I SA/Kr 656/14
WyrokWSA w Krakowie2014-09-10
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca obowiązek podania w deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi danych takich jak imię ojca, imię matki czy numer telefonu, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wprowadzająca obowiązek podania w deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi danych takich jak imię ojca, imię matki czy numer telefonu, jest niezgodna z prawem, ponieważ wykracza poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dane te nie są niezbędne do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Bochni zaskarżył uchwałę Rady Miasta Bochnia dotyczącą zmiany wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący zarzucił, że uchwała narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez nałożenie obowiązku podania w deklaracji imienia ojca, imienia matki oraz numeru telefonu, które nie są niezbędne do obliczenia opłaty. Rada Miasta wniosła o umorzenie postępowania, wskazując na podjęcie kroków zmierzających do zmiany kwestionowanych zapisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Bochnia w zakresie nałożenia obowiązku podania w załączniku do uchwały danych w postaci imienia ojca, imienia matki oraz numeru telefonu. Sąd określił, że uchwała w tej części nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 656/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Bochni, na uchwałę Rady Miasta Bochnia, z dnia 28 lutego 2013 r. Nr XXVII/293/13, w sprawie zmiany uchwały w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty, za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, I. stwierdza nieważność uchwały w zakresie nałożenia obowiązku podania w załączniku do uchwały danych w postaci imienia ojca w części B.1 poz. 3.6; imienia matki w części B.1 poz. 3.7 oraz numeru telefonu w części G poz. 36, II. określa, że uchwała w części określonej w punkcie I wyroku nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Prokurator Rejonowy w Bochni, w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagał się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta Bochnia nr XXVII/293/13 z dnia 28 lutego 2013 r. o zmianie uchwały w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, w zakresie w jakim załącznik do tej uchwały - zatytułowany "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi", zawiera w części B.1 poz.3.6 obowiązek podania danych w postaci imienia ojca, w części B.1 poz. 3.7 - imienia matki, a w części G poz. 36 - numeru telefonu składającego oświadczenie.
W zaskarżonym zakresie Prokurator zarzucił uchwale naruszenie: art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 z późn. zm.) oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych nie jest niezbędny do obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Nałożenie powyższego obowiązku wykracza poza kompetencje Gminy, a ponadto zapis w uchwale został sformułowany w taki sposób, że składający deklarację musi de facto wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych, co czyni poprzez podpisanie deklaracji.
W ocenie Prokuratora, dane określone w załączniku do uchwały, jak: imię ojca, imię matki czy też numer telefonu, nie były danymi niezbędnymi do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Podanie przez składającego deklarację imienia i nazwiska wraz z numerem PESEL było wystarczające do ustalenia jego tożsamości. Z kolei podanie numeru telefonu mogłoby być wymagane jedynie fakultatywnie, gdyż wyczerpuje to wskazanie danych w rozumieniu art. 6 ust. 1-3 ustawy o ochronie danych osobowych. Prokurator podniósł, że takie dane powinny być gromadzone, gdyby były niezbędne do ich przetwarzania w związku z realizacją uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub gdyby były niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego, o czym stanowi art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych. Niezbędności tej nie można natomiast stwierdzić w odniesieniu do ustalenia wysokości opłaty. Prokurator powołał się nadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2013 r., II SA/Kr 682/13.
W odpowiedzi Rada Gminy Bochnia wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu podzieliła stanowisko skarżącego odnośnie nieważności zaskarżonych zapisów uchwały, w związku z przekroczeniem delegacji ustawowej. Wskazała jednocześnie, że podjęto kroki zmierzające do zmiany wzoru deklaracji, poprzez wyeliminowanie z niej zakwestionowanych zapisów. Stosowna uchwała miała zostać wprowadzona do porządku obrad Rady Miasta Bochnia na najbliższej kwietniowej sesji, co miało spowodować, że postępowanie sądowoadministracyjne w tym przedmiocie stałoby się bezprzedmiotowe w świetle art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 720 z poźn. zm.). Zaskarżone zapisy deklaracji nie wywołały bowiem skutków prawnych, które wymagałyby wyeliminowania z mocą wsteczną, poprzez częściowe unieważnienie uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że uchylenie czy też zmiana zaskarżonej uchwały nie czyni bezprzedmiotową jej sądowej kontroli. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Tak, więc uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę. Uchylenia uchwały nie można utożsamiać z uwzględnieniem skargi. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały - wywierające skutki od daty uchylenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06 wszystkie orzeczenia opublikowane na stronie: www.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Generalnie przepis ten oznacza, że organy władzy publicznej, a takim niewątpliwie jest rada gminy, mogą działać tylko w takim zakresie w jakim posiadają kompetencję nadaną im przez wyraźny przepis prawa. Jest to więc odwrotna zasada niż w przypadku obywateli, działających zgodnie z regułą, że co nie jest wyraźnie zabronione przez prawo, jest dozwolone.
Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r poz. 594). Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy.
Stosownie do treści art. 40 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy.
Z kolei art. 6n ust. 1 i ust.2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w dniu uchwalenia zaskarżonego aktu stanowi, że rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji. Rada gminy w uchwale może nadto określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi".
Celem delegacji ustawowej zawartej w art. 6n cytowanej ustawy było stworzenie wzoru deklaracji dla zapewnienia gminie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty (według sposobu określonego w ustawie, a wybranego przez gminę na mocy odrębnej uchwały) oraz ułatwienia jej składania, co wynika wprost z art. 6n ust. 1 ustawy.
Ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., II OSK 2012/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., II SA/Wr 527/06, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r. II SA/Rz 59/07). Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów.
Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty.
Wymagane badaną uchwałą w stanowiącej jej załącznik – Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w części B.1 poz. 3.6. imię ojca, w części B.1 poz. 3.7 – imię matki a w części G poz. 36 – numer telefonu - wykraczają poza dane niezbędne do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami.
Nie ma potrzeby zamieszczać danych dotyczących imion rodziców osoby fizycznej składającej deklarację, skoro podaje taka osoba numer PESEL. Przekazanie organowi wykonawczemu gminy przez mieszkańca tej gminy imienia i nazwiska wraz z numerem PESEL pozwala w sposób jednoznaczny ustalić osobę składającą deklarację i to nawet wówczas, gdyby na terenie danej gminy zamieszkiwały osoby o identycznym imieniu i nazwisku.
Także podanie numeru telefonu nie było niezbędnym do obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Podawanie numeru telefonu mogło być co najwyżej zamieszczone w deklaracji jako jej część fakultatywna, którą dobrowolnie składający deklarację mógł wypełnić. Podanie numeru telefonu stanowi podanie danych osobowych w rozumieniu art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), gdyż te dane pozwalają na szybkie zidentyfikowanie konkretnej osoby. Takie dane osobowe tylko wówczas powinny być gromadzone, gdyby były one niezbędne celem ich przetwarzania w związku realizacją uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub gdyby były one niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych). Sąd nie dopatrzył się jednak takiej niezbędności lub konieczności w rozumieniu art. 23 ww. ustawy w odniesieniu do ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami orzekł jak w sentencji wyroku.
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło