zakresie zakupu i sprzedaży działek Skarżący zmieniał w tracie kontroli podatkowej
jak i po jej zakończeniu. O ile w oświadczeniu z 18 lutego 2011 r. Skarżący wyjaśnił,
że kupno działek było dokonywane w celu gromadzenia majątku wspólnego dla
przyszłych pokoleń o tyle w trakcie dowodu z przesłuchania (protokół z 23 lutego
2011 r.), co do poszczególnych działek wyjaśnił, że były one nabywane z zamiarem
założenia siedliska. Jednocześnie w trakcie przesłuchania wyjaśniał, że decyzje o
sprzedaży poszczególnych działek podejmowane były wspólnie z pozostałymi
współwłaścicielami a wynikały z ujawnienia planów przebiegania dróg (autostrad)
przez te działki. Natomiast w zastrzeżeniach do protokołu kontroli (pismo z 25 marca
2011 r.), wobec skutecznego zakwestionowania w protokole możliwości przebiegania
autostrad przez poszczególne działki wyjaśnił, że decyzje o sprzedaży były niejako
wymuszane wolą pozostałych współwłaścicieli. Natomiast w odwołaniach od decyzji
Naczelnika Urzędu Skarbowego, wydanych w następstwie przeprowadzonej kontroli
- pisma z 26 października 2011 r., jako przyczyny zbywania działek gruntu Skarżący
wskazał już, że "wnioski wyciągnięte z nabycia współwłasności skłoniły mnie do
zmiany tworzenia majątku osobistego na rzecz nabywania gruntów w całości, bez
udziału innych osób; stąd sprzedaż tych współwłasności i nabycie do majątku
osobistego gruntów samodzielnie; grunty we współwłasności stają się przyczyną
niezamierzonych sporów i stąd decyzja o ich sprzedaży". W tym miejscu zauważyć
należy, że wszystkie opisane nieruchomości, poza działką nr 666 położoną w K.,
Skarżący kupowali wspólnie z innymi osobami. Trudno dać zatem wiarę wyjaśnieniu
o porzuceniu nabywania działek wspólnie z innymi osobami na rzecz nabywania
działek samodzielnie. Trudno też przyjąć, że taka przesłanka mogła być podstawą
podjęcia decyzji o sprzedaży skoro tylko jedną działkę Skarżący nabyli w 2008 r.
samodzielnie (bez udziału innych osób) , po czym w grudniu 2009 r. ponownie
dokonali zakupu wspólnie z T. W.
Sąd nie zgadza się ponadto z argumentacją Skarżących zawartą w skardze, iż
szereg decyzji przez nich podejmowanych wynikało z woli drugiego współwłaściciela,
a Skarżący z racji współwłasności byli niejako przymuszeni do działań drugiej strony.
Wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika, że Skarżący w jakikolwiek sposób
sprzeciwiali się czynnościom podejmowanych przez drugiego współwłaściciela
(M. R.) zmierzających do zmiany przeznaczenia posiadanych
nieruchomości czy też dokonywania podziału posiadanych działek. Nie ulega przy
tym wątpliwości, że Skarżący w wyniku tych działań uzyskali wymierne korzyści
finansowe, bowiem działania te ( w tym decyzje o warunkach zabudowy) nadały
przedmiotowym nieruchomościom nową jakość faktyczną i ekonomiczną . Zauważyć
także należy, że z jednej strony Skarżący twierdzą, że zawsze to drugi
współwłaściciel występował o zmianę przeznaczenia posiadanych działek, a oni byli
przymuszeni do jego działań natomiast z drugiej strony w przypadku jedynej działki
która była w całości ich własnością tj. działki nr 666 Skarżący sami wystąpili o jej
podział jak i wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
W okolicznościach sprawy uzasadniony jest wniosek, że nabyte
nieruchomości rolne nie były mieniem wykorzystywanym dla potrzeb właścicieli, nie
stanowiły zatem majątku osobistego wykluczającego uznanie sprzedaży za
dokonaną w ramach działalności gospodarczej. Skarżący nabywali działki działając
jak handlowcy, bez zamiaru wykorzystywania ziemi rolnej dla swoich potrzeb.
Organ podatkowy trafnie zatem zakwalifikował przychód ze sprzedaży działek
osiągnięty przez małżonków jako przychód z pozarolniczej działalności
gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. stanowiącej źródło
przychodów.
Odnosząc się do zarzutu skargi, w świetle którego organ podatkowy naruszył
art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f. wskazać należy, że z umowy przedwstępnej sprzedaży
(akt notarialny z 19 marca 2008 r. Repertorium A numer 3128/08, karta 178-185)
wynika, iż celem zakupu działek nr 397, 398, 399 i 400 przez R. W.
oraz E. L. było wybudowanie na nich budynków mieszkalnych.
Świadczy o tym § 2 umowy przedwstępnej z którego wynika, że zobowiązują się oni
zakupić powyższe działki pod warunkiem uzyskania ostatecznych decyzji o
warunkach zabudowy mieszkaniowej przewidującej wybudowanie na tych działkach
nie mniej niż trzynastu budynków mieszkalnych. W przesłuchaniu z 4 stycznia 2013
r. E. L. oświadczyła, że zakupiła powyższą działkę w celu budowy
nieruchomości mieszkaniowych w ramach deve!operki oraz, że nie prowadzi i w
dacie zakupu nie prowadziła gospodarstwa rolnego.
W okolicznościach sprawy Skarżący posiadali wystarczającą wiedzę, co do
celu nabycia i zmiany przeznaczenia zbywanych gruntów na skutek zawartej
transakcji, a w konsekwencji do braku możliwości zastosowania zwolnienia z art. 21
ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f.. Końcowo Sąd wskazuje, że kwestia ta była przedmiotem
szerszej analizy Sądu w wyroku III SA/Wa 1817/13, który zapadł w sprawie ze skargi
Skarżących na decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku
dochodowym od osób fizycznych za 2008r.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z
2012 r. poz. 270 ze zm.)..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło