I OSK 170/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-26
Skład orzekający: Wiesław Morys, Joanna Runge-Lissowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie dotyczące procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze, a w szczególności jego § 4 pozwalający na unieważnienie naboru w każdym czasie, jest zgodne z ustawą o pracownikach samorządowych?Ratio decidendi
Przepis § 4 załącznika do zarządzenia Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie, który pozwalał na unieważnienie naboru w każdym czasie, nie znajduje oparcia w ustawie o pracownikach samorządowych i jest z nią sprzeczny. Ustawa ta reguluje zasady naboru, a akty niższego rzędu nie mogą wprowadzać sprzecznych z nią zapisów. W związku z tym, uchylenie tego przepisu przez WSA było zasadne, a czynność unieważnienia naboru, oparta na tym przepisie, została uznana za bezskuteczną.Stan faktyczny
P. J. wygrał nabór na wolne stanowisko inspektora ds. informatyki i ochrony danych w Ośrodku Sportu i Rekreacji w Olsztynie, jednak Dyrektor Ośrodka unieważnił ten nabór, powołując się na § 4 procedury naboru. P. J. zakwestionował tę czynność, wskazując na jej niezgodność z prawem. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, P. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na zarządzenie wprowadzające procedurę naboru oraz na czynność unieważnienia naboru. WSA uchylił § 4 zarządzenia i stwierdził bezskuteczność czynności unieważnienia naboru. Dyrektor Ośrodka złożył skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 834/12 w sprawie ze skarg P.J. na: 1. zarządzenie Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie procedury naboru na wolne stanowisko, 2. czynność podpisania zarządzenia w sprawie wprowadzenia procedury naboru na wolne stanowisko przez Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie, 3. czynność unieważnienia naboru na wolne stanowisko przez Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie, 4. czynność usunięcia z Biuletynu Informacji Publicznej ogłoszenia o zakończeniu procedury naboru przez Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 13 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 834/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi P. J. na:
1) zarządzenie Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. w sprawie procedury naboru na wolne stanowisko,
2) czynność podpisania ww. zarządzenia przez ww. Dyrektora,
3) czynność unieważnienia przez Dyrektora naboru na wolne stanowisko,
4) czynność usunięcia przez Dyrektora z Biuletynu Informacji Publicznej ogłoszenia o zakończeniu procedury naboru
– uchylił § 4 załącznika do zarządzenia Nr [...] z [...] stycznia 2011 r.,
– stwierdził bezskuteczność czynności Dyrektora unieważnienia naboru na wolne stanowisko,
– odrzucił skargę w pozostałym zakresie.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy, przedstawionym przez Sąd:
W Ośrodku Sportu i Rekreacji w Olsztynie 17 kwietnia 2012 r. został ogłoszony nabór na wolne stanowisko inspektora ds. informatyki i ochrony danych, a po przeprowadzeniu stosownej procedury został wybrany na to stanowisko P. J., o czym informacja została podana do publicznej wiadomości [...] maja 2012 r. przez Dyrektora Ośrodka. Natomiast [...] maja 2012 r. Dyrektor unieważnił ten nabór.
P. J., pismem z 16 maja 2012 r., wystąpił do Dyrektora Ośrodka o podanie przyczyny unieważnienia i podstawy prawnej działania, na co Dyrektor, pismem – 17 maja 2012 r. wyjaśnił, że uwzględnił wniosek dotychczasowego pracownika o cofnięcie wypowiedzenia umowy o pracę, co spowodowało brak wolnego stanowiska, zaś podstawę działania stanowił § 4 załącznika do zarządzenia Nr [...] w sprawie procedury naboru na wolne stanowisko urzędnika (przepis ten pozwalał Dyrektorowi na unieważnienie naboru).
Pismem z 21 maja 2012 r. P. J. zwrócił się do Prezydenta Miasta Olsztyna o weryfikację działań w sprawie unieważnienia naboru, zwracając uwagę na sprzeczność § 4 procedury z ustawą o pracownikach samorządowych, na co Prezydent odpowiedział, że pracodawcą, który ogłosił konkurs był Ośrodek Sportu i Rekreacji, zatem ze sprawą naboru należy zwrócić się do tego podmiotu, podkreślił jednak, że podjął się analizy działania Ośrodka i nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie naboru. Pismo to zostało przesłane 5 lipca 2012 r. listem poleconym bez zwrotnego potwierdzenia odbioru. Przed otrzymaniem tej odpowiedzi, pismem z 27 czerwca 2012 r. P. J. skierował do Prezydenta pismo będące uzupełnieniem wystąpienia z 21 maja 2012, przedstawiając argumenty mające świadczyć o niezgodności z prawem unieważnienia naboru, na co Prezydent przesłał ponownie pismo z 20 czerwca 2012 r. jako aktualne, za potwierdzeniem odbioru, które zostało doręczone P. J. 25 lipca 2012 r.
P. J. 26 lipca 2012 r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu skargę na działanie Ośrodka Sportu i Rekreacji, którą Sąd 30 lipca 2012 r. przekazał Prezydentowi, ten z kolei przesłał ją 6 sierpnia 2012 r. Dyrektorowi Ośrodka. Po przekazaniu skargi przez Ośrodek Sądowi, P. J. został wezwany przez Sąd do wskazania organu, którego skarga dotyczy, numeru i daty skarżonego aktu lub czynności, na co skarżący udzielił odpowiedzi, iż zaskarża: 1) zarządzenie Dyrektora Nr [...] z [...] stycznia 2011 r., 2) czynność Dyrektora w przedmiocie podpisania tego zarządzenia, 3) czynność Dyrektora z [...] maja 2012 r. w sprawie unieważnienia naboru, 4) czynność Dyrektora z [...] maja 2012 r. w sprawie usunięcia z Biuletynu Informacji Publicznej ogłoszenia o zakończeniu procedury naboru.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem skarżący sprecyzował, iż co do zarządzenia kwestionuje wyłącznie § 4 załącznika do Zarządzenia Nr [...].
Sprawy ze skarg wniesionych przez P. J. zostały przez Sąd połączone do wspólnego rozpoznania i wyrokowania, Sąd przedstawił następująco:
Przed przystąpieniem do kontroli zaskarżonego działania konieczne jest rozważenie właściwości sądu administracyjnego, zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż w świetle tego przepisu należy oceniać dopuszczalność wniesionych skarg P. J. na działalność Dyrektora OSiR. Zgodnie ze Statutem OSiR w Olsztynie, stanowiącym załącznik do uchwały Nr LXV/741/10 Rady Miasta Olsztyn z dnia 25 sierpnia 2010 r. w sprawie likwidacji zakładu budżetowego pod nazwą "Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olsztynie", przy ul. Żołnierskiej 13a w celu jego przekształcenia w jednostkę budżetową pod nazwą "Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olsztynie" i nadania statutu jednostce (Dz.Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego 2010, Nr 160, poz. 2053 – dalej jako Statut Ośrodka) – Ośrodek jest jednostką organizacyjną Miasta Olsztyn, którą reprezentuje na zewnątrz i kieruje Dyrektor, do którego obowiązków i uprawnień należy wykonywanie czynności wynikających ze stosunku pracy, decydowanie samodzielne w ramach udzielonego przez Prezydenta Miasta Olsztyn pełnomocnictwa. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pełnomocnictwa z dnia 3 stycznia 2011 r., nr OK.0113-9/11, wynika że Prezydent Miasta Olsztyn upoważnił Dyrektora do działania we wszystkich sprawach związanych z działalnością statutową Ośrodka, a w szczególności do kierowania bieżącą działalnością i reprezentowania go na zewnątrz, dokonywania czynności prawnych w imieniu i na rzecz Miasta Olsztyn w zakresie określonym przez statut Ośrodka, a także reprezentowania Ośrodka w sprawach rozpatrywanych przez sądy. Oznacza to, że Dyrektor kierujący i reprezentujący na zewnątrz Ośrodek, będący jednostką organizacyjną Miasta Olsztyn, występuje w roli organu jednostki samorządu terytorialnego (to jest Miasta Olsztyn), w imieniu i na rzecz której podejmuje czynności, zatem prowadzi działalność objętą kognicją sądu administracyjnego, o której mowa w powołanym powyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Warunkiem jednak uznania, że działalność tego organu mieści się w dyspozycji tego przepisu jest jej zakwalifikowanie do działalności z zakresu administracji publicznej, a do takiej nie można zaliczyć:
1) czynności Dyrektora podpisania zarządzenia Nr [...] w sprawie wprowadzenia Procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze w OSiR w Olsztynie,
2) czynności Dyrektora z [...] maja 2012 r. w przedmiocie usunięcia z Biuletynu Informacji Publicznej ogłoszenia o zakończeniu procedury naboru,
gdyż żadna z nie miała bezpośredniego wpływu na prawa lub obowiązki skarżącego związane z uczestnictwem w naborze na wolne stanowisko urzędnicze, zatem skargi dotyczące tych czynności odrzucił.
Natomiast co do:
1) zarządzenia nr [...] Dyrektora OSiR z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie wprowadzenia procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze,
2) czynności Dyrektora z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie unieważnienia naboru na wolne stanowisko urzędnicze
należało uznać za podlegające właściwości Sądu i rozpoznać skargi na nie.
Oba wymienione działania Dyrektora kwalifikują się bowiem do działalności "z zakresu administracji publicznej", gdyż w sposób władczy i jednostronny wpłynęły na zmianę sytuacji prawnej skarżącego, ukształtowanej uprzednio przez pozytywny dla niego wynik procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należało jednak zbadać, czy zostały spełnione wymogi formalne, wskazane w art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie ocena zachowania przez skarżącego wymogów określonych w tym przepisie wymagała rozstrzygnięcia, czy skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa do Prezydenta Miasta Olsztyna, a nie bezpośrednio do Dyrektora OSiR można uznać za prawnie skuteczne. Przystępując do badania tego zagadnienia w pierwszej kolejności zauważyć należy, że to na organie ciąży obowiązek badania swojej właściwości do rozpoznania danej sprawy, a w przypadku stwierdzenia swojej niewłaściwości, organ ten powinien przekazać sprawę organowi właściwemu do jej rozpoznania, taki sposób postępowania jest standardem dobrej praktyki administracyjnej w kontaktach organów z jednostką, zgodnie bowiem z art. 15 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r., w przypadku skierowania lub przekazania adresowanego do instytucji pisma lub zażalenia do dyrekcji generalnej, dyrekcji lub wydziału, które nie są upoważnione do rozpatrzenia pisma lub zażalenia, ich jednostki organizacyjne zapewnią, że akta niezwłocznie zostaną przekazane do właściwej jednostki organizacyjnej instytucji. Mając powyższe na względzie nie może budzić wątpliwości, że Prezydent Miasta Olsztyn przystępując do rozpoznania pisma skarżącego z dnia 21 maja 2012 r. zatytułowanego "Prośba o weryfikację działań podjętych w sprawie unieważnienia naboru, ogłoszonego w dniu 17 kwietnia 2012 r. przez Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie, na wolne stanowisko urzędnicze", naruszył ww. przepis, gdyż przyjąć należy, że pismo to stanowiło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego działaniami Dyrektora OSiR podjętymi w sprawie unieważnienia naboru. Pismo to powinno zatem zostać przekazane do załatwienia Dyrektorowi co nie nastąpiło, jednak zaniechanie tego obowiązku nie może rodzić dla skarżącego negatywnych skutków prawnych. Mimo zatem, ze wniosek został rozpoznany przez organ niewłaściwy, przyjąć należy, że skarżący uczynił zadość regulacji art. 52 § 3 p.p.s.a., przy tym o istnieniu zarządzenia nr [...] Dyrektora OSiR z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżący dowiedział się w piśmie tego organu z dnia 17 maja 2012 r. Skierowanie więc pisma zawierającego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 21 maja 2012 r. nastąpiło z zachowaniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w tym piśmie.
Wobec zaś udzielenia przez Prezydenta Miasta Olsztyna odpowiedzi na to wezwanie, co nastąpiło w piśmie z dnia 20 czerwca 2012 r., zachowanie terminu do wniesienia skarg należy oceniać z uwzględnieniem daty doręczenia skarżącemu tej odpowiedzi, zgodnie bowiem z art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Jak wynika z oświadczeń i dokumentów, pismo z dnia 20 czerwca 2012 r., zawierające odpowiedź tego organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zostało wysłane skarżącemu listem zwykłym poleconym w dniu 5 lipca 2012 r., natomiast na kopercie, która zawierała tę odpowiedź, widnieje stempel pocztowy z datą 6 lipca 2012 r. Na rozprawie skarżący nie był w stanie precyzyjnie określić daty, w której została mu doręczona ta przesyłka, wskazał jedynie, że na pewno miało to miejsce przed 25 lipca 2012 r., a więc przed ponownym doręczeniem mu" tej odpowiedzi przez organ za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, gdyż skoro na przesyłce z dnia 6 lipca 2012 r. nie ma pieczątki o ponownym awizowaniu, to przypuszczać należy, że odebrał tę przesyłkę w ciągu 7 dni od pierwszego awiza. Brak możliwości wykazania przez organ terminu doręczenia przesyłki zawierającej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie może wywoływać negatywnych skutków procesowych dla skarżącego, tym bardziej powodować przerzucenie na niego obowiązku udowodnienia, kiedy tę przesyłkę otrzymał, zatem przyjąć należało, że doręczenie tej odpowiedzi nastąpiło po 6 lipca 2012 r., lecz przed upływem 60 dni od skierowania przez skarżącego do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 21 maja 2012 r. Oznacza to, że wniesienie skarg w niniejszej sprawie nastąpiło z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. (skierowane do Sądu 26 lipca 2012 r.), przesłanie przez Sąd do organu niewłaściwego Prezydenta Miasta Olsztyn 30 lipca 2012 r., przekazanie Dyrektorowi OSiR 6 sierpnia 2012 r.; zatem za datę ich wniesienia uznać należało 6 sierpnia 2012 r.
Przechodząc do oceny zasadności wymienionych skarg, należało uznać je za zasadne i uchylić – § 4 zarządzenia i stwierdzić bezskuteczność czynności z dnia 14 maja 2012 r. w przedmiocie unieważnienia naboru na stanowisko.
Wprowadzenie w § 4 załącznika do tego zarządzenia regulacji, w świetle której "Dyrektor OSiR może w każdym momencie unieważnić nabór" nie znajduje umocowania w przepisach prawa. Procedura naboru na wolne stanowisko urzędnicze w administracji samorządowej uregulowana jest w ustawie o pracownikach samorządowych, a szczegółowo określa ona czynności podejmowane na poszczególnych jej etapach. Brak jest natomiast delegacji do wydawania przez podmioty zobowiązane do prowadzenia tych naborów aktów regulujących postępowanie w tych sprawach, zatem nawet jeśli uprawnienie do wydania takiego aktu wynika z innego przepisu prawa, to wprowadzona tym aktem procedura naboru na wolne stanowisko urzędnicze nie może być sprzeczna z regulacjami zawartymi w ustawie o pracownikach samorządowych, zwłaszcza niedopuszczalne jest wprowadzanie w aktach podustawowych regulacji umożliwiających unieważnienie procedury konkursowej uregulowanej w ustawie. Nie sposób bowiem nie dostrzec, że wbrew temu, co zostało podane w podstawie prawnej zaskarżonego zarządzenia nr [...] Dyrektora OSiR z dnia [...] stycznia 2011 r., nie zostało ono wydane na podstawie ustawy o pracownikach samorządowych (wobec braku stosownej delegacji do jego wydania), lecz wyłącznie na podstawie przepisów Statutu OSiR w Olsztynie, stanowiącego załącznik do uchwały Nr LXV/741/10 Rady Miasta Olsztyn z dnia 25 sierpnia 2010 r. w sprawie likwidacji zakładu budżetowego pod nazwą "Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olsztynie", przy ul. Żołnierskiej 13a w celu jego przekształcenia w jednostkę budżetową pod nazwą "Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olsztynie" i nadania statutu jednostce. Stwierdzenie zaś sprzeczności zaskarżonego § 4 załącznika do powołanego zarządzenia Dyrektora OSiR z ustawą o pracownikach samorządowych obligowało do uchylenia tego przepisu na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.
Co prawda w dniu wydania wyroku § 4 załącznika do powołanego zarządzenia nie obowiązywał już wobec jego uchylenia zarządzeniem nr 29/2012 Dyrektora OSiR z dnia 5 listopada 2012 r., to jednak wniosek organu o umorzenie postępowania sądowego z tego powodu nie mógł być uwzględniony, gdyż przepis ten stanowił podstawę prawną podjęcia przez Dyrektora zaskarżonej przez P. J. czynności z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie unieważnienia naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Przepis ten obowiązywał ponadto w momencie wnoszenia skargi na zarządzenie nr [...] Dyrektora OSiR z dnia [...] stycznia 2011 r., a jego kontrola pozostaje w związku z oceną legalności oznaczonej powyżej czynności unieważnienia naboru. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że przepis, którego hierarchiczną sprzeczność stwierdził sąd administracyjny, nie mógł być podstawą podjęcia przez organ czynności. Stąd też, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a, należało orzec o bezskuteczności czynności Dyrektora z [...] maja 2012 r. w przedmiocie unieważnienia naboru na wolne stanowisko urzędnicze.
Reprezentowany przez radcę prawnego, Dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, w części uwzględniającej skargę P. J. na zarządzenie nr [...] z [...] stycznia 2011 r. i uchylenie § 4 załącznika i na czynność unieważnienia naboru na wolne stanowisko, domagając się uchylenia wyroku w tej części i odrzucenie skarg, bądź po uchyleniu przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.):
1. Mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, w tym:
1) art. 58 § 1 pkt 6 i w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie. Przepisem, który powinien mieć w sprawie zastosowanie jest właśnie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Naruszenie przepisu polegało na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie zastosował tego przepisu nakazującego odrzucenie skargi jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn to między innymi przypadek, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszeń prawa, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi ( art.52 § 3 p.p.s.a.). WSA w Olsztynie błędnie przyjął, że nie zaszły podstawy do odrzucenia wymienionych powyżej skarg i nie zastosował art. 58 §1 pkt 2, mimo iż składając skargę do WSA P. J. nie wykazał, że wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa;
2) art. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie. Naruszenie przepisów polegało na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyjmując, że P. J. jako skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa – nie zastosował przepisu nakazującego odrzucenie skargi jeżeli skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia. Art. 58 §1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. skargę na akty lub czynności wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Obie skargi będące przedmiotem skargi kasacyjnej zostały wniesione do WSA w Olsztynie po upływie terminu do ich wniesienia;
3) art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w zakresie skargi na zarządzenie Nr [...] Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie w sprawie wprowadzenia procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze i uchylenie przez WSA w Olsztynie § 4 załącznika do tego zarządzenia, podczas gdy § 4 załącznika do tego zarządzenia został uchylony zarządzeniem Nr 29/12 Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie z dnia 5 listopada 2012 r. w sprawie wprowadzenia zmian w procedurze naboru na wolne stanowiska urzędnicze w Ośrodku Sportu i Rekreacji w Olsztynie, zatem w tym zakresie postępowanie w sprawie tej skargi stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.;
4) art. 146 § 1 p.p.s.a w związku z art. 52 § 3 poprzez uwzględnienie skarg P. J. na zarządzenie Nr [...] w sprawie wprowadzenia procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze i uchylenie przez ten Sąd § 4 załącznika do tego zarządzenia oraz skargi na czynność unieważnienia przez Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Olsztynie naboru na wolne stanowisko poprzez stwierdzenie bezskuteczności tej czynności, podczas gdy skargi te podlegały odrzuceniu względnie oddaleniu;
5) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na zaaprobowaniu przez sąd administracyjny i przedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnego ze stanem rzeczywistym poprzez uznanie, że P. J. przed wniesieniem skarg do WSA w Olsztynie wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, przez uznanie, że złożenie w dniu 21 maja 2012 r. pisma do III Zastępcy Prezydenta Olsztyna czyni zadość wymogowi z art. 52 § 3 p.p.s.a wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz uznania, że w obu skargach skarżący wniósł skargi z zachowaniem ustawowego terminu do ich wniesienia, poprzez uznanie, że udzielenie odpowiedzi przez Prezydenta Olsztyna na pismo skarżącego z dnia 21 maja 2012 r. stanowiło odpowiedź właściwego organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i od tego dnia należało liczyć termin do wniesienia skargi. Ponadto Sąd nie ustalił daty doręczenia P. J. odpowiedzi na to pismo. W konsekwencji sąd dokonując błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i jego błędnej oceny, zamiast odrzucić skargi uznał, że zaszły przesłanki do ich merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz ich uwzględnienia. W ocenie organu także twierdzenie Sądu, pozytywny wynik procedury naboru uprawniał skarżącego do objęcia stanowiska nie jest zasadny;
6) art. 151 p.p.s.a przez nie zastosowanie normy tego przepisu, kiedy to skarga jako nieuzasadniona powinna być oddalona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie ocenił zarówno dopuszczalność skarg P. J., jak i zgodność z prawem aktów, co do których skargi były dopuszczalne.
P. J. skarżył cztery czynności Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji, działalność którego Sąd uznał za podlegającą kognicji sądu administracyjnego z przyczyn obszernie wyjaśnionych w uzasadnieniu wyroku, z którą to oceną należy się zgodzić, z których dwie: 1) podpisanie zarządzenia Nr [...] w sprawie wprowadzenia Procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze w Ośrodku i 2) usunięcie z Biuletynu Informacji Publicznej ogłoszenia o zakończeniu procedury naboru nie są sprawami z zakresu administracji publicznej, podlegającymi kontroli sądu administracyjnego. Natomiast taki charakter – spraw z zakresu administracji publicznej – mają akty: 1) zarządzenie Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. w sprawie wprowadzenia procedury naboru na wolne stanowisko urzędnicze i 2) czynność Dyrektora Ośrodka z [...] maja 2012 r. o unieważnieniu naboru na wolne stanowisko urzędnicze. O takim charakterze tych aktów przesądza zarówno to, że – jak to podkreślił Wojewódzki Sąd – w sposób władczy i jednostronny wpłynęły na zmianę sytuacji prawnej P. J. – unieważnienia naboru, ale także i to, że zostały skierowane przez organ administracji do osób, chcących wziąć udział w konkursie na wolne stanowisko przez określenie zasad procedury naboru w jednostce organizacyjnej samorządu terytorialnego – zarządzenie z [...] stycznia 2011 r. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd skargi w sprawach podpisania zarządzenia i usunięcia z Biuletynu ogłoszenia o zakończeniu naboru odrzucił, zaś przyjął do rozpoznania w sprawach zgodności z prawem zarządzenia i unieważnienia procedury naboru. W tych sprawach powinien był zatem rozważyć czy skargi są dopuszczalne z przyczyn formalnych, wyczerpujących art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), "p.p.s.a."
Z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tych kwestiach również należy się zgodzić. Zasadnie Sąd podkreślił, że to na organie administracji ciąży obowiązek zachowania zasad postępowania i to organ powinien przestrzegać procedur, informując obywatela o prawie, służących prawach i obowiązkach. Wadliwe postępowanie organu nie może szkodzić stronie postępowania i to organ obowiązany jest wykazać dowodami okoliczności istotne w sprawie. Takimi są wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i termin do wniesienia skargi. W pełni zgodzić się należy z Wojewódzkim Sądem w ocenie, że P. J. wymogi te zachował, skargę wniósł w terminie, poprzedzając wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Argumentację przemawiającą za takim stwierdzeniem Wojewódzki Sąd przedstawił obszernie w uzasadnieniu wyroku, co należy podzielić.
Z merytoryczną oceną Sądu co do zarządzenia Nr [...] z [...] stycznia 2011 r., tj. § 4 załącznika do uzasadnienia również należy się zgodzić. Przepis ten stanowiący, że Dyrektor Ośrodka może w każdym momencie unieważnić nabór nie ma żadnej podstawy w przepisach ustawy o pracownikach samorządowych. To ten akt prawny reguluje zasady postępowania w sprawach naboru na wolne stanowiska urzędnicze w administracji samorządowej i żadne akty niższego rzędu, bez względu na stopień tej "niższości", nie mogą wprowadzać zapisów sprzecznych z tą ustawą, nie przewidzianych nią i nie wynikających z żadnego upoważnienia do ich ustanowienia.
Niezgodność z prawem § 4 załącznika do rozporządzenia pociągała za sobą bezskuteczność czynności unieważnienia naboru na wolne stanowisko.
Jedyną kwestią, co do której nie można zgodzić się z Wojewódzkim Sądem to jest zakwalifikowanie zarządzenia Nr [...] jako aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem jest to akt wymieniony w art. 3 § 2 pkt 6. Czynność Dyrektora unieważnienia naboru została zakwalifikowana prawidłowo. Jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy, tj. uznania, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw.
W sprawach skarg na akty lub czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na zastosowanie art. 146 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu uwzględnienie skargi kończy uchylenie aktu. Natomiast w sprawach z pkt 6 § 2 art. 3 uwzględnienie skargi powoduje rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 147 p.p.s.a. § 1 art. 147 przewiduje, że uwzględnienie skargi skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały lub aktu, lub stwierdzeniem wydania ich z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności. Art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stanowi, że nie stwierdza się nieważności zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, a w takim przypadku sąd orzeka o niezgodności z prawem. Wojewódzki Sąd powinien był zatem orzec zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdzić wydanie zarządzenia z naruszeniem prawa, wobec upływu okresu, o którym mowa w art. 94 § 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd § 4 załącznika do zarządzenie uchylił. Podkreślić należy, że stwierdzenie wydania zarządzenia z naruszeniem prawa przewidziane art. 147 § 1 p.p.s.a. jak i uchylenie aktu, o czym mówi art. 146 § 1 wywołuje ten sam skutek – ex nunc, tj. utraty mocy z dniem orzeczenia. Z tej przyczyny i z tego względu, że już nie można było stwierdzić nieważności zarządzenia Naczelny Sąd uznał rozstrzygnięcie za zasadne.
W dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd § 4 załącznika do zarządzenia już nie obowiązywał, został bowiem uchylony zarządzeniem Nr 29/12 z 5 listopada 2012 r. Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji. Jednak zasadnie Wojewódzki Sąd dokonał oceny zgodności z prawem tego przepisu, jako tego, który miał wpływ na prawa P. J., stanowiąc podstawę do unieważnienia naboru, ale także i z tego względu, że art. 147 § 1 p.p.s.a. daje mu prawo do stwierdzenia nieważności aktu.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło