II OSK 222/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-17

Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Siegień, sędzia NSA Paweł Miładowski, sędzia del. WSA Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, która wybudowała budynek na gruncie stanowiącym własność gminy, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w poprzednim stanie prawnym, posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele remontowe (wymiana instalacji gazowej), mimo braku ustanowionego prawa użytkowania wieczystego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spółdzielnia mieszkaniowa, która wybudowała budynek na gruncie stanowiącym własność gminy na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w poprzednim stanie prawnym, posiada szczególny rodzaj stosunku zobowiązaniowego uprawniającego do realizacji robót budowlanych, w tym remontów niezbędnych do utrzymania obiektu w stanie niepogorszonym. Zgoda właściciela gruntu wyrażona w decyzji o pozwoleniu na budowę obejmuje prawo do wykonywania niezbędnych remontów, a brak kwestionowania statusu spółdzielni jako użytkownika budynku przez kolejnych właścicieli potwierdza posiadanie zgody na podejmowanie czynności wynikających z obowiązków użytkownika obiektu budowlanego.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa P. zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na wymianie instalacji gazowej na terenie działek, których właścicielem jest Miasto W. Organy administracji budowlanej (Prezydent Miasta W., Wojewoda) wniosły sprzeciw wobec zgłoszenia, uznając, że spółdzielnia nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ jej tytuł prawny opiera się jedynie na roszczeniu o ustanowienie użytkowania wieczystego, a nie na jednym z tytułów wymienionych w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółdzielni.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA i poprzedzające go decyzje organów administracji, zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant: sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej P. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1336/14 w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej P. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej P. w W. kwotę 1400 (tysiąc czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1336/14 oddalił skargę [...] Spółdzielni Mieszkaniowa P. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru wykonania robót budowlanych. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonywania robót budowlanych (remont budynku polegający na wymianie instalacji gazu na terenie działek nr 94 i 95 w obrębie [...] przy ul. A. [...]), objętych zgłoszeniem z dnia [...] października 2013 r. [...] SM P. dotyczącym "Osiedla P. ". W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor w dniu [...] października 2013 r. złożył zgłoszenie o zamiarze wykonywania ww. robót budowlanych. Wraz ze zgłoszeniem przedłożono oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kopię pełnomocnictwa z potwierdzeniem wniesienia opłaty skarbowej oraz projekt budowlano-wykonawczy wymiany instalacji gazowej. Organ wskazał, że po dokonaniu sprawdzenia, na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, m. in. wskazania tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz dokumentu z którego wynika ten tytuł. Rozpatrując sprawę organ wskazał, że warunkiem koniecznym do zgłoszenia robót budowlanych jest złożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że oświadczenie jest środkiem dowodowym, który może podlegać badaniu przez organ, co do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, w szczególności w razie wątpliwości, co do prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ jest uprawniony do dokonania oceny, czy w świetle przepisów Prawa budowlanego, inwestor posiada tytuł prawny uprawniający go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz czy takie prawo wynika z dokumentu wskazanego przez inwestora. Organ powołał się na art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym do zgłoszenia robót budowlanych należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy, a więc oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W myśl definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Zatem umowa cywilnoprawna, na podstawie której właściciel (wieczysty użytkownik) upoważnił inny podmiot do wykonania konkretnych robót budowlanych na własnej nieruchomości, tworzy stosunek zobowiązaniowy w rozumieniu art. 353 § 1 K.c. i daje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie, tj. z informacji z rejestru gruntów, wynikało, że właścicielem działek nr 94 i 95 w obrębie [...] w W., jest miasto W. Dlatego mimo złożonych oświadczeń z dnia [...] października 2013 r., inwestor nie dysponuje przedmiotowymi nieruchomościami na cele budowlane. Z tych względów organ wniósł sprzeciw do przedmiotowego zgłoszenia. Odwołanie od ww. decyzji złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że organ miał całkowitą świadomość istnienia po stronie wnioskodawczym ekspektatywy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której położony jest ww. budynek. Spółdzielnia na przedmiotowej nieruchomości wybudowała budynek, który stanowi jej własność, a ponadto, pomiędzy stronami postępowania toczy się spór w sprawie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem skarżącego brak było przesłanek do zastosowania art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, zaś organ zaniechał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...]. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu wskazał, że prawo budowy przysługuje każdemu, kto ma tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po przyjęciu zgłoszenia, może stwierdzić konieczność uzupełnienia ewentualnych braków dokumentacji. Wydaje wówczas postanowienie nakładające na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów. Inwestor nie wskazał dokumentu będącego tytułem prawnym do nieruchomości, powołując się w piśmie złożonym dnia [...] listopada 2013 r. na roszczenie Spółdzielni o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów, wynikające z Porozumienia z dnia [...] października 1995 r. zawartego z Gminą W.-B. i na prawo własności budynku mieszkalnego. Mając na względzie definicję legalną pojęcia "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" zawartą w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego organ wskazał, że roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów nie jest tytułem wymienionym w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, natomiast z informacji z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działek nr 94 i 95 jest Miasto W. W ocenie organu odwoławczego Prezydent Miasta W. prawidłowo powołał zatem art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wnosząc sprzeciw do zgłoszenia Spółdzielni. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że jest oczywistym, iż z uwagi na prawotwórczy (konstytutywny) charakter wpisu w księdze wieczystej w grę nie może wchodzić użytkowanie wieczyste. Zgodnie z prezentowaną w orzecznictwie interpretacją art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być niewątpliwy, co oznacza, że w każdym przypadku zdarzenie rodzące stosunek zobowiązaniowy musi przewidywać uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowlanych. Zgoda właściciela nieruchomości upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być sformułowana w sposób wyraźny, jednoznaczny i nie może być dorozumiana. Dlatego roszczenie z art. 208 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie spełnia tego kryterium. Roszczenie to jest bowiem ekspektatywą prawa, a więc stanem oczekiwania prawnego, w którym jedynie przygotowuje się i zabezpiecza ostateczne nabycie użytkowania wieczystego. Roszczenie to nie daje żadnego tytułu do dysponowania nieruchomością, a jedynie stwarza podstawę do uregulowania stanu prawnego gruntów, którymi inwestor władał dotychczas bez tytułu prawnego. Jest to zatem stan poprzedzający ewentualne nabycie prawa (jeżeli zajdą przesłanki określone przepisem art. 208 ust. 2 powołanej ustawy), które będzie dopiero uprawniać inwestora do realizacji przedsięwzięć budowlanych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Wojewody [...] wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa P. w W. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę stwierdzając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż inwestor - skarżąca Spółdzielnia, nie wykazała się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie można podzielić argumentacji Spółdzielni, że organy wadliwie dokonały oceny tej przesłanki, z uwagi na charakter postępowania - który odnosi się do prac dotyczących wymiany instalacji gazowej w nieruchomości budynkowej, wybudowanej ze środków własnych Spółdzielni (zarządcy obiektu budowlanego) i użytkowanych przez nią. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W ocenie Sądu, żadnego z tych tytułów skarżąca Spółdzielnia nie wykazała. Jak wynika z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje szeroki zakres uprawnień, od prawa własności i użytkowania wieczystego, przez zarząd, ograniczone prawa rzeczowe (zwłaszcza użytkowanie i służebności gruntowe), do uprawnień wynikających z różnego rodzaju umów. Spółdzielnia złożyła oświadczenie w przedmiocie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazując, że działki znajdują się w jej władaniu. Ponadto wskazała, że na podstawie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów oraz, że w dniu [...] października 1995 r. zostało zawarte porozumienie pomiędzy Zarządem Gminy W.-B. a zarządem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej P. z siedzibą w W., na mocy którego Gmina W.-B. zobowiązała się do zawarcia umowy na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej P. z siedzibą w W. o ustanowienie użytkowania wieczystego terenów osiedli T. I, Ila, Ilb. Taki stan, wskazuje zdaniem Sądu na władanie i jest stanem faktycznym. Władanie, polega na posiadaniu bez uregulowania tytułu prawnego do gruntu. Poza tym Spółdzielnia nie przedstawiła – choć teoretycznie mogła – przedstawić uprawnienie wynikające z umowy (zgody), zawartej z właścicielem gruntu. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji na podstawie danych z ewidencji gruntów ustalił bezspornie, że właścicielem działki objętej inwestycją jest Miasto W. W ocenie Sądu, organy obu instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie i zasadnie oceniły, że skarżąca Spółdzielnia nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele planowanej inwestycji. Okoliczność tę potwierdza, także sama skarżąca Spółdzielnia. Nie powołuje się na prawo, a mówi o władaniu, faktycznym zarządzie oraz o roszczeniach związanych z prawem do gruntu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa P. z siedzibą w W. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, poprzez uznanie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej P. za podmiot nieposiadający tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem Skarżącej stanowisko Sądu pierwszej instancji jest błędne z uwagi na charakter postępowania - który odnosi się do prac dotyczących wymiany instalacji gazowej w nieruchomości budynkowej, wybudowanej ze środków własnych Spółdzielni i użytkowanych przez nią. Spółdzielnia jest podmiotem, zarządcą obiektu budowlanego, na którym spoczywa obowiązek wynikający z art. 5 ust. 2 oraz 61 Prawa budowlanego. Wskazać też należy, że niedopełnienie przez zarządcę obowiązków nałożonych w powyższych przepisach i przepisach wykonawczych wydanych na ich podstawie, naraża go na odpowiedzialność karną, opisaną w art. 91a Prawa budowlanego. Tym samym, przy stosowaniu prawa oraz przy wykładni przepisu art. 3 pkt 11, należy mieć na uwadze kontekst i szczególną sytuację wnioskodawcy, który za zgodą właściciela gruntu wybudował budynki mieszkalne, zarządza nimi i jest jednocześnie adresatem obowiązków wynikających z przepisów prawa, zobowiązujących do utrzymania bezpieczeństwa instalacji gazowej w budynku. Skarżąca podkreśla, że prace objęte zezwoleniem zmierzają do utrzymania bezpiecznego korzystania z instalacji gazowej, zaś brak ich wykonania może grozić zagrożeniem życia lub mienia mieszkańców budynku. Skoro wykładnia literalna art. 3 pkt 11 prowadzi do takiego odczytania przepisu, którego skutkiem jest niemożność zapewnienia bezpiecznego korzystania przez mieszkańców z urządzeń instalacji gazowych w budynku, powodując nawet odpowiedzialność karną zarządzającego nieruchomością w budynku za nieprawidłowe utrzymywanie budynku, to mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, należałoby dokonać celowościowej wykładni przepisu, pozwalającej na racjonalne i zgodne z duchem ustawy jego stosowanie (a przecież bezpieczeństwo w trakcie budowy, jak i w trakcie korzystania z istniejących obiektów jest jednym z nadrzędnych celów ustawy i przepisów wykonawczych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Za usprawiedliwiony należy uznać zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, poprzez uznanie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej P. za podmiot nieposiadający tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. wykonania wymiany wewnętrznej instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym. W szczególności zasadnie podkreślono w skardze kasacyjnej, że przy wykładni przepisu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, należy mieć na uwadze kontekst i szczególną sytuację wnioskodawcy, który za zgodą właściciela gruntu wybudował budynki mieszkalne, zarządza nimi, i jest jednocześnie adresatem obowiązków wynikających z przepisów prawa, zobowiązujących do utrzymania bezpieczeństwa instalacji gazowej w budynku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że oświadczenie przewidziane w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 75 § 2 K.p.a. Podlega ono zatem ocenie organów administracji na zasadach i w trybie wskazanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Oświadczenie to może zatem zostać skutecznie zakwestionowane w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 179/05, ONSA i wsa 2006/3/88; wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 577/06, Lex nr 339429). Możliwość zakwestionowania oświadczenia nie oznacza jednak, że w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym mogą być rozstrzygane kwestie cywilnoprawne, do rozstrzygania których są powołane sądy powszechne. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wykładnia powyższego przepisu musi uwzględniać znaczenie pojęć i regulacje instytucji prawnych zawarte w podstawowym akcie prawnym z tego zakresu, jakim jest Kodeks cywilny. W oświadczeniu z dnia [...] października 2013 r. Prezes Zarządu stwierdził, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa P. posiada prawo do dysponowania nieruchomością nr 94 i 95 na cele budowlane wynikające z roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto wskazał, że Spółdzielnia wybudowała na powyższej nieruchomości budynek wielorodzinny zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej z dnia [...] kwietnia 1975 r., nr [...] i z dnia [...] czerwca 1983 r., nr [...] oraz decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1981 r., nr [...], a także porozumieniem z dnia [...] października 1995 r. na mocy którego Gmina W.-B. zobowiązała się do zawarcia umowy o ustanowieniu na rzecz Spółdzielni prawa użytkowania wieczystego. Ocena prawna organów orzekających w sprawie oraz Sądu pierwszej instancji jest prawidłowa w odniesieniu do charakteru roszczenia z art. 208 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zasadnie przyjęto, że roszczenie to nie daje żadnego tytułu do dysponowania nieruchomością, a jedynie stwarza podstawę do uregulowania stanu prawnego gruntów, którymi włada inwestor. Nie wzięto jednak po uwagę w rozpoznawanej sprawie możliwości dekodowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ze stosunku zobowiązaniowego, uprawniającego do prowadzenia przedmiotowych robót budowlanych. Prawo do dysponowania, o którym mowa w art. 3 pkt 11, może wynikać zarówno ze stosunków zobowiązaniowych nazwanych jak i nienazwanych, ustanawianych zarówno w formie pisemnej, jak również w formie ustnej. Spółdzielnia Mieszkaniowa P. wybudowała budynek na podstawie ostatecznej decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.). W przypadku gdy powyższe decyzje były realizowane na nieruchomości stanowiącej własność państwową, a wydawał je podmiot, który jednocześnie reprezentował Skarb Państwa, to oznaczało w ówczesnym stanie prawnym uznanie prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora ze strony właściciela, w rozumieniu art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. (podobnie NSA w wyroku z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1396/14 oraz z dnia 19 marca 1997 r., sygn. akt IV SA 1308/95). Prawo to można określić jako szczególny rodzaj stosunku zobowiązaniowego uprawniającego do realizacji robót budowlanych, polegających w rozpoznawanej sprawie na realizacji osiedla mieszkaniowego domów wielorodzinnych. Skoro zgoda ta uprawniała do realizacji przez inwestora osiedla mieszkaniowego, to nie ulega wątpliwości, że obejmowała także prawo do wykonywania niezbędnych remontów wykonanych obiektów budowlanych, służących do ich utrzymania w stanie nie pogorszonym. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych przez Spółdzielnię był remont wewnętrznej instalacji gazowej w budynku wielorodzinnym wchodzącego w skład ww. osiedla mieszkaniowego. Wykonywanie prac remontowych jest konieczne dla zachowania obiektu w stanie nie pogorszonym, nie przekracza więc granic udzielonej zgody na dysponowanie przedmiotową nieruchomością. Należy zatem brać pod uwagę zakres i cel robót określonych w zgłoszeniu, w tym okoliczność, czy nowe prace uszczuplają uprawnienia właściciela nieruchomości, w stosunku do uszczuplenia, na które właściciel nieruchomości wyraził zgodę w czasie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy przy tym mieć na uwadze, że kolejni właściciele nieruchomości nie kwestionowali prawa Spółdzielni do użytkowania budynku w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów ustaw - Prawo budowlane z 1974 r. oraz 1994 r. Konsekwencją niepodejmowania środków prawnych zmierzających do zakwestionowania statusu Spółdzielni jako użytkującego budynek jest zaś potwierdzenie posiadania przez nią zgody na podejmowanie czynności, które wynikają z obowiązków użytkownika obiektu budowlanego. Pośrednio potwierdza to także porozumienie z dnia października 1995 r. na mocy którego Gmina W.-B. zobowiązała się do zawarcia umowy o ustanowieniu na rzecz Spółdzielni prawa użytkowania wieczystego. Ocena natomiast czy inwestor przekroczył zakres swoich uprawnień wynikających ze stosunku zobowiązaniowego, czy też nie, jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 K.p.c., dlatego nie może być rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym. Należy mieć przy tym na uwadze, że ustalenie braku przez Spółdzielnię prawa do dysponowania przedmiotowym obiektem budowlanym na cele remontowe musiałoby w konsekwencji prowadzić do powiadomienia przez organy administracji architektoniczno-budowlanej powiatowego inspektora nadzoru budowlanego o konieczności przeprowadzenia kontroli stanu technicznego tego obiektu i w razie ustalenia nieprawidłowości, nakazania ich usunięcia właścicielowi nieruchomości, tj. Miastu W. Jak bowiem wskazano w skardze kasacyjnej prace objęte zgłoszeniem zmierzają do utrzymania bezpiecznego korzystania z instalacji gazowej, zaś brak ich wykonania może grozić zagrożeniem życia lub mienia mieszkańców budynku. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200, 203 pkt 1 i 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło