V SA/Wa 530/14

WyrokWSA w Warszawie2014-08-05

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec – Kudiura, Barbara Mleczko – Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zastosowania uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, uznając ją za niezgodną z ustawą o systemie oświaty, przy ustalaniu wysokości dotacji podlegającej zwrotowi?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek działać na podstawie obowiązującego prawa, w tym ustaw, które mają pierwszeństwo przed aktami prawa miejscowego, takimi jak uchwały rady gminy. W przypadku stwierdzenia niezgodności uchwały z ustawą, organ nie może stosować wadliwej uchwały, nawet jeśli została ona wydana przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Dotacje dla niepublicznych przedszkoli powinny być obliczane na podstawie wydatków ustalonych w budżecie gminy, a nie faktycznie poniesionych, ani nie mogą obejmować wydatków na odsetki od kredytów inwestycyjnych czy szkoleń niezwiązanych bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta ustalającą wysokość dotacji podlegającej zwrotowi jako pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty i k.p.a., wskazując m.in. na błędne obliczenie dotacji w oparciu o faktycznie poniesione wydatki zamiast wydatków ustalonych w budżecie oraz na włączenie do podstawy obliczenia wydatków oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych. Kwestionowano również zaliczenie odsetek od kredytu inwestycyjnego i kosztów szkolenia kadry jako wydatków kwalifikujących się do zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję SKO w części dotyczącej ustalenia do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, w pozostałej części skargę oddalił, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że uchylona część decyzji nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi R. i R. K. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w jej pkt 1, odnoszącym się do ustalenia do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz R. i R. K. [...] kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja, w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R. K. i R. K. prowadzących w formie spółki cywilnej P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. ustalającą wysokość dotacji przypadającej do zwrotu jako pobranej w nadmiernej wysokości oraz wysokość dotacji przypadającej do zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco; Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta M. ustalił: 1) wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta M. solidarnie przez R. K. oraz R. K. prowadzących w formie spółki cywilnej P. na kwotę [...] zł jako pobranej w nadmiernej wysokości, w ciągu 15 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, pod rygorem naliczania po upływie tego terminu, odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. 2) wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta M. solidarnie przez R. K. oraz R. K. prowadzących w formie spółki cywilnej P. na kwotę [...] zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał treść przepisów stanowiących podstawę podjętych czynności oraz mających zastosowanie w sprawie. Przedstawił sposób wyliczenia łącznej kwoty dotacji otrzymanej w roku 2012 N. prowadzonemu przez R. K. i R. K. na kwotę [...] zł. Wyjaśnił, iż Strona w analizowanym okresie otrzymała dotację w łącznej kwocie [...] zł i obliczył, że kwota [...] zł jest dotacją pobraną w nadmiernej wysokości natomiast kwota [...] zł jest dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem bowiem dotyczy odsetek od kredytu inwestycyjnego i wydatków na szkolenie kadry pedagogicznej pt: "Kontrola zarządcza". Tym samym, jak przyjęto, wydatki te nie mogły być finansowane ze środków dotacji. Nie zgadzając się z powyższą decyzją R. K.i R. K. złożyli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie prawa materialnego: art. 90 ust. 2b ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz art. 124 ust. 3 z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych oraz naruszenie przepisów postępowania art. 7 i 8 ustawy z dnia k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych. W motywach odwołujący podnieśli, iż obszerne uzasadnienie decyzji w istocie nie zawiera faktycznych i prawnych podstaw wydania decyzji ustalającej kwotę dotacji przypadającej do zwrotu. Analiza uzasadnienia prowadzi do przekonania, iż podstawą naliczenia dotacji przez Miasto M. są inne kwoty, niż zapisane w ustawie budżetowej Miasta na dany rok budżetowy, w tym wypadku 2012. Odwołujący stwierdzili, iż organ I instancji powołuje się na [...], jako naruszająca przepisy ustawy o systemie oświaty. W ocenie skarżących, przedmiotowa uchwała nie może stanowić podstawy prawnej do wydawania decyzji administracyjnych, zaś zawarte w uchwale postanowienia dotyczące aktualizacji kwoty dotacji są sprzeczne z przepisami ustawy o systemie oświaty. Przepisy ustawy odnoszą się do kwot wydatków bieżących wprowadzonych do uchwały budżetowej ("ustalonych w budżecie danej gminy"), natomiast Miasto M. nalicza dotacje od zupełnie innych kwot, nie wynikających z budżetu Miasta na rok 2012. Rada Miasta M.nie dokonała w tym zakresie zmiany budżetu Miasta na rok 2012, wobec czego jako podstawa naliczania dotacji mogą być przyjęte kwoty, zapisane w odpowiednich pozycjach (rozdziałach) budżetu. Reasumując skarżąca stwierdziła, iż zmniejszenie wysokości dotacji na rok 2012, dokonane przez Urząd Miasta nie ma podstaw prawnych, tym samym nie ma podstaw do żądania zwrotu części dotacji jako pobranej w nadmiernej wysokości. W zakresie obowiązku zwrotu części dotacji, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem odwołujący zarzucili naruszenie art. 90 ust 3 d ustawy z 7 września 1991r o systemie oświaty w związku z art. 252 ust 1 pkt 1 i art. 124 ust 3 ustawy z 27 sierpnia o finansach publicznych wskazując, że odsetki od kredytu inwestycyjnego ( zakup nieruchomości z przeznaczeniem na p. ), nie będąc wydatkami inwestycyjnymi stanowią kategorię wydatków bieżących, mieszczących się w ogólnych celach, na które zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem przeznaczona jest dotacja. Ponadto nie zgodzono się z zakwestionowaniem przez organ samorządu terytorialnego, jako wydatkowanego niezgodnie z przeznaczeniem kosztu szkolenia kadry placówki w wysokości [...] zł. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację Burmistrza Miasta M., wskazując na jej prawidłowość. Podniósł, iż z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...]stycznia 2012r. Burmistrz Miasta M. poinformował R. i R. K. prowadzących P. o wysokości miesięcznej stawki dotacji na jednego ucznia – [...] zł. Z materiału dowodowego wynika też, że skarżący zostali poinformowani (pismem dnia [...] stycznia 2013r.) o zmianie "ostatecznej" kwoty wydatków bieżących poniesionych w roku budżetowym i o zmniejszeniu w związku z tym miesięcznej kwoty dotacji na jednego ucznia o [...] zł, tj. do kwoty [...] zł. SKO wyjaśniło także, iż działanie na podstawie przepisów prawa oznacza działanie na podstawie przepisów obowiązujących w dniu podejmowania określonych czynności przewidzianych prawem. W niniejszej sprawie uchwała [...]r. Przed tym dniem Burmistrz Miasta M., wykonując postanowienia tej uchwały, poinformował strony (pismem z dnia [...] stycznia 2013r.) o zmniejszeniu miesięcznej kwoty dotacji w przeliczeniu na jednego ucznia za 2012 r. Zdaniem organu fakt, iż w dacie wydania decyzji uchwała z dnia [...] marca 2011r. nie obowiązywała nie ma znaczenia, gdyż podstawę ustalenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu, w wysokości obliczonej na podstawie obowiązującej uchwały, stanowiły przepisy ustawy o finansach publicznych. Podzielono również pogląd organu I instancji w zakresie uznania, iż odsetki od kredytu inwestycyjnego i wydatki na szkolenie kadry placówki w zakresie zarządzania nie mieszczą się w kategoriach wydatków finansowanych dotacją zgodnie z art. 90 ust 3 d ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta M. Zarzucili: - naruszenie przepisów art. 32 Konstytucji RP, w zakresie równości wobec prawa i równoprawnego traktowania wszystkich obywateli przez władze publiczne, - naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 90 ust. 2b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), - naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych. W motywach skarżący ponownie wskazali na okoliczności uprzednio już podnoszone w pismach kierowanych do organu na etapie postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślili, iż uchylona przez Radę Miasta uchwała, jako niezgodna z prawem, nie może stanowić prawnej podstawy do wydawania na jej podstawie decyzji administracyjnych. Zawarte w uchwale postanowienia dotyczące aktualizacji kwoty dotacji są sprzeczne z przepisami ustawy o systemie oświaty. Zaskarżone decyzje Burmistrza, a także Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w istocie oparte są na dwukrotnym naruszeniu prawa, mianowicie przepisów art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty. Pierwszy raz, poprzez uznanie, iż podstawą obliczenia dotacji są wydatki poniesione rzeczywiście w publicznych przedszkolach (według sprawozdania wykonania budżetu), a nie wydatki ustalone w budżecie. Po drugie, wyliczenie kwoty dotacji oparto na wydatkach ponoszonych nie tylko w przedszkolach publicznych, ale także w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, prowadzonych przez Miasto M. Jest to niezgodne z powołanym wyżej przepisem ustawy. Skarżący zostali poinformowani, że "nowa stawka dotacji może ulec zmianie, w związku z ustaleniem do 10 stycznia roku 2013 wydatków bieżących poniesionych przez poszczególne jednostki budżetowe". W uzasadnieniu decyzji zawarte jest zestawienie wydatków poniesionych w przedszkolach oraz oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, prowadzonych przez Miasto M. Powyższe oznacza, że Urząd Miasta nalicza dotacje w sposób sprzeczny z prawem. Przepisy ustawy odnoszą się do kwot wydatków bieżących, wprowadzonych do uchwały budżetowej ("ustalonych w budżecie danej gminy"), natomiast Miasto M. nalicza dotacje od zupełnie innych kwot, nie wynikających z budżetu Miasta na rok 2012. Skarżący podnieśli również, że zgodnie z cyt. powyżej art. 90 ust. 2b, podstawą dotacji są wydatki bieżące ponoszone w przedszkolach publicznych. Należy zatem podkreślić, iż oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, a także inne formy wychowania przedszkolnego (jak punkty przedszkolne), nie są przedszkolami publicznymi w rozumieniu tej ustawy. Przepis art. 14 ustawy o systemie oświaty, który wymienia wszystkie ustawowe formy organizacyjne, w których realizowane jest wychowanie przedszkolne, a który to przepis wymienia przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych oraz inne formy wychowania przedszkolnego (jak punkty przedszkolne). Tym samym, ustawa o systemie oświaty przewiduje 3 odrębne formy organizacyjne: przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych oraz inne formy wychowania przedszkolnego. Są to odrębne, ustawowo określone formy wchodzące w skład systemu oświaty (zgodnie z art. 2). Dla rad gmin przewidziany jest przepis art. 14a, wymieniający te same 3 odrębne formy organizacyjne. Co do obowiązku zwrotu części dotacji jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem skarżący podtrzymali uprzednio wyrażone w odwołaniu stanowisko ponownie wskazując, że skoro finansowe koszty, ,jakimi są odsetki, wskazane w § 458 Załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z 2 marca 2010r. i zakwalifikowane do wydatków bieżących, stanowią wydatki niepublicznego przedszkola w zakresie kształcenia wychowania i opieki, przez co spełniają przesłanki określone w art. 90 ust 3 d ustawy o systemie oświaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 252 ust.1 ustawy o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu państwa: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3). Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust.4). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust.5). Na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia7 września 1991r. o systemie oświaty niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Przepis ust. 2b art.90 stanowi, iż dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75 % ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Przepis art. 90 ust.2b ustawy o systemie oświaty odnosi wysokość dotacji dla przedszkoli niepublicznych do "ustalonych", a więc planowanych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia. Rację należy przyznać skarżącym, iż organ naruszył postanowienia art. 90 ust.2b ustawy o systemie oświaty, wskazując jako podstawę obliczenia dotacji wydatki rzeczywiście poniesione w publicznych przedszkolach (według sprawozdania wykonania budżetu), a nie wydatki ustalone w budżecie. Co więcej, jak słusznie podnieśli skarżący w skardze, nieprawidłowo także wyliczono kwotę dotacji, ponieważ oparto ją na wydatkach ponoszonych nie tylko w przedszkolach publicznych, ale także w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, prowadzonych przez Miasto M. Tymczasem w ustawie jest mowa wyłącznie o wydatkach bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych. W przepisie art. 90 ust.4 ustawy o systemie oświaty ustawodawca przekazał organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego kompetencję do ustalenia trybu udzielania i rozliczania m.in. dotacji, o których mowa w art.90 ust.2b. Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że organy jednostek samorządu terytorialnego upoważnione zostały jedynie do uszczegóławiania zasad przyznawania dotacji, poprzez określanie w sposób techniczny przekazywania i rozliczania dotacji. Natomiast uchwała nie może modyfikować ustawowych zasad udzielania tych dotacji. Cytowany przepis nie nadaje uprawnienia organom stanowiącym rady gminy do wskazania w uchwale dodatkowych kryteriów czy też zmiany zasad obliczania wysokości dotacji. Organ stanowiący rady gminy ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji w formie uchwały, której przepisy powinny być zgodne z regulacją ustawową, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Tryb udzielania i rozliczania dotacji w rozpatrywanej sprawie został określony w uchwale [...]. jako naruszająca przepisy ustawy o systemie oświaty. Moc obowiązująca uchylonej ustawy wygasła z dniem [...] kwietnia 2013r. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż organy administracji publicznej stosując przepisy prawa nie są upoważnione do oceny poprawności ich stanowienia i nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących na ich terenie przepisów uchwały, nawet w sytuacji, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organy mają obowiązek działać na podstawie przepisów obowiązującego prawa (art.6 k.p.a.). Dotyczy to wszystkich źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Nie ulega wątpliwości, iż ustawa o systemie oświaty jako źródło obowiązującego powszechnie prawa obowiązywała w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Jest to akt nadrzędny do aktu prawa miejscowego, jakim jest uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Za całkowicie chybione należy zatem uznać stanowisko organu o działaniu zgodnym z prawem, a w związku z tym nie odniesienie się w żaden sposób do zarzutów skarżących, co do naruszenia przepisów ustawy o systemie oświaty. Samo poinformowanie skarżących o zmniejszeniu kwoty dotacji i wysokości dotacji przypadającej do zwrotu jeszcze przed dniem [...] kwietnia 2013r. nie sanuje wadliwego postępowania organu. Słusznie skarżący podnieśli zarzut o podejmowaniu przez organ działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych. Konkludując Sąd uznał, że w sprawie nie można stwierdzić naruszenia przepisów, które stanowiłyby konieczność zastosowania art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych i ustalenia kwoty nadmiernie pobranych dotacji. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w jej pkt 1 odnoszącym się do ustalenia do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Natomiast jako niezasadne, w ocenie Sądu okazały się zarzuty skargi w zakresie decyzji o ustaleniu do zwrotu dotacji jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem z tytułu odsetek od kredytu hipotecznego oraz z tytułu wydatku na szkolenie. Art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty stanowi, że dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Z kolei art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty wskazuje, że tryb udzielania i rozliczania dotacji ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1. Zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Przez wykorzystanie dotacji rozumieć należy w szczególności zapłatę za zadania, na które dotacja została udzielona albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Dokonując interpretacji pojęcia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wskazać należy, że pojęcie to rozumiane winno być wąsko. Polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona. Analizując przeznaczenie wykorzystanej przez skarżących dotacji należy zauważyć, że z uwagi na to, iż ustawa o systemie oświaty nie zawiera odrębnej definicji określenia wydatków bieżących, którym się posługuje, dlatego należało przyjąć, że zakres tego pojęcia określają przepisy ogólne, tj. przepisy ustawy o finansach publicznych. Mając na uwadze treść art. 124 ustawy o finansach publicznych wskazać trzeba, że wydatki bieżące przedszkola obejmują wynagrodzenia i uposażenia osób zatrudnionych w danej jednostce, składki naliczane od tych wynagrodzeń i uposażeń, zakupy towarów i usług, koszty utrzymania oraz inne wydatki związane z funkcjonowaniem tych jednostek oraz realizacją ich statutowych zadań. Z uwagi jednakże na treść art. 90 ust 3d ustawy o systemie oświaty nie wszystkie wydatki bieżące w rozumieniu art. 124 ustawy o finansach publicznych mogą być sfinansowane z dotacji przyznanej przedszkolu. Ustawa wyraźnie ogranicza możliwość udzielenia dotacji na dofinansowanie przedszkola w zakresie kształcenia, profilaktyki i opieki w tym profilaktyki społecznej. Środki otrzymywane w ramach dotacji mogą być przeznaczane wyłącznie na dofinansowanie zadań przedszkola wymienionych w ustawie o systemie oświaty. Sąd podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarty w wyroku z 23 listopada 2010r. sygn. akt I SA/Kr 1434/10 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty nie tylko przewidział zakaz wykorzystywania dotacji na wydatki inne niż bieżące, ale dodatkowo zezwolił na finansowanie z dotacji wyłącznie takich wydatków bieżących, które związane są z realizacją zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej Pogląd ten podzielony przez został również przez WSA w Warszawie który w wyroku z dnia 27 lutego 2913r. sygn. akt V SA/Wa 2682/12 wskazał, że celem dotacji, nie jest dofinansowywanie realizacji zadań organu prowadzącego przedszkole (właściciela), lecz dofinansowywanie zadań przedszkola w zakresie wskazanym w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty wskazując, że zgodnie z art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty ostatecznym "beneficjentem" dotacji ma być uczeń (przedszkolak), wobec którego przedszkole realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki. Ograniczenie wydatkowania dotacji nakłada się na beneficjentów w zdaniu drugim art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Wyjaśnić należy, że istnieje istotna różnica pomiędzy pojęciami wydatków bieżących i kosztów bieżącej działalności jednostki gospodarczej. W tym zakresie Sąd zgadza się z organami obu instancji, podzielając również pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt V Sa/Wa 2682/12, że koszty odsetek od kredytów inwestycyjnych nie podlegają finansowaniu ze środków dotacji oświatowej. Są one kosztem wynikłym z zaciągnięcia przez skarżących kredytu służącemu nabyciu nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że wydatek inwestycyjny na zakup nieruchomości nie może być finansowany z dotacji. Kwoty wydatkowane zaś na opłacenie kosztów obsługi kredytu inwestycyjnego niezależnie od tego czy w dokumentacji księgowej zakwalifikowane zostaną jako koszt bieżący działalności nie mogą być w świetle przepisu art. 90 ust 3d ustawy o systemie sfinansowane jako wydatek bieżący szkoły czy placówki. Niezasadnym jest w ocenie Sądu stanowisko skarżących, że w takiej sytuacji gdy wydatki na korzystanie z lokalu wynajętego mogą być finansowanie z dotacji natomiast wydatki stanowiące ekwiwalent czynszu ( odsetki od kredytu na zakup tegoż lokalu ) już takim wydatkiem, pokrywanym z dotacji, być nie mogą, narusza zasady określone w art. 32 Konstytucji RP. Podkreślić ponownie należy, że jak już wyżej wskazano zakup inwestycyjny nie podlega dotowaniu dotacją oświatową, a to na jaką formę nabycia nieruchomości celem prowadzenia placówki strona się zdecyduje zależy wyłącznie od niej - czy będzie to wynajęcie lokalu czy też jego nabycie na własność, za gotówkę czy na kredyt, czy też w inny sposób. Uznanie natomiast, że odsetki od kredytu inwestycyjnego mogą być dotowane dotacją oświatową stawiałoby wbrew temu co zarzuca skarga w korzystniejszej sytuacji właśnie skarżących aniżeli osoby nabywające na własność nieruchomości bez dodatkowych kosztów. Z uwagi na powyższe prawidłowa była konstatacja organów, że sumę wydatków dotyczących odsetek od kredytów inwestycyjnych ponoszonych w związku z nabyciem nieruchomości na prowadzenie działalności oświatowej, wykazanych w rozliczeniu za [...]., uznać należy za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Sądu słusznym jest również wniosek organów, że wydatki na szkolenie kadry pedagogicznej pt: [...] nie mogły być sfinansowane ze środków dotacji. Nie związane są one bowiem bezpośrednio z realizacją zadań placówki w zakresie działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej czego dla sfinansowania dotacją wymaga ustawa o systemie oświaty. Z akt sprawy wynika, że sfinansowane dotacją szkolenie dotyczyło zasad prowadzenia placówki w zakresie kontroli placówki oświatowej prowadzonych przez upoważnione organy. Słusznie wiec uznano, że tego rodzaju szkolenie kierowane jest do osób prowadzących przedszkole, gdyż to do nich należy zapewnienie prawidłowych warunków organizacyjnych, sanitarnych higienicznych i wychowawczych w placówce. Zatem wydatki poniesione na powyższe szkolenie nie mogły zostać jak zasadnie uznano za koszty dokształcania i doskonalenia kadry pedagogicznej, czy też jej działalności wychowawczej i opiekuńczej Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi w zakresie ustalenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania, na które składa się częściowy zwrot wpisu i kosztów zastępstwa adwokackiego, wobec częściowego uwzględnienia skargi (co do kwoty 5.000 zł stanowiącej 8 % wartości przedmiotu zaskarżenia ) wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a., a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, w uchylonej części na podstawie art. 152 ww. ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło