III SA/Wa 549/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-10
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Sylwester Golec, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wydać decyzję merytoryczną w sprawie stwierdzenia nadpłaty, gdy postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone i nie zostało podjęte?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wydać decyzji merytorycznej w sprawie stwierdzenia nadpłaty, jeśli postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone i nie zostało podjęte zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Wydanie decyzji w zawieszonym postępowaniu stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie w tej sprawie. Następnie, mimo zawieszenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał ją w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy proceduralne, wydając decyzje w zawieszonym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. E. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi A. E. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. E. kwotę 1.609 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej
w W., po rozpatrzeniu odwołania A. E. (dalej: "Skarżący"), uchylił
w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.
z dnia [...] maja 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym
od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 10.943,70 zł oraz wypłaty stosownego
oprocentowania od powyższej nadpłaty, stwierdził nadpłatę w zryczałtowanym
podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1
ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z
2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.; dalej zwana "u.p.d.o.f.") za 2007 r. w wysokości
1.162,70 zł, odmówił stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym
od osób fizycznych, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy w wysokości
9.781 zł oraz przyznał oprocentowanie nadpłaty stwierdzonej w kwocie 1.162,70 zł
od dnia złożenia wniosku do dnia jej zwrotu.
Z motywów zaskarżonej decyzji wynika, że Skarżący złożył do Naczelnika
[...] Urzędu Skarbowego W. wniosek z dnia 13
października 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób
fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70 zł od dochodu uzyskanego
z tytułu członkostwa w radach nadzorczych dwóch spółek polskich. Jednocześnie
wystąpił o naliczenie oprocentowania od powyższej nadpłaty. Skarżący utrzymywał,
że brak jest podstawy prawnej do opodatkowania ww. dochodów w Polsce z uwagi
na nieograniczony obowiązek podatkowy w kraju zamieszkania, którym jest Austria.
Twierdził, że uzyskane dochody z tytułu członkostwa w radzie nadzorczej nie należą
do dochodów, o których mowa w art. 16 umowy między Rzeczpospolitą Polską a
Republiką Austrii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie
podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Wiedniu dnia 13 stycznia 2004 r.
(Dz. U. z 2005 r. nr 224, poz. 1921; dalej zwana "Umową"), lecz są one innymi
dochodami opodatkowanymi na zasadach art. 22 Umowy, które podlegają
opodatkowaniu wyłącznie w kraju miejsca zamieszkania podatnika. Jako podstawę
prawną swego żądania wskazał art. 75 § 2 pkt 1 lit. c w związku z art. 73 § 1 pkt 1
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r.,
poz. 749 z późn. zm. ; dalej zwana "O.p.").
W odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji do złożenia zeznania
podatkowego PIT-37 za 2007 r. Skarżący wskazał, iż w 2007 r. był objęty w Polsce
ograniczonym obowiązkiem podatkowym na podstawie art. 3 ust. 2a u.p.d.o.f.
Zaznaczył, że dochody uzyskane z tytułu uczestnictwa w radach nadzorczych osób
prawnych zaliczane są do dochodów, o których mowa w art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f., do
opodatkowania których zastosowanie ma art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy z
uwzględnieniem postanowień Umowy. W związku z tym, zgodnie z art. 45 ust. 3 pkt
1 u.p.d.o.f., ww. dochodów nie miał obowiązku wykazywać w zeznaniu podatkowym.
Z treści powołanego przepisu wynika bowiem, że zeznaniami podatkowymi nie
obejmuje się dochodów opodatkowanych zgodnie z art. 29 - 30a tej ustawy.
Pismem z dnia 3 grudnia 2008 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie
organu do uzupełnienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za 2007 r. o korektę
zeznania rocznego za ten rok pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania,
Skarżący wskazał na uprzednio podniesione okoliczności wyłączające obowiązek
wykazania w deklaracji PIT-37 dochodów opodatkowanych.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek z
dnia 13 października 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od
osób fizycznych za 2007 r. z powodu nie uzupełnienia wniosku o stwierdzenie
nadpłaty o korektę zeznania podatkowego za 2007 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpoznaniu zażalenia,
postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. uchylił ww. postanowienie organu pierwszej
instancji w całości. Stwierdził, iż organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek o
stwierdzenie nadpłaty, w którym oprócz zakresu żądania wskazano również
podstawę prawną żądania, którą był przepis art. 75 § 2 pkt 1 lit. c O.p., nie miał
podstaw do uznania, że wniosek ten nie spełnia wymogów formalnych. Naczelnik
Urzędu Skarbowego był obowiązany rozpatrzyć wniosek merytorycznie w oparciu o
obowiązujące przepisy prawa, a także rozważyć zasadność wszczęcia postępowania
w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeśli stwierdzi
niewykonanie przez Skarżącego obowiązku złożenia zeznania rocznego.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie
podatkowe w celu określenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w
podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r.
Organ pierwszej instancji w toku przeprowadzonego postępowania
podatkowego ustalił, iż w 2007 r. Skarżący uzyskał następujące dochody:
- dywidenda z T. S.A. - 42.550 zł
- dywidenda z C. S.A.- 39,90 zł
- odpłatne zbycie akcji T. S.A. - 456.141,58 zł
- odsetki z lokaty P. - 666,92 zł
- umowa o doradztwo z firmą O.- 78.278 zł
- umowa o dzieło ze spółką E. S.A. (wynagrodzenie wypłacone przez Spółkę
A. z USA) - 41.809,50 zł
- umowa o dzieło z M.- 8.029 zł
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją
z dnia [...] marca 2013 r. określił Skarżącemu od uzyskanych dochodów wysokość
zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
w wysokości 74.810,30 zł.
Organ pierwszej instancji powołując się na treść ww. decyzji wymiarowej,
decyzją z dnia [...] maja 2013 r. odmówił Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w
podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 10.943,70 zł oraz
wypłacenia stosownego oprocentowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że
wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być prawidłowo rozpatrzony, gdyż kwota
należności wpłaconych do urzędu w formie zaliczek w łącznej wysokości 25.207,50
zł, została proporcjonalnie zaliczona na poczet zobowiązania podatkowego za 2007
r., w związku z czym na kontach księgowych nie widnieje nadpłata.
Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji z dnia [...] maja 2013 r. zarzucił
naruszenie art. 201 § 1 pkt 2, art. 121 § 1, art. 122 O.p., art. 30b ust. 1 w zw. z art. 31
ust. 3 u.p.d.o.f., a także art. 10 i 13 Umowy.
Skarżący utrzymywał, że organ pierwszej instancji rażąco naruszył zasadę
działania organów w sposób budzący zaufanie poprzez wydanie decyzji, ponieważ
postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w
podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. nie zostało zakończone
prawomocną/ostateczną decyzją organu podatkowego. Od decyzji Naczelnika
Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2013 r. określającej wysokość zobowiązania
podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. zostało złożone
odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., zatem w pierwszej kolejności
powinno dojść do rozstrzygnięcia postępowania wszczętego z urzędu
(określającego), a następnie do wydania decyzji stwierdzającej lub odmawiającej
stwierdzenia nadpłaty podatku.
Na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Skarżący wniósł o zawieszenie
postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty do czasu zakończenia decyzją
ostateczną postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania
podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
Skarżący podtrzymał stanowisko zawarte we wniosku i pismach skierowanych
do organu pierwszej instancji. Wskazał na decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. wydaną
wobec niego, w której zagadnienie niemal analogiczne było przedmiotem rozważań,
a organ zajął odmienne stanowisko od zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.
We wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Izby
Skarbowej stwierdził, że Skarżący w 2007 r. uzyskał dochody z tytułu:
1) odpłatnego zbycia akcji T. S.A.,
2) dywidend od akcji T. S.A. i C. S.A.,
3) odsetek bankowych od lokaty P.,
4) działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 u.p.d.o.f., t.j.:
a) z tytułu umowy o dzieło zawartej z firmą M. sp. z o.o. w wysokości
8.029,00 zł,
b) z tytułu wynagrodzenia wypłaconego przez firmę A. W
USA z tytułu umowy dotyczącej pracy wykonanej na podstawie umowy o dzieło z
firmą E. S.A. w wysokości 15.000 USD. Po przeliczeniu przychodu, zgodnie z
zasadami wynikającymi z art. 11 ust. 3 u.p.d.o.f., przychód ten wynosi 40.878,00 zł
(15.000 x 2,7252 - kurs kupna waluty USD ogłoszony przez [...] S.A).
Organ odwoławczy zaznaczył, że zakres niniejszego postępowania został
wyznaczony treścią wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 13 października 2008 r. i
dotyczy nadpłaty podatku z tytułu dochodów z działalności wykonywanej osobiście, o
której mowa w art. 13 u.p.d.o.f. Przytoczył treść art. 9 ust. 1 art. 3 ust. 2a i 2b, art. 4a
i art. 29 ust. 1 u.p.d.o.f. Wskazał, że Skarżący przedstawił certyfikat rezydencji, w
którym austriackie władze podatkowe stwierdziły, iż w 2007 r. był on osobą mającą
miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Austrii, w rozumieniu art. 4 Umowy.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że uzyskane przez Skarżącego dochody z
działalności wykonywanej osobiście są wynagrodzeniem za wykonane na rzecz ww.
Spółek umowy o dzieło dotyczące usług konsultacyjnych i doradczych. Zgodnie zaś z
art. 14 Umowy dochody, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym
się Państwie osiąga z wykonywania wolnego zawodu albo innej działalności o
samodzielnym charakterze, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba
że osoba ta posiada stałą placówkę w drugim Umawiającym się Państwie w celu
wykonywania swej działalności. Jeżeli posiada ona taką stałą placówkę, wówczas
dochód może być opodatkowany w drugim Państwie, jednak tylko w takim zakresie,
w jakim może być przypisany tej stałej placówce.
Organ odwoławczy wskazał, iż chociaż w umowach o unikaniu podwójnego
opodatkowania nie zdefiniowano pojęcia stałej placówki, to jednak w rozumieniu tych
umów stała placówka oznacza placówkę, poprzez którą rezydent innego kraju
prowadzi w sposób stały całkowicie lub częściowo działalność na terytorium Polski.
W ocenie organu charakter wykonywanych przez Skarżącego w 2007 r.
czynności potwierdza, że były one wykonywane w siedzibie ww. Spółek, a więc za
pośrednictwem stałej placówki. Poza tym, o tym, iż usługi na rzecz Spółek
wykonywane były za pośrednictwem stałej placówki świadczy fakt przebywania w
Spółkach, a także przyznany przez spółkę E. zwrot poniesionych kosztów
dojazdów.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że do przychodów
uzyskanych przez Skarżącego od ww. Spółek ma zastosowanie art. 14 Umowy.
Przychody wypłacone Skarżącemu, jako członkowi rady nadzorczej, nie mogą być
zaliczone do przychodów z tytułu wynagrodzeń dyrektorów, o których mowa w art. 16
Umowy, które to regulacje dotyczą organów zarządczych, a nie nadzorczych.
Zdaniem organu sposób wykonywania umów przez Skarżącego na rzecz Spółek
wyczerpuje znamiona opodatkowania przychodu z osobiście wykonanej działalności
nierezydenta w Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w państwie źródła z uwagi na to, iż
obydwa zlecenia wykonywane były w pomieszczeniach i przy wykorzystaniu sprzętu
należącego do Spółek oraz ze względu na sposób wykonywania zleceń (tj.
w szczególności okoliczność, iż aby podatnik mógł prawidłowo wykonać powierzone
zlecenie, czyli doradzać, sporządzać ekspertyzy i opinie, wdrażać pomysły, programy
komputerowe, pozyskiwać klientów, musiał korzystać z dokumentacji Spółki, stale
kontaktować się z osobami decyzyjnymi, przebywać na terenie Spółek).
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podatek zryczałtowany od przychodów
z tytułu działalności określonej w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. uzyskanych w łącznej
wysokości 48.907 zł (8.029 zł + 40.878 zł) wynosi 9.781 zł (20% x 48.907 zł). Biorąc
pod uwagę, że Skarżący łącznie na poczet podatku od działalności wykonywanej
osobiście w 2007 r. zapłacił 10.943,70 zł, to nadpłata z tego tytułu w zryczałtowanym
podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. wynosi 1.162,70 zł (10.943,70 zł
- 9.781 zł).
Odnosząc się do wniosku Skarżącego dotyczącej oprocentowania nadpłaty,
organ odwoławczy wskazał, iż w sytuacji, gdy decyzja stwierdzająca nadpłatę została
wydana po upływie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty
(niezależnie od tego czy poprzedzała ją najpierw decyzja o odmowie stwierdzenia
nadpłaty), a zwrot nadpłaty nastąpi w terminie 30 dni od dnia wydania takiej decyzji,
to i tak w takim przypadku zastosowanie znajdzie art. 78 § 3 pkt 3 lit. b O.p. Wraz z
upływem 2 miesięcy powstaje prawo do oprocentowania nadpłaty stwierdzonej
decyzją wydaną po tym terminie.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż w postępowaniu odwoławczym nie może
być rozpatrzony, zawarty w odwołaniu, wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu
pobrania przez płatników podatku w wysokości wyższej niż wynikająca z Umowy z
tytułu wypłaconych dywidend i odsetek od lokat na rachunku, czy też
zryczałtowanego podatku dopłaconego przez płatnika w 2010 r. w wyniku korekty
deklaracji PIT-8AR w kwocie 386 zł, ponieważ przedmiotem niniejszego
postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 13 października 2008 r. o stwierdzenie
nadpłaty była zasadność pobrania przez płatników podatku od należności z tytułu
umowy o dzieło, jak również zasadność zapłaty z ww. tytułu podatku w trybie art. 44
ust. 1a u.p.d.o.f. W celu dochodzenia nadpłaty z tych tytułów należy złożyć odrębne
wnioski o stwierdzenie nadpłaty do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W..
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. oraz wniosku o
zawieszenie postępowania w związku z niezakończeniem postępowania w sprawie
określenia wysokości zobowiązania prawomocną decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej
stwierdził, że przepis ten nie ma w sprawie zastosowania, gdyż każda z
rozpatrywanych spraw dotyczyła innego rodzaju podatku, a od rozstrzygnięcia
sprawy określenia wysokości zobowiązania podatkowego nie zależało
rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż dotyczyło nadpłaty w zryczałtowanym
podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej
stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych,
o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f za 2007 r. w wysokości 9.781 zł oraz
zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił jej naruszenie:
1) art. 120 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, czego
przejawem jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej;
2) art. 187 ust. 1 w zw. z art. 191 O.p. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich
istotnych okoliczności sprawy,
3) art. 14 Umowy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie
Skarżący odwołując się do Komentarza Modelowej Konwencji OECD stwierdził,
że za stałą placówkę nie uważa się miejsca/pomieszczenia, jeżeli jest ono
udostępniane przy okazji wykonywania jednego zlecenia i tylko w tym celu. Nie
zgodził się z arbitralnym stwierdzeniem organu odwoławczego, że charakter
wymienionych czynności potwierdza, iż usługi świadczone na rzecz Spółek były
wykonywane w ich siedzibie, a więc za pośrednictwem stałej placówki. Za
nieuzasadnione uznał stanowisko organu, który wykluczył, iż usługi doradcze i
konsultacyjne mogły odbywać się poza miejscem funkcjonowania Spółek i ich
organów zarządzających. Zdaniem Skarżącego, sam fakt przebywania w Spółkach
nie stanowi przesłanki pozwalającej na uznanie, iż mamy do czynienia z tzw. stałą
placówką w rozumieniu Umowy.
Skarżący stwierdził, że w świetle art. 14 Umowy, osiągnięte przez niego
dochody, uwzględniając fakt, że nie posiada stałej placówki na terenie
Rzeczpospolitej Polskiej, podlegają opodatkowaniu tylko w państwie jego rezydencji,
tj. w Austrii.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał
swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga została uwzględniona, ale z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd
rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i
wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach
danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania
legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Natomiast
niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma
obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym orzeczeniem z punktu
widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę
orzekania przez sąd stanowi cały materiał zgromadzony przez organy administracji w
toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania. Zastrzec przy tym trzeba,
że stosownie do postanowień art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na
podstawie akt sprawy.
Dokonując kontroli niniejszej sprawy według powyżej wskazanych kryteriów
Sąd stwierdził, iż został naruszony art. 205 § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na
wynik sprawy. Przepis ten stanowi, iż organ podatkowy podejmuje z urzędu lub na
wniosek strony, w drodze postanowienia, zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły
przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. Stosownie do postanowień § 2 ww.
artykułu na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania służy
stronie zażalenie.
Brzmienie art. 205 § 1 O.p. nie pozostawia wątpliwości, iż podjęcie
zawieszonego postępowania jest obligatoryjne, a w związku z tym, zważywszy na
racjonalizm ustawodawcy, który nie wprowadza regulacji prawnych przypadkowo,
czy też niecelowo, nie może budzić wątpliwości, iż niedochowanie tego obowiązku
nie pozostaje obojętne dla dalszego postępowania.
Istota zawieszenia postępowania sprowadza się do tego, że w trakcie
zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu, co oznacza, że nie są
podejmowane żadne czynności, za wyjątkiem wskazanych w przepisach, także i
taka, jaką jest wydanie decyzji. Zakres czynności podejmowanych w czasie
zawieszenia postępowania określają art. 202 i art. 203 O.p. Według pierwszego z
przywołanych przepisów organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z powodu
śmierci strony (jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe)
lub jej przedstawiciela ustawowego albo utraty przez stronę lub jej ustawowego
przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, nie podejmuje żadnych czynności,
z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo zabezpieczenie
dowodu. Natomiast zgodnie z art. 203 § 1 organ podatkowy, który zawiesił
postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od
rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, wzywa
równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu
lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już
zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Jeżeli strona nie wystąpiła
do właściwego organu lub sądu w wyznaczonym terminie, organ podatkowy z urzędu
zwróci się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego
(§ 2 ww. artykułu).
Z art. 205 § 1 O.p. koreluje regulacja zawarta w art. 206 tej ustawy, który
stanowi, iż zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w
niniejszym dziale. Skoro bowiem w zasadzie żadne czynności nie mogą być
podejmowane przez organ, to konieczne jest wstrzymanie biegu terminów, które
winny być przestrzegane.
Z przytoczonych przepisów wynika, że w trakcie zawieszonego postępowania
organ podatkowy ma prawo jedynie zabezpieczyć dowód, wezwać stronę do
wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia
wstępnego lub sam zwrócić się z urzędu do właściwego organu lub sądu o
rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego oraz podjąć postępowanie. Katalog
czynności, które organ podatkowy może podjąć w czasie zawieszonego
postępowania jest zamknięty, zatem każda inna czynność niż wymieniona w ww.
przepisach, wykraczająca poza jego zakres jest bezskuteczna.
W rozpoznanej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. zawiesił postępowanie
wszczęte na wniosek Skarżącego z dnia 13 października 2008 r. (wpływ do urzędu
23 październik 2008 r.) o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób
fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70 zł wraz z należnym od tej
nadpłaty oprocentowaniem oraz postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. w
sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym
od osób fizycznych za 2007 r. do czasu otrzymania informacji z Biura Wymiany
Informacji Podatkowej w K. przy Izbie Skarbowej w P.. Organ ten
zawieszonego postępowania nie podjął, a mimo to wydał decyzję z dnia [...] maja
2013 r., którą odmówił Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym
od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 10.943,70 zł oraz wypłacenia stosownego
oprocentowania.
Dyrektor Izby Skarbowej nie zważając na to, że postępowanie wszczęte na
wniosek Skarżącego z dnia 13 października 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w
podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70
zł wraz z należnym od tej nadpłaty oprocentowaniem pozostaje zawieszone, wydał
decyzję zawierającą merytoryczne rozstrzygnięcie, tj. stwierdził nadpłatę w
zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 29
ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. za 2007 r. w wysokości 1.162,70 zł, odmówił stwierdzenia
nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym
mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy w wysokości 9.781 zł oraz przyznał
oprocentowanie nadpłaty stwierdzonej w kwocie 1.162,70 zł od dnia złożenia
wniosku do dnia jej zwrotu.
Mając na uwadze, iż żadna czynność, oprócz wskazanych we wcześniej
omówionych przepisach prawa, nie może być uznana za skuteczną, to i za takie nie
można uznać czynności, które zostały podjęte w ramach gromadzenia materiałów
dowodowych w niniejszej sprawie po wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2012
r. zawieszającego postępowanie wszczęte na wniosek Skarżącego z dnia 13
października 2008 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób
fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70 zł wraz z należnym od tej
nadpłaty oprocentowaniem. Organy podatkowe nie mogą zatem skutecznie
powoływać się na dowodowy zgromadzone w czasie, gdy postępowanie pozostawało
zawieszone. Co więcej w trakcie zawieszonego postępowania organ podatkowy nie
może wydać decyzji kończącej postępowanie, a jak już wykazano w niniejszej
sprawie została wydana decyzja tak przez organ pierwszej instancji, jak i przez organ
drugiej instancji.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż naruszenie art. 205 § 1 O.p. w
sposób bezwzględny miało wpływ na wynik sprawy.
Z ostrożności wskazać trzeba, iż art. 205a § 1 O.p. nie zwalnia organu
podatkowego z obowiązku określonego w art. 205 § 1 tej ustawy, tj. podjęcia
zawieszonego postępowania. Przepis ten przede wszystkim określa, kiedy w
przypadkach w nim wymienionych należy podjąć zawieszone z urzędu
postępowanie, zaś użyte w zdaniu wprowadzającym do wyliczenia wyrazy "w
szczególności" w sposób jasny wskazują, iż katalog przypadków zawieszenia
postępowania wymieniony w omawianym przepisie nie jest zamknięty.
Dodać też trzeba, iż postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu
Skarbowego W. z dnia [...] września 2012 r. zostało podjęte
postępowanie podatkowe zwieszone postanowieniem tego organu z dnia [...]
listopada 2009 r. zawieszające postępowanie wszczęte na wniosek Skarżącego w
dniu [...] października 2009 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od
osób fizycznych za 2007 r. w łącznej wysokości 10.943,70 zł wraz z należnym od tej
nadpłaty oprocentowaniem oraz postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. w
sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym
od osób fizycznych za 2007 r. Postanowieniem tym nie zostało zatem podjęte po raz
kolejny zawieszone postępowanie ww. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r.
Sąd stwierdził, iż Dyrektor Izby Skarbowej naruszył art. 201 § 1 pkt 2 w
związku z § 2 tego artykułu w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Otóż
Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2013
r. wniósł o zawieszenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w
podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. do czasu rozpatrzenia
odwołania od decyzji określającej na jego rzecz wysokość zobowiązania
podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Dyrektor Izby
Skarbowej nie rozpatrzył tego wniosku w formie postanowienia, jak nakazuje uczynić
to art. 201 O.p., lecz w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż wniosek ten jest niezasadny.
Z art. 201 § 2 i § 3 O.p. wynika, iż o zawieszeniu postępowania organ orzeka
w formie postanowienia. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania
służy zażalenie. Organ odwoławczy poprzez nierozpatrzenie wniosku Skarżącego o
zawieszenie postępowania w formie postanowienia pozbawił go prawa do złożenia
zażalenia, a w konsekwencji prawa do badania rozstrzygnięcia pod względem
legalności w osobnym postępowaniu przez sąd administracyjny (art. 3 § 2 pkt 2
p.p.s.a.).
W ocenie Sądu nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania w trybie
przewidzianym przepisami prawa stanowi naruszenie przepisów postępowania
mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawia stronę prawa do
złożenia zażalenia, a po wyczerpaniu środków zaskarżenia - prawa do sądu. Zgodnie
z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeśli
sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny
wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga więc, aby naruszenie przepisów
postępowania miało wpływ na wynik sprawy, wystarczy uznanie, że uchybienie to
mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem T. Wosia sąd nigdy nie może mieć
absolutnej pewności, jaki wpływ na wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści miało
naruszenie przepisów proceduralnych. Można więc przyjąć, że w kategorii podstawy
uchylenia decyzji i postanowienia mieści się brak należytej staranności wykazany
przez organy administracji publicznej w prowadzeniu sprawy (por. T. Woś, H.
Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa
2005, s. 458-459). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w
wyroku z dnia 26 października 2005r., I FSK 178/05 (LEX nr 173313). Z takim
brakiem staranności mamy do czynienia w niniejszej sprawie - nierozpatrzenie
wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania pozbawiło go możliwości
skorzystania ze środków zaskarżenia i finalnie usunięcia wszystkich wątpliwości co
do zasadności zawieszenia postępowania, co w sposób oczywisty znajduje
przełożenie na wynik ostatecznego rozstrzygnięcia, zważywszy na wnioskowaną
podstawę zawieszenia.
W tej sytuacji, na obecnym etapie postępowania, ustosunkowanie się do
zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne.
Niemniej jednak ze względu na ekonomikę postępowania, w celu
zapobieżenia popełnienia tego samego, zasadniczego dla wyniku niniejszej sprawy
błędu, organ podatkowy rozstrzygający ponownie mniejszą sprawę powinien wziąć
pod uwagę, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
decyzją z dnia [...] marca 2013 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania
podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w wysokości
74.810,30 zł. Dopóki pozostaje w obrocie prawnym decyzja określająca Skarżącemu
wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych
za 2007 r., dopóty organ podatkowy nie może wydać rozstrzygnięcia w sprawie
nadpłaty w tym podatku w innej wysokości niż wynika ona z decyzji określającej to
zobowiązanie, czyli nie może orzec tak jak w zaskarżonej decyzji.
W aktach sprawy nie ma decyzji organu drugiej instancji wydanej w wyniku
rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego
W. z dnia [...] marca 2013 r. określającej Skarżącemu wysokość
zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.,
nie ma też informacji w odpowiedzi na skargę, czy odwołanie zostało rozpatrzone.
Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej oświadczył, że decyzja organu
pierwszej instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w
podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. została uchylona i
postępowanie zostało umorzone, jednak jak już wcześniej to zaznaczono, Sąd
orzeka na podstawie akt sprawy (w aktach nie ma decyzji, o której mówił
Pełnomocnik). Stąd Sąd za słuszne uznał poczynić powyższą uwagę.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ podatkowy zobowiązany jest
uwzględnić stanowisko Sądu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a,
orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, że
zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania
orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło