II GSK 2798/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-08
Skład orzekający: Marzenna Zielińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, jeśli przepisy prawa nie przewidują dla tego organu kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeśli sprawa, w której organ miał działać, nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Właściwość ta istnieje tylko wtedy, gdy postępowanie przed organem kończy się aktem, który może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, w szczególności decyzją administracyjną. Jeśli przepisy prawa nie przyznają organowi kompetencji do wydawania takich aktów, skarga na bezczynność jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) w przedmiocie oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu złożonego w lutym 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, uznając, że PARP nie posiada kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w tym zakresie, a zatem sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa cywilnego i administracyjnego oraz błędne uznanie tożsamości roszczenia z wcześniejszym postępowaniem cywilnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt V SAB/Wa 3/14 w sprawie ze skargi C. P. na bezczynność Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie w sprawie oceny formalnej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004 - 2006 postanawia oddalić skargę kasacyjną.
I
Postanowieniem z dnia 11 września 2012 r. (sygn. akt V SAB/Wa 3/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."), odrzucił skargę C. P. na bezczynność Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie (dalej zwanej również PARP) w sprawie oceny formalnej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004 - 2006. Ponadto Sąd zwrócił skarżącemu wpis sądowy od skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2006 r. skarżący wystąpił o przyznanie dofinansowania projektu pt. "[...]" - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.). Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. [...] Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. poinformowała skarżącego o zwróceniu jego wniosku i wyjaśniła, że powodem zwrotu jest brak ogłoszenia przez PARP konkursu na dzień złożenia wniosku, dlatego wniosek taki nie mógł zostać przyjęty. Ponadto w piśmie z dnia [...] marca 2006 r. PARP poinformowała skarżącego m.in., że nie jest możliwe, by ocena finansowa projektu, jaką proponował skarżący, została zaakceptowana przez organ. Ostatecznie projekt nie został zarejestrowany i nie nadano mu numeru.
Odnośnie do wspomnianego postępowania konkursowego skarżący wystąpił w dniu [...] grudnia 2008 r. z powództwem o wydanie nakazu zapłaty w kwocie [...] zł (z tytułu utraconych korzyści i odszkodowania). Powództwo to zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] czerwca 2009 r. (sygn. akt [...]). Z kolei Sąd Apelacyjny w [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2009 r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację C. P. od wspomnianego wyroku Sądu Okręgowego. Natomiast postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. (sygn. akt [...]) Sąd Najwyższy w tamtej sprawie odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
C. P. domagał się również stwierdzenia nieważności pisma PARP z dnia [...] marca 2009 r. (kwalifikując je jako decyzję administracyjną) jednakże ostatecznie Minister Rozwoju Regionalnego (pisma: z dnia [...] kwietnia 2012 r. i z dnia [...] maja 2012 r.) poinformował skarżącego, że wniosek o stwierdzenie nieważności wspomnianego pisma PARP jest bezpodstawny. C. P. wniósł skargę na pismo Ministra z dnia [...] maja 2012 r., jednak skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 1780/12), gdyż WSA uznał, że pismo PARP z dnia [...] marca 2009 r. nie było decyzją administracyjną, a zatem w sprawie nie mogło zostać zainicjowane nadzwyczajne postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarga kasacyjna C. P. od wspomnianego postanowienia WSA została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r. o sygn. akt II GSK 1801/12.
Następnie C. P. w dniu [...] grudnia 2012 r. wystąpił do PARP o wydanie decyzji w przedmiocie poprawności formalnej wniosku o dofinansowanie złożonego w lutym 2006 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. PARP poinformowała o braku możliwości załatwienia wspomnianego wniosku, gdyż w odniesieniu do odmowy udzielenia dofinansowania Agencja nie wydaje i nigdy nie wydawała decyzji administracyjnych, bowiem takiej formy w odniesieniu do PARP nie przewidywał i nie przewiduje żaden przepis prawa. C. P. złożył następnie skargę na bezczynność, jednak WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. (sygn. akt V SAB/Wa 11/13) odrzucił tę skargę z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Po otrzymaniu wspomnianego rozstrzygnięcia strona złożyła w dniu [...] czerwca 2013 r. zażalenie do Ministra Rozwoju Regionalnego, jednak organ ten w piśmie z dnia [...] października 2013 r. poinformował, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia tegoż zażalenia. W konsekwencji C. P. złożył przedmiotową skargę na bezczynność PARP, mającą polegać na odmowie wydania decyzji w przedmiocie formalnej poprawności wniosku o dofinansowanie projektu, złożonego [...] lutego 2006 r. W skardze tej powołał się m.in. na stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r. o sygn. akt II GSK 1801/12 i w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. o sygn. akt II GPS 3/06.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, rozpoznawana obecnie skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu, bowiem sprawa, w jakiej została złożona, nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Sąd wskazał, że dla uznania, iż w danej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu, takie postępowanie przed organem musi kończyć się jednym z aktów określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., w szczególności decyzją administracyjną. Natomiast dla uznania, że w danej sprawie mamy do czynienia z decyzją administracyjną - musi istnieć przepis prawa przyznający określonemu podmiotowi prawo do podejmowania decyzji administracyjnych rozumianych jako oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w przepisach dotyczących systemu realizacji programów operacyjnych, mających zastosowanie w przedmiocie złożonego przez skarżącego wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, nie przewidziano dla PARP ani jej organów kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych. Przedmiotowa sprawa nie podlega zatem kognicji sądu administracyjnego.
Za okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji uznał również to, że w sprawie merytorycznie co do pozwu C. P. orzekał sąd powszechny w dwóch instancjach, jak również Sąd Najwyższy (odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania). Oznacza to, że w sprawie uznał się za właściwy sąd powszechny i prawomocnie rozstrzygnął między skarżącym (powód) a PARP (pozwany) spór. O rozstrzygnięciach tych nie miał wiedzy NSA podczas wydawania postanowienia z dnia 28 listopada 2012 r. o sygn. akt II GSK 1801/12, a zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że nie jest związany oceną prawną wyrażoną w tym postanowieniu.
Sąd pierwszej instancji zwrócił również uwagę, że kwestia dopuszczalności drogi sądowej była przedmiotem kontrowersji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle stosowania ustawy o Narodowym Planie Rozwoju. Wprawdzie w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r. (sygn. akt II GPS 3/06) NSA stwierdził, że "Odrzucenie wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) następuje w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy", jednakże - zdaniem Sądu pierwszej instancji - uchwała ta nie jest wiążąca w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu uchwały NSA dokonywał bowiem analizy przepisów tylko pod kątem zadanego pytania, które dotyczyło Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".
II
Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu pierwszej instancji złożył C. P. Zaskarżył to orzeczenie w części dotyczącej odrzucenia skargi na bezczynność. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w żądanym zakresie oraz o zobowiązanie PARP do wydania decyzji w przedmiocie formalnej poprawności wniosku o dofinansowanie złożonego w dniu [...] lutego 2006 r. w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich. Ponadto skarżący wniósł o zwrot poniesionych kosztów sądowych oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego za instancję kasacyjną według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:
1. niewłaściwe zastosowanie "art. 58 par. pkt 1" p.p.s.a. w związku z art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 199 i art. 199 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.; dalej zwanej "kpc") poprzez uznanie, że postępowania przed sądami cywilnymi wykluczają postępowanie przed sądami administracyjnymi, pomimo że roszczenia w obu sprawach są diametralnie odmienne i choć wynikają z identycznego stanu faktycznego, to są oparte o inne podstawy prawne,
2. niewłaściwe zastosowanie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju, ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. Nr 109, poz. 1158 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 1 lipca 2004 r. w sprawie przyjęcia Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006 (Dz. U. Nr 166, poz. 1743), rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie przyjęcia Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006 (Dz. U. Nr 197, poz. 2024), rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 września 2004 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006 (Dz. U. Nr 207, poz. 2115 ze zm.), rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 października 2004 r. w sprawie trybu składania i wzoru wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oraz wzoru umowy o dofinansowanie projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006 (Dz. U. Nr 234, poz. 2348), rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 marca 2001 r. w sprawie nadania statutu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. Nr 18, poz. 216) w zw. z art. 6 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej zwanej "k.p.a."), art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez niesłuszne twierdzenie, że PARP nie był zobowiązany do wydania władczego rozstrzygnięcia w związku z udzielaniem dofinansowania w ramach SPORZL,
3. niewłaściwe zastosowanie art. 62 oraz art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 101 p.p.s.a. poprzez brak zobowiązania PARP do przedłożenia dokumentów na okoliczność, że skarżący w dniu 3 września 2006 r. składając wniosek o dofinansowanie odpowiedział na ogłoszenie konkursu PARP, informujące, że wnioski są przyjmowane w trybie ciągłym, pomimo że skarżący składając wyjaśnienia podczas rozprawy tak twierdził, a sąd w uzasadnieniu orzeczenia przyjął tezę pełnomocnika PARP, że powodem zwrotu wniosku był brak ogłoszenia przez PARP konkursu na dzień złożenia wniosku.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że w postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r. (sygn. akt II GSK 1801/12) NSA w pełni podzielił pogląd skarżącego, iż PARP winien był wydać decyzję o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie ze względów formalnych lub przyjąć wniosek do oceny merytorycznej i zdecydować o zawarciu umowy lub też nie. NSA jednoznacznie wypowiedział się, że dopuszczalnym było stosowanie przepisów k.p.a. w dacie wydania pisma PARP z dnia [...] marca 2006 r., uznając jednocześnie że pismo to nie było decyzją administracyjną, lecz miało walor jedynie informacyjny. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, w takim stanie rzeczy - skoro wniosek o dofinansowanie został złożony w przewidzianym terminie, to trwa postępowanie administracyjne, w którym decyzja jeszcze nie zapadła.
W ocenie skarżącego, Sąd pierwszej instancji nie zrozumiał pojęcia tożsamości roszczenia. Roszczenie o zapłatę wytoczone przed sądem cywilnym było oparte o identyczny stan faktyczny, niemniej jednak było odmienne od roszczenia o wydanie decyzji przez PARP o stwierdzenie poprawności formalnej wniosku o dofinansowanie. Podstawą prawną roszczenia o zapłatę był przede wszystkim art. 415 kodeksu cywilnego i następne. Natomiast żądanie wydania decyzji wynikało z przepisów przytoczonych w podstawie nr 2 skargi kasacyjnej. Nie ma zatem powagi rzeczy osądzonej. Poglądy sądów cywilnych co do bezprawności działania PARP nie były wiążące w sprawie.
Zdaniem skarżącego, PARP została delegowana przez Ministra Gospodarki i Pracy do podejmowania władczych rozstrzygnięć z zakresu udzielania dofinansowania w ramach SPORZL, do których należała m.in. ocena formalna po uprzednim zarejestrowaniu wniosku. Bezczynność PARP w niepodejmowaniu czynności administracyjnych i oceny formalnej powinna była stanowić przedmiot kontroli sądów administracyjnych na podstawie przepisów prawa przywołanych w podstawie skargi kasacyjnej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.
Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor rozpoznawanej obecnie skargi kasacyjnej wyznaczył poprzez zarzucenie Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 3 § 2 pkt 4, art. 3 § 2 pkt 8, art. 54 § 2, "art. 58 par. pkt 1", art. 62, art. 101, art. 106 § 2 i § 3, art. 170 p.p.s.a., art. 6 i art. 104 k.p.a., art. 199 i art. 199 1 kpc, a także szeregu aktów prawnych wymienionych w zarzucie nr 2. Uchybienie tym przepisom miało polegać na: 1) wadliwym uznaniu, że PARP nie była zobowiązana do wydania władczego rozstrzygnięcia w związku z udzielaniem dofinansowania w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich oraz - w konsekwencji - że bezczynność PARP w tym zakresie powinna podlegać kontroli sądów administracyjnych, 2) błędnym uznaniu, że w sprawie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej oraz że roszczenie o zapłatę, którego skarżący domagał się przed sądami powszechnymi wyklucza aktualnie żądanie wydania przez PARP decyzji administracyjnej, 3) braku zobowiązania PARP do przedłożenia dowodu ogłoszenia konkursu, w ramach którego skarżący złożył wniosek "z dnia 3 września 2006 r.".
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie - mimo częściowo błędnego uzasadnienia - odpowiada prawu.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że z żadnego z przepisów mających zastosowanie w przedmiocie złożonego przez skarżącego wniosku o dofinansowanie realizacji projektu nie wynika, aby zarówno Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, ani jej organy mieli kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych, a w konsekwencji w sprawie tej nie jest dopuszczalne złożenie skargi na bezczynność organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował skutecznie wspomnianego stanowiska Sądu pierwszej instancji. Nie wskazał bowiem żadnego przepisu prawa, z którego wynikałaby kompetencja Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości do władczego załatwienia sprawy wniosku skarżącego o dofinansowanie realizacji projektu, złożonego w lutym 2006 r. Za takie wskazanie nie sposób uznać wyliczenia szeregu aktów prawnych w zarzucie nr 2 skargi kasacyjnej, bez podania konkretnych jednostek normatywnych, z których w ocenie skarżącego wynikała kompetencja PARP do władczego załatwienia sprawy wniosku strony o dofinansowanie. Jak wskazano wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a zatem działając w granicach prawa nie może tych granic kształtować samodzielnie, w szczególności poprzez domyślanie się, jakie konkretne przepisy autor skargi kasacyjnej uważał za naruszone przez sąd pierwszej instancji.
Właściwości sądów administracyjnych w niniejszej sprawie nie przesądza treść uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. o sygn. akt II GPS 3/06. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że uchwała ta odnosiła się do zagadnienia prawnego dotyczącego formy rozstrzygnięcia podejmowanego przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", a zatem tylko w tym zakresie treść uchwały wiąże sądy administracyjne. Związania tego nie można natomiast rozciągać automatycznie na sposoby procedowania przez inne podmioty (np. Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości) na gruncie innych Sektorowych Programów Operacyjnych (np. Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich).
Dokonanej przez Sąd pierwszej instancji ocenie o braku właściwości sądów administracyjnych w tej sprawie nie przeczy stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r. o sygn. akt II GSK 1801/12. Orzeczeniem tym NSA oddalił skargę kasacyjną C. P. od postanowienia WSA z dnia 4 września 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 1780/12) odrzucającego skargę na pismo Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] maja 2012 r.; w przedmiocie uznania za bezpodstawny wniosku o stwierdzenie nieważności pisma Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] marca 2006 r. odnoszącego się do wniosku C. P. o dofinansowanie realizacji projektu. pt. "[...]". W uzasadnieniu omawianego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania wspomnianego pisma PARP dopuszczalne było stosowanie regulacji k.p.a. w postępowaniach w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania (także w przypadku, gdy udzielenie dofinansowania następowało w drodze umowy), jednakże wyraźnie zastrzegł przy tym, że "Takie rozwiązanie stosowano w przypadku, gdy można było wyróżnić sprawę administracyjną, w której rozstrzygano władczo o zawarciu lub odmowie zawarcia umowy. Przy czym, decydujące znaczenie miało tutaj to, czy przepisy ustawowe przyznawały danemu organowi władcze kompetencje w fazie rozpatrywania wniosku, poprzedzającej zawarcie umowy (...)". W postanowieniu z dnia 28 listopada 2012 r. NSA nie zawarł jakichkolwiek rozważań, z których wynikałoby, że w sprawie dotyczącej wniosku C. P. o dofinansowanie (złożonego w lutym 2006 r.) Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości posiadała przyznane prawem kompetencje do władczego rozstrzygnięcia takiej sprawy.
W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut nr 2 petitum skargi kasacyjnej. Jak wskazano wyżej, zarzut ten w znaczącej części został sformułowany w sposób nieprecyzyjny, a przez to uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustalenie granic zaskarżenia. W związku z tym nie można przyjąć, że autor skargi kasacyjnej wykazał, iż błędne jest stanowisko WSA o braku podstaw prawnych do władczego rozstrzygnięcia przez PARP sprawy z wniosku skarżącego o dofinansowanie projektu. W takiej sytuacji za nietrafne należało uznać - sformułowane w ramach omawianego zarzutu - stanowisko autora skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 6 k.p.a. (stanowiącego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa) i art. 104 k.p.a. (zgodnie z którym: "§ 1. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. § 2. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji."). Stanowisko autora skargi kasacyjnej jest zresztą niespójne, skoro w ramach jednego zarzutu sugeruje, że w sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna (skoro powołuje się na art. 104 k.p.a.), wskazując jednocześnie na naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przepisu określającego, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa inne niż wskazane w pkt 1-3 tego paragrafu, a więc m.in. inne niż decyzje administracyjne. Brak uzasadnienia w skardze kasacyjnej, na czym miało polegać naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do tej kwestii. W konsekwencji nieskuteczne jest również zarzucanie Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skoro autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował skutecznie stanowiska WSA, że w sprawie wniosku skarżącego o dofinansowanie nie mógł zostać wydany żaden akt lub czynność, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., to w konsekwencji nie podważył również poglądu Sądu pierwszej instancji o niedopuszczalności złożenia skargi na bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Autor skargi kasacyjnej trafnie natomiast zwrócił uwagę na bezzasadność rozważań Sądu pierwszej instancji w zakresie znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii oddalenia w postępowaniu cywilnym pozwu C. P. przeciwko PARP o zapłatę. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji zasugerował, że rozstrzygnięta przez sądy powszechne sprawa cywilna dotycząca pozwu C. P. o zapłatę (złożonego w oparciu o art. 415 kodeksu cywilnego) jest tożsama ze sprawą ze skargi na bezczynność PARP w przedmiocie rozpoznania (w formie władczej) wniosku skarżącego o dofinansowanie, a przez to w sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko takie jest bezzasadne. Przede wszystkim o powadze rzeczy osądzonej (res iudicata) jako przesłance odrzucenia skargi można mówić w przypadku, gdy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych i została już prawomocnie rozstrzygnięta. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji przyjął natomiast (co nie zostało skutecznie zakwestionowane), że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Ponadto, uznanie, że rozpoznanie sprawy nie jest możliwe, bo sprawa została już rozstrzygnięta, wskazywałoby, że podstawą prawną rozstrzygnięcia odrzucającego skargę winien być art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji takiej podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie wskazał, co jest nielogiczne w kontekście przyjętych ocen, jednakże prawidłowe, bowiem stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie było chybione. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że przedmiotowa skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądów administracyjnych, to nie sposób uznać, że jest ona tożsama ze sprawą cywilną zainicjowaną pozwem o zapłatę, w którym powód (C. P.) jako podstawę faktyczną swojego roszczenia wskazywał bezprawność działań PARP (pozwanej), polegającą na niedochowaniu należytej staranności przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie z lutego 2006 r., zaś jako podstawę prawną - art. 415 kodeksu cywilnego. We wskazanym postępowaniu cywilnym sąd powszechny oceniał bowiem, czy powód wykazał, że pozwana z własnej winy wyrządziła szkodę powodowi i czy z tego powodu obowiązana jest do naprawienia takiej szkody. Natomiast przedmiotowa skarga na bezczynność dotyczy w istocie oceny, czy wniosek o dofinansowanie z lutego 2006 r. powinien zostać załatwiony przez PARP z zastosowaniem władczych form działania. Wadliwe stanowisko Sądu pierwszej instancji w omawianym zakresie nie uzasadniało jednak uwzględnienia skargi kasacyjnej, bowiem rozstrzygnięcie WSA - mimo błędnego w tym zakresie uzasadnienia - odpowiada prawu.
Niezakwestionowane przez wnoszącego skargę kasacyjną stanowisko Sądu pierwszej instancji, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych i że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sprawia, iż niezasadny jest również ostatni zarzut sformułowany w petitum skargi kasacyjnej. Skoro bowiem Sąd pierwszej instancji uznał, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, to nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznawania sprawy, a za takie działanie należałoby uznać postulowane przez autora skargi kasacyjnej przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy wniosek o dofinansowanie stanowił odpowiedź na ogłoszenie konkursu przez PARP. Podkreślić również należy, że zarzuty formułowane w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być skuteczne wyłącznie wówczas, gdy wskazywane naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej powinien zatem wykazać, że gdyby do wskazywanego naruszenia nie doszło, to sąd administracyjny mógłby wydać inne rozstrzygnięcie. W przypadku omawianego zarzutu autor rozpoznawanej obecnie skargi kasacyjnej nawet nie podjął próby wykazania, że gdyby Sąd pierwszej instancji zobowiązał PARP "do przedłożenia dokumentów na okoliczność, iż skarżący w dniu 3 września 2006 roku składając wniosek o dofinansowanie odpowiedział na ogłoszenie konkursu PARP informujące, iż wnioski są przyjmowane w trybie ciągłym", to nie byłoby podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
PG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło