II OSK 1823/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-21
Skład orzekający: NSA Zdzisław Kostka, NSA Robert Sawuła, WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w sprawie, której przedmiotem była opłata legalizacyjna?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował przepisy dotyczące wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, traktując sprawę z opłatą legalizacyjną jako 'inną sprawę', zamiast jako sprawę, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. W związku z tym uchylono punkt wyroku dotyczący przyznania wynagrodzenia i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. i Z. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł za budowę budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, przyznając jednocześnie pełnomocnikowi skarżących wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji oraz niewłaściwe ustalenie przez WSA wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok w punkcie II i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła /spr./ Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. i Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 523/14 w sprawie ze skargi J. S. i Z. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie II i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2. w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddala.
Wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 523/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Lublinie oddalił skargę J. S. i Z. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) w Lublinie z dnia 14 kwietnia 2014 r., nr ZOA-VIII.7721.12.2014 w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. W pkt II. sentencji powyższego wyroku przyznano adw. D. P. – pełnomocnikowi skarżących – od Skarbu Państwa wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł, w tym 55,20 zł tytułem należnego podatku od towarów i usług. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z przywołanego w powyższym wyroku stanu faktycznego sprawy Z. R. i T. R. zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Łukowie o wybudowaniu przez J. S. i Z. S. – bez wymaganego pozwolenia na budowę – budynku "mieszkalnego", położonego w miejscowości [...], gm. Stoczek Łukowski.
W wyniku przeprowadzonej kontroli pracownicy organu powiatowego stwierdzili, że na działkach o nr ewid. [...] i [...], położonych w miejscowości [...], J. S. i Z. S. (inwestorzy) prowadzą roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego. Ustalono, że budynek jest w stanie surowym, z dachem drewnianym, dwuspadowym, pokrytym papą. Wymiary w rzucie poziomym budynku wynoszą 12,00 m x 6,20 m, wysokość budynku wynosi 5,30 m. Budynek usytuowany jest w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]. W budynku wykonany został strop, ścianki działowe i komin. Ustalono, że pomimo posiadanej dokumentacji projektowej, inwestorzy na wykonywane roboty budowlane nie posiadają wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W związku z tym, pismem z dnia 28 listopada 2013 r., organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy przez J. S. i Z. S. budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina Stoczek Łukowski. Uznając, że zachodzi możliwość legalizacji wspomnianej samowoli budowlanej organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409; dalej: uPb), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia wskazanych w tym postanowieniu dokumentów w terminie do dnia 28 lutego 2014 r. Dokumenty takie inwestorzy przedstawili.
PINB w Łukowie, na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 uPb, postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], ustalił inwestorom opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł w celu doprowadzenia do legalizacji opisanego budynku gospodarczego.
W zażaleniu złożonym na to postanowienie J. S. i Z. S. wnieśli o umorzenie opłaty legalizacyjnej, wskazując że nie są w stanie ponieść tak dużych kosztów.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., LWINB w Lublinie utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu tego postanowienia. Organ II instancji podkreślił, że podnoszone w zażaleniu argumenty dotyczące trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej stron nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od ustalenia opłaty legalizacyjnej.
Skargę do sądu wojewódzkiego na powyższe postanowienie organu II instancji złożyli J. S. i Z. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podkreślili, że od czasu złożenia zażalenia na postanowienie organu I instancji ich sytuacja materialna i zdrowotna znacznie się pogorszyła.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Lublinie stwierdził, że sąd ani organy nadzoru budowlanego nie mogą miarkować wysokości opłaty legalizacyjnej ani tym bardziej orzec o jej umorzeniu, albowiem przepisy ustawy takiej możliwości nie przewidują. Stosownie do powołanych przepisów art. 48 ust. 2 i 3 uPb, rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej nie jest uzależnione od uznania organu nadzoru budowlanego.
Sąd wojewódzki podkreślił, że organ I instancji w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r., wstrzymującym prowadzenie robót budowlanych i nakładającym na skarżących obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, wyraźnie poinformował inwestorów, że "legalizacja samowoli budowlanej może nastąpić po spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego, wśród których bardzo istotnym jest wniesienie opłaty legalizacyjnej". Niewątpliwie więc skarżący zostali uprzedzeni o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych przez nich robót budowlanych.
Skargą kasacyjną – reprezentowani przez pełnomocnika – J. S. i Z. S. zaskarżyli w całości ww. wyrok i wskazanemu orzeczeniu w pkt I. zarzucili:
- mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., aktualnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa), tj.:
• art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 9 K.p.a., poprzez nienależytą kontrolę rozstrzygnięcia i w efekcie nieuwzględnienie przez sąd skargi pomimo naruszenia przez organy administracji obu instancji zasady informowania stron polegającego na udzieleniu nie wyczerpujących informacji stronie nie reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika w zakresie wymogów procedury legalizacyjnej i skutków finansowych, przez co poniosła ona szkodę z powodu nieznajomości prawa;
• art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 65 w zw. z art. 61 § 1 K.p.a. w zw. z art. 65 i 66 K.p.a. poprzez nienależytą kontrolę rozstrzygnięcia i w efekcie nieuwzględnienie przez sąd skargi pomimo naruszenia przez organ II instancji zasad postępowania polegającego na nie ustaleniu treści wniosku stron zawartego w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, a w konsekwencji nie przekazanie wniosku do właściwego organu lub nie zawiadomienie skarżących o konieczności wniesienia odrębnego podania do organu właściwego;
W skardze kasacyjnej ponadto w odniesieniu do pkt II. wyroku zarzucono naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 Ppsa), tj. § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461, dalej: rozp. MS z 2002) w zw. z art. 250 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika w przedmiotowej sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (opłata legalizacyjna), stawek minimalnych należnych za udzielenie pomocy prawnej z urzędu "w innych sprawach w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji", zamiast zastosowania § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 6 pkt. 5 rozporządzenia w sprawie opłat adwokackich, a w efekcie ustalenia wynagrodzenia w błędnej wysokości.
Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżących kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa świadczonego w ramach prawa pomocy. Oświadcza, że koszty zastępstwa świadczonego w ramach prawa pomocy nie zostały opłacone w całości ani w części.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że organ, czyniąc zadość przepisom K.p.a. winien wezwać skarżących do doprecyzowania, czego w istocie dotyczył sformułowany przez nich "wniosek zażalenia" i następnie podjąć "decyzję o wszczęciu procedury uregulowanej art. 65 § 1 lub art. 66 § 1 K.p.a.". Zdaniem pełnomocnika skarżących zaniechanie ustalenia treści wniosku miało w tym przypadku wpływ na wynik sprawy, gdyż przekazanie wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej właściwemu organowi mogło doprowadzić do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia opłaty legalizacyjnej lub nawet do bezprzedmiotowości "tego postępowania", zakładając pozytywne rozpatrzenie przez wojewodę wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej w części lub w całości. W tym aspekcie wskazano na nowelizację przepisów Prawa budowlanego dokonane ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443, dalej nowela uPb z 2015), która w art. 1 pkt 25 przesądzać ma o konieczności zawieszenia postępowania z urzędu, w przypadku skierowania do wojewody wniosku o umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności opłaty legalizacyjnej.
Nietrafne ma być stwierdzenie WSA w Lublinie odnośnie skierowania przez organ nadzoru budowlanego ku inwestorom wystarczającej informacji o przesłankach warunkujących legalizację dokonanej samowoli budowlanej. Organ nie wezwał skarżących do doprecyzowania wniosku – treści zażalenia, a także nie udzielił wskazówek co do zasad oraz możliwości odpowiedniego stosowania działu III ustawy – Ordynacja podatkowa oraz wyjaśnienia stronom treści przepisów uPb. Dopiero gdy strony miałyby świadomość stanu prawa, mogłyby podjąć decyzję czy ponosić koszty postępowania legalizacyjnego, czy też zdecydować się na rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu.
Co się tyczy zarzutu wobec pkt. II skarżonego wyroku ograniczono się do wskazania, że przedmiotem zaskarżenia była opłata legalizacyjna, która bezspornie stanowi należność pieniężną w rozumieniu przepisów w sprawie opłat adwokackich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 Ppsa (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych nie dostrzeżono), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można powiedzieć, aby skarga kasacyjna nie miała częściowo usprawiedliwionych podstaw.
A. Uzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – przepisów § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 19 pkt 1 rozp. MS z 2002 w zw. z art. 250 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w efekcie ustalenie przez sąd pierwszej instancji wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w nieprawidłowej wysokości. W dacie orzekania przez sąd wojewódzki powyższe rozporządzenie określało w § 18 ust. 1 pkt 1, że "Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł". W myśl zaś § 19 cyt. rozp. MS z 2002 "Koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata". Ze wskazanych przez WSA w Lublinie w wyroku przepisów wynika, że sąd wojewódzki potraktował rozpoznawaną przez siebie sprawę jako "inną", zatem nie taką, w której "przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna". Stanowisko to nie jest prawidłowe.
B. Niesporne jest, że przedmiotem zaskarżenia było postanowienie LWINB w Lublinie utrzymujące w mocy postanowienie PINB w Łukowie ustalające skarżącym opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł. Bezspornie zatem przedmiotem skargi była należność pieniężna, a co za tym idzie stawki minimalne opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ustalać nie przez zastosowanie przepisu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozp. MS z 2002, jak to uczynił sąd wojewódzki. W judykaturze trafnie wskazuje się, że wpis należny od skargi na postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną jest wpisem stosunkowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2007 r., II OSK 1692/06 LEX nr 425333).
Z powyższych przyczyn należało uchylić pkt. II zaskarżonego wyroku na zasadzie art. 185 § 1 Ppsa i w tym zakresie sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia WSA w Lublinie. Sąd ten będzie także właściwy do rozpoznania ewentualnego wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej za II instancję sądowoadministracyjną (art. 254 § 1 Ppsa), uwzględniając oznaczone reguły orzekania w tym zakresie (art. 250 i n. Ppsa).
C. Nie są natomiast usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do pkt. I zaskarżonego wyroku, a sprowadzające się do naruszenia przepisów postępowania – art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 9 K.p.a. oraz w zw. z art. 65 w zw. z art. 61 § 1 w zw. z art. 65 i 66 K.p.a., mające polegać na niedostrzeżeniu przez sąd wojewódzki naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego, których miał dopuścić się organ II instancji. Z przepisu art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa wynika wyłącznie to, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z akt sprawy wynika bezspornie, że przedmiotem skargi było postanowienie LWINB w Lublinie utrzymujące w mocy postanowienie PINB w Łukowie, zatem w sprawie nie wydawano żadnej decyzji administracyjnej, która podlegać miałaby kontroli sądowoadministracyjnej. Od profesjonalnego pełnomocnika należałoby oczekiwać zdolności odróżnienia decyzji administracyjnej od postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym. Zaskarżalność do sądu administracyjnego aktów administracyjnych – postanowień, przewidziano wszak w art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa, tego jednak przepisu, jako mającego być naruszonym, nie wskazano w skardze kasacyjnej.
D. Gdy idzie o zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, to przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono tego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.
E. Nie mogły odnieść skutku zarzuty braku dostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 65 w zw. z art. 61 § 1 w zw. z art. 65 i 66 K.p.a. Zresztą, autor skargi kasacyjnej nie dostrzega, że art. 65 i 66 K.p.a. dzielą się mniejsze jednostki redakcyjne (paragrafy), zaś wobec związania zarzutami kasacyjnymi przez Naczelny Sąd Administracyjny, jego obowiązkiem było precyzyjne wskazanie przepisów z uwzględnieniem ich budowy strukturalnej. W judykaturze zasadnie podkreśla się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). Autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że oba wskazane w tym zarzucie mają rozbudowaną strukturę wewnętrzną. Naczelny Sąd Administracyjny, jak to uprzednio wskazano, jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, przeto wymagane jest od fachowego pełnomocnika sporządzającego skargę kasacyjną precyzyjnie wskazane tych przepisów, którym miałby uchybić sąd pierwszej instancji. Zatem zarzut skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia art. 65 i 66 K.p.a., wobec reguły związania zarzutami przez Naczelny Sąd Administracyjny nie poddaje się kontroli.
F. Nie można uznać za trafny zarzutu niedostrzeżenia przez sąd wojewódzki naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 61 § 1 K.p.a. wobec rozpatrzenia zażalenia inwestorów, w którym ponadto znajdował się wniosek o umorzenie opłaty legalizacyjnej w kontekście trybu wprowadzonego na podstawie art. 1 pkt 25 noweli do uPb z 2015. Cyt. nowelizacją wprowadzono do tekstu uPb przepis art. 49c w brzmieniu: "Art. 49c. 1. Do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. 2. Złożenie wniosku, o którym mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49b do dnia rozstrzygnięcia wniosku". Do czasu wejścia w życie tej noweli uPb z 2015 w judykaturze prezentowano stanowisko, wedle którego do opłaty legalizacyjnej za samowolę budowlaną nie można było stosować przepisów podatkowych odnoszących się do ulg w spłacie zobowiązań wobec fiskusa. Oznaczało to, że opłaty legalizacyjnej w zamian za uniknięcie rozbiórki nielegalnie postawionego obiektu nie da się umorzyć, ani nawet rozłożyć na raty (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r., II FSK 113/12, LEX nr 1302160). Nie mógł naruszyć zatem organ II instancji przepisu art. 61 § 1 K.p.a. nie przekazując zawartego w zażaleniu odrębnego wniosku o umorzenie opłaty legalizacyjnej, skoro w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia przywołanym przez autora skargi kasacyjnej przepis noweli uPb z 2015 nie obowiązywał. Nie obowiązywały przepisy noweli uPb z 2015 także w dacie wyrokowania przez WSA w Lublinie. Tym samym nie można uznać za trafny zarzut naruszenia przez sąd wojewódzki przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa wskutek niedostrzeżenia naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 61 § 1 K.p.a. Oceny tej nie zmienia treść art. 6 ust. 3 noweli uPb z 2015, wedle którego "Do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 1, ustalanych w postępowaniach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". Nowela uPb weszła w życie w dniu 27 czerwca 2015 r., zatem dopiero po tym dniu zaistniały podstawy do stosowania reguł określonych w dodanym art. 49c uPb, także w stosunku do opłat legalizacyjnych ustalonych przed tą datą. Nie można skutecznie zarzucać sądowi wojewódzkiemu naruszenia przepisów, które w dacie wyrokowania nie obowiązywały.
G. Nie można uznać za usprawiedliwiony zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 9 K.p.a. Inwestorów organ I instancji poinformował o niezbędnych przesłankach legalizacji samowoli budowlanej, wskazując w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r., że jednym z tych warunków jest wniesienie opłaty legalizacyjnej. Brak świadomości wysokości tej opłaty przez inwestorów, uznawanie zarazem że wystarczy do prowadzenia robót budowlanych uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, nie dowodzi – zdaniem Sądu w tym składzie – że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. Aby można było mówić o naruszeniu tego typu przepisów, ewentualne naruszenie zasady informowania musiałoby mieć "istotny wpływ na wynik sprawy". Niesporne jest, że inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej, nie jest także sporne, że wyrazili wolę legalizowania wzniesionego obiektu przedkładając oznaczone dokumenty, z czym wiązał się obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej, o którym zostali poinformowani. Wysokość tej opłaty jest ściśle determinowana rodzajem obiektu i nie wynika z uznaniowości właściwego organu. Z tych względów przyjdzie uznać, że nie doszło przez sądem wojewódzkim do naruszenia prawa, o którym mowa powyżej.
H. Z powyższych względów i działając na zasadzie art. 184 Ppsa należało skargę kasacyjną oddalić w odniesieniu do pkt. I zaskarżonego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło