II GSK 676/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-12

Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Mirosław Trzecki, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, stwierdzający naruszenie przez Polskę zobowiązań wynikających z dyrektywy Rady 96/53/WE, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydany na podstawie art. 258 TFUE, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 3 PPSA, podobnie jak orzeczenie wydane w trybie pytania prejudycjalnego. Stwierdzone przez TSUE naruszenie prawa unijnego przez Polskę w zakresie wymogu posiadania specjalnych zezwoleń na przejazd pojazdami nienormatywnymi, w świetle wyroku TSUE w sprawie C-127/17, podważa prawidłowość nałożenia kary pieniężnej na skarżącą spółkę.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA, który oddalił jej skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie. Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za przejazd pojazdem nienormatywnym z nadmiernym naciskiem na oś napędową. Podstawą skargi o wznowienie było orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-127/17, które stwierdziło naruszenie przez Polskę zobowiązań wynikających z dyrektywy Rady 96/53/WE.
Rozstrzygnięcie
1. Wznawia postępowanie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2749/14; 2. Uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2749/14; 3. Uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 568/14; 4. Uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 roku, nr [...]; 5. Umarza postępowanie administracyjne; 6. Zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. sp. z o.o. 2225 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi A. Sp. z o.o. w R. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2749/14 ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 568/14 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. wznawia postępowanie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2749/14; 2. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2749/14; 3. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 568/14; 4. uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 roku, nr [...]; 5. umarza postępowanie administracyjne; 6. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. sp. z o.o. 2225 (dwa tysiące dwieście dwadzieścia pięć) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 17 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2749/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 568/14, wydanego w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu [...] sierpnia 2013 r. w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy, składający się z dwuosiowego ciągnika oraz trzyosiowej naczepy, którym kierował M. F. Pojazdem wykonywano w imieniu A. Sp. z o.o. przejazd drogowy z ładunkiem cukru w workach big-bagach, umieszczonych na paletach. Podczas kontroli stwierdzono nienormatywność pojazdu w postaci nieprawidłowego nacisku na oś napędową – 11,35 t (po odjęciu 2% tolerancji w stosunku do stwierdzonej wagi 11,65 t), przy dopuszczalnym nacisku 10 t. Organ uznał, że towar, przewożony w workach umieszczonych na paletach, stanowił ładunek podzielny, zaś art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.r.d.) co do zasady zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, zaś naruszenie tego zakazu – zgodnie z art. 140ab ust. 2 p.r.d. - skutkuje nałożeniem kary jak za przejazd bez zezwolenia. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii III-VI. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję pierwszoinstancyjną i orzekł co do istoty, nakładając na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 2000 zł z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Na powyższe rozstrzygnięcie organu A. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 20 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie uznał skargę za niezasadną i ją oddalił, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie: przepisów postępowania, tj.: art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak całościowej kontroli wydanej decyzji administracyjnej i ograniczenie się do omówienia normy zawartej w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) p.r.d. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. b) p.r.d., art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. Wyrokiem z 17 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. NSA wskazał m.in., że skarżąca zdaje się przyjmować, iż zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. wystarczy spełnienie którejkolwiek z przesłanek tego przepisu, aby uwolnić się od odpowiedzialności. Tymczasem trzeba wykazać zarówno dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak i brak wpływu na powstanie naruszenia. W sytuacji uznania przez WSA, że nie zachodzi pierwsza z tych przesłanek, cały art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. nie miał zastosowania i nie było potrzeby omawiania przez Sąd I instancji drugiej z przesłanek. NSA stwierdził również, że przewoźnik może uwolnić się od odpowiedzialności w sytuacji spełnienia obu przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Założenie wymogu spełnienia jedynie przesłanki z art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. b) p.r.d. jest zatem błędne. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł również, że przedsiębiorstwo wykonujące transport drogowy ponosi odpowiedzialność za skutki działania kierowców, których pracę organizuje i sprawuje nad nimi nadzór. Przewoźnik nie może więc powoływać się na to, że nie miał wpływu na zachowania pracownika lub podwykonawcy. Sąd kasacyjny podzielił argumentację WSA, iż trudno uznać, że skarżąca dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem w zakresie rozmieszczenia ładunku, w sytuacji gdy nacisk na jedną z osi przekraczał dopuszczalne normy i wynosił 11,65 t. Wykonywanie przewozu z tak rozmieszczonym ładunkiem obciążało zatem przewoźnika. Ponadto za całkowicie i co do samej zasady chybiony sąd kasacyjny uznał również zarzut błędnej wykładni art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. Odnosząc się do stanowiska kasatorki, NSA stwierdził, że jeżeli w uzasadnieniu wyroku brak jest jakichkolwiek rozważań na dany temat, to znaczy, iż Sąd I instancji nie dokonywał w tym względzie jakiejkolwiek wykładni, więc również nie dokonał błędnej wykładni, jak też nie dokonał prawotwórczej interpretacji. Skarżąca spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2016 r. domagając się dopuszczenia dowodów z dokumentów załączonych do skargi o wznowienie, uwzględnienia tej skargi i uchylenia zaskarżonego wyroku w całości przez przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Ewentualnie skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie sprawy poprzez uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skargę wniesiono na podstawie art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17. W przywołanym wyroku orzeczone zostało, że Rzeczpospolita Polska nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25.07.1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29.04.2015 r., w zw. z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53, co z kolei oznacza, że wydanie zaskarżonej decyzji organu nakładającej karę pieniężną na skarżącą nastąpiło w sprzeczności z wiążącym prawem unijnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Z istoty, opartego na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a., żądania wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2749/14, w którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 568/14 oddalającego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym wynika, że zasadności tego żądania strona upatruje w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C – 127/17. W świetle przywołanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości, nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się na niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53/WE. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego żądanie wznowienia postępowania zakończonego przywołanym powyżej prawomocnym wyrokiem tego Sądu jest usprawiedliwione. Z art. 272 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że – niezależnie od podstawy wznowienia określonej w § 1 tego artykułu, którą stanowi wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, aktu normatywnego na podstawie którego zostało wydane orzeczenie – można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską, zaś przepis § 2 art. 272 p.p.s.a. – stanowiący, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu – stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Przepis art. 272 p.p.s.a., gdy zestawić ze sobą jego § 1 i § 3, uzasadnia stanowisko, aby podstawy wznowienia postępowania sądowadministracyjnego upatrywać w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zwłaszcza, gdy w kontekście źródła pochodzenia (ustanowienia) jego kompetencji – a więc źródła, o którym mowa w art. 272 § 3 – podkreślić znaczenie tych okoliczności, które – najogólniej rzecz ujmując – nakazują uwzględniać fakt istnienia istotnych podobieństw odnoszących się najogólniej rzecz ujmując do rodzajów postępowań prowadzonych przed TK i TSUE, ich przedmiotu – chodzi mianowicie o "spór o prawo", który w odniesieniu do postępowania przed TK dotyczy pionowej kolizji norm prawa krajowego, w odniesieniu zaś do postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości treści (interpretacji) prawa unijnego oraz jego ważności – oraz mocy wiążącej orzeczeń organów przed którymi się one toczą. Powyższe – gdy chodzi o zasadę – znajduje swoje potwierdzenie w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2017 r. w sprawie I FPS 1/17, w świetle której podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania. Afirmując pogląd prawny wyrażony w przywołanej uchwale oraz prezentowaną w jego uzasadnieniu argumentację prawną trzeba jednocześnie wyjaśnić – a nie jest to bez znaczenia dla stanowiska odnośnie do oceny skuteczności rozpatrywanej skargi o wznowienie postępowania zakończonego przywołanym na wstępie prawomocnym wyrokiem NSA – że jakkolwiek został on wyrażony na gruncie sytuacji odnoszącej się do orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości wydanego w trybie prejudycjalnym (art. 267 TFUE), to za uprawniony trzeba uznać wniosek, iż pogląd ten zachowuje swoją aktualność także w odniesieniu do wyroku wydanego przez Trybunał Sprawiedliwości na podstawie art. 258 TFUE, a więc w trybie skargi Komisji Europejskiej przeciwko państwu członkowskiemu. W korespondencji do przywołanych na wstępie argumentów natury ogólnej – a mianowicie argumentów z podobieństwa – a także szczegółowej argumentacji prawnej, która legła u podstaw poglądu prawnego wyrażonego w uchwale NSA w sprawie I FPS 1/17, w odniesieniu do omawianej kwestii nie można również tracić z pola widzenia konsekwencji wynikających ze znaczenia argumentu systemowego. Chodzi mianowicie o argument systemowy wynikający zarówno z prawa krajowego – art. 272 § 3 p.p.s.a. ulokowany został w Dziale VII "Wznowienie postępowania" przywołanej ustawy, a co więcej, stanowiąc o "rozstrzygnięciu organu międzynarodowego" (a jest nim przecież TSUE, co trzeba uznać za bezdyskusyjne) nie odnosi się do trybu podjęcia przez wymieniony organ tego orzeczenia, ograniczając się w tej mierze jedynie do zaakcentowania jego znaczenie w relacji do potrzeby wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego – jak i z prawa unijnego. W tym zaś zakresie trzeba uwzględnić to, że art. 258 TFUE znajduje się w tej części postanowień traktatowych, które dotyczą uprawnień Trybunału Sprawiedliwości, przez co – z uwagi właśnie na treść tychże uprawnień oraz ich funkcje – został on także funkcjonalnie powiązany – podobnie jak i art. 267 – z art. 4 ust. 3 TUE ustanawiającym zasadę lojalnej współpracy, zgodnie z którą państwa członkowskie podejmują wszelkie środki właściwe do zapewnienia wykonywania zobowiązań wobec UE, ułatwiają wypełnianie przez Unię jej zadań i powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii. W związku z tym, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że z punktu widzenia aktualizacji dyspozycji normy prawnej z art. 272 § 3 p.p.s.a., nie ma znaczenia to, czy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości – to jest "rozstrzygnięciu organu międzynarodowego", o którym mowa w tym przepisie – wydane zostało na podstawie art. 258, czy też art. 267 TFUE. Zwłaszcza, gdy niezależnie od powyższego – ale też w korespondencji do już przedstawionych argumentów – podnieść, że naruszenie prawa unijnego, o którym mowa art. 258 TFUE, zasadniczo należałoby wiązać z naruszeniem legislacyjnym polegającym na utrzymywaniu krajowych przepisów niezgodnych z prawem UE, braku odpowiedniej zmiany przepisów krajowych lub braku implementacji przepisów unijnych – choć w świetle orzecznictwa unijnego naruszenie to może wyrażać się także w błędnej interpretacji przepisów prawa UE przez organy legislacyjne lub organy stosujące prawo (por. wyrok w sprawie C – 128/78) – zaś jego stwierdzenie przez Trybunał Sprawiedliwości we wskazanym trybie, skutkuje wynikającym z art. 260 ust. 1 TFUE zobowiązaniem państwa członkowskiego do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku Trybunału. W świetle powyższego, żądanie wznowienia postępowania zakończonego przywołanym na wstępie prawomocnym wyrokiem NSA należy uznać za skuteczne i usprawiedliwione. Ze wskazanego, jako podstawa żądania wznowienia postępowania sądowoadnministracyjnego, wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C – 127/17 wynika, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się na niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE. Zgodnie ze stanowiskiem TSUE, art. 7 wymienionej dyrektywy, jako wyjątek od ustanowionej w jej art. 3 ust. 1 zasady swobodnego ruchu pojazdów, powinien podlegać wykładni ścisłej (zawężającej) co oznacza, że przewidziany w przywołanym przepisie brak dostosowania infrastruktury drogowej należy odnosić do sytuacji szczególnych, a mianowicie do sytuacji przykładowo w przepisie tym wymienionych (por. pkt 80 – 81 wyroku), co ma z kolei tę konsekwencję, że za równoważne wymienionym sytuacjom szczególnym nie można uznać sytuacji kreowanych na gruncie krajowej ustawy o drogach publicznych, której art. 41 ust. 2 i ust. 3 ustanawia dalej jeszcze idące wyjątki oraz warunki przemieszczania się po drogach krajowych pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i pkt 3.4 załącznika nr I tej dyrektywy unijnej wartościom nacisku osi. Z uwagi na ich zakres oraz powszechnie obowiązujący charakter sytuacje te stanowią bowiem ograniczenia w stosowaniu zasady swobodnego ruchu pojazdów. Tym samym, wynikające z prawa krajowego ograniczenia mające zastosowanie w zależności od rodzajów dróg – co motywowane jest jakością infrastruktury drogowej – nie mogą być usprawiedliwiane treścią art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE, gdyż wynikający z tego przepisu wyjątek niweczyłby zasadę ustanowioną art. 3 tej dyrektywy (pkt 82 – 88 wyroku). Na marginesie należy dodać, że ograniczenia wynikające z przywołanej regulacji krajowej, która uznana została za niekorespondującą z art. 3 i art. 7 przywołanej dyrektywy, w równym i takim samym stopniu oddziałują również na krajowy ruch pojazdów. Z art. 41 ustawy o drogach publicznych co do zasady bowiem wynika, że (wszystkie) pojazdy (bez względu na ruch, w którym uczestniczą) o maksymalnym nacisku osi napędowej nieprzekraczającym wartości 11,5 t objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 i ust. 3 wymienionej ustawy krajowej, zaś pojazdy nieprzekraczające maksymalnego nacisku pojedynczej osi wynoszącego 10 t, objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 przywołanej ustawy. Zniesienie zaś wskazanych ograniczeń w ruchu tych pojazdów – to jest zarówno w ruchu międzynarodowym, jak i w ruchu krajowym – wymaga spełnienia warunku posiadania specjalnego płatnego zezwolenia niepozostającego w jakimkolwiek związku ze stanem (stopniem uszkodzenia) dróg publicznych lub ich odcinków. Przejazd w związku z wykonywaniem którego nałożono na stronę karę pieniężną, był przejazdem wykonywanym w ruchu międzynarodowym (z Francji do Polski), a wymieniony judykat Trybunału Sprawiedliwości zapadł właśnie na tle podnoszonego we wniosku Komisji Europejskiej zagadnienia odnoszącego się do (oceny) wynikających z prawa polskiego ograniczeń w ruchu międzynarodowym pojazdów. Orzeczenie to ma daleko idące konsekwencje, albowiem uzasadnia ona obowiązek dokonywania oceny prawidłowości wykonywania międzynarodowego i krajowego ruchu pojazdów z pozycji argumentów, w świetle których doszło do stwierdzenia naruszenia przez Polskę przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy nr 96/53/WE, a więc innymi słowy, na podstawie takich samych – a co za tym idzie również systemowo spójnych – kryteriów prawnych, co należy uznać za tym bardziej usprawiedliwione, że w świetle porządku krajowego – art. 2 i art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP – oraz unijnego – art. 2 TUE – nie ma podstaw do diametralnie różnego traktowania podmiotów znajdujących się w zasadniczo tożsamej sytuacji (por. w tej mierze również np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2019 r. w sprawach II GSK 412/17 oraz II GSK 39/17). W rozpoznawanej sprawie zatrzymano do kontroli - na drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku osi 10 t – (składający się z dwuosiowego ciągnika marki Man wraz z trzyosiową naczepą marki Schwarzmuller), którym kierował M. F., wykonując w imieniu A. Spółki z o.o. przejazd drogowy z ładunkiem cukru w workach big - bagach umieszczonych na paletach. Podczas kontroli, w wyniku pomiarów ww. pojazdu członowego, stwierdzono, że nacisk jego pojedynczej osi napędowej wynosił 11,35 t (po odjęciu 2% tolerancji w stosunku do stwierdzonej wagi 11,65 t), co powodowało przekroczenie o 1,35 t. Ponadto ustalono, że podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu członowego. Brak usprawiedliwionych podstaw dla ustanawiania w prawie krajowym w odniesieniu do pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 oraz 3.4 załącznika I do wymienionej dyrektywy wartościom nacisku osi dalej idących wyjątków, niż wynikające z art. 7 tej dyrektywy (a w tej mierze ponownie wymaga przypomnienia, że z art. 41 ustawy o drogach publicznych wynika, że pojazdy o maksymalnym nacisku osi napędowej nieprzekraczającym wartości 11,5 t objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 i ust. 3 wymienionej ustawy krajowej, zaś pojazdy nieprzekraczające maksymalnego nacisku pojedynczej osi wynoszącego 10 t, objęte są zakresem ograniczeń wynikających z art. 41 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 przywołanej ustawy, a zniesienie wskazanych ograniczeń wymaga spełnienia warunku posiadania specjalnego płatnego zezwolenia niepozostającego w związku ze stopniem uszkodzenia dróg, które wobec ich ograniczającego charakteru stanowiły jednocześnie warunek przemieszczania się po polskich drogach krajowych, musi prowadzić do tego w pełni uzasadnionego wniosku, że stwierdzony w toku kontroli nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynoszący 11,35 t, w związku z tym, że był niższy od maksymalnego dopuszczalnego nacisku osi napędowej pojazdu określonego w pkt 3.4.1 załącznika nr I do Dyrektywy nr 96/53/WE na poziomie 11,5 t, nie dawał podstaw do przypisania stronie naruszenia, za które nałożono na nią karę pieniężną. Z przedstawionych powodów, stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a., wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2749/14 podlegał uchyleniu. Jednocześnie, wobec charakteru istoty sprawy odnoszącego się do podstaw przypisania stronie naruszenia, za które nałożono na nią karę pieniężną, a których istnienie w świetle przywołanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C – 127/17 należało podważyć, na podstawie art. 188 p.p.s.a. podlegały również uchyleniu wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 568/14 oraz kontrolowana przez ten Sąd decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającą ją decyzja organu administracji I instancji, co w konsekwencji uzasadniało potrzebę umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 i art. 276 w związku z art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 3 p.p.s.a. oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło