I ONP 4/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Jolanta Rajewska, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 561/13 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie zmiany stanowiska służbowego postanawia: 1. odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku, 2. zwrócić Śląskiemu Komendantowi Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpis w wysokości 200 (dwieście) zł od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku. Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 561/13 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie zmiany stanowiska służbowego. Organ podnosząc, że w tej sprawie występuje wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 285a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", wskazał, że nie skorzystał z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, albowiem nie chciał kontynuować sporu ze skarżącą. Po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej stan faktyczny uległ diametralnej zmianie, ponieważ skarżąca dąży do zainicjowania postępowania karnego w przedmiocie odpowiedzialności karnej Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku podlega odrzuceniu. Stosownie do zasady wyrażonej w art. 285a § 1 P.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Oznacza to, że skarga taka nie przysługuje, jeżeli stronie przysługiwał środek odwoławczy, jednakże strona nie skorzystała z tego środka lub środek taki został odrzucony. W art. 285a § 2 P.p.s.a. został określony wyjątek od tej zasady, który polega na tym, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, ale tylko wówczas gdy niewykorzystanie przysługującego stronie środka zaskarżenia stanowiło wyjątkowy przypadek i gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela oraz gdy nie jest już możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Strona wnosząca skargę na podstawie art. 285a § 2 P.p.s.a. obowiązana jest w skardze, poza innymi warunkami wymienionymi w art. 285e § 1 P.p.s.a., wykazać, że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi, co obejmuje także wykazanie dlaczego nie wykorzystała środka zaskarżenia (art. 285e § 1 pkt 5 P.p.s.a.). Skargę, która nie spełnia wymagań określonych w art. 285e § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 285h § 1 P.p.s.a. Takie stanowisko zostało zaprezentowane w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II ONP 2/11, z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I ONP 14/11 oraz z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt I ONP 16/10, z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II ONP 2/14. Pogląd, że jeżeli strona wnosi skargę na podstawie art. 285a § 2 P.p.s.a., to musi wykazać, iż występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi, został wyrażony także w literaturze prawniczej (B. Dauter, R. Hauser "Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego" Warszawa 2010 r.). Wyjątkowość przypadku, o której mowa w art. 285a § 2 P.p.s.a., odnosi się również do przyczyn, które spowodowały, że strona nie wykorzystała przysługujących jej środków prawnych. Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi M. C. uchylił decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie zmiany stanowiska służbowego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony organowi w dniu 1 kwietnia 2014 r. Organ nie wniósł skargi kasacyjnej od tego wyroku. W dniu 15 lipca 2014 r. Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku z dnia 19 lutego 2014 r. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2014 r. nie zostały wskazane takie okoliczności, które przemawiałby za tym, że występuje wyjątkowy przypadek w rozumieniu art. 285a § 2 P.p.s.a. Jako przyczynę usprawiedliwiającą niewykorzystanie środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej organ wskazał dążenie do zakończenia sporu ze skarżącą. Jednakże zdaniem organu zachowanie skarżącej po zapadłym w tej sprawie wyroku świadczy o chęci czerpania przez nią "korzyści majątkowych z powodu uchylenia zaskarżonych decyzji administracyjnych, a wola Komendanta zakończenia zaistniałego sporu w świetle poczynań skarżącej zdaje się nie mieć racji bytu". Wskazane przez organ okoliczności nie dają podstaw do oceny, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest kolejnym, instancyjnym środkiem odwoławczym. Właściwym środkiem zaskarżenia wyroku jest skarga kasacyjna i strona powinna wykorzystać ten środek, jeżeli jej zdaniem rozstrzygnięcie sądu nie jest prawidłowe. Zrezygnowanie z tego środka zaskarżenia nie oznacza, że strona w późniejszym terminie może skorzystać ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, tylko z tego powodu, że sposób zachowania się skarżącej po wydaniu kwestionowanego wyroku nie jest zgodny z oczekiwaniami organu. Mając powyższe względy na uwadze należy przyjąć, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2014 r. podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285h § 1 w związku z art. 285e § 1 pkt 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.