II SA/Sz 24/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja , w części opisanej w pkt I wyroku, nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dniu [...], orzekł o uznaniu J.K. za osobę bezrobotną z dniem [...] oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Od powyższej decyzji J.K. wniosła odwołanie. W odwołaniu wskazała, że od dnia [...] do dnia [...] była nieprzerwanie zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, najpierw w Przedsiębiorstwie A., a od dnia [...] w Przedsiębiorstwie B. Od dnia [...], zmniejszyła wymiar czasu pracy do 1/2 etatu. Przyczyną obniżenia wymiaru czasu pracy było zakończenie urlopu macierzyńskiego i trudna sytuacja finansowa, która zmusiła ją do podjęcia pracy. Obawiała się utraty pracy i skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 1868 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego, który złożył wniosek o obniżenie wymiaru etatu, podlega ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Pracodawca nie może bowiem wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. Wskazała, że po upływie ww. okresu, pracodawca wypowiedział jej umowę o pracę. Zmniejszenie wymiaru czasu pracy było więc dla niej koniecznością. Nie zgodziła się z decyzją odmawiającą jej prawa do zasiłku. W ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest bowiem mowa o okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, ale nie bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania. W celu potwierdzenia zasadności tej interpretacji prawa, przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1446/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 5/13, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt SA/Sz 182/13). Wojewoda decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), zwanej dalej "ustawa o promocji zatrudnienia", po rozpatrzeniu odwołania J.K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie akt sprawy ustalił, że w dniu [...], strona zgłosiła się do urzędu pracy w celu dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna. Z uwagi, że spełniała ustawowe warunki definicji osoby bezrobotnej, uzyskała status osoby bezrobotnej z ww. dniem. W dniu rejestracji strona dostarczyła świadectwa pracy potwierdzające następujące okresy zatrudnienia: [...]. W złożonym w urzędzie pracy oświadczeniu, J.K. wskazała, że w okresie [...], była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, w wymiarze 1/2 czasu pracy. Strona oświadczyła, że osiągane wówczas zarobki brutto były mniejsze niż minimalne wynagrodzenie miesięczne (vide: załącznik nr 12). Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił stronie przyznania prawa do zasiłku z powodu braku okresu warunkującego nabycie ww. świadczenia, na podstawie przepisu art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. W przedmiotowej sprawie strona dokonała rejestracji w urzędzie pracy w dniu [...], a więc okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, to przedział czasowy [...]. W powyższym okresie, tj. do [...], strona była zatrudniona. Zgodnie zaś z przepisem art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, aby uzyskać zasiłek należy nie tylko posiadać co najmniej 365 dni okresu zatrudnienia. Znaczenie ma także wysokość uzyskiwanego wówczas wynagrodzenia, które musi osiągać wysokość co najmniej minimalnego wynagrodzenie za pracę. Z treści świadectwa pracy z Przedsiębiorstwa A. wynika, że strona od dnia [...] do dnia [...], była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, a od dnia [...] do dnia [...] w połowie wymiaru czasu pracy. W okresie zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, otrzymywane przez nią wynagrodzenie było niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okres ten nie może więc być zaliczony do okresu warunkującego nabycie zasiłku, tj. 365 dni w okresie 18. miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania. Do okresu tego można zaliczyć 148 dni, tj. okres [...]. W sytuacji, gdy strona w przedziale czasowym [...], nie przepracowała łącznie co najmniej 365. dni, w których jej zarobki wynosiły kwotę minimalnego wynagrodzenia, nie może nabyć zasiłku. Nie ma przy tym znaczenia, czy obniżenie wymiaru czasu pracy, a w konsekwencji także wynagrodzenia, było spowodowane obawą utraty pracy (jak strona wskazuje w odwołaniu). Przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia, ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący. Podstawowym warunkiem, od którego spełnienia zależy nabycie zasiłku, jest zatrudnienie przez 365 dni w okresie 18. miesięcy przed zarejestrowaniem i uzyskiwanie w tym czasie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Odnosząc się do treści odwołania Wojewoda wskazał, że nie jest możliwe zaliczenie do okresu warunkującego nabycie zasiłku, okresów zatrudnienia przypadających przed dniem [...]. Wykładnia przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zastosowana przez sąd w przytoczonych przez stronę wyrokach, nie może być przyjęta w niniejszej sprawie. Orzeczenia te dotyczą bowiem innych stanów faktycznych oraz prawnych. Odnoszą się do sytuacji, w których osoby bezrobotne nie dokonały rejestracji w PUP, niezwłocznie po utracie pracy np. z powodu choroby, czy też dni wolnych od pracy. Przerwa pomiędzy zakończeniem zatrudnienia, a zarejestrowaniem skutkowała w tych przypadkach skróceniem okresu warunkującego nabycie zasiłku. Osoby te, gdyby zarejestrowały się jako bezrobotne niezwłocznie po utracie pracy, otrzymałyby zasiłek dla bezrobotnych. W przedmiotowej sprawie bezspornym zaś jest, że strona bezpośrednio po utracie zatrudnienia, nie posiadała okresu warunkującego nabycie zasiłku. Powyższa decyzja została zaskarżona przez J.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca powtórzyła zarzuty wskazane w odwołaniu, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych sygn. akt: III SA/Kr 1446/11, IV SA/Po 5/13, II SA/Sz 182/13 i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz.674), który stanowił podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji, "Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,". Organ odwoławczy, stwierdził w ustalonym stanie faktycznym, że J.K. prawidłowo została uznana z dniem [...] za osobę bezrobotną i prawidłowo odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż nie przepracowała ona w okresie 18. miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, 365 dni, za które osiągałaby wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Zarówno organ odwoławczy, jak i wcześniej organ I instancji, nie pochyliły się nad możliwością zastosowania wobec skarżącej, wynikającego z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia wyjątku od zasady "osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy". Zgodnie bowiem z art. 104a ustawy o promocji zatrudnienia: "Pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy za zatrudnionych pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego w okresie 36 miesięcy począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego". Zaistnienie stanu faktycznego opisanego w tym przepisie powoduje, iż do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia, jest zaliczany okres, w którym pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne, na podstawie art. 104a ww. ustawy, nie odprowadzali składek na Fundusz Pracy. Jak wynika z akt sprawy J.K. urodziła dziecko w dniu [...], z pewnością więc przebywała następnie na urlopie macierzyńskim. Z odwołania i skargi wynika, że od dnia [...] zmniejszyła wymiar zatrudnienia na 1/2 etatu i właśnie w tym okresie otrzymywała wynagrodzenie niższe niż minimalne wynagrodzenie, co powodowało niemożność odprowadzania składek na Fundusz Pracy. W świetle powyższego sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna w części odmowy przyznania prawa do zasiłku została wydana z naruszeniem art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu, uzupełnić materiał dowodowy, a następnie podjąć rozstrzygnięcie w zakresie przyznania J.K. zasiłku dla bezrobotnych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną w części odmowy przyznania prawa do zasiłku. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152 ww. ustawy.