V SA/Wa 259/14

WyrokWSA w Warszawie2014-08-12

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Blankiewicz-Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej, gdy wniosek został złożony po terminie, a postępowanie to zostało zainicjowane przed wejściem w życie art. 61a K.p.a. i czy rozstrzygnięcie powinno być w formie decyzji, a nie postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że organ powinien był wydać decyzję, a nie postanowienie, zwłaszcza że postępowanie zostało zainicjowane przed wejściem w życie art. 61a K.p.a. Ponadto, organy były związane wcześniejszymi wyrokami sądów administracyjnych, które nakazywały najpierw rozstrzygnięcie kwestii przywrócenia terminu, a następnie merytoryczne rozpoznanie wniosku o przyznanie płatności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. w L. na postanowienie Prezesa ARiMR odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek o płatność został złożony po terminie, a przywrócenie terminu nie było możliwe. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a. oraz błędną wykładnię terminu jako materialnoprawnego, wskazując na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi O. w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz O. w L. 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem postępowania jest skarga O. w L. (dalej: Skarżąca, Wnioskodawca) z dnia [...] grudnia 2013r. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. , utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od 6 października 2008 r. do 5 października 2009 r. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z siedzibą w O. przyznał O. pomoc finansową na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od dnia 6 października 2008 r. do dnia 5 października 2013 r. W dniu [...] listopada 2009 r. O. złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR z siedzibą w O. prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" oraz wniosek o wypłatę środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych waz z wymaganymi załącznikami. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. odmówił przywrócenia terminu O. do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013. O. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r. wydane przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Prezes ARiMR postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, na które została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA wyrokiem sygn. akt V SA/Wa 1204/10 z dnia 15 października 2010 r. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Prezes ARiMR wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt II GSK 184/11 z dnia 18 kwietnia 2012 r. W dniu [...] lutego 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od dnia 6 października 2008 r. do dnia 5 października 2009 r. O. wniosła zażalenie na to postanowienie. Prezes ARiMR w dniu [...] maja 2013 r. wydał postanowienie nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. O. złożyła skargę do WSA w Warszawie na przedmiotowe postanowienie. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r. (sygn. akt 1716/13) WSA w Warszawie oddalił skarg Skarżącej Spółdzielni. Przed wydaniem wyroku WSA w Warszawie odnośnie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, bo postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 6 października 2008 r. do dnia 5 października 2009 r. tj. za pierwszy rok działalności Grupy, za podstawę rozstrzygnięcia przyjmując art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienie to zostało wydane w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 2401/10), od którego skarga kasacyjna została oddalona mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.11.2012 r. (sygn. akt II GSK 1728/11), nawiązywało zaś do cyt. postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 za okres od 6 października 2008 roku do 5 października 2009 roku, złożonego przez O. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w O. W uzasadnieniu organ wskazał, że O. została wpisana do rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r., od którego to dnia liczony jest 12 miesięczny okres. Zgodnie z wykładnią § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r., wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2010 r. (sygn. akt V SA/Wa 1204/10), podtrzymaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18.04.2012 r. (sygn. akt II GSK 184/11) organ wskazał, że Spółdzielnia powinna złożyć wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w terminie 30 dni od dnia upływu okresu kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru, tj. do dnia [...] listopada 2009 r. Wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 został złożony w siedzibie Oddziału Regionalnego ARiMR w O. dnia [...] listopada 2009 r., tj. po upływie terminu wskazanego w § 6 ust.2 rozporządzenia. Wraz z wnioskiem Spółdzielnia złożyła wymagane załączniki oraz prośbę o przywrócenie terminu. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w związku z orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanął przed koniecznością dokonania merytorycznej oceny, czy istotnie zaistniały powody do przywrócenia terminu w związku z jego uchybieniem. Po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu, organ stwierdził, iż O. dostatecznie nie uprawdopodobniła braku winy, w związku z czym odmówił przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, które zostało utrzymane w całości postanowieniem Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Organ powtórzył za Prezesem ARiMR wywody postanowienia, w którym Prezes wskazał, iż O. nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o płatność. W myśl obowiązujących przepisów, Spółdzielnia powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od Niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, natomiast w ocenie organu odwoławczego argumenty podniesione przez Stronę skarżącą w zażaleniu nie miały znaczenia w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał również, iż sprawa przyznania płatności za pierwszy rok działalności Grupy zainicjowana wnioskiem o płatność z dnia [...] listopada 2009 r. została zakończona ostateczną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., która została uchylona na mocy wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 2401/10), od którego skarga kasacyjna złożona przez Prezesa ARiMR została oddalona wyrokiem NSA z dnia 22.11.2012 r. (sygn. akt II GSK 1728/11). Organ stwierdził, że w świetle ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia przywrócenia terminu na złożenie wniosku o płatność, z uwagi na złożenie takiego wniosku przez O. po upływie terminu, należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej za pierwszy rok działalności. Dyrektor [...] OR ARiMR wskazał jako podstawę swojego rozstrzygnięcia art. 61a § 1 k.p.a. stanowiący, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do kategorii innych uzasadnionych przyczyn wskazujących na konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania należy zaliczyć upływ terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W odniesieniu do regulacji z art. 61 a § 1 k.p.a. wskazano, że jej celem jest odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Z powyższym celem wiąże się stosowanie zasady ekonomiki procesowej: w przypadkach, gdy na etapie postępowania wstępnego, tj. przed merytorycznym rozpatrzeniem wniosku, istnieją przesłanki przemawiające za tym, że żądanie nie może zostać przez organ uwzględnione, to organ ten nie powinien w ogóle prowadzić postępowania właściwego. W związku z powyższym organ ostatecznie stwierdził, iż O. złożyła wniosek o płatność po terminie określonym w z § 6 ust. 2 rozporządzenia, to nie mogło dojść ukształtowania praw lub obowiązków wynikających z terminowego złożenia wniosku. W dniu [...] września 2013 r. Strona skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Postanowieniem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. zostało utrzymane w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w okresie od 6 października 2008 r. do 5 października 2009 r. W uzasadnieniu Prezes ARiMR podzielił wszystkie argumenty organu I instancji. Prezes wskazał, że uprawnienie Grupy do otrzymania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych zostało przyznane decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Decyzją tą przyznano Grupie pomoc finansową w okresie od dnia 6 października 2008 r. do dnia 5 października 2013 r. Natomiast realizacją uprawnień z tytułu przyznanej pomocy są środki finansowe wypłacane w formie corocznych płatności, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności dla grupy producentów liczone są dla grupy indywidualnie, od daty wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru, a zatem i 30-dniowy termin na złożenie wniosku wraz z załącznikami o wypłatę środków w formie rocznej płatności będzie kończył się dla grup w różnych datach. Złożenie stosownych dokumentów i wniosku w terminie określonym w § 6 ust. 2 rozporządzenia, jest warunkiem realizacji istniejącego uprawnienia grupy producentów rolnych. Zatem termin na złożenie wniosku o płatność, wskazany przez Stronę skarżącą w złożonym wniosku o płatność od dnia 6 października 2008 r. do dnia 5 października 2009 r., upłynął w dniu [...] listopada 2009 r., Grupa złożyła wniosek o płatność w dniu [...] listopada 2009 r., uchybiając tym samym terminowi do jego złożenia. Organ odwoławczy stwierdził, że - stosownie do art. 61 a § 1 i § 2 k.p.a., w sytuacji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie. Zgodnie tym przepisem organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub 3) postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Organ podkreślił przy tym, iż określony rozporządzeniem 30-dniowy termin do złożenia wniosku o płatność jest terminem prawa materialnego. Terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego, a uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. O. zaskarżyła w całości postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2013r., wnosząc o uchylenie jego oraz poprzedzającego go postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie art. 76 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności wynikających z wyroków: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2010r. sygn. akt V SA/WA 1204/10 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012r. , sygn. akt II GSK 184/11, w którym to sądy wprost wypowiedziały się, iż awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu; - naruszenie art. 7-11 k.p.a. w związku art. 77 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania reprezentanta skarżącej w osobie P. K., czy też osób odpowiedzialnych za przygotowanie i składanie wniosków u skarżącej (B. K.), celem ustalenia dlaczego awaria komputera w dniu [...] listopada 2009 r. - uniemożliwiła złożenie wniosku o płatność dla grupy producenckiej w terminie, celem przeprowadzenia pełnej oceny okoliczności składania wniosku o płatność. Należy podkreślić, iż we wniosku z dnia [...] listopada 2009r. strona w sposób klarowny i precyzyjny przedstawiła okoliczności dla których awaria komputera w dniu [...] listopada 2009r. uniemożliwiła skarżącej złożenie wniosku w terminie; - naruszenie § 6 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 roku w związku z art. 58 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż termin ten jest terminem materialnoprawnym, podczas gdy w orzecznictwie przyjęto, iż jest to termin formalnoprawny podlegający przywróceniu. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie zauważył, iż sprawa ta była już rozpoznana przez Sąd w toku postępowania sądowego. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę strony postępowania w dniu 15 września 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1204/10 - wprost wskazał, iż awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia, terminu i organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze, że strona ma prawa dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu. Tym samym doszło do naruszenia art. 76 § 1 k.p.a., z którego wynika, iż dokumenty urzędowe sporządzane w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., o sygn. akt II GSK 184/11 potwierdza zasadność stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tym samym skoro w postępowaniu sądowym zostało przesądzone, iż awaria komputera może być podstawą przywrócenia terminu, to obecnie organy postępowania administracyjnego nie są uprawnione do odmiennej oceny - a do tego sprowadza się stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. W zasadzie organy postępowania administracyjnego - bez kompetencji lub wkraczając w kompetencję Sądu nie mając do tego kompetencji kwestionują prawomocne rozstrzygniecie zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - co jest bezzasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w skardze. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem), które określają zasady przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych a nadto przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako K.p.a.). Na szczególne podkreślenie zasługuje również fakt, że zaskarżone postanowienia zostały wydane w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2401/10, którym to wyrokiem uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. o odmowie przyznania Skarżącej pomocy. Od wyroku została oddalona skarga kasacyjna mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1728/11. W cyt. wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r. Sąd wskazał, że organy odmówiły przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, ponieważ wniosek został złożony po upływie terminu przewidzianego w rozporządzeniu, a termin na jego złożenie nie został przywrócony. Sąd podkreślił przy tym, że ponieważ postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku zostały uchylone, a decyzje wydane w niniejszej sprawie opierały się na nich, należało również uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd określił ponadto, że organy rozpatrując ponownie sprawę powinny najpierw rozstrzygnąć kwestie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności, a następnie wydać decyzję rozstrzygającą, czy skarżąca spółdzielnia kwalifikuje się do przyznania płatności, czy też nie. Z przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, co wynika z treści art. 153 p.p.s.a. Tym samym organy orzekające w rozpatrywanej sprawie były ściśle związane wyrokiem WSA, który zapadł 14 kwietnia 2011 r. i winne były przeprowadzić postępowanie zgodnie ze wskazówkami w nim zawartymi. Organy miały zatem wydać decyzję rozstrzygającą, czy skarżąca spółdzielnia kwalifikuje się do przyznania płatności, czy też nie - po uprzednim ostatecznym rozstrzygnięciu zagadnienia odnoszącego się do kwestii przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności. Organy połowicznie wykonały wskazania Sądu, albowiem co prawda wydały swoje rozstrzygnięcie po wydaniu ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu (postanowienie nr [...] Prezes ARiMR z [...] maja 2013 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora [...] OR ARiMR z [...] lutego 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od dnia 6 października 2008 r. do dnia 5 października 2009 r.), jednakże dokonały tego w formie postanowienia, nie zaś decyzji, o której była mowa w cyt. wyroku. Należy w tym miejscu podkreślić, że - zdaniem Sądu rozstrzygającego niniejszą skargę - w sprawie odmowy przyznania płatności organ winien jest wydać rozstrzygnięcie o odmowie w formie decyzji administracyjnej, a nie postanowienia wydanego w oparciu o regulację zawartą w art. 61 a k.p.a. Sąd pragnie w tym miejscu podnieść jeszcze jeden aspekt rozpoznawanej sprawy, który wynika z faktu, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem Skarżącej w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej złożonym do organu w dniu [...] listopada 2009 r., kiedy to jeszcze do przepisów postępowania administracyjnego nie został wprowadzony przepis komentowanego art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten został bowiem dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011, Nr 6, poz.18), zmieniającej k.p.a. z dniem 11 kwietnia 2011 r. Trzeba też podkreślić, że z treści art. 3 cyt. ustawy zmieniającej wyraźnie wynika, że w sprawach, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja, a zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, powinno być wydane postanowienie, właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja. Odnośnie zaś zarzutów skargi, w których podniesiono naruszenie przez orzekające organy przepisów art. 76 k.p.a. oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 w związku z art. 77 k.p.a. – w kontekście uchybienia terminu i rozważenia zasadności wniosku o przywrócenie terminu, a nadto naruszenie § 6 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. w związku z art. 58 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż termin określony tym przepisem jest terminem materialnoprawnym, podczas gdy w orzecznictwie przyjęto, iż jest to termin formalnoprawny podlegający przywróceniu – Sąd pragnie wskazać, że przedmiotem skargi było postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej, nie zaś postępowanie, które toczyło się odnośnie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku. Postępowanie to zostało zakończone – jak już wspomniano - postanowieniem Prezesa ARiMR, który w dniu [...] maja 2013 r. wydał postanowienie nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność, przy czym wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r. (sygn. akt 1716/13) WSA w Warszawie oddalił skargę Skarżącej Spółdzielni na to rozstrzygnięcie. Uwzględniając powyższe Sąd rozpoznający skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej nie miał możliwości ani podstaw do rozstrzygania kwestii odnoszących się do charakteru terminu określonego cyt. § 6 rozporządzenia, jak i do oceny postępowania organów odnoszących się do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku. Tym samym należało stwierdzić, że organ przy rozpatrywaniu sprawy będącej przedmiotem skargi naruszył wskazane powyżej przepisy postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinny prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem wskazać, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich przyczyn organ winien dokonać oceny wniosku przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 litera c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło