II OZ 1022/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej N. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 755/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. w Ł. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 755/14, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego przez Wspólnotę Mieszkaniową N. w Ł. postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa N. w Ł. w skardze na powyższe postanowienie zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, z którego wynika, że utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o nałożeniu grzywny w wysokości 15.000 zł w sposób rażący utrudni od strony finansowej wykonanie nałożonego na Wspólnotę obowiązku. Skarżąca podniosła, że koszt remontu balkonów to kwota 82.000 zł. Remont balkonów stanowi część większego przedsięwzięcia jakim jest termoizolacja budynku, które Wspólnota wykona po uzyskaniu środków na ten cel. Obecnie Wspólnota zbiera oferty wykonawców i niezwłocznie przystąpi do wykonania zobowiązania. Skarżąca dodała, że postanowienie o nałożeniu grzywny jest zbyt rygorystycznym środkiem, utrudniającym wykonanie zobowiązania. Sąd I instancji uznając, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, podniósł, że wynikający z zaskarżonego postanowienia obowiązek uiszczenia grzywny ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne, bowiem w razie uwzględnienia skargi przez sąd i uprawomocnieniu się orzeczenia w tym przedmiocie, świadczenie to będzie podlegało zwrotowi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że każde rozstrzygnięcie administracyjne, zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak wystarczające dla zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Dlatego w takiej sytuacji koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek uprawdopodobniających, że odwrócenie skutków wykonania zaskarżonego aktu będzie utrudnione, czy wręcz niemożliwe. Skarżąca ograniczyła się jedynie do kwestii finansowej, tj. zastosowania zbyt rygorystycznego środka w postaci grzywny opiewającej na znaczną kwotę pieniężną. Podniosła, że nałożona grzywna w wysokości 15.000 zł rażąco utrudni wykonanie nałożonego na Wspólnotę obowiązku. Jednakże do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie dołączono żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na ocenę, jaki wpływ na sytuację majątkową skarżącej będzie miało wykonanie zaskarżonego postawienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie Wspólnota Mieszkaniowa N. w Ł. podkreśliła, że uiszczenie grzywny utrudni od strony finansowej realizację nałożonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi obowiązku remontu balkonów. Stwierdzono nadto, że skarżąca na przełomie listopada i grudnia 2013 r. zabezpieczyła balkony siatką budowlaną, natomiast od 18 sierpnia 2014 r. realizowany jest remont balkonów. Wspólnota wyłoniła wykonawcę w drodze konkursu ofert. Oferty były zaś sporządzane na podstawie kosztorysu inwestorskiego, który opiewał na kwotę 82.000 zł. Na podstawie złożonej oferty i w drodze negocjacji podpisana została umowa z firmą Z.R.B. "[...]", która zobowiązała się wykonać remont wszystkich balkonów za kwotę 65.000 zł. Na zebranie takiej kwoty skarżąca potrzebowała 2 lata. Roczne przychody należne to 39.080,64 zł (stawka funduszu remontowego to 2,00 zł/m² przy powierzchni 1 628,36 m²) jednakże faktyczne środki zgromadzone na funduszu remontowym oraz koncie podstawowym na dzień 27 sierpnia 2014 r. (wynikające z bilansu otwarcia roku 2014 i zadłużenia właścicieli) to 79.010,66 zł. Uwzględniając fakt, że oprócz remontu balkonów w kwocie 65.000 zł Wspólnota będzie musiała zapłacić za nadzór inwestorski kwotę 2.400 zł oraz opłacić bieżące zobowiązania, w tym te bardzo wysokie za dostawę ciepła, szybko utraci ona płynność finansową. Realizacja zaskarżonego do WSA w Łodzi postanowienia spowoduje wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, takich jak brak ogrzewania, wody i prądu. Wyjaśniono, że w ostatnim okresie realizując tylko nakazy organów administracji Wspólnota wydała ponad 150.000 zł na remonty. Była to m. in. modernizacja pięćdziesięcioletniej windy nakazana przez Urząd Dozoru Technicznego, mimo że dźwig funkcjonował bezawaryjnie. Uwzględniając ten stan rzeczy skarżąca nie jest w stanie zrealizować rzeczywistych potrzeb remontowych takich jak termomodernizacja budynku, wymiana instalacji w węźle cieplnym (realne zagrożenie awarią w okresie grzewczym). W oparciu o powyższą argumentację wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania bądź wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a. nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wniosek skarżącej dotyczący wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie został należycie uzasadniony, bowiem skarżąca nie podała żadnych konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za przyjęciem wystąpienia niebezpieczeństw wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podnoszona przez Wspólnotę argumentacja odnosiła się w istocie do zasadności nałożenia przez organ grzywny, nie zaś do spełnienia przesłanek warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej. Sąd I instancji nie miał zatem obiektywnej możliwości, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności, również tych znanych Sądowi z urzędu, uwzględnienia wniosku strony skarżącej. Dopiero na etapie postępowania zażaleniowego skarżąca podjęła próbę zakwestionowania prawidłowości wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia, podając sumę środków zgromadzonych na funduszu remontowym i koncie podstawowym oraz roczne przychody z tego tytułu, jednakże okoliczności te, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, winny być wskazane we wniosku i poddane ocenie Sądu Wojewódzkiego. Zaś podniesienie ich dopiero na etapie postępowania zażaleniowego nie może podważać prawidłowości postanowienia Sądu I instancji. Należy wskazać, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego w zakresie jego uzasadnienia, w sytuacji, gdy strona w zażaleniu przedstawia nowe argumenty (okoliczności), które nieznane były Sądowi I instancji. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślonoby sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10; z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10 [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z powyższym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014 r., odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, należy uznać za zasadne. Należy na marginesie podkreślić, że strona skarżąca na każdym etapie postępowania może złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, powinien być on jednak należycie umotywowany. O zasadności wstrzymania nie będą natomiast przesądzać inne przesłanki niż wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a., w szczególności okoliczności powołane przez stronę w celu uzasadnienia skargi. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić