II SO/Bk 33/14
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-07-29
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Mieczysław Markowski, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz delegowanych sędziów Sądu Okręgowego od rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego, w sytuacji gdy skarżący utracił zaufanie do sądu z powodu braku pouczenia o możliwości dochodzenia praw bez opłat sądowych i wymuszania składania wniosków na urzędowym formularzu, a także z powodu przekonania o stronniczości sądu i braku poszanowania jego praw?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów został oddalony, ponieważ nie stwierdzono istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu sprawy. Zarzuty skarżącego opierały się na subiektywnym odczuciu braku zaufania i stronniczości, a nie na obiektywnych przesłankach wskazujących na brak bezstronności sędziów. Dodatkowo, wniosek dotyczący delegowanych sędziów Sądu Okręgowego został oddalony z powodu zakończenia ich delegacji.Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Olsztynie oraz delegowanych sędziów Sądu Okręgowego od rozpoznania sprawy dotyczącej zasiłku celowego. Jako powody podał brak pouczenia o możliwości dochodzenia praw bez opłat sądowych, wymuszanie składania wniosków na urzędowym formularzu, przekonanie o stronniczości sądu i odrzucaniu jego skarg, a także brak doręczenia wyroku z uzasadnieniem i niepoinformowanie o terminie rozprawy. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Mieczysław Markowski sędzia WSA Andrzej Melezini po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o wyłączenie sędziów: Janiny Kosowskiej, Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Ewy Osipuk, Andrzeja Błesińskiego, Zofii Skrzyneckiej, Wiesławy Pierechod, Tadeusza Piskozub, Ryszarda Maliszewskiego, Renaty Kanteckiej, Wojciecha Czajkowskiego orzekających w WSA w Olsztynie oraz Doroty Radaszkiewicz i Beaty Grzybek delegowanych sędziów Sądu Okręgowego od rozpoznania sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów: Janiny Kosowskiej, Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Ewy Osipuk, Andrzeja Błesińskiego, Zofii Skrzyneckiej, Wiesławy Pierechod, Tadeusza Piskozuba, Ryszarda Maliszewskiego, Renaty Kanteckiej, Wojciecha Czajkowskiego, oraz Doroty Radaszkiewicz i Beaty Grzybek
W pismach z dnia 3 lutego 2014 r. R. K. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Olsztynie oraz wszystkich delegowanych sędziów Sądu Okręgowego od orzekania w sprawie [...] ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że utracił zaufanie do WSA w Olsztynie albowiem nie został pouczony iż w przedmiotowej sprawie może dochodzić swoich praw bez opłat sądowych. Sąd bezpodstawnie wymuszał na nim składanie wniosków na urzędowym formularzu. W ocenie skarżącego niniejsza sprawa może być potraktowana stronniczo gdyż wszystkie skargi na ostateczne decyzje były odrzucane. Skarżący podniósł, że WSA w Olsztynie pozbawiał go prawa do Sądu i do dochodzenia swoich praw przed Sądem ponieważ m.in. nie doręczono mu wyroku z uzasadnieniem, nie został poinformowany o terminie rozprawy, o środkach zaskarżenia , odmówiono mu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do RPO oraz do Trybunału w Strasburgu.
Wszyscy wymienieni we wniosku sędziowie orzekający w WSA w Olsztynie złożyli oświadczenia, w którym wskazali na brak wystąpienia okoliczności mogących uzasadniać wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawaniu sprawy (art. 19 p.p.s.a.) oraz stwierdzono również brak podstaw wyłączenia wynikających z art. 18 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że powodem oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego delegowanych do orzekania WSA w Olsztynie była, ustalona przez Sąd okoliczność, zakończenia przez tych sędziów delegacji.
W ocenie Sądu wniosek o wyłączenie pozostałych sędziów również podlega oddaleniu, bowiem nie zachodzą okoliczności mogące wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu sprawy II SA/Ol 524/13 (art. 19 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
W jednolicie ukształtowanej linii orzecznictwa sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno znajdować oparcie w okolicznościach obiektywnych tzn. takich, które nie wynikają wyłącznie z subiektywnego poczucia strony o braku bezstronności tych osób w orzekaniu, ale z takich, które dla przeciętnego odbiorcy i uczestnika obrotu prawnego stanowiłyby powód podważania obiektywizmu orzecznika. Przykładowo wskazaną obiektywną okolicznością może być istnienie osobistych stosunków czy powiązań między sędzią a stroną lub jej przedstawicielem, które z uwagi na swój charakter co do zasady rzutują na nastawienie czy ukierunkowanie osobiste orzecznika do sprawy. Wskazuje się, że niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy (vide postanowienia NSA z 30 stycznia 2012 r., II FZ 843/11 oraz z 6 marca 2012 r., II OZ 86/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Zdaniem składu orzekającego w przedmiocie wniosku o wyłączenie, z akt sprawy, w tym z argumentacji skarżącego, nie wynika aby którykolwiek z wymienionych sędziów posiadał jakiekolwiek subiektywne nastawienie do strony czy wyniku zainicjowanego przez stronę postępowania, a tym samym by istniały uzasadnione podstawy do ustalenia okoliczności podważających ich bezstronność przy jej rozpoznawaniu. W szczególności nie wyklucza obiektywizmu w orzekaniu sędziów fakt ich wielokrotnego rozstrzygania spraw skarżącego. Wywodzenie przez skarżącego, że wskazane postępowania były prowadzone wadliwie i z brakiem poszanowania jego jako strony praw oraz bez wysłuchania jego argumentów – stanowi jedynie zwerbalizowanie subiektywnego odczucia strony i nie stanowi o wystąpieniu obiektywnej przesłanki uzasadniającej wyłączenie z uwagi na brak bezstronności (vide postanowienia NSA z 28 kwietnia 2011 r., I OZ 293/11 oraz z 7 października 2010 r., I OZ 759/10, CBOSA). Brak jest podstaw aby wywodzić, że wielokrotność orzekania przez sędziów danego sądu w sprawach strony automatycznie powoduje u tych osób negatywne ukierunkowanie wyników orzeczeń. Do istoty pracy sędziego należy możliwość poddania ich orzeczeń kontroli instancyjnej. Na marginesie wskazać też należy, że kontrola instancyjna jest właściwą drogą merytorycznej weryfikacji orzeczeń osób wnioskowanych do wyłączenia w sprawie niniejszej. Dlatego sformułowana przez sędziego ocena prawna w innej sprawie, nawet jeśli okazała się nieprawidłowa, nie jest okolicznością obiektywnie uprawdopodabniającą istnienie wątpliwości co do bezstronności tej osoby, bowiem nie świadczy o jakimkolwiek jej osobistym stosunku do strony, czy występowaniu sytuacji osobistego "uwikłania" w sprawę strony. Nadto zdaniem składu orzekającego złożonych w sprawie oświadczeń sędziów nie mogą podważyć argumenty zawarte we wniosku o wyłączenie. W sprawie brak jest również podstaw do wyłączenia sędziów w oparciu o art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a.
Reasumując stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie nie spełnia warunku uprawdopodobnienia okoliczności podważających bezstronność sędziów orzekających w WSA w Olsztynie - do orzekania w sprawie [...]. Również w sprawie nie stwierdzono wystąpienia podstawy wyłączenia z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. do rozpoznania tego wniosku przez wskazane osoby. Stąd też należało wniosek oddalić.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 19 i art. 18 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło