II GSK 2738/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-18
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Joanna Sieńczyło - Chlabicz, Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nabyła prawo do uzyskania patentu na wynalazek od pierwotnego zgłaszającego, jest stroną postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawie zawieszenia postępowania z powodu sporu o prawo do patentu, a tym samym czy jest uprawniona do wniesienia skargi na postanowienie o zawieszeniu?Ratio decidendi
Spółka, która nabyła prawo do uzyskania patentu, nie była stroną postępowania przed Urzędem Patentowym w momencie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, ponieważ zgłosiła swoje prawa po dacie wydania tego postanowienia. Zgodnie z art. 235 ust. 2 Prawa własności przemysłowej, stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym jest zgłaszający. W związku z tym, spółka nie posiadała legitymacji do wniesienia skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania. Ponadto, spór o prawo do patentu stanowi zagadnienie wstępne, które powinno być rozstrzygnięte przez sąd powszechny, co uzasadnia zawieszenie postępowania przez Urząd Patentowy.Stan faktyczny
Spółka S.F. złożyła wniosek o udzielenie patentu na wynalazek. Wśród współtwórców wskazano A.W., który nie był pracownikiem S.F., ale uznał się za współtwórcę. S.F. zawarła umowę z P. C. S.A. (skarżącą), na mocy której przeniosła prawo do uzyskania patentu. P. C. S.A. złożyła wniosek o zmianę osoby zgłaszającej. Urząd Patentowy, z uwagi na spór między S.F. a A.W. o prawo do patentu, zawiesił postępowanie, wzywając strony do wystąpienia do sądu powszechnego w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. C. S.A., uznając ją za nieposiadającą legitymacji do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną P. C. S.A.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 118/14 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w Ł. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 sierpnia 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 118/14, wydanym w sprawie ze skargi P. C. S.A. w Ł. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 listopada 2013 r. nr . w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku, oddalono skargę.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
W dniu 27 września 2012 r. S.F. Spółka z o.o. w W., dalej zgłaszająca", złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o udzielenie patentu na wynalazek pt. "Układ mikroprzepływowy i sposób dostarczania próbki płynu ustrojowego do układu analizującego z zastosowaniem układu mikroprzepływowego", oznaczonego nr P. .. W podaniu tym wśród czterech współtwórców wynalazku został wskazany, między innymi A. W..
Pismem z dnia 10 lipca 2013 r. oraz z dnia 12 sierpnia 2013 r. A. W.uznał siebie za współtwórcę wynalazku. W takim też charakterze, jak wskazał, figuruje w aktach zgłoszeniowych. Jednakże nie był on pracownikiem zgłaszającej spółki S.F.. Dlatego, stosownie do przepisu art. 11 ust. 2 p.w.p., prawo do uzyskania patentu na omawiany wynalazek przysługuje mu wspólnie ze zgłaszającą spółką, stosownie do przepisu art. 11 ust. 2 p.w.p. W myśl tego przepisu, współtwórcom wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego uprawnienie do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji przysługuje wspólnie.
W dniu 10 września 2013 r. zgłaszająca oraz P. C. S.A. z siedzibą w Ł., dalej "skarżąca", zawarły umowę, na mocy której zgłaszająca przeniosła prawo do uzyskania patentu na omawiany wynalazek na rzecz skarżącej spółki C.S.A.
W dniu 17 września 2013 r. skarżąca spółka C. S.A. złożyła do Urzędu Patentowego wniosek w sprawie zmiany, na swoją rzecz, osoby zgłaszającej podanie o udzielenie patentu na wspomniany wynalazek.
Z uwagi na zaistniały między zgłaszającą spółką S. F.a A. W. spór o prawo do uzyskania patentu na omawiany wynalazek Urząd Patentowy pismem z dnia 3 października 2013 r. zawiadomił skarżącą spółkę C. S.A. o niemożności uwzględnienia jej wniosku.
Postanowieniem z dnia 12 września 2013 r., działając na podstawie m.in. art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a., Urząd Patentowy zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia omawianego wynalazku do ochrony patentowej. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z art. 100 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Organ zobowiązał zgłaszającą oraz A. W.do wystąpienia w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenie postanowienia do sądu właściwego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w przedmiocie ustalenia spornego prawa.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyły zgłaszająca oraz skarżąca.
Urząd Patentowy nie rozpoznał wniosku skarżącej spółki C. S.A.
Natomiast, rozpoznając wniosek zgłaszającej, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Według Urzędu Patentowego nie jest on władny samodzielnie przesądzić, któremu podmiotowi przysługuje prawo do spornego wynalazku. Kwestia ta należy do kompetencji sądu powszechnego. W myśl art. 284 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej "p.w.p."), w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych, rozpatrywane są w szczególności sprawy o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Ponadto, zgodnie z art. 17 pkt 2 k.p.c., do właściwości sądów okręgowych należą sprawy o ochronę praw autorskich i pokrewnych, jak również dotyczących wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych.
Na powyższe postanowienie zgłaszająca oraz skarżąca wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W..
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., o czym była mowa na wstępie, oddalił skargę wniesioną przez skarżącą.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżąca nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na wspomniane Urzędu Patentowego z dnia 15 listopada 2013 r. W szczególności, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 235 ust. 2 p.w.p. stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający. Zatem, w myśl tego przepisu, stroną postępowania w sprawie o udzielenie patentu jest wspomniana spółka S. F.. Powyższy przepis należy traktować jako lex specialis względem art. 28 k.p.a., który podobnie, jak przepis art. 235 ust. 2 p.w.p., nadaje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym osobie posiadającej "interes prawny". Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z przepisem art. 252 p.w.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również art. 28 k.p.a., mogą być stosowane w postępowaniach przed Urzędem Patentowym w kwestiach nieuregulowanych inaczej w ustawie Prawo własności przemysłowej, która w sposób w miarę wyczerpujący reguluje samodzielnie procedurę administracyjną w sprawach z zakresu własności przemysłowej. Stąd też przepis art. 235 ust. 2 p.w.p. należy interpretować ściśle, jako mający również aspekt negatywny, wyrażający się w ograniczeniu liczby stron uczestniczących w określonych postępowaniach wyłącznie do zgłaszającego. Dlatego podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego jest jedynie zgłaszający, a nie inne podmioty, mające interes prawny.
Skarżąca P. C. S.A. w Ł. wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach, o których mowa w art. 174 p.p.s.a.
Na podstawie przepisu art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. w związku z art. 12 ust. 1, art. 235 ust. 2, art. 248 oraz art. 252 p.w.p., a także art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie była stroną postępowania prowadzonego przed Urzędem Patentowym i z tej przyczyny nie była uprawniona do wniesienia skargi na postanowienie tego UP RP z dnia 15 listopada 2013 r. o zawieszeniu postępowania, a w konsekwencji poprzez oddalenie wniesionej przez skarżącą skargi i nie rozpoznanie istoty sprawy, podczas gdy skarżąca była stroną postępowania przed Urzędem Patentowym jako następca prawny pierwotnego zgłaszającego, tj. spółki S. F., w związku z czym była uprawniona do wniesienia skargi na wskazane postanowienie;
b) art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 50 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 235 ust. 2 oraz 248 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że uprawionym do wniesienia skargi na postanowienie Urzędu Patentowego wydane w toku postępowania w przedmiocie udzielenia patentu jest jedynie pierwotny zgłaszający, a nie osoba mająca w tym interes prawny, polegający na dążeniu do uzyskania patentu dla siebie, a w konsekwencji poprzez oddalenie wniesionej przez skarżącą skargi i nie rozpoznanie istoty sprawy, podczas gdy skarżąca, jako osoba posiadająca wskazany interes prawny, była uprawniona do wniesienia skargi na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia 15 listopada 2013 r.;
c) art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2, art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 252 i 253 ust. 2 p.w.p. oraz art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zaniechanie zastosowania przewidzianego ustawą środka w postaci stwierdzenia nieważności postanowienia Urzędu Patentowego z dnia 15 listopada 2013 r., podczas gdy postanowienie to dotknięte było wadą nieważności, bowiem zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, tj. do spółki S., podczas gdy spółka ta utraciła status strony postępowania w przedmiocie udzielenia patentu na omawiany wynalazek wraz ze zbyciem na rzecz skarżącej prawa do uzyskania patentu na ten wynalazek.
Na podstawie przepisu art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 p.w.p., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, a także naruszenie art. 67 ust. 3 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie, co w rezultacie doprowadziło do uznania, że nie było przeniesienia prawa do uzyskania patentu na wynalazek przez S. na rzecz skarżącej spółki C..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, odmawiające spółce C. S.A. przymiotu strony w postępowaniu zgłoszeniowym, stosownie do przepisu art. 235 ust. 2 p.w.p. W każdym zaś razie w dacie podjęcia przez Urząd Patentowy spornego postanowienia z dnia 12 września 2013 r. spółka C.S.A. nie była jeszcze uczestnikiem postępowania w sprawie udzielenia patentu na sporny wynalazek. Swoje bowiem prawo, jako następca prawny zgłaszającej spółki S. Fl., spółka C. S.A. zgłosiła Urzędowi Patentowemu w dniu 17 września 2013 r., a więc już po dacie wydania wspomnianego postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania przed Urzędem Patentowym. Zawieszenie postępowania ma ten skutek, że przez ten czas organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności procesowych. W myśl bowiem art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Takim zaś powodem nie jest zgłoszenie przez osobę trzecią wniosku o wstąpienie do postępowania administracyjnego w następstwie zbycia na jej rzecz zgłoszonego do opatentowania wynalazku.
Nie będąc stroną postępowania zgłoszeniowego w dacie wydania przez Urząd Patentowy spornego postanowienia spółka C. S.A. nie mogła go skutecznie zaskarżyć w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, stosownie do przepisu art. 244 ust. 3 p.p.w. Prawo takie przysługuje bowiem wyłącznie stronie (art. 244 ust. 1 w związku z art. 244 ust. 3 p.w.p.). Takiego zaś prawa, o czym była już mowa, spółka C. S.A. w tej dacie wydania zaskarżonego postanowienia jeszcze nie nabyła. Natomiast prawo bycia przez spółkę C.S.A. zgłaszającą, jako następczyni prawna po spółce S. F., mogło skutecznie nastąpić dopiero w następstwie podjęcia przez Urząd Patentowy zawieszonego postępowania, po ustaniu jego przyczyny.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy wystąpiło w niej zagadnienie wstępne, narzucające konieczność zawieszenia przez organ postępowania, czy też takiego zagadnienia nie było, a co za tym idzie – wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania było zbędne, a rozstrzygnięcie sprawy powinno być dokonane przez Urząd Patentowy RP w ramach postępowania toczącego się wyłącznie przed tym organem.
Artykuł 97 § 1 pkt 4 k.p.a., o czym była już mowa, stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa, akceptując stanowisko Urzędu Patentowego, iż zgłoszenie przez A. W. praw do omawianego wynalazku na etapie rozpoznawania sprawy o udzielenie patentu na ten wynalazek spowodowało zaistnienie zagadnienia prejudycjalnego, w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., skutkującego koniecznością zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia patentu, w celu poddania tego sporu do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Taki tryb postępowania jest utrwalony w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 73/12; z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 75/12).
Kwestie związane z instytucją obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego, w tym również samo pojęcie zagadnienia wstępnego, zostały szeroko omówione w literaturze przedmiotu, a zwłaszcza w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie ma więc tutaj potrzeby ich ponownego przytaczania, czyniąc jednak wyjątek dla porządkującego orzeczenia NSA z dnia 23 stycznia 2014 r. o sygn. akt II OSK 1980/12, zgodnie z którym: "Z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: po pierwsze, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji". Natomiast, jeśli chodzi o sam charakter zagadnienia wstępnego, warto przytoczyć wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r. o sygn. akt I OSK 1789/12, LEX nr 1494705, zgodnie z którym: "Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym."
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że podniesiona przez organ kwestia sporu co do podmiotu uprawnionego do wynalazku zgłoszonego przez S. F.ujawniła się w toku postępowania zgłoszeniowego. A. W., pismem z dnia 10 lipca 2013 r. zgłosił swoje prawa do przedmiotowego wynalazku. W dniu 12 sierpnia 2013 r. pełnomocnik A. W. wniósł o wpisanie go jako współuprawnionego do uzyskania patentu na wynalazek i wydanie decyzji na jego rzecz. Natomiast w piśmie z 30 sierpnia 2013 r. spółka S. F. przedstawiła okoliczności i dowody mające świadczyć o bezzasadności twierdzeń A. W. dotyczących prawa do uzyskania patentu.
Mając na uwadze spór zgłaszającego i twórcy o prawo do uzyskania patentu na wynalazek Urząd Patentowy RP postanowieniem z dnia 12 września 2013 r. zawiesił postępowanie, wzywając strony do wystąpienia, celem rozstrzygnięcia, w terminie 2 miesięcy do właściwego sądu ze stosownym pozwem o ustalenie prawa wskazując, że dowód takiego wystąpienia należy złożyć najpóźniej w wyznaczonym terminie.
Z podniesioną wyżej kwestią pozostaje w związku drugi element przesądzający o uznaniu określonego zagadnienia za zagadnienie wstępne, a mianowicie kwestia właściwości organu, którego kompetencja obejmuje rozstrzygnięcie takiego zagadnienia. Urząd Patentowy RP zasadnie odwołał się tutaj do art. 284 pkt 2 p.w.p., zgodnie z którym sprawy o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji rozpatrywane są w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że organem właściwym do ustalenia prawa do przedmiotowego patentu jest w rozpatrywanej sprawie sąd okręgowy, a co zatem idzie – i właściwość organu przemawia za tym, że mamy tutaj do czynienia z zagadnieniem wstępnym. W przypadku zaś, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Jednocześnie wzywa strony w określonym terminie do wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (art. 100 § 1 k.p.a.).
Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie spółki, Urząd Patentowy RP nie może przejąć kompetencji sądu powszechnego. Urząd nie mógł zatem oceniać nadesłanych przez strony sporu dowodów potwierdzających przysługiwanie prawa do uzyskania patentu. Z tego względu nieuzasadniony jest również zarzut skarżącej kasacyjnie, iż postępowanie zostało zawieszone w oparciu o gołosłowne stwierdzenia A . W..
W ocenie NSA, argumentacja Urzędu Patentowego RP jest, zwłaszcza w świetle powołanego wyżej art. 284 pkt 2 p.w.p., przekonywująca, gdyż w przypadku sporu sprawy o ustalenie prawa do patentu rozstrzygane są w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych. Wyłącza to możliwość rozstrzygania tego rodzaju sporów w postępowaniu administracyjnym.
Kolejnym, trzecim elementem konstrukcyjnym pojęcia "zagadnienia wstępnego" jest jego "uprzedniość", wymóg rozstrzygnięcia kwestii objętej tym pojęciem przed rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji przez Urząd Patentowy. Innymi słowy, rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego powinno warunkować możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Zgodnie z art. 8, art. 11 i art. 72 p.w.p. prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór użytkowy, jak również prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5 twórcy. Obowiązkiem Urzędu Patentowego jest ustalenie osoby uprawnionej do wynalazku, w tym osoby twórcy, mającej co do zasady status strony postępowania. Ustalenie uprawnionego do uzyskania patentu ma zasadnicze znaczenie dla kontrolowanego postępowania. Urząd Patentowy RP udziela patentu na rzecz osoby uprawnionej do jego uzyskania. Zatem rozstrzygnięcie sprawy - udzielenie patentu na rzecz uprawnionego - zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia, kto jest właścicielem rozwiązania zgodnie z art. 284 pkt 2 p.w.p. Brak rozstrzygnięcia kwestii podmiotu uprawnionego powoduje nie tylko niemożność samego wydania przez Urząd decyzji o udzieleniu patentu, ale również powoduje niemożność prowadzenia badania merytorycznego zgłoszenia.
Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że żaden przepis ustawy Prawo własności przemysłowej nie nakłada na Urząd Patentowy obowiązku sprawdzenia, czy zgłaszającemu wynalazek rzeczywiście przysługuje prawo do patentu. Twierdzeniu temu przeczy wyraźnie treść art. 11 oraz art. 74 p.w.p. Rzeczywiście, wspomniany organ nie ma obowiązku poszukiwania twórcy wynalazku - ale tylko wtedy, gdy stan faktyczny (lub prawny) nie nasuwa w tej kwestii żadnych wątpliwości.
W ocenie NSA - wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie spółki - żądanie dowodów, czy badanie wiarygodności twierdzeń zgłaszanych przez strony sporu co do praw do wynalazku jest w istocie tożsame z badaniem, czy przysługuje mu prawo do uzyskania patentu, a do czynienia takich ustaleń Urząd nie jest - w świetle art. 284 pkt 2 p.w.p. - właściwy. Z tego względu nieuzasadnione jest twierdzenie, że Urząd Patentowy naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania poprzez zaniechanie rozpatrzenia materiałów dowodowych, co w ocenie strony skarżącej skutkowało niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego i niedostatecznym uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia.
Reasumując, w ocenie NSA, ustalenie podmiotu (podmiotów) uprawnionych do spornego wynalazku stanowi zagadnienie wstępne, do rozstrzygnięcia którego, zgodnie z art. 284 p.w.p., właściwy jest sąd okręgowy. Kwestia ta powinna być zarazem rozstrzygnięta przed rozstrzygnięciem "głównej" sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy NSA uznał - podzielając w tej kwestii stanowisko Sądu pierwszej instancji - że zawieszenie postępowania przez Urzędem Patentowym było nie tylko uprawnione, ale i konieczne.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia art. 12 i art. 67 ust. 3 p.w.p., zarzut ten jest przedwczesny, skoro na etapie postępowania w sprawie zawieszenia postępowania przez Urzędem Patentowym skarżąca kasacyjnie spółka nie była jeszcze stroną wspomnianego postępowania.
W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło