II SA/Kr 991/14
WyrokWSA w Krakowie2014-09-02
Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy w Drwini, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku, mogła nałożyć na właścicieli nieruchomości bezwzględny obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w określonym terminie, nawet jeśli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków?Ratio decidendi
Rada Gminy w Drwini, wprowadzając do regulaminu utrzymania czystości i porządku § 9 pkt 6 i 7, przekroczyła swoje upoważnienie ustawowe. Przepisy te nakładały bezwzględny obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w określonym terminie, co jest sprzeczne z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który dopuszcza wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków jako alternatywę dla przyłączenia do sieci. Ponadto, ustawa nie upoważnia rady gminy do określania terminu takiego przyłączenia.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Drwini dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, kwestionując § 9 pkt 6 i 7 załącznika nr 1. Zarzucił, że przepisy te naruszają prawo, nakładając na właścicieli nieruchomości obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej w określonych terminach, co wykracza poza upoważnienie ustawowe wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także pomija możliwość korzystania z przydomowych oczyszczalni ścieków. Wójt Gminy Drwinia wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że rada gminy miała prawo uszczegółowić przepisy ustawowe, w tym określić terminy.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 9 pkt 6 i 7 załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy w Drwini z dnia 20 maja 2013 r. nr XXXIV/256/13 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Drwinia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na § 9 pkt 6 i 7 załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy w Drwini z dnia 20 maja 2013 r. nr XXXIV/256/13 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Drwinia stwierdza nieważność § 9 pkt 6 i 7 załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy w Drwini z dnia 20 maja 2013 r. nr XXXIV/256/13 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Drwinia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Wojewoda Małopolski działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w związku z art. 54 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżył uchwałę Rady Gminy Drwini z dnia 20 maja 2013 r. (nr XXXIV/256/13) w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Drwinia, w części dotyczącej § 9 pkt 6 i 7 Regulaminu.
Wojewoda Małopolski wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej przepisów uchwały.
W uzasadnieniu skargi organ nadzoru zarzucił, że § 9 pkt 6 i 7 Regulaminu naruszają porządek prawny z powodu przekroczenia przez Radę Gminy upoważnienia ustawowego, wynikającego z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Kwestionowane przez Wojewodę zapisy Regulaminu dotyczą obowiązków nałożonych na właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku tj. przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej w terminie równoczesnym z zamieszkaniem w przypadku budowy nowego budynku, modernizacji lub generalnego remontu (pkt 6) oraz przyłączenia nieruchomości do nowo budowanej sieci kanalizacyjnej w terminie 12 miesięcy od daty oddania sieci do użytkowania - w przypadku nieruchomości zamieszkałych w tej dacie (pkt 7). Wojewoda wskazał, że w § 9 pkt 7 Regulaminu znalazł się zapis, który dopuszcza możliwość nieprzyłączania nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, w przypadku spełnienia "warunku oczyszczania ścieków z danej nieruchomości zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, póz. 984)". Jak wskazał Wojewoda Małopolski "generalnie jednak, należy stwierdzić nieważność całego pkt 7, (jak również pkt 6)".
Organ nadzoru podkreślił, iż przepis art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gminy, stanowiący podstawę prawną uchwalenia Regulaminu wyznacza obligatoryjną treść uchwały w sprawie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Oznacza to, że regulamin przyjęty przez radę gminy musi zawierać unormowania wszystkich kwestii w nim wyszczególnionych jak również niedopuszczalnym jest dokonywanie modyfikacji powszechnie obowiązujących przepisów ustawy. Innych kompetencji, wykraczających poza zakres upoważnienia ustawowego, nie można domniemywać.
Wojewoda Małopolski zauważył, że przepisem wyznaczającym obowiązki właścicieli nieruchomości jest przepis art. 5 ust. l ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zatem przy badaniu legalności uchwały rady gminy w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zdaniem Wojewody Małopolskiego, kluczowe znaczenie ma ocena, czy Regulamin wypełnia normy obu wskazanych przepisów (art. 4 oraz art. 5 ust. 1) i czy nie wykracza poza ściśle określone kompetencje.
Wojewoda Małopolski podkreślił, że § 9 pkt 6 i 7 załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy w Drwini Nr XXXIV/256/13 nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek przyłączania nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej w terminie równoczesnym z zamieszkaniem w przypadku budowy nowego budynku, modernizacji lub generalnego remontu bądź w terminie 12 miesięcy do nowo budowanej sieci kanalizacyjnej od daty oddania sieci do użytkowania w przypadku nieruchomości zamieszkałych w tej dacie. Według Wojewody Małopolskiego, nałożony obowiązek wykracza poza normę określoną w art. 5 ust. l pkt. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, równocześnie pomijając zastrzeżenie, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
W świetle powyższego, wg Wojewody, Rada Gminy w Drwini dokonała nieuprawnionej modyfikacji przepisów ustawowych, co stanowi przekroczenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach . Zauważył Wojewoda, iż w art. 5 ust. l pkt 2 wskazanej ustawy, zawarty jest obowiązek właściciela nieruchomości przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej, jednakże ustawodawca nie określił terminu, w jakim przyłączenie takie ma nastąpić. Nie upoważnił ustawodawca również organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do wskazania takiego terminu w regulaminie utrzymania czystości i porządku terenie gminy. Zatem, arbitralne określenie przez Radę Gminy w Drwini terminu, w jakim nastąpić ma przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej bez wątpienia nie mieści się w granicach upoważnienia określonego w art. 4 ust. 2 ww. ustawy. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, a mianowicie w rozstrzygnięciach stwierdzających, że przepisy ustawy z 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie dają organom podstaw do określenia terminu, w którym należy przyłączyć nieruchomość do sieci kanalizacyjnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 174/10).
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Drwinia wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż strona skarżąca, w treści skargi jako stronę przeciwną oznaczyła Radę Gminy Drwinia. Zdaniem Wójta, Rada Gminy Drwinia nie posiada legitymacji biernej w tej sprawie. Stanowisko powyższe znajduje uzasadnienie w wyroku NSA w Warszawie z dnia 29.07.2004 r., w sprawie sygn. akt OSK 607/04 wedle którego cyt. "Wniesienie przez wojewodę skargi do sądu w trybie art. 93 ust.2 u.s.g. jest wykonywaniem uprawnień nadzorczych. Skoro tak, to stroną postępowania sądowego, zarówno przez wojewódzkim sądem administracyjnym jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym może być wyłącznie gmina."
Nadto, Wójt Gminy Drwinia podał, iż wbrew twierdzeniom Wojewody Małopolskiego regulacja § 9 pkt 6 i 7 Regulaminu nie stanowi przekroczenia upoważnienia ustawowego. Bezsprzecznie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13.09.1996 r., o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach, przyznaje radzie gminy, uprawnienie do uszczegółowienia tej regulacji w treści regulaminu. Art. 4 ust. 2 pkt 3 wskazanej ustawy stanowi, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Wójt nie zgodził się zatem ze twierdzeniem strony skarżącej, iż przekroczenie upoważnienie ustawowego dotyczy określenia terminu w treści § 9 pkt 6 i 7 Regulaminu, albowiem ustawodawca nie upoważnił organu stanowiącego gminy do jego wskazania, określenia. Strona przeciwna zwróciła uwagę na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 06.01.2009 r., (sygn. akt II SA/Bd 611/08), w którym sąd ten zauważył, iż "Art. 4 ust.2 pkt l lit. b tej ustawy z dnia 13.09.1996 r., o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach, stanowi podstawę do określenia w regulaminie tylko tego, w jakim terminie i ewentualnie w jaki sposób właściciel nieruchomości sąsiadującej z chodnikiem ma obowiązek, usunąć błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia z tego chodnika". W odpowiedzi na skargę argumentowano, że jeśli w ocenie wskazanego sądu, ustawodawca upoważnił radę gminy do wskazania w regulaminie terminu usunięcia, ogólnie rzecz ujmując nieczystości, to ten sam ustawodawca, na tej samej podstawie prawnej, w tym samym celu, a więc zapewnienia czystości i porządku w gminie, jako nadrzędnego celu ustawy, upoważnił również gminę do wskazania terminu przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej. Podkreślał Wójt, iż w analizowanym przepisie ustawodawca nie wskazał na uprawnienie organu do określenia terminu uprzątnięcia śniegu itd., a mimo wszystko sąd uznał, iż wskazanie tego terminu, nie stanowi przekroczenia upoważnienia ustawowego. Tym samym, w ocenie organu, nie stanowi również tego wskazanie terminu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Przyjęciu powyższej tezy za uzasadnioną nie stoi na przeszkodzie regulacja zawarta w przepisie art. 5 ust. l pkt 2 ustawy albowiem nie ma w nim mowy o żadnym terminie. Tym samym, nie sposób uznać za zasadne stanowiska Wojewody Małopolskiego, że poprzez wskazanie terminu, zmodyfikowana została regulacja ustawowa. Zdaniem Wójta jedynie została doprecyzowana, co zgodne jest z intencją prawodawcy.
Ponadto w odpowiedzi na skargę zwrócono uwagę na sformułowanie użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 4 ust. 2 ustawy, w którym zawarty jest zwrot, że "Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania ....". Zdaniem Wójta, owe "szczegółowe zasady", to nic innego, jak warunki pozbywania się nieczystości ciekłych. Warunki zaś, to bezsprzecznie i termin, o czym ustawodawca decyduje w art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy, gdzie mowa jest o "częstotliwości".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż nie był trafny zawarty w odpowiedzi na skargę zarzut Wójta Gminy Drwinia odnoszący się do kwestii nieprawidłowego oznaczenia w skardze podmiotu będącego stroną przeciwną w tej sprawie (Rady Gminy Drwinia), co powodować miało brak legitymacji biernej tego podmiotu. Należy bowiem zauważyć, iż ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) w art. 32 wskazuje, iż w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Nadto, wymieniona ustawa, w art. 50 wskazuje podmioty, które są uprawnione (legitymowane) do wniesienia skargi. Należy więc stwierdzić, iż Wojewoda Małopolski poprzez wskazanie we wniesionej skardze kwestionowanego aktu prawa miejscowego, określił jednocześnie podmiot (organ) będący stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Kwestia zaś tego, jaki organ gminy ma zdolność procesową w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, była przedmiotem uchwały 7 sędziów NSA z dnia 13.11.2012 r. (sygn. akt I OPS 3/12). Z uchwały tej wynika, iż w sprawach o wskazanym wyżej przedmiocie zaskarżenia, zdolność procesową ma, co do zasady, wójt (burmistrz, prezydent miasta). Nie ulega przy tym wątpliwości w tej sprawie, iż Wójt Gminy Drwinia występuje w sprawie za wskazaną Gminę (k. 15, k. 18), co powoduje, iż jednostka ta jest należycie reprezentowana. Wskazanie natomiast przez Wojewodę Małopolskiego w nagłówku skargi Rady Gminy w Drwini – jako strony przeciwnej, nie mogło wywołać dla stron tego postępowania, w świetle cytowanych przepisów, żadnych negatywnych konsekwencji proceduralnych.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594; dalej ustawa powoływana jako u.s.g.), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 1 u.s.g, po upływie 30-dniowego terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 ustawy, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, iż inicjująca niniejsze postępowanie sądowe skarga organu nadzoru - Wojewody Małopolskiego - wniesiona została właśnie w trybie cytowanego wyżej art. 93 u.s.g. Z art. 94 powoływanej ustawy wynika z kolei, iż nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jednocześnie wskazać należy, iż zaskarżony w tej sprawie regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Drwinia (uchwała rady wskazanej gminy z dnia 20.05.2013 r.) jest aktem prawa miejscowego, co wprost wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2013 r., poz. 1399; dalej ustawa powoływana jako u.c.p.g.). Powyższe oznacza, iż możliwość stwierdzenia nieważności regulaminu określającego zasady utrzymania porządku i czystości na terenie gminy, nie doznaje czasowego ograniczenia.
Jak wyżej wskazano, regulamin utrzymania czystości jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Warunkiem więc legalności stanowionego przez organ samorządu terytorialnego aktu prawa miejscowego jest wydanie go na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego i w granicach w tym upoważnieniu określonych. Podkreślić należy, iż upoważnienie to nie może opierać się na domniemaniu objęcia swoim zakresem materii w nim wprost niewymienionych.
Przepisem upoważniającym radę gminy do wydania regulaminu utrzymani czystości jest art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Aby zatem rada gminy nie dopuściła się istotnego naruszenia prawa, winna nie zamieścić w uchwalanym regulaminie takich regulacji, które wykraczałyby poza katalog zagadnień określony we wskazanym art. 4 ust. 2 pkt 1 – 8 ustawy. Przepis ten bowiem zawiera wyczerpujące wyliczenie wszelkich kwestii i niezbędnych elementów jakie powinien zawierać regulamin utrzymania porządku i czystości w gminie.
Stosownie do wskazanej regulacji prawnej, przedmiotowy regulamin winien określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych urządzeń;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
4) maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów;
5) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.
Odnosząc cytowany wyżej przepis do realiów niniejszej sprawy (kontrolowanego aktu prawa miejscowego) należy zauważyć, iż w § 9 ust. 1 pkt 6 Regulaminu włożony został na właścicieli obowiązek przyłączenia ich nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej w terminie równoczesnym z zamieszkaniem, w przypadku budowy nowego budynku, modernizacji lub generalnego remontu. Nadto w pkt 7 wskazanego przepisu właściciele nieruchomości zobowiązani zostali do przyłączenia nieruchomości do nowo budowanej sieci kanalizacyjnej w terminie 12 miesięcy od daty oddania sieci do użytkowania w przypadku nieruchomości zamieszkałych w tej dacie, dotyczy nieruchomości objętych aglomeracją ściekową wyznaczoną Uchwałą Nr II/28/10 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 20 grudnia 2010 r. lub spełnienie warunku oczyszczania ścieków z danej nieruchomości zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (pkt 7).
Odnośnie do pierwszego ze wskazanych obowiązków właścicieli nieruchomości położonych w miejscowości Drwinia zauważyć należy, iż prawidłowość tego uregulowania oceniać należy przy uwzględnieniu regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Przepis ten stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Z ostatnio cytowanego przepisu wynika więc jednoznacznie, iż obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie został bezwzględnie określony. W sytuacji bowiem, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, przyłączenie tak wyposażonej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, nie jest obowiązkowe. Uznać więc należy, iż analizowana regulacja ustawowa w odmienny zatem sposób określa obowiązki właścicieli nieruchomości odnośnie przyłączania tych nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, niż to ustalone zostało w § 9 ust. 1 pkt 6 załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy w Drwini nr XXXIV/256/13 z dnia 20.05.2013 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Drwinia. Regulamin ten bowiem, we wskazanym przepisie wprowadził wymóg bezwzględnego przyłączenia nieruchomości do sieci, co sprzeczne jest z cytowanym wyżej art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.
Nadto zauważyć należy, iż analizowany przepis Regulaminu (§ 9 ust. 1 pkt 6) określił dodatkowo termin, w którym winno nastąpić przyłączenie nieruchomości do sieci. Czynność ta ma mieć miejsce równocześnie z zamieszkaniem w przypadku budowy nowego budynku, modernizacji lub generalnego remontu. W związku z powyższym, podzielić należy prezentowany przez Wojewodę Małopolskiego podgląd, iż określenie w regulaminie utrzymywania czystości terminu przyłączenia nieruchomości do sieci, stanowi wyraz przekroczenia ustawowego upoważniania wynikającego z § 4 ust. 2 u.c.p.g. Zauważyć bowiem należy, iż cytowany już wyżej art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie zawiera normy określającej termin, w którym obowiązek właściciela nieruchomości przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej winien być zrealizowany. Brak zatem w przepisach prawa upoważnia rady gminy do określenia terminu, w jakim przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej ma nastąpić. Dopuszczalność określenia w przepisach aktu prawa miejscowego terminu na dokonanie przez właściciela nieruchomości omawianej czynności, wymagałoby jednoznacznej delegacji ustawowej, która w ocenianym przypadku nie występuje.
Powyższego obowiązku, wbrew zawartym w odpowiedzi na skargę argumentom Wójta Gminy Drwinia, nie można wyprowadzić z faktu upoważnienia gminy w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. do "uszczegółowienia" regulacji ustawowej w treści regulaminu. Zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. dopuszczalność określenia częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości, nie może być bowiem odnoszona do określenia obowiązku przyłączenia - w konkretnie wskazanym terminie - nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Powyższe bowiem kwestie stanowią odrębne zagadnienia i zostały oddzielnie uregulowane przez ustawodawcę (por. art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. art. 5 ust. 1 pkt 3b ustawy). Zagadnienie zaś określenia częstotliwości wywozu z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych aktualizuje się bowiem wyłącznie w sytuacji, gdy nieruchomość nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej. W sytuacji natomiast podłączenia nieruchomości do kanalizacji, odbiór nieczystości odbywa się, poprzez sieć, w sposób ciągły (stały) i nie ma potrzeby określania częstotliwości odbioru tych nieczystości. Nadto, regulacja dotycząca częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości, jest przedmiotem szczegółowych unormowań zawartych w rozdziale 4 kontrolowanego Regulaminu. Nie może ona być więc jednocześnie utożsamiana z kwestią terminu podłączenia nieruchomości do sieci.
Powyżej przedstawione rozważania i oceny odnieść należy do zawartego w cytowanym wyżej § 9 ust. 1 pkt 7 uchwały obowiązku właściciela nieruchomości położonej na terenie objętym aglomeracją ściekową przyłączenia nieruchomości w terminie 12 miesięcy do nowobudowanej sieci kanalizacyjnej lub spełnienia warunku oczyszczania ścieków zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24.07.2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984). Podkreślenia wymaga, że wskazany przepis Regulaminu również zawiera niedopuszczalny, w świetle przedstawionych wyżej rozważań, zarówno sam bezwzględny obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, jak również termin dokonania powyższej czynności.
Samo bowiem fakt ustanowienia na obszarze gminy aglomeracji w rozumieniu art. 43 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2012 r. poz. 145), nie uprawnia bowiem do określenia w regulaminie utrzymania czystości i porządku powyżej wskazanego obowiązku i terminu jego wykonania. Nadto, odwołanie się w regulaminie do cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24.07.2006 r. również należy ocenić jako zabieg nieuprawniony. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., wymaga bowiem wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. Tymczasem wymagania zawarte we wskazanym rozporządzeniu nie odnoszą się do takich oczyszczalni.
Reasumując należy wskazać, że zestawienie dyspozycji przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. z treścią § 9 ust. 1 pkt 6 i 7 załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy Drwinia z dnia 20.05.2013 r. Nr XXXIV/256/13 w sprawie Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie gminy Drwinia nie pozostawia wątpliwości, że przepis uchwały jest sprzeczny z unormowaniem ustawowym. Analizowane bowiem przepisy Regulaminu rozszerzyły katalog obowiązków właścicieli nieruchomości zawarty w rozdziale 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, co powoduje, iż wykraczają one poza normę kompetencyjną zawartą w art. 4 ust. 2 wskazanej ustawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270) stwierdził nieważność wskazanych wyżej przepisów uchwały Rady Gminy Drwinia z dnia 28.05.2013 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło