I OSK 1301/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-21

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na pismo organu odmawiające wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwolnienia z opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego, złożona na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, dotyczy sprawy administracyjnej, czy cywilnoprawnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął, iż przedmiotem skargi jest roszczenie o charakterze cywilnoprawnym. Skarżący domagał się wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwolnienia z opłat, co wskazuje na administracyjnoprawny charakter sprawy. Sąd I instancji powinien był wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania, a nie odrzucać skargę jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
K. G. złożył wniosek o zwolnienie z opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego. Organ administracji odmówił wydania decyzji administracyjnej, uznając sprawę za cywilnoprawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K. G. na tę odmowę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że sprawa może mieć charakter administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt II SA/Po 923/14 odrzucającego skargę K. G. na akt Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłat za korzystanie z miejskich środków transportu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt II SA/Po 923/14 odrzucił skargę K. G. na akt Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłat za korzystanie z miejskich środków transportu. Sąd wskazał, że pismem z dnia 30 maja 2014 r. K. G. wezwał w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a") Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji w sprawie zwolnienia go z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego. W wezwaniu wskazał, że stanowi ono odpowiedź na pismo Urzędu z dnia [...] maja 2014 r. W piśmie z dnia 27 czerwca 2014 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta P. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w pismach z dnia [...] maja 2013 r., z dnia [...] lutego 2014 r. i z dnia [...] maja 2014 r., wskazując, że obowiązujące uregulowania, a w szczególności uchwała nr LXXX/1218/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie sposobu ustalania w transporcie zbiorowym wysokości opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób, zabranych ze sobą do przewozu rzeczy i zwierząt oraz wysokości opłaty manipulacyjnej, uchwała nr LXII/978/VI/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym oraz Regulamin przewozów określających warunki obsługi podróżnych, odpraw oraz przewozu osób i rzeczy w lokalnym transporcie zbiorowym (komunikacji miejskiej) organizowanym przez Zarząd Transportu Miejskiego w P., nie dają podstaw do zwolnienia skarżącego z ponoszenia omawianych opłat. Jednocześnie podniesiono, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały nr LXXIII/1020/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu oraz organów i osób uprawnionych do umarzania i udzielania innych ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających Miastu Poznań lub jego jednostkom podległym oraz warunków dopuszczalności pomocy publicznej, istnieje możliwość umorzenia w całości lub w części należności obciążających skarżącego, jak i rozłożenia ich na raty. Pismem z dnia 11 lipca 2014 r. K. G. – powołując się na art. 52 § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – złożył skargę na naruszenie prawa przez Urząd Miasta P. – Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, który w ocenie skarżącego bezzasadnie odmówił mu wydania decyzji administracyjnej w sprawie jego wniosku o zwolnienie z opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jest osobą niepełnosprawną (upośledzenie umysłowe) i nieporadną życiowo. Mając na uwadze orzeczenia sądów powszechnych, oddalające powództwa Zarządu Transportu Miejskiego w P. o uiszczenie opłaty za przejazd bez okazania ważnego biletu, K. G. postanowił wystąpić o stałe zwolnienie go z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego. Jego wniosek spotkał się jednak z odpowiedzią odmowną, przy czym miała ona charakter zwykłego pisma, a nie decyzji administracyjnej, która podlegałaby weryfikacji w toku instancji. Skarżący wezwał zatem organ administracji publicznej do usunięcia naruszenia prawa, lecz w odpowiedzi otrzymał jedynie informację o braku potrzeby wydania decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. wniósł o jej odrzucenie albo ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarga dotyczy pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2014 r., znak [...], które nie jest aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pismo informujące o braku podstaw do podjęcia działań w celu zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego nie przybiera nadto formy decyzji lub postanowienia, ani aktów, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4-8 p.p.s.a. Również żadna z ustaw szczególnych nie przewiduje kontroli takiego pisma przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie Sąd zwrócił uwagę, że w skardze z dnia 11 lipca 2014 r. (k. 2-3 akt sądowych) K. G. powołał się na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie powyższy przepis nie odnosi się do decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie w sprawie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, jak i postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd wskazał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 maja 2014 r. zostało złożone "w reakcji na pismo z dnia [...].05.2014 r." (k. 47 akt adm.). Tym samym Sąd uznał, że w istocie skarżący kwestionuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] maja 2014 r., znak [...] (k. 45 akt adm.). W wymienionym dokumencie Zastępca Dyrektora ds. Infrastruktury Technicznej Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta P. poinformował skarżącego o podtrzymaniu swojego wcześniejszego stanowiska, zawartego w pismach z dnia [...] maja 2013 r. (k. 11 akt adm.), i [...] lutego 2014 r. (k. 14 akt adm.). Ponadto w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. wskazano na brak podstawy prawnej do wydania żądanej przez K. G. decyzji administracyjnej oraz przytoczono uchwały Rady Miasta Poznania, które regulują wysokość opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego oraz tryb umarzania lub rozkładania na raty należności, jakie powinny być spełnione na rzecz Miasta Poznania. Ponadto ze skargi z dnia 11 lipca 2014 r. wynika, że K. G. domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego. Sąd podkreślił zatem, że kwestie związane z przewozem osób zostały uregulowane w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm., dalej: "k.c."). Zgodnie z art. 774 k.c., przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Uszczegółowieniem tego przepis jest art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1173 z późn. zm.), w świetle którego umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu przed rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia – przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. Z kolei art. 34a ust. 2 powołanej ustawy wskazuje, że rada gminy, rada powiatu albo sejmik województwa odpowiednio w odniesieniu do gminnego, powiatowego i wojewódzkiego regularnego przewozu osób określi sposób ustalania wysokości opłat dodatkowych oraz sposób ustalania wysokości przysługującej przewoźnikowi opłaty manipulacyjnej. W ocenie Sądu zatem, kwestia ponoszenia opłaty za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego jest zagadnieniem cywilnoprawnym i dotyczy w swej istocie odpłatności przy umowie przewozu osób. Sąd wskazał, że podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego – Kolegium Kompetencyjnego z dnia 25 marca 1997 r., sygn. akt III KKO 2/97 (OSNP 1997, nr 22, poz. 452). Tym samym, zdaniem Sądu, uchylenie obowiązku ponoszenia omawianej opłaty nie jest sprawą administracyjną, gdyż nie polega na władczej konkretyzacji praw i obowiązków określonego podmiotu. Sąd podkreślił przy tym, że żaden przepis prawa publicznego nie wyznacza wysokości rozważanej opłaty, jak i nie wprowadza obowiązku jej pobierania oraz nie formułuje przesłanek pozwalających na odstąpienie od tego obowiązku. Wszystkie te kwestie regulowane są bowiem co do zasady przez przepisy prawa prywatnego, a w szczególności przez przepisy powołanych ustaw – Kodeks cywilny i Prawo przewozowe. Tym samym, w ocenie Sądu, pismo z dnia [...] maja 2014 r. nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak i nie stanowi postanowienia lub decyzji, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Sąd wskazał, że podobne stanowisko zostało również zaprezentowane w orzecznictwie (zob. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 25/08; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 356/06; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Kr 1565/02 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego ma charakter cywilnoprawny i może być traktowany jako propozycja modyfikacji ogólnych warunków umowy przewozu osób poprzez przyznanie mu indywidualnego przywileju nieodpłatnego korzystania z publicznego transportu zbiorowego. Żądanie K. G. nie mieści się więc w pojęciu sprawy administracyjnej. Oznacza to z kolei, że wniesiona przez niego skarga z dnia 11 lipca 2014 r. dotyczyła sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, co skutkowało jej odrzuceniem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył K. G., zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając: 1. naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, w następstwie błędnego przyjęcia, że przedmiotem skargi wniesionej przez K. G. jest roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, gdy tymczasem skarga dotyczyła rozstrzygnięcia kwestii administracyjnej – a mianowicie przesądzenia o konieczności (jak twierdził skarżący) lub niedopuszczalności (jak twierdził organ administracyjny) wydania decyzji administracyjnej w sprawie wniosku złożonego przez K. G., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało bezzasadnym odrzuceniem skargi wniesionej przez K. G.; 2. naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne przyjęcie, że zagadnienie uzyskania zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego środkami komunikacji miejskiej nie jest sprawą administracyjną, lecz zagadnieniem cywilnoprawnym, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało bezzasadnym odrzuceniem skargi wniesionej przez K. G., a wadliwość stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynikała z braku dostrzeżenia różnic między roszczeniem wynikającym z zawartej już umowy przewozu a wnioskiem skarżącego dotyczącym odmiennej sytuacji pod względem faktyczno-prawnym, a mianowicie takiej, w której nie doszło jeszcze do zawarcia umowy przewozu i powstania zaległości z tytułu skorzystania ze środków komunikacji miejskiej bez biletu, a sam wniosek dotyczy kwestii zaliczenia do kręgu podmiotów uprzywilejowanych, każdorazowo określanego przez Radę Miasta Poznania w załącznikach do uchwał podejmowanych w przedmiocie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236, dalej: "u.g.k."); 3. naruszenie art. 774 k.c. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy - Prawo przewozowe poprzez wadliwe przyjęcie, że w niniejszej sprawie, dla oceny prawnego charakteru wniosku skarżącego o zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego środkami komunikacji miejskiej oraz kwestii dopuszczalności rozpoznania sprawy przez sądy administracyjne, winny znaleźć zastosowanie przepisy prawa prywatnego, tj. ustaw - Kodeks Cywilny oraz Prawo Przewozowe, pomimo tego, że wniosek skarżącego nie miał źródła w tych przepisach, albowiem nie dotyczył on opłat, względem których obowiązek ich poniesienia już się zaktualizował, lecz dotyczył on kwestii ponoszenia tych opłat w przyszłości, zanim faktycznie dojdzie do zawarcia umowy przewozu, w następstwie skorzystania ze środków komunikacji miejskiej; 4. naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z 52 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż pismo organu z [...] maja 2014 r., w reakcji na które skarżący skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak i nie stanowi aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało odrzuceniem skargi. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu zwrotu kosztów pomocy udzielonej skarżącemu w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych, które to koszty nie zostały zapłacone nawet w części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji odrzucając skargę odstąpił od rozpoznania istoty wniesionej przez skarżącego skargi, a mianowicie tego, czy organ administracyjny był zobligowany do wydania decyzji w przedmiocie wniosku złożonego przez K. G. W ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że przedmiotem skargi jest roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, gdy tymczasem skarga dotyczyła rozstrzygnięcia kwestii administracyjnej, a mianowicie przesądzenia o konieczności (jak twierdził skarżący) lub niedopuszczalności (jak twierdził organ administracyjny) wydania decyzji administracyjnej w sprawie wniosku złożonego przez K. G. W swojej skardze skarżący zarzucił bowiem organowi naruszenie prawa poprzez odmowę wydania decyzji administracyjnej i wniósł o zobligowanie organu administracyjnego do usunięcia naruszenia prawa poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżalnej decyzji administracyjnej. Skarżący kasacyjnie wskazał również, że powołane przez Sąd I instancji postanowienie Sądu Najwyższego - Kolegium Kompetencyjnego z dnia 25 marca 1997 r., sygn. akt III KKO 2/97 dotyczyło kwestii dochodzenia nieuiszczonych należności za jazdę bez biletu przez osoby, które skorzystały z komunikacji miejskiej nie posiadając biletów, a zatem roszczeń powstałych w związku z niewykonaniem zawartej umowy przewozu. Wniosek skarżącego o zwolnienie od obowiązku uiszczania opłaty za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego odnosi się natomiast do całkowicie innej pod względem faktyczno-prawnym sytuacji, a mianowicie takiej, w której nie doszło jeszcze do zawarcia umowy przewozu, ani powstania zaległości z tytułu skorzystania ze środków komunikacji miejskiej bez biletu i dotyczy on kwestii zaliczenia do kręgu podmiotów uprzywilejowanych, każdorazowo określanego w załącznikach do uchwał Rady Miasta Poznania podejmowanych w przedmiocie ustanowienia zwolnień i ulg w opłatach za przejazdy lokalnym transportem zbiorowym, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k. Skarżący kasacyjnie powołał art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k. i wskazał, że w omawianym przypadku Rada Miasta Poznania jest organem stanowiącym i tylko ona ma kompetencje nie tylko do ustalania cen, w tym również biletów komunikacji miejskiej, lecz także ulg oraz zwolnień od ponoszenia opłat związanych z przejazdami środkami komunikacji miejskiej. Formą tegoż ustalenia jest uchwała Rady Miasta Poznania, która należy do aktów prawa miejscowego, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95 ze zm.). W ocenie skarżącego kasacyjnie, w sprawie niniejszej, wbrew stanowisku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego, będziemy mieć do czynienia ze sprawą administracyjną. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że to uchwałą Rady Miasta Poznania kreowane są przesłanki, które należy spełnić, aby uzyskać zwolnienie z opłaty. Organ stanowiący każdej jednostki samorządu terytorialnego może tę kwestię ustalić odmiennie - a zatem samodzielnie, w sposób władczy kreuje i konkretyzuje określone prawa i obowiązki. Ponadto, skarżący kasacyjnie podniósł, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, powołał się na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (czyli inne niż decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wbrew stanowisku WSA, w ocenie skarżącego kasacyjnie pismo organu z [...] maja 2014 r., w reakcji na które skarżący skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji uznał, że wniesiona przez K. G. skarga z dnia 11 lipca 2014 r. dotyczyła sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, co skutkowało jej odrzuceniem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez Sąd I instancji, że kwestia ponoszenia opłaty za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego jest zagadnieniem cywilnoprawnym i dotyczy w swej istocie odpłatności przy umowie przewozu osób. Tymczasem, należy zauważyć, że skarżący w skardze wskazuje, iż zarzuca organowi bezzasadną odmowę wydania decyzji administracyjnej w sprawie złożonego wniosku o zwolnienie z opłat za korzystanie z miejskiego transportu zbiorowego. Ponadto, wnosi o zobligowanie organu administracyjnego do usunięcia naruszenia prawa poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej. Jednocześnie jednak w skardze powołuje się na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z tak określonego żądania nie wynika, czy skarga stanowi skargę na bezczynność organu, czy też skargę na pismo z dnia [...] maja 2015 r., które w ocenie skarżącego stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd I instancji winien zatem wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w skardze. W przypadku, gdyby skarżący sprecyzował skargę jako skargę na bezczynność organu polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej, Sąd winien ocenić, czy istniały w sprawie podstawy do wydania decyzji administracyjnej, ewentualnie innego aktu, i czy organ pozostawał w bezczynności w tym zakresie, czy też nie. W sytuacji sprecyzowania skargi jako skargi na pismo z dnia [...] maja 2014 r., Sąd będzie zobowiązany ocenić, czy pismo to stanowi akt podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Również w skardze kasacyjnej skarżący nie jest konsekwentny, z jednej bowiem strony podnosi, że jego skarga dotyczy rozstrzygnięcia kwestii administracyjnej - a mianowicie przesądzenia o konieczności lub niedopuszczalności wydania decyzji administracyjnej w sprawie wniosku o zwolnienie z opłat za korzystanie z miejskich środków transportu, z drugiej zaś twierdzi, że pismo organu z [...] maja 2014 r. dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pomimo tej niekonsekwencji, zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, że Sąd I instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że przedmiotem skargi jest roszczenie o charakterze cywilnoprawnym. Uwzględniając bowiem treść zawartego w skardze żądania, nie ulega wątpliwości, że żądanie to nie dotyczy materii cywilnoprawnej. Ponieważ dokonanie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń w tym zakresie stanowiło podstawę do odrzucenia skargi, za zasadny należało uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy również zauważyć, że - jak słusznie podnosi skarżący kasacyjnie - powołane przez Sąd I instancji postanowienie Sądu Najwyższego - Kolegium Kompetencyjnego z dnia 25 marca 1997 r., sygn. akt III KKO 2/97 dotyczyło kwestii dochodzenia nieuiszczonych należności za jazdę bez biletu przez osoby, które skorzystały z komunikacji miejskiej nie posiadając biletu, a zatem roszczeń powstałych w związku z niewykonaniem zawartej umowy przewozu. Natomiast wniosek skarżącego odnosi się do sytuacji, w której nie doszło jeszcze do zawarcia umowy przewozu ani powstania roszczeń z tytułu skorzystania ze środków komunikacji miejskiej bez biletu i dotyczy on kwestii zwolnienia z obowiązku uiszczania opłaty za korzystanie z publicznego transportu zbiorowego. Również pozostałe powołane w zaskarżonym postanowieniu orzeczenia zapadły w innych stanach faktycznych i dotyczą sytuacji, w których skarżący kwestionują nałożenie opłaty za przejazd. Wobec powyższego, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za przedwczesne. Rzeczą Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wezwanie skarżącego do sprecyzowania skargi i w zależności od uzyskanej odpowiedzi, zastosowanie się do zawartych w niniejszym postanowieniu wytycznych. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. NSA nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w ramach prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie to przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło