II OZ 1224/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1475/14 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za niezgodne z przepisami wyłączenie gruntów z produkcji rolnej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1475/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W.Z. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od jego skargi na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za niezgodne z przepisami wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Sąd I instancji wskazał, iż w piśmie z dnia 23 lipca 2014 r. doręczył skarżącemu odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 22 lipca 2014r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 lipca 2014 r. W dniu 6 sierpnia 2014 r. skarżący uiścił wpis od skargi. W piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W jego uzasadnieniu wskazał, że w dniu 4 sierpnia 2014 r. rozchorował się, ponadto wezwanie do uiszczenia wpisu odebrali rodzice, którzy nie byli do tego upoważnieni i nie przekazali mu tego w terminie. Skarżący dołączył także kserokopię zwolnienia lekarskiego, z którego wynika, że był chory w dniach od 4 do 17 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 września 2014 r. uznał, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazując na treść art. 86 § 1 oraz art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), zaznaczył, iż odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 22 lipca 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, został odebrany przez dorosłego domownika w dniu w dniu 28 lipca 2014 r. Nie ma zatem przeszkód do uznania, że powyższe wezwanie zostało na podstawie art. 72 § 1 p.p.s.a. doręczone skutecznie skarżącemu, skoro jak sam podkreślił, wezwanie odebrali rodzice. Skoro zatem termin do uiszczenia wpisu sądowego rozpoczął bieg w dniu 28 lipca, zatem skarżący obligowany był do jego uiszczenia do dnia 4 sierpnia 2014 r. Wpis został uiszczony w dniu 6 sierpnia 2014 r. a więc po terminie. Skarżący jako powód uchybienia terminu na wniesienie skargi podał chorobę, trwającą od 4 sierpnia do 17 sierpnia 2014 r. Sąd I instancji stwierdził, że o ile zostały spełnione przesłanki złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (liczony od daty uiszczenia wpisu tj. 6 sierpnia 2014 r.) oraz równoczesnego ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej, to nie można uznać, że zachodzi przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji podkreślił, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu. Musi ona bowiem stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. postanowienia NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11, z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, którego istnienie udokumentowano, może stanowić uprawdopodobnienie, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu I instancji skarżący w żaden sposób nie uzasadnił, że choroba, na którą zapadł w dniu 4 sierpnia 2014 r. uniemożliwiła mu podjęcie działania mające na celu uiszczenie wpisu w terminie. Z kserokopii zaświadczenia lekarskiego wynika, że był chory w dniach 4 sierpnia 2014 r. – do 17 sierpnia 2014 r. Zaświadczenie to wystawiono jednak w dniu 8 sierpnia 2014 r., zatem 4 dni po tym, jak upłynął termin do uiszczenia wpisu od skargi. Ponadto Sąd zauważył, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu w dniu 11 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego), oraz uiścił wpis w dniu 6 sierpnia 2014r., a więc w okresie, w którym według zaświadczenia lekarskiego był niezdolny do pracy. Ponadto z owego zaświadczenia wynika, że w czasie niezdolności do pracy skarżący może chodzić (rubryka 15). Sąd I instancji wyjaśnił, iż nie kwestionuje choroby skarżącego wskazuje jedynie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w owym okresie chorobowym choroba uniemożliwiła mu zarówno osobiste dokonanie czynności procesowej jak i ewentualne posłużenie się osobą trzecią (np. domownikiem), zwłaszcza, że w dobie obecnej techniki dokonanie przelewu bankowego nie wymaga nawet wychodzenia z domu. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez jego winy. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W.Z. w upadłości układowej, Firma Handlowo-Usługowa "[...]" W.K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na uznaniu, że strona skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi na wniesienie opłaty sądowej. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, ewentualnie o uchylenie ww. postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż w związku z prowadzonym postępowaniem upadłościowym cierpi na dolegliwości o podłożu psychicznym. Z początkiem sierpnia 2014 r. u skarżącego wystąpiły stany nerwicy depresyjnej w zw. z czym nie był on w stanie wykonać zarządzenia WSA w Warszawie. Skarżący dodał, iż jako jedyny posiada uprawnienia do wykonywania operacji bankowych z konta firmowego. Skarżący podniósł, iż Sąd I instancji nie poddał dokładnej analizie specyfiki dolegliwości skarżącego co skutkowało wydaniem dla niego niekorzystnego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywrócenie terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) oraz dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Przy czym okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu winny być uprawdopodobnione w złożonym piśmie. Zaś ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na składającym wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione zażalenie nie podważyło oceny Sądu I instancji co do tego, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Zażalenie w zasadzie powtórzyło argumenty wniosku powołując się na chorobę skarżącego, która uniemożliwiła mu jakiekolwiek działanie w dniu 4 sierpnia 2014 r., w którym to dniu upływał termin do uiszczenia wpisu od skargi i wystąpiły stany nerwicy depresyjnej. Dodatkowo zaznaczyć należy, iż skarżący oprócz stanu nerwicy wskazywał na okoliczność odbioru wezwania przez rodziców i nie przekazania skarżącemu tego wezwania w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny Sądu I instancji w tym zakresie, albowiem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżący powołuje się na chorobę, która towarzyszy mu z początkiem sierpnia 2014 r. Zatem ciężar wykazania, że w okresie w którym strona winna dokonać czynności procesowej nastąpiło nagłe i niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącego i to na tyle istotne, że uniemożliwiło mu jakiekolwiek działanie, w tym posłużenie się osobami trzecimi, spoczywa na skarżącym. Tymczasem skarżący twierdzi jedynie, że choroba uniemożliwiła mu dokonanie czynności uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Twierdzeń o takiej treści trudno uznać za uprawdopodobnienie okoliczności o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący dopuścił się lekkiego niedbalstwa, które wyklucza twierdzenie o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Jak zauważa się w orzecznictwie, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Powyższej oceny nie zmienia przedłożone przez skarżącego zaświadczenie lekarskie z dnia 8 sierpnia 2014 r., które nie jest zaświadczeniem o niezdolności skarżącego do poruszania się w terminie otwartym do uiszczenia wpisu i nie przedstawia stanu zdrowia skarżącego, jak również nie wynika z niego brak możliwości do podejmowania czynności prawnych. Zatem samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej osobiście bądź z pomocą innych osób (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 411). Istotne są również okoliczności na które zwrócił uwagę Sąd I instancji, iż ww. zaświadczenie wystawiono dopiero w dniu 8 sierpnia 2014 r., zatem 4 dni po tym, jak upłynął termin do uiszczenia wpisu od skargi. Nadto uzasadnione wątpliwości budzi to, iż skarżący w okresie objętym zaświadczeniem lekarskim podejmował czynności procesowe w postaci uiszczenia wpisu od skargi w dniu 6 sierpnia 2014 r. oraz złożenia w dniu 11 sierpnia 2014 r. wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższego zaświadczenia nie wynika, by w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu skarżący przechodził zaostrzenie choroby i to w takim natężeniu, że nie był w stanie wykonać zobowiązania Sądu. Zatem twierdzenia jakoby skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy nie zasługują na uwzględnienie, bowiem nie zostały one w przekonujący sposób uprawdopodobnione. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tego względu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.