II SA/Gl 893/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-09-17

Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Piotr Broda, Bonifacy Bronkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., była zasadna w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wielokrotnie wydawał decyzje z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., była zasadna. Organ pierwszej instancji wielokrotnie wydawał decyzje z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadniało zastosowanie przez organ odwoławczy wspomnianego przepisu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na T. T. i K. K. za usunięcie bez zezwolenia 27 drzew z terenu działki nr 1. Po wielokrotnych postępowaniach przed organem pierwszej instancji i organem odwoławczym, które skutkowały uchylaniem decyzji, ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło kolejną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących kar pieniężnych i terenów zieleni, a także naruszenie zasady czynnego udziału strony. Stowarzyszenie "A" wniosło o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi K. K. i T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia oddala skargę. Pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. Stowarzyszenie "A" w B. zwróciło się do Prezydenta Miasta B. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzew na terenie działki nr 1 obręb [...] w B. Stowarzyszenia wystąpiło także o dopuszczenie go do udziału w tym postępowaniu na prawach strony, powołując się na realizowane przez siebie cele statutowe. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że z przedmiotowej działki usuniętych zostało bez zezwolenia 25 drzew i decyzją nr [...] z dnia [...] r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B., wymierzono z tego tytułu T. T. i K. K., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [B] spółka cywilna w B., karę pieniężną wysokości 5.044.786,29 zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w trakcie oględzin przedmiotowej działki z udziałem biegłego z zakresu ochrony przyrody i pełnomocnika właścicieli działki dokonano porównania obecnego drzewostanu działki ze stanem uwidocznionym w inwentaryzacji drzew przedstawionym w "Ewidencji ogrodu willowego przy ulicy [...] w B." sporządzonej w 2001 roku przez M. T. Dodatkowo pismem z dnia 21 stycznia 2011 r. wystąpiono do autora inwentaryzacji o udzielenie wyjaśnień dotyczących rozbieżności między inwentaryzacją z 2001 roku a inwentaryzacją sporządzoną w dniu kontroli – tj. 10 grudnia 2010 r. W oparciu o udzielone wyjaśnienia stwierdzono, że różnice w obwodach pni drzew zmierzonych podczas wizji, a uwidocznionych w inwentaryzacji z 2001 roku mogą wynikać ze zmiany ukształtowania terenu działki w związku z prowadzonymi na niej pracami budowlanymi. Ustalono także, że T. T. i K. K. zakupili przedmiotowy teren aktem notarialnym z dnia 14 stycznia 2008 r., a drzewa usunięto w 2009 roku, czyli wówczas, gdy byli oni właścicielami działki nr 1. W oparciu o te ustalenia na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody wymierzono właścicielom stosowną karę administracyjną, stanowiącą w myśl art. 89 ust. 1 tej ustawy trzykrotność wysokości opłaty wnoszonej za zezwolenie na usunięcie drzew, a nadto podwyższono ją o 100% stosownie do art. 85 ust. 6 ustawy, z uwagi na fakt, iż drzewa rosły na terenie zieleni. Obwody drzew do wyliczenia przedmiotowej kary przyjęto na podstawie inwentaryzacji z 2001 r., powiększając je o 50% zgodnie z art. 89 ust. 2 ustawy. W wyniku odwołań złożonych przez T. T. i K. K. oraz Stowarzyszenia "A", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzja ta została zaskarżona do następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 832/11 oddalił skargę wniesiona przez T. T. i K. K. Organ I instancji ponownie przeprowadził w sprawie postępowanie dowodowe. Ustalił w oparciu o zeznania świadków (okolicznych mieszkańców), że w dniu 17 listopada 2008 r. rozpoczęto wycinkę drzew na przedmiotowym terenie. Organ uzyskał także informację od poprzednich użytkowników wskazanej nieruchomości, że nie wydano żadnych decyzji w sprawie usunięcia drzew z przedmiotowego terenu. Ustalono też, że w 2004 r. Prezydent Miasta B. zezwolił na usunięcie klonu o obwodzie 100 cm oraz, że T. T. i K. K. wystąpili z wnioskiem z dnia 7 maja 2010 r. o zezwolenie na usunięcie 6 drzew, które kolidowały z planowaną przez nich budową. Wniosek ten jednak wycofano w dniu 12 maja 2010 r., a drzewa w nim wskazane zostały - zdaniem organu - usunięte bez zezwolenia. W konsekwencji organ stwierdził, że doszło do usunięcia drzew wyszczególnionych w zamieszczone w decyzji tabeli nr 1 i miało to miejsce między 11 maja a 10 grudnia 2010 r. W trakcie wizji terenowej przeprowadzonej w dniu 11 maja 2010 r. drzewa znajdowały się bowiem jeszcze na przedmiotowej działce. Podczas prowadzonego postępowania, w oparciu o dokumentację zdjęciową oraz zeznania świadków ustalono także, że pomiędzy 17 listopada 2008 r. a 10 grudnia 2010 r. T. T. i K. K. dokonali także usunięcia na przedmiotowym terenie 21 drzew, które wyszczególniono w tabeli nr 2. Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B., wymierzono T. T. i K. K. karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia drzew na terenie działki nr 1. W wyniku odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...] w B. ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Kolegium organ I instancji nie dowiódł w sposób niewątpliwy, aby T. T. i K. K. usunęli bez zezwolenia 27 sztuk drzew z działki nr 1 obręb [...]. Zdaniem organu odwoławczego uprawdopodobnione zostało jedynie usunięcie bez zezwolenia 6 drzew. Decyzja ta została zaskarżona przez Stowarzyszenie A w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/GL 1522/12, oddalił skargę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta B. działając w oparciu o art. 85 ust. 1 2, 3, 4, 6, art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 7 oraz art. 89 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 181, poz. 1220 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229) i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego wymierzył T. T. i K. K. karę pieniężną w wysokości 4 888 548,27 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 27 drzew, wyszczególnionych w tabelach nr 1 i nr 2 z terenu działki nr 1, obręb [...], ul. [...] w B. W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został przebieg dotychczasowego postępowania. Następnie organ wskazał, że w trakcie tego postępowania ustalono, iż z działki 1 zostały w 2009 r. i 2010 r. zostało usuniętych bez zezwolenia 27 drzew, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Gatunki i obwody usuniętych drzew ustalono w oparciu o "Ewidencję ogrodu willowego przy ul. [...] w B." sporządzoną w 2001 r. W ocenie organu I instancji materiały dowodowe zgromadzone w rozpatrywanej sprawie są niepodważalne i jednoznacznie wynika z nich, że T. T. i K. K., prowadzący pomiędzy 30 kwietnia 2007 r. a 31 sierpnia 2012 r. działalność gospodarczą pod nazwą [B] spółka cywilna w B., usunęli bez zezwolenia przedmiotowe drzewa z tereny działki 1 w czasie kiedy byli jej właścicielami. Dodatkowo wskazano, że przy wydawaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej uwzględnia się ustalenia zawarte w protokole, przy czym brak wskazania dziennej daty w protokole nie dyskwalifikuje ani protokołu, ani decyzji. Zdaniem organu I instancji nie ma też jakiegokolwiek wymogu prawnego określania dziennej daty usunięcia każdego z drzew. Wystarczającym było zatem stwierdzenie, że usunięcia przedmiotowych drzew doszło w okresie między nabyciem nieruchomości przez T. T. i K. K., tj. od 14 stycznia 2008 r. do dnia 10 grudnia 2010 r. kiedy miała miejsce wizja terenowa. . Nadto organ wskazał, że teren, z którego usunięto drzewa należy wbrew stanowisku SKO zakwalifikować do terenów zieleni, wobec czego wymierzoną karę należało podwyższyć o 100 %, stosownie do art. 85 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody. Odwołanie od tej decyzji złożyli T. T. i K. K. reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, domagając się jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnym przyjęciu, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez stwierdzenie, iż w czasie kiedy odwołujący byli właścicielami działki nr 1 dokonali oni nielegalnej wycinki drzew, jak również błędnym zastosowaniu art. 89 ust. 1 w związku z art. 85 ust. 6 oraz art. 5 pkt 21 ustawy o ochronie przyrody przez przyjęcie, że drzewa te rosły na terenach zielonych co spowodowało podwyższenie kary pieniężnej o 100 %. Skarżący zarzucili także naruszenie przepisów postępowania polegające na: niezastosowaniu art. 105 § 1 k.p.a. podczas gdy istniały przesłanki do umorzenia postępowania; błędnym zastosowaniu art. 89 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody i przyjęcie jako podstawy do wyliczeń danych zawartych w inwentaryzacji z 2001 r.; naruszeniu art. 10 § 1 w związku z art. 79 k.p.a. przez niezapełnienie skarżącym prawa czynnego udziału w sprawie i odmowę przesłuchania stron, a nadto naruszeniu art. 7 i 77 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezupełnie zebranie materiału dowodowego i poczynienie błędnych ustaleń oraz pominięcie dowodu z zeznań świadków wnioskowanych przez odwołujących, jak również naruszeniu art. 8 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób budzący wątpliwości oraz niewyczerpującego przedstawienia motywów wymierzenia kary. Zdaniem odwołujących przedstawione naruszenia doprowadziły organ do błędnych ustaleń i w konsekwencji do wydania wadliwej decyzji. Przede wszystkim zaskarżona decyzja stanowi w zasadzie powtórzenie treści jak i argumentacji przyjętej przez organ I instancji we wcześniejszej jego decyzji z dnia [...] r., która została uchylona przez SKO w B. Organ I instancji nie poczynił też żadnych nowych ustaleń w sprawie, nie przeprowadził nowych dowodów, odrzucił natomiast wnioskowane przez nich dowody, jak również odmówił złożenia przez nich wyjaśnień. Dodatkowo zarzucili, że postępowanie prowadzone było w sposób nieobiektywny, z naruszeniem fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego. Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W obszernym uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, stwierdzając, że organ I instancji nie dowiódł w sposób niewątpliwy, by odwołujący usnęli bez zezwolenia 27 sztuk drzew z działki nr 1. Przede wszystkim zwrócono uwagę, że uzasadnienie organu I instancji opiera się w zasadzie na polemice z Kolegium, a w konsekwencji podważa stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 lutego 2012 r. Organ I instancji nie wyjaśnił natomiast w sposób wyczerpujący zakresu swojego działania, a całe postępowanie prowadził z naruszeniem zasady czynnego udziału stron, zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz zasady prawdy obiektywnej. Zdaniem organu odwoławczego w dalszym ciągu nie udowodniono, że wszystkie drzewa, za których usunięcie wymierzono karę, zostały usunięte w czasie, gdy właścicielami nieruchomości o nr 1 byli T. T. i K. K.. Nie dowodzą tego zwłaszcza zdjęcia przedstawione przez Stowarzyszenie "A", na których uwidocznione są drzewa istniejące na przedmiotowej nieruchomości w czasie gdy wyżej wymienieni byli jej właścicielami. W ocenie Kolegium istotnym dla sprawy było również ustalenie, czy w latach 2001 – 2007 z terenu przedmiotowej nieruchomości usuwano jakieś drzewa. Niewykluczone jest bowiem, że część lub wszystkie drzewa za które wymierzono karę mogły zostać usunięte zanim strona zakupiła nieruchomość. Zdaniem Kolegium takiej informacji nie zawiera protokół z dnia 18 września 2008 r. będący podstawą wydania decyzji organu I instancji, nie zinwentaryzowano także drzew istniejących na nieruchomości w dacie jej przejmowania przez odwołujących. W ocenie organu odwoławczego oparcie się przy wymierzaniu kary za usunięcie drzew, na dokumencie szacunkowo określającym ilość drzew i pochodzącym z 2001 r., stanowi naruszenie zasad, o których mowa w art. 11 i art. 80 k.p.a. Nadto zwrócił on uwagę, że wymóg określenia dziennej daty, w której doszło do usunięcia drzew wynika przepisów prawa. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie w protokole z wizji z dnia 10 grudnia 2010r. nie wskazano daty usunięcia drzew, w związku z powyższym zdaniem Kolegium dyskredytuje to ten protokół w prowadzonym postępowaniu w sprawie wymierzenia kary, co zostało potwierdzono w wyroku WSA w Gliwicach z dnia z dnia 29 lutego 2012r. Kolegium nie podzieliło również stanowiska organu I instancji co do zakwalifikowania terenu, z którego usunięto drzewa do terenów zieleni, co skutkowało podwyższeniem wymierzonej kary. W ocenie SKO decyzja organu I instancji podlega ponadto uchyleniu z powodu naruszenia zasad procedury administracyjnej, a w szczególności naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz naruszenia zasady wyrażonej w art. 77 k.p.a. przez nieustosunkowanie się do wniosku dowodowego pełnomocnika strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka. Na koniec wskazano, że organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę winien porównać załącznik do decyzji z dnia [...] r. z załącznikiem do wniosku strony z dnia 7 maja 2010 r. i zweryfikować, czy drzewa określone we wniosku z dnia 7 maja 2010 r. to te same drzewa, które zostały usunięte na podstawie decyzji z dnia [...] r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję T. T. i K. K. reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wnieśli o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, powtarzając w zasadzie zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo skarżący zarzucili naruszenie przez Kolegium przepisów postępowania, polegające na niezastosowaniu art. 105 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. mimo, że zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania, jak również na błędnym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., podczas gdy organ winien uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy. Zdaniem skarżących organ I instancji nie ustalił ponad wszelką wątpliwość, co zresztą potwierdziło Kolegium, że to skarżący dokonali nielegalnej wycinki drzew, ani też że wycięli więcej drzew, niż wynikałoby to z zezwolenia na wycinkę udzielonego w 2008 roku. Dodatkowo zwrócili uwagę na możliwość zastosowania na zasadzie analogii art. 45 Kodeksu wykroczeń przewidującego ustanie karalności za wykroczenia z powodu upływu czasu od ich popełnienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wskazało na brak podstaw do umorzenia postępowania, aczkolwiek bowiem istnieją uzasadnione wątpliwości co do liczby usuniętych drzew, daty ich usunięcia oraz podmiotu, który się tego dopuścił, faktem jest jednak, że doszło do usunięcia drzew z terenu nieruchomości skarżących. Organ wyjaśnił także, że kara za usunięcie drzew jest karą administracyjną nakładaną w związku popełnieniem deliktu administracyjnego, a nie przestępstwem lub wykroczeniem w rozumieniu przepisów prawa karnego. Wobec czego argumenty skargi dotyczące tożsamości odpowiedzialności karnej z administracyjną nie są zasadne. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 163/14, WSA w Gliwicach zawiesił postępowanie w sprawie w związku z zawisłym przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniem w sprawie SK 6/12, toczącym się ze skarg konstytucyjnych w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów ustawy o ochronie przyrody regulujących tryb nakładania oraz wysokość kar administracyjnych wymierzanych z tytułu usuwania bez wymaganego zezwolenia drzew z terenów nieruchomości. Wobec wydania przez TK wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt 6/12, WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r., II SA/Gl 163/14, podjął postępowanie w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 12 września 2014 r. uczestnik postępowania Stowarzyszenie "A" z siedzibą w B. wniosło o oddalenie skargi podzielając stanowisko SKO zajęte w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo Stowarzyszenie podało, że organ I instancji wydał w sprawie kolejną decyzję z dnia [...] r., znak: [...], w której obszernie i w sposób wyczerpujący odniósł się do uwag SKO. Uczestnik postępowania wskazał także na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2013 r., II SA/Gl 1522/12, którym oddalono jego skargę na poprzednio wydaną w sprawie decyzję SKO z dnia [...] r., a w której to skardze Stowarzyszenie domagało się wydania przez ten organ orzeczenia co do istoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu nakazującym Sądowi jej wzruszenie. W przekonaniu składu orzekającego trzecia z kolei decyzja organu I instancji wymierzająca skarżącym karę pieniężną z tytułu usunięcia bez zezwolenia drzew z terenu ich nieruchomości została bowiem po raz kolejny wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i zasadnie z tego powodu została decyzją SKO w B. opartą na przepisie art. 138 § 2 k.p.a. uchylona a sprawa po raz kolejny została przekazana temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Na wstępie stwierdzić przyjdzie, że obie poprzednio wydane w sprawie decyzje kasacyjne SKO były kontrolowane przez WSA w Gliwicach, który wyrokami z dnia 29 lutego 2012 r., II SA/Gl 832/11 i z dnia 8 maja 2013 r. , II SA/Gl 1522/12 oddalił skargi zarówno skarżących T. T. i K. K. (wyrok z dnia 29 lutego 2012 r. ), jak i Stowarzyszenia "A" (wyrok z dnia 8 maja 2013 r.). Dodać należy, że zarzuty aktualnych skarżących podniesione w ich skardze na decyzję SKO z dnia [...] r. były tożsame z zarzutami podniesionymi w skardze na decyzję tego organu z dnia [...] r. , bowiem podobnie jak w poprzednio wniesionej skardze zarzucili oni naruszenie decyzją organu II instancji art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 138 § 2 przez błędne jego zastosowanie, które to zarzuty Sąd ten uznał za nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu wskazującego na naruszenie dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. powtórzyć przyjdzie zatem ocenę prawną zwartą w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach II SA/Gl 832/11, gdzie Sąd ten stwierdził, że wydanie przez organ decyzji opartej na tym przepisie jest uzasadnione w przypadku wydania decyzji organu I instancji w warunkach nie do końca ustalonego stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu dowodów nieadekwatnych do całości sprawy. W uzupełnieniu wskazać przyjdzie, że oceniana w tym wyroku pierwsza zapadła w sprawie decyzja kasacyjna SKO w B. została wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. już w aktualnie obowiązującym brzmieniu tego przepisu ustalonym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Zgodnie z tym unormowaniem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Bez wątpienia uchylona kontrolowanym orzeczeniem decyzja organu I instancji z dnia 4 lipca 2013 r. mimo, że zapadła w wyniku rozpatrzenia po raz trzeci sprawy usunięcia przez skarżących bez zezwolenia drzew z terenu ich nieruchomości została kolejny raz wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80k.p.a. , przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tym samym podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich decyzji SKO w B. w sprawie bez wątpienia spełnione zostały przesłanki zezwalające temu organowi na wydanie tego rodzaju orzeczenia. Uzasadniając bardzie szczegółowo to stwierdzenie zauważyć należy, że WSA w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r. zakwestionował prawidłowość sporządzonego w sprawie protokołu oględzin terenu działki nr 1, obręb [...] w B. mających miejsce w dniu 10 grudnia 2010 r. wskazując, że protokół ten nie spełniał wymogów wynikających z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229). Dodać trzeba, że Prezydent Miasta B. wydając w tej sprawie dwie następne decyzje, w tym decyzję bezpośrednio poprzedzającą zaskarżoną decyzję nie przeprowadził kolejnych oględzin terenu nieruchomości skarżących i nie sporządził protokołu odpowiadającego wymogom wynikającym z § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Tymczasem prawidłowe przeprowadzenie oględzin i sporządzenie z nich odpowiadającego wymogom prawnym protokołu miało podstawowe znaczenie dla ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wydanej przez organ I instancji decyzji opartej na przepisach art. 88 ust. 1 pkt 2 , art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 4 -6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t Dz. U. z 2013 r., poz. 627). Podkreślenia w szczególności wymaga, że skarżący na mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., znak: [...], uzyskali zezwolenie na usunięcie 21 drzew ( w tym cyprysika o trzech pniach) z terenu swojej nieruchomości, a zatem w toku przeprowadzanych w sprawie oględzin należało na podstawie dostępnych dowodów, w tym dokumentacji poprzedzającej wydanie decyzji z [...] r. ustalić, w którym miejscu rosły drzewa usunięte w oparciu o to zezwolenie. Z uwagi na posłużenie się przez organ dostarczonymi przez Stowarzyszenie "A" zdjęciami usuniętych drzew , na których widniała data ich wykonania koniecznym było także ustalenie, w jakim czasie wskazane w decyzji z [...] roku drzewa zostały usunięte z terenu nieruchomości, bowiem decyzja zezwalająca na usunięcie drzew miała oznaczony termin ważności do 30 czerwca 2013r. Dodać też należy, że skarżący nabyli przedmiotową działkę dopiero 14 stycznia 2008 r., a podstawowa dokumentacja zatytułowana "Ewidencja ogrodu willowego B. , ul. [...]", jaką posłużył się organ ustalając liczbę i rodzaj drzew usuniętych przez skarżących bez zezwolenia pochodziła z 2001 r. WSA w Gliwicach w powoływanym wyżej wyroku odniósł się do wartości dowodowej wskazanej wyżej ewidencji zwracając uwagę, że w sprawie należało w pierwszym rzędzie ustalić, czy pochodzące z 2001 r. opracowanie dostarczone organowi I instancji przez Stowarzyszenie "A" odnosiło się jedynie do działki nr 1, która podlegała po tej dacie podziałom oraz zarzucił brak ustaleń dotyczących obecnego jej kształtu i obszaru. Także i do tej kwestii nie odniósł się w sposób należyty organ I instancji w swojej decyzji z dnia [...] r. mimo, że wniesione przez strony postępowania skargi na poprzednie decyzje Kolegium, którymi uchylono wcześniejsze orzeczenia tego organu zostały oddalone prawomocnymi wyrokami WSA w Gliwicach. Wreszcie zauważyć przyjdzie, że SKO w B. w swojej decyzji zakwestionowało także ustalenia organu I instancji, co do zaliczenia terenu nieruchomości skarżących do terenów zieleni, o jakich jest mowa w art. 5 ust. 21 ustawy o ochronie przyrody, co skutkowało podniesieniem o 100 % wysokości wymierzonej skarżącym kary w oparciu o art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 6 tej ustawy. Wskazać przyjdzie, że w ocenie prawnej zamieszczonej w wyroku WSA w Gliwicach IISA/Gl 832/11 także i to rozstrzygnięcie uznane zostało co najmniej za przedwczesne. W uzupełnieniu jedynie dodać należy, że również w drugiej wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. organ nie uwzględnił tak oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., jak i nie zbadał w należyty sposób okoliczności wskazanych przez organ II instancji. Konsekwencja tego stanu rzeczy było oddalenie prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 8 maja 2013 r., II SA/Gl 1522/12, skargi Stowarzyszenia "A" na decyzję kasacyjną SKO w B. z dnia [...] r. Przeprowadzona analiza pozwala zatem na stwierdzenie, że podobnie jak w przypadku decyzji SKO w B. z dnia [...] r. oraz decyzji tego organu z dnia [...] r., także i w odniesieniu do zaskarżonej aktualnie decyzji Kolegium spełnione zostały przesłanki do jej wydania wskazane w art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu zgodzić się należy także ze stanowiskiem SKO w B. zajętym w odpowiedzi udzielonej na wniesioną skargę, że w sprawie pomimo rozbieżności dotyczących liczby drzew usuniętych bez zezwolenia oraz podmiotów które dopuściły się tego deliktu brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. Faktem pozostaje bowiem, że drzewa zostały usunięte nieruchomości skarżących. Wobec tego gdyby okazało się, że skarżących nie można obciążyć odpowiedzialnością administracyjną za usunięcie tych drzew dopiero wówczas należało by uznać dalsze prowadzenie przedmiotowego postępowania w stosunku do nich za bezprzedmiotowe. Za chybione uznać należy wreszcie stanowisko skarżących dotyczące możliwości zastosowania w sprawie na zasadzie analogii iuris instytucji przedawnienia karalności wynikającej z art. 45 Kodeksu wykroczeń. Brak jest w szczególności podstaw do stosowania przepisów regulujących przedawnienie odpowiedzialności za wykroczenia do deliktów administracyjnych. Wskazać też przyjdzie, że ustawa o ochronie przyrody wprowadza co prawda w art. 89 ust. 7 instytucję przedawnienia, jednak dotyczy ona nieuiszczania wymierzonych kar po upływie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin ich wniesienia. W uzupełnieniu wskazać też przyjdzie, że w dniu 24 lipca 2014 r. do Sejmu wpłynął projekt rządowy ustawy (druk nr 2656) o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz zmianie niektórych innych ustaw przewidujący m.in. istotne zmiany przepisów regulujących problematykę związaną z usuwaniem drzew lub krzewów z terenu nieruchomości. Przedmiotowy projekt zmiany tych przepisów pozostaje w ścisłym związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. , sygn. akt SK 6/12, w którym stwierdzono niezgodność z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji R.P. przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez to, że przewidują one obowiązek nałożenia kary administracyjnej w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności w jakich doszło do usunięcia drzew bez zezwolenia oraz odroczono utratę mocy obowiązującej tych przepisów na okres 18 miesięcy. Z powołanych powodów w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.) wniesiona skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło