II SAB/Wr 38/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel Sędzia NSA - Halina Kremis Protokolant starszy sekretarz sądowy - Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi J.K. na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej I. stwierdza przewlekłość postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia wniosku strony w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; III. wymierza Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 4.000 /cztery tysiące/ złotych; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 9 stycznia 2013 r. J.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. (sygn. akt II SAB/Wr 14/13) skarga ta został odrzucona. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że – zgodnie z oświadczeniem skarżącego - przed wniesieniem skargi do sądu nie złożył on za pośrednictwem Wojewody D. zażalenia do organu wyższego stopnia (w niniejszej sprawie był to Minister Skarbu Państwa – art. 9 ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) na niezałatwienie sprawy w terminie, co spowodowała, że skarga do sądu administracyjnego na obecnym etapie jest niedopuszczalna. Zażalenie takie skarżący sporządził dopiero w dniu 22 lutego 2013 r., a więc już po wniesieniu skargi do sądu. Zatem Sąd uznał, że strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, co jest warunkiem sine qua non wniesienia skargi do sądu. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. W końcowej treści Sąd wskazał również, że rozstrzygnięcie to nie zamyka skarżącemu drogi do ponownej skargi na bezczynność, jeżeli organ właściwy do załatwienia sprawy pozostaje w zwłoce, oczywiście po wyczerpaniu drogi zażaleniowej, o której mowa w art. 37 k.p.a.. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Minister Skarbu Państwa uwzględnił zażalenie skarżącego na bezczynność Wojewody D. i wyznaczył temu organowi 6-miesięczny termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. (15 kwietnia 2014 r. – data wpływu do D. Urzędu Wojewódzkiego) J.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Uzupełniając negatywną ocenę pozorowanych czynności i trudności w/w D. Urzędu Wojewódzkiego, skarżący zwrócił uwagę, że zlekceważono jego pisma z dnia 10 września 2008 r. i zawarte w nim informacje odnośnie ostatniego miejsca pobytu dziadka J.K.. W odpowiedzi z dnia 31 grudnia 2008 r. biuro Wojewody D. nie podało, gdzie skarżący miałby wystąpić o poprawienie zapisu i kto jest tego właściwym organem. Według pisma biura Wojewody M. z dnia 26 sierpnia 2008 r. w dossier wniosku skarżącego jest odnotowane miejsce (tymczasowego) pobytu dziadka J.K. w województwie w.. Dlaczego zatem w/w Urząd ponownie domagał się tej samej informacji? Niniejszą sprawę, rozpatrywaną od jej początku w T., mimo protestów skarżącego przekazano do W.. Pomimo, że J.K. nigdy w województwie w. nie mieszkał, lecz tam zmarł w trakcie krótkiej rodzinnej wizyty. Ponadto, nieprawdą jest – zdaniem skarżącego - stwierdzenie M.J. w piśmie Urzędu z dnia 23 maja 2013 r. o konieczności rozpatrywania wniosków chronologicznie - według dat ich wpływu. Otóż odpowiedni wniosek w sprawie skarżącego wpłynął już w 1990 r., a więc znacznie wcześniej od wielu załatwionych już dawno spraw. Skarżący jest spadkobiercą dziadka J.K., po jego żonie i babci J. i mojej matce Z.K. z d. K.. Tymczasem dotarło do niego z w/w Urzędu we W. dziwne, nigdy wcześniej nie zapowiadane pismo w kwestii już dawno wyjaśnionej. Zwracają w tym długim wykazie miejsca zupełnie niezwiązane z osobą J.K., ani też z miejscem zamieszkania rodziny skarżącego od wielu lat zamieszkałej w T. (pismo z dnia 10 marca 2014 r.). Pismo biura Wojewody D. z dnia 6 września 2013 r. pomyłkowo adresuje wniosek o prawo do rekompensaty po G.K., który - jak już wyjaśniono w piśmie z dnia 12 listopada 2013 r. i wcześniej - jest rozpatrywany, stosownie do kompetencji, przez biuro Wojewody M. w K.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008 r. Nr [...] Wojewoda M. przekazał według właściwości Wojewodzie D. wniosek J.K. i G.K. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J.K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie sprawa ta jest zarejestrowana pod sygnaturą [...]. Dnia 23 grudnia 2008 r. do Wojewody wpłynął wniosek J.K. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez G.K. i R.K. (sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą [...]) oraz przez G.K. (sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą [...]). W przedmiotowej sprawie organ prowadzący niniejsze postępowanie podjął następujące czynności: 1. Pismami nr [...], [...], [...] z dnia 6 września 2013 r., Wojewoda D. wezwał J.K. i G.K., zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz.1418 ze zm.), do uzupełnienia braków wniosku. 2. Pismami nr [...] z dnia 10 marca 2014 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił z zapytaniem do urzędów właściwych ze względu na wskazane miejsca zamieszkania stron postępowania oraz właściciela pozostawionej nieruchomości o udzielenie informacji, czy J.K. oraz jego spadkobiercy i następcy prawni nabyli na w/w terenie prawo własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa z zaliczeniem na poczet ceny wartości mienia nieruchomego pozostawionego poza obecnymi granicami RP, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.. 3. Pismami nr [...], [...], [...] z dnia 26 marca 2014 r. Wojewoda D. zawiadomił o toczącym się przed tut. organem postępowaniu wojewodów właściwych ze względu na miejsce zamieszkania stron postępowania, tj. Wojewodę P. i Wojewodę M.. Ponadto, organ prowadzący postępowanie w w/w pismach wystąpił z prośbą o udzielenie informacji czy przed tamtejszymi organami nie toczy się postępowanie na wniosek J.K. lub G.K.. Zdaniem Wojewody w niniejszej sprawie nie zachodzi zatem stan przewlekłości postępowania. Obecnie organ prowadzący niniejsze postępowanie oczekuje na odpowiedzi z w/w urzędów od Wojewody P. i Wojewody M.. Po otrzymaniu w/w odpowiedzi w przedmiotowej sprawie zostaną podjęte kolejne czynności zmierzające do zakończenia postępowania w drodze stosownej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Po myśli zaś art. 149 § 1 u.p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 u.p.p.s.a.). W niniejszej sprawie J.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie została spełniona formalna przesłanka dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania, jaką jest wyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, jeżeli służyły one stronie przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 u.p.p.s.a). Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem "złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 u.p.p.s.a." (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1083/14, publ. LEX nr 1467706). W myśl art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero zatem po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym skarga taka jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. W niniejszej sprawie zażalenie takie skarżący wniósł pismem z dnia 22 lutego 2013 r., które wpłynęło do Ministerstwa Skarbu Państwa w dniu 28 lutego 2013 r.. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Minister Skarbu Państwa uwzględnił powyższe zażalenie, wyznaczając Wojewodzie 6-miesięczny termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Postanowienie to wpłynęło do organu w dniu 1 lipca 2013 r.. Wyznaczony termin mijał w dniu 1 stycznia 2014 r.. Z akt sprawy, skargi oraz zawartego w odpowiedzi na skargę opisu przebiegu sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008 r. Nr [...] Wojewoda M. przekazał według właściwości Wojewodzie D. wniosek J.K. i G.K. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J.K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienie to wpłynęło do Wojewody D. w dniu 1 września 2008 r.. Obecnie sprawa ta jest zarejestrowana pod sygnaturą [...]. Dnia 23 grudnia 2008 r. do Wojewody wpłynął wniosek J.K. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez G.K. i R.K. (sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą [...]) oraz przez G.K. (sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą [...]). W przedmiotowej sprawie organ prowadzący niniejsze postępowanie podjął następujące czynności: 1. Pismami nr [...], [...], [...] z dnia 6 września 2013 r., Wojewoda D. wezwał J.K. i G.K., zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz.1418 ze zm.), do uzupełnienia braków wniosku. 2. Pismami nr [...] z dnia 10 marca 2014 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił z zapytaniem do urzędów właściwych ze względu na wskazane miejsca zamieszkania stron postępowania oraz właściciela pozostawionej nieruchomości o udzielenie informacji, czy J.K. oraz jego spadkobiercy i następcy prawni nabyli na w/w terenie prawo własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa z zaliczeniem na poczet ceny wartości mienia nieruchomego pozostawionego poza obecnymi granicami RP, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.. 3. Pismami nr [...], [...], [...] z dnia 26 marca 2014 r. Wojewoda D. zawiadomił o toczącym się przed tut. organem postępowaniu wojewodów właściwych ze względu na miejsce zamieszkania stron postępowania, tj. Wojewodę P. i Wojewodę M.. Ponadto, organ prowadzący postępowanie w w/w pismach wystąpił z prośbą o udzielenie informacji czy przed tamtejszymi organami nie toczy się postępowanie na wniosek J.K. lub G.K.. Uwzględniając powyższe okoliczności, należało stwierdzić, że mamy w niniejszej sprawie do czynienia z przewlekłością postępowania, bowiem od dnia 1 września 2008 r. do czasu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, tj. przez ponad 5 lat, organ I instancji nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego ostatecznie sprawę w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 j.t. ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 k.p.a.. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Nadto, stosowania przepisu art. 35 k.p.a. nie wyłącza ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), będąca podstawą materialnoprawną prowadzonego postępowania. Postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy." (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, publ. LEX nr 1369030). W rozpatrywanej sprawie organ I instancji prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, wykonując czynności w dużych odstępach czasu, oraz w sposób nieuzasadniony przedłużając termin załatwienia sprawy. Należy bowiem zauważyć, że od dnia 1 września 2008 r. do dnia 6 września 2013 r., tj. przez pięć lat organ nie podejmował żadnych czynności poza przedłużaniem terminu do załatwienia sprawy. Także w okresie od 6 września 2013 r. do dnia 10 marca 2014 r., czyli przez pół roku, organ pozostawał bezczynny. W konkluzji należy stwierdzić, że przez okres sześciu lat Wojewoda podjął – jak wynika z przedstawionego opisu przebiegu postępowania i akt sprawy - zaledwie trzy czynności. Należy również zauważyć, że w myśl przepisu art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie takich zawiadomień organ I instancji wydał dwa, przy czym jako przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie wskazywano ukształtowanie postępowania w sprawach realizacji prawa do rekompensaty. W dniu 16 grudnia 2011 r. Wojewoda wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2012 r.. W dniu 19 grudnia 2012 r. Wojewoda wydał kolejne postanowienie, którym wyznaczył ponownie nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2014 r.. Należy tutaj stwierdzić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Oceniając pod tym względem prowadzone przez Wojewodę D. postępowanie, Sąd uznał, że było ono prowadzone przewlekle i przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stąd – na podstawie art. 149 § 1 u.p.p.s.a. - orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. "Długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiająca za uznanie, że rażąco narusza ono prawo, niemniej jednak może mieć pewne znaczenie w sprawie" (zob. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zd. drugie u.p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Należy również zaznaczyć, że każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. Przeświadczenie to ma natomiast znaczenie dla oceny charakteru naruszenia prawa. Należy pamiętać wobec tego, że samo stwierdzenie przewlekłości nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu. Każde przewlekłe prowadzenie postępowania godzi w wyżej powołane przepisy prawa (art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a.), zaś w rozpatrywanej sprawie charakter działań organu cechuje rażące naruszenie tych przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie Wojewody było naruszeniem prawa w sposób rażący, gdyż – jak wynika z okoliczności sprawy - jego postępowanie nie cechowała wola załatwienia sprawy, jak i pominięto wszelkie wymogi procedury przewidzianej prawem. Organ nie tylko nie podejmował żadnych czynności, ale i nie podawał w istocie żadnych przyczyn zwłoki. Nadto wyznaczane nowe terminy załatwienia sprawy były bardzo długie. W pierwszym postanowieniu z dnia 16 grudnia 2011 r. jest to rok, zaś w drugim postanowieniu z dnia 19 grudnia 2012 r. – półtora roku. Pomiędzy tymi postanowieniami brak jest jakichkolwiek działań, co świadczy o pozorności prowadzonego postępowania. Działanie organu narusza więc prawo w sposób oczywisty i bezsprzeczny, a ponadto jest z całą pewnością niczym nieuzasadnione. Wobec powyższych okoliczności Sąd stwierdził po stronie organu rażące naruszenie prawa w związku z prowadzeniem postępowania w sposób przewlekły. Dodatkowo o przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa świadczy zignorowanie przez organ terminu wyznaczonego do załatwienia sprawy przez Ministra Skarbu Państwa. Wpływu na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie nie miał również fakt wniesienia przez skarżącego w dniu 9 stycznia 2013 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (sygn. akt II SAB/Wr 14/13). Odnośnie stwierdzenia, że do przewlekłości doszło z rażącym naruszeniem prawa, Sąd skłonił się do przyjęcia, iż "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, zestawienie kodeksowych terminów załatwiania spraw z przebiegiem kontrolowanego postępowania administracyjnego pozwalało z łatwością dostrzec rażące naruszenie reguł określonych w art. 35 i art. 36, jak również art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a.. Sąd zgadza się z tezą, że, jeśli w okresie trwania stanu bezczynności organ nie podejmował konkretnych czynności wskazujących na zamiar zakończenia postępowania, jedynie w kolejnych kierowanych do strony pismach poinformował ją, iż postępowanie zostanie zakończone np. w terminie do 31 czerwca 2012 r. i do 31 stycznia 2013 r., zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 u.p.p.s.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/12, publ. LEX nr 1274208). W niniejszej sprawie wydawane kolejno po sobie dwa postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy dowodzą, że Wojewoda pozostała w istocie w bezczynności przez okres roku (od 16 grudnia 2011 r. do 19 grudnia 2012 r.). To zaś świadczy bez wątpienia o rażącym naruszeniu prawa. Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść art. 149 § 1 u.p.p.s.a. Sąd zobligowany był, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu. Stąd orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku. W dalszej kolejności należy zauważyć, że o wymierzeniu grzywny sąd orzeka w razie uwzględnienia skargi, a więc w sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 u.p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 r. i w drugim półroczu 2013 r. (M. P. z dnia 27 lutego 2014 r. poz. 158) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2013 r. wyniosło 3.191,93 zł, a w drugim półroczu 2013 r. wyniosło 3.278,14 zł. Należy tutaj zwrócić uwagę, że wysokość grzywny Sąd miarkował, uwzględniając długość prowadzonego postępowania, brak jakichkolwiek wyjaśnień zwłoki w podejmowaniu czynności wyjaśniających oraz okresy, w których organ nie podejmował żadnych czynności wyjaśniających. W związku z powyższym, stosownie do art. 149 § 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie trzecim sentencji wyroku oparto o przepis art. 200 u.p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stąd orzeczono jak w sentencji wyroku. k.g.