II GSK 2776/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-05
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Piotr Piertasz, Ewa Cisowska - Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ograniczająca krąg beneficjentów stypendium sportowego do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą na terenie gminy narusza przepisy ustawy o sporcie i zasady Konstytucji RP?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała rady gminy ograniczająca krąg beneficjentów stypendium sportowego do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą na terenie gminy narusza przepisy ustawy o sporcie oraz konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Ustawa o sporcie określa krąg podmiotowy stypendiów jako każdą osobę fizyczną osiągającą wyniki sportowe, a jednostka samorządu terytorialnego nie ma upoważnienia do jego zawężania. Ograniczenie to stanowi niedozwoloną modyfikację zakresu podmiotowego i dyskryminację mieszkańców.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Miasta Lublin w sprawie stypendiów sportowych, która ograniczała krąg uprawnionych do zawodników reprezentujących kluby sportowe z siedzibą w Lublinie. Skarżąca, mieszkanka Lublina i medalistka Mistrzostw Europy, została pozbawiona stypendium z powodu przynależności do klubu spoza Lublina. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność części uchwały, uznając ją za sprzeczną z ustawą o sporcie i Konstytucją RP. Rada Miasta wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rady Miasta [A.].Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Piotr Piertasz Sędzia del. WSA Ewa Cisowska - Sakrajda (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Miasta [A.] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 664/14 w sprawie ze skargi U. W. na uchwałę Rady Miasta [A.] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stypendium sportowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Rady Miasta [A.] na rzecz U. W. 80 (osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2015r. sygn. akt II SA/Lu 664/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność § 3 ust. 6 pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. b oraz § 4 ust. 2 uchwały Rady Miasta Lublin z dnia 23 lutego 2012r. nr 378/XVIII/2012 w sprawie stypendiów za osiągnięte wyniki sportowe.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że U W - po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – wniosła, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r., poz. 594 ze zm.), zwanej u.s.g., skargę na uchwałę Rady Miasta Lublin nr 378/XVIII/2012, domagając się stwierdzenia nieważności § 3 ust. 6 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. b) oraz § 4 ust. 2. Powołując art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz.U. nr 127, poz. 857), zwanej ustawą o sporcie, wskazała, że krąg osób uprawnionych do stypendium obejmuje "osoby fizyczne", które osiągnęły sukces sportowy a podstawowym kryterium przyznania stypendiów sportowych jest znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. W § 3 ust. 6 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. b) oraz § 4 ust. 2 zaskarżonej uchwały krąg podmiotów uprawnionych do stypendiów sportowych został ograniczony przez wprowadzenie nieprzewidzianego w ustawie warunku reprezentowania przez zawodnika określonego klubu sportowego.
Zdaniem skarżącej, zakwestionowane przepisy uchwały nie przewidują możliwości ubiegania się i przyznania stypendium sportowego zawodnikowi nie będącemu członkiem i nie reprezentującym klubu sportowego, mającego siedzibę na terenie Miasta Lublin. Ustawa nie upoważniła jednak jednostek samorządu terytorialnego do samodzielnego określenia kręgu podmiotów uprawnionych do stypendiów sportowych, lecz jedynie do określenia warunków przyznawania i pozbawiania stypendiów sportowych osobom wskazanym w ustawie. Ograniczenie kręgu uprawnionych do stypendium zawodników reprezentujących określone kluby sportowe przekracza delegację ustawową określoną w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, modyfikuje określony w art. 31 ust. 1 tej ustawy warunek przyznawania stypendium oraz jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.
Skarżąca wskazała, że w czerwcu 2013r. zdobyła z drużyną narodową złoty medal mistrzostw Europy w piłce nożnej kobiet do lat 17. Od urodzenia zamieszkuje w Lublinie, uczy się w Zespole Szkół nr 5 im. Jana Pawła II w Lublinie, do dnia 28 lutego 2013r. była zawodniczką pierwszoligowego klubu UKS Widok Lublin SP51, działającego na terenie Gminy Lublin i z tego klubu dostała pierwsze powołania do kadry narodowej i na mecze eliminacyjne do Mistrzostw Europy. Eliminacje do Mistrzostw Europy 2013, których uwieńczeniem było zdobycie złotego medalu, rozpoczęły się we wrześniu 2012r., gdy była zawodniczką UKS Widok Lublin i rozgrywała pierwsze mecze eliminacyjne. Jeszcze dnia 7 lutego 2013r. dostała powołanie, jako zawodniczka klubu UKS Widok Lublin na mecze przygotowujące do finału Mistrzostw. Dopiero w końcowej fazie rozgrywek w ramach Mistrzostw Europy zmieniła przynależność klubową. Nie trenuje w klubie w Lublinie nie dlatego, że nie chce, tylko dlatego, że takiego klubu, który zapewniłby jej dalszy rozwój i warunki, nie ma.
Skarżąca wskazała, że reprezentując nasz kraj (a nie klub, w którym od roku jest zrzeszona, tj. GKS Górnik Łęczna) zdobyła z kadrą narodową złoty medal Mistrzostw Europy w piłce nożnej kobiet do lat 17 i to osiągnięty wynik (a nie przynależność klubowa) powinien być decydujący zgodnie z ustawą o sporcie.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lublin, wnosząc o jej oddalenie, podniosła, że wprowadzenie warunku godnego reprezentowania Miasta Lublin, a w przypadku zawodników zrzeszonych w klubach sportowych również klubu działającego na terenie Miasta Lublin, w żaden sposób nie ogranicza kręgu osób uprawnionych do otrzymania stypendium sportowego a jedynie określa prawo jednostki samorządu terytorialnego do wspierania finansowego rozwoju sportu wyłącznie na swoim terenie.
W ocenie organu, skarżąca nie może reprezentować Miasta Lublin, grając zawodowo w klubie reprezentującym inną gminę, praktyka zawodowego uprawiania piłki nożnej wskazuje bowiem na obowiązek reprezentowania klubu sportowego w barwach, którego występuje zawodnik, co oznacza możliwość reprezentowania wyłącznie tego klubu sportowego oraz gminy na terenie, której działa klub.
Powołując art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 10 u.s.g., Rada stwierdziła, że należące do zakresu działania i kompetencji gminy sprawy mają charakter publiczny oraz znaczenie lokalne. Załatwianie takich spraw zmierza do zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej a znaczenie lokalne mają wyłącznie sprawy odnoszące się do danej gminy. Miasto Lublin, finansując stypendium sportowe dla zawodnika grającego w klubie sportowym aktywnie działającym na terenie innej gminy oraz z nią identyfikowanym, w praktyce wspierałaby rozwój sportu na terenie tej właśnie gminy, co w istocie stanowiłoby działanie poza zakresem przekazanych ustawą zadań własnych. Obowiązek wnioskodawcy do złożenia zobowiązania do godnego reprezentowania miasta Lublin, a w przypadku zawodników zrzeszonych w klubach sportowych również klubu działającego na terenie Miasta Lublin nie stanowi ograniczenia podmiotów uprawnionych do otrzymania stypendium, ale stanowi w istocie realizację normy prawnej określonej w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.s.g.
Stwierdzając nieważność § 3 ust. 6 pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. b oraz § 4 ust. 2 zaskarżonej uchwały, Sąd I instancji stwierdził, że art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie należy interpretować nie tylko przy uwzględnieniu wykładni językowej, ale i wykładni celowościowej, i to w kontekście całego aktu prawnego, jakim jest ustawa o sporcie. Obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli chce skorzystać z uprawnienia do ustanawiania i finansowania okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe, jest kompleksowe określenie w drodze uchwały, szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2 biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
Sąd I instancji wyjaśnił, że akty prawa miejscowego, a takim jest zaskarżona uchwała, w świetle art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Adresatami tych aktów pozostają przede wszystkim mieszkańcy danej jednostki samorządu terytorialnego, ale także wszelkie podmioty przebywające na terenie działania danego organu, niekoniecznie mieszkańcy tej jednostki. Akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, nie mogą być sprzeczne, zarówno z ustawą, w której zawarta jest delegacja i na podstawie której zostały wydane, ale także z konstytucją i innymi aktami ustawodawczymi, które bezpośrednio lub pośrednio dotyczą tej samej materii.
Zdaniem Sądu, Rada Gminy ograniczyła krąg beneficjentów stypendium sportowego do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą tylko w Lublinie, co wykluczyło z ich kręgu zawodników mieszkających w Lublinie a zrzeszonych w innych klubach lub zawodników niezrzeszonych. Ustawa o sporcie nie upoważnia bowiem jednostek samorządu terytorialnego do samodzielnego określenia kręgu podmiotów uprawnionych do stypendiów sportowych, w szczególności, zaś do jego nieuzasadnionego ograniczenia, lecz jedynie do określenia warunków przyznania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych osobom wskazanym w ustawie. Ograniczenie kręgu uprawnionych do stypendiów do zawodników reprezentujących określone kluby sportowe nie mieści się w upoważnieniu do określenia warunków przyznawania stypendiów. Takie ograniczenie powoduje też niczym nieuzasadnione uprzywilejowanie grupy zawodników, będących członkami klubów sportowych z siedzibą w Lublinie.
Powołując art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, Sąd I instancji stwierdził, że zawężenie przez Radę Miasta Lublin, wbrew przepisom prawa, kręgu zawodników mogących ubiegać się o stypendium sportowe w sposób istotny narusza art. 32 Konstytucji RP. Członkami wspólnoty są z mocy prawa mieszkańcy gminy i gmina nie może dyskryminować swych mieszkańców ze względu na kwestię zrzeszania się w klubach mających siedzibę wyłącznie na terenie miasta. Skoro ustawodawca w akcie prawnym rangi ustawowej uregulował jakieś zagadnienie i nie daje równocześnie nikomu kompetencji do jego doprecyzowania, to wszystkie takie działania należy uznać za modyfikację przepisu ustawowego i intencji ustawodawcy. Ograniczenie kręgu uprawnionych do uzyskania nagrody zawodników, którzy w roku jej przyznania są zawodnikami i reprezentantami klubów sportowych jedynie z siedzibą w Lublinie, nie mieści się w upoważnieniu do określenia warunków przyznania stypendiów, o którym mowa w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie; jest modyfikacją art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie; oraz stanowi istotne naruszenie zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 Konstytucji RP. Takie unormowanie jest sprzeczne także z wyrażoną w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.s.g. zasadą, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców.
W złożonym od tego wyroku zdaniu odrębnym podzielono stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła Rada Gminy Lublin, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie ewentualnie o rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie; a także o zasądzenie na rzecz Rady Miasta Lublin od skarżącej U W kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie Rada Gminy zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Rada Miasta Lublin wprowadzając w przypadku zawodników zrzeszonych w klubach sportowych warunek godnego reprezentowania klubu sportowego działającego na terenie Miasta Lublin wykluczyła z kręgu osób uprawionych do stypendiów sportowych w gminie Lublin zawodników mieszkających na terenie Miasta Lublin a zrzeszonych w innych klubach lub zawodników niezrzeszonych co naruszyło zasadę równości wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne określone w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, podczas gdy przedmiotowe postanowienia uchwały nie zawierają postanowień sprzecznych z zasadą wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP;
2) prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Rada Miasta Lublin postanowieniami § 3 ust. 6 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. b) oraz 4 ust. 2 uchwały nr 378/XVIII/2012 ograniczyła beneficjentów stypendium sportowego do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą w Lublinie, co wykluczyło z tego kręgu zawodników mieszkających w Lublinie a zrzeszonych w innych klubach sportowych lub niezrzeszonych, co stanowi istotne naruszenie przepisu art 31 ust. 1 ustawy o sporcie, podczas gdy nie ma podstaw do przyjęcia, że takie sformułowanie przedmiotowych postanowień uchwały Rady Miasta Lublin stanowi istotne naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie.
3) prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Rada Miasta Lublin postanowieniami § 3 ust. 6 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. b) oraz 4 ust. 2 uchwały nr 378/XVIII/2012 określiła krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania stypendium sportowego w Gminie Lublin przekraczając tym samym granice upoważnienia ustawowego zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, co stanowi podstawę do stwierdzenia ich nieważności, podczas gdy przedmiotowe postanowienia uchwały mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie;
4) prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.s.g., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że postanowienia § 3 ust. 6 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. b) oraz § 4 ust. 2 uchwały nr 378/XVIII/2012 naruszają zasadę, zgodnie z którą zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców, podczas gdy nie ma podstaw do uznania, by postanowienia uchwały naruszały powyższą zasadę.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną U W wniosła o jej oddalenie. W toku rozprawy sądowej, pouczona o prawie żądania zwrotu kosztów postępowania w wypadku oddalenia skargi kasacyjnej, wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów dojazdu, wynoszących wedle jej oświadczenia 80 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, wedle art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, w tym niedopuszczalności skargi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną przez Radę Gminy w Lublinie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy prawnej, co oznacza, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zarzuty kasacyjne - oparte na określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podstawie kasacyjnej i argumentacji zgłoszonego do wyroku zdania odrębnego - nie są bowiem uzasadnione.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który - stwierdzając nieważność postanowień uchwały Rady Gminy w Lublinie, ograniczających krąg beneficjentów stypendium sportowego do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z siedzibą w Lublinie - uznał, że postanowienia te naruszają ustawową delegację oraz zasadę równości beneficjentów wobec prawa. Źródło tego sporu tkwi w odmiennej interpretacji granic ustawowego upoważnia do stanowienia przez organ uchwałodawczy jednostki samorządu terytorialnego aktów prawa miejscowego, zakresu zadań własnych tej jednostki w zakresie zaspakajania potrzeb własnych mieszkańców oraz zasady równości wobec prawa i równego traktowania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, ustanawianie i przyznawanie stypendiów za osiągnięcia sportowe stanowi jedną z form wspierania rozwoju sportu na terenie danej gminy a celem ustanowienia stypendiów sportowych jest rozwój sportu na terenie Gminy Lublin i promocja Gminy poprzez finansowe wsparcie zawodników ją reprezentujących. Pojęcie "warunki" przyznawania stypendiów obejmuje zaś określenie kryteriów podmiotowych i przedmiotowych, a członkostwo w klubie sportowym lub stowarzyszeniu wiąże się z przebywaniem na terenie danej gminy, na której dany klub lub stowarzyszenie funkcjonuje.
Rozpoznając tak zarysowany spór Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty kasacyjne, mające komplementarny charakter, co uzasadnia ich łączne rozpoznanie, nie są zasadne. Przyjmując za punkt wyjścia dalszych rozważań przepis art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, wskazać należy na uprawnienie jednostki samorządu terytorialnego do ustanowienia i finansowania m.in. okresowych stypendiów sportowych dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Z przepisu tego wynikają ustawowe kryteria przyznawania stypendiów sportowych, tj. krąg podmiotowy, obejmujący każdą osobę fizyczną, oraz osiągane wyniki sportowe. Oznacza to, że zakres podmiotowy stypendium sportowego został ustawowo uregulowany i nie jest dopuszczalne jego modyfikowanie przez organ stanowiący gminy w drodze uchwały podjętej na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie. Zakres ten, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu, obejmuje zważywszy na art. 1 ust. 1 u.s.g. każdego mieszkańca danej gminy, osiągającego wyniki sportowe, niezależnie od tego, czy jest zrzeszony w klubie lub stowarzyszeniu sportowym, działającym na terenie tej gminy czy poza nią, czy też indywidualnie trenuje. Wszyscy mieszkańcy gminy tworzą bowiem z mocy prawa wspólnotę samorządową. Ustawodawca nie zawęził zatem zakresu podmiotowego do grupy mieszkańców trenujących wyłącznie na terenie danej gminy. W tym aspekcie istotnym jest wyłącznie przynależność do danej wspólnoty terytorialnej, wyznaczana kryterium zamieszkiwania na jej obszarze. A zatem potencjalnymi beneficjentami stypendium sportowego są wszyscy mieszkańcy danej gminy, o ile osiągają wyniki sportowe. Gdyby zaś intencją ustawodawcy było ograniczenie zakresu podmiotowego analizowanej regulacji prawnej do określonej kategorii osób fizycznych, to z pewnością wprowadziłby takie ograniczenie. Tymczasem ustawodawca zmierza do promowania i wspierania finansowo osób fizycznych uprawiających sport czy to zawodowo, czy hobbystycznie wyłącznie w oparciu o kryterium osiąganych wyników sportowych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2016r., III SA/Gd 303/16).
Na modyfikację tak określonego zakresu podmiotowego stypendium nie pozwala – wbrew argumentacji skarżącej kasacyjnie rady – zawarte w art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego. Na mocy tego przepisu organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaj i wysokość m.in. stypendiów sportowych, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Przepis ten – z uwagi na podustawowy i wykonawczy charakter aktów prawa miejscowego - podlega ścisłej wykładni językowej i nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim niewymienionych w drodze wykładni celowościowej (por. wyrok TK z dnia 25 maja 1998r., sygn. U 19/97, OTK ZU nr 4/1998r., poz. 48, s. 262). Akty prawa miejscowego, będące w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji aktami wykonawczymi do ustawy, na podstawie której zostały wydane, nie mogą wykraczać poza zakres zawartego w ustawie upoważnienia ustawowego. Organ wykonujący kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest zatem obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Nie jest upoważniony ani do regulowania tego, co zostało już uregulowane ustawowo, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Przyznana organom jednostek samorządu terytorialnego samodzielność prawotwórcza nie oznacza autonomii. Swoboda prawotwórcza tych organów jest bowiem ograniczona przez wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego, cele i sens upoważnienia ustawowego.
Zważywszy na powyższe, w szczególności cel i sens spornej regulacji, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie upoważnił organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego wyłącznie do określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzaju i wysokości m.in. stypendiów sportowych oraz wskazał kryteria, jakimi organ ten ma się w tym zakresie kierować, a obejmujące znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Tak sformułowana delegacja ustawowa upoważnia zatem organ gminy wyłącznie do określenia zagadnień o charakterze proceduralnym. Nie obejmuje natomiast – jak tego oczekuje skarżąca kasacyjnie - warunków (materialnoprawnych przesłanek) określenia stypendiów, w tym spornego w sprawie upoważnienia rady gminy do samodzielnego określenia kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o stypendium sportowe.
Tak zakreślone granice ustawowej delegacji zostały przekroczone zaskarżonymi postanowieniami uchwały. Rada Gminy wprowadziła bowiem niedopuszczalny ustawą warunek przyznawania stypendium sportowego. Zawęziła mianowicie w § 3 ust. 6 pkt 1 lit. b) i pkt 2 lit. b) oraz § 4 ust. 2 uchwały nr 378/XVIII zakres podmiotowy stypendiów do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych, działających na terenie miasta Lublina, wykluczając tym samym zawodników mieszkających co prawda na terenie gminy Lublin, lecz zrzeszonych w klubach sportowych działających poza obszarem gminy Lublin. Regulacja prawna tych postanowień, poza niedozwoloną modyfikacją ustawowego zakresu podmiotowego określonego w art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie, narusza również – wbrew argumentacji skarżącej kasacyjnie – konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Zawodnicy zrzeszeni w klubie działającym poza gminą Lublin (a będący członkami wspólnoty samorządowej) są bowiem pozbawiani prawa do stypendiów sportowych, nawet jeśli uprawiają tę samą dyscyplinę sportu i osiągają takie same wyniki sportowe jak osoby zrzeszone w klubie, działającym na terenie tej gminy. Rada Gminy dopuściła się zatem dyskryminacji części mieszkańców gminy, stanowiących z mocy art. 1 ust. 1 u.s.g. wspólnotę terytorialną, jednakże zrzeszonych w klubach sportowych poza gminą. Zróżnicowanie sytuacji prawnej tej grupy mieszkańców w zaskarżonej uchwale nie znajduje usprawiedliwienia we wskazywanym przez Radę Gminy celu spornego ograniczenia, jakim jest realizacja zadań własnych gminy: promocji gminy i rozwoju sportu na terenie gminy. Rada Gminy, pomimo obszernego zaprezentowania granic ingerencji w konstytucyjne prawa i obowiązki obywateli, jak i wskazania na kryterium osiągania wyników sportowych jako wspólną cechę charakteryzującą podmioty uprawnione do stypendiów, nie dostrzegła jednakże tego, że ogólnie pojmowana promocja gminy i sportu nie może być w świetle restrykcyjnych konstytucyjnych standardów ograniczania praw i uprawnień obywateli traktowana jako okoliczność usprawiedliwiającą różnicowanie sytuacji prawnej mieszkańców danej gminy, a ustawa o sporcie służy promocji sportu i zawodników oraz osiąganych przez nich wyników sportowych, nie zaś promocji gminy. Rada gminy, pomijając niedopuszczalność modyfikacji ustawowego zakresu podmiotowego uprawnionych do stypendium sportowego, nie wykazała też zaistnienia innych a szczególnych i obiektywnych okoliczności, uzasadniających różnicowanie sytuacji zawodników w zależności od przynależności do klubu sportowego. Za okoliczność taką nie może być uznane odwołanie w skardze kasacyjnej do art. 7 u.s.g. określającego jedynie miejsce gminy jako jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych o charakterze lokalnym w odniesieniu do innych podmiotów władzy publicznej, czy do art. 1 ust. 1 u.s.g. definiującego wspólnotę samorządową. Ten ostatni przepis – jak już wskazano - podważa zresztą prawidłowość argumentacji skarżącej kasacyjnie. Niezależnie od tego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawodnik, mieszkający na terenie danej gminy, poprzez osiągane wyniki sportowe jest identyfikowany przede wszystkim z tą gminą, niezależnie od tego, w jakim klubie sportowym jest zrzeszony. Dotyczy to tym bardziej zawodnika powołanego do kadry narodowej, reprezentującego kraj za międzynarodowych zawodach, nie zaś własną gminę.
Zasądzone na rzecz skarżącej od skarżącego kasacyjnie organu koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 80 zł obejmują wedle oświadczenia - stosownie do art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 1 i § 3 p.p.s.a. – zwrot kosztów dojazdu na posiedzenie sądu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 i § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło