II OZ 626/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń M. T. i K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1159/14 o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie ze skargi E. C.-K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1159/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. T. i K.e L. dopuszczenia do udziału w sprawie ze skargi E. C.–K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] (dalej postanowienie z [...] kwietnia 2014 r.) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na rozprawie dnia 19 marca 2015 r. poddał ocenie wniosek M. T. i K. L., złożony w oparciu o art. 33 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi E. C.–K. na postanowienie z [...] kwietnia 2014 r. M. T. i K. L., podobnie jak E. C.–K., są właścicielami lokali mieszkalnych w budynku przy ul. N. 24 w W.. Sąd I instancji rozpoznając niniejsze wnioski wskazał, że z akt sprawy wynika, że M. T. i K. L. nie były stronami postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Ich wnioski nie zawierają argumentacji umożliwiającej ich uwzględnienie. Sama okoliczność bycia właścicielem lokalu w budynku, którego dotyczy decyzja o pozwoleniu na roboty budowlane, której stwierdzenia nieważności dochodzi skarżąca, zdaniem Sądu I instancji nie stanowi wykazania interesu prawnego w znaczeniu art. 28 kpa i art. 33 § 2 ppsa, gdyż rozstrzygniecie nie dotyczy wprost praw i obowiązków takiego podmiotu. Dopiero badanie merytoryczne decyzji wydanej w trybie nadzorczym mogłoby uzasadnić udział wnioskujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd I instancji stwierdził, że zgłaszając wnioski o dopuszczenie do udziału w sprawie, w istocie M. T. i K. L. nie realizują indywidualnych interesów. W niniejszym przypadku brak jest normy materialnoprawnej, która legitymowałby wnioskodawczynie do przystąpienia do niniejszego postępowania w charakterze uczestników. Rozstrzygnięcie w zakresie kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie będzie dotyczyło praw i obowiązków K. L. i M. T., wynikających z przedmiotu postępowania, z uwagi na nieistnienie takich praw i obowiązków po stronie tych podmiotów, skoro nie odnosi się do nich postanowienie, na które złożona jest skarga w przedmiotowej sprawie (k. 204, 206-208 akt sądowych). Zażalenia na powyższe orzeczenie wywiodły K. L. i M. T.. K. L. w zażaleniu wskazała, że zaskarżone postanowienie narusza art. 64 Konstytucji RP, art. 140 kc w zw. z art. 28 pb i jest sprzeczne z art. 33 § 2 ppsa. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. M. T. w swym zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 140 kc w zw. z art. 28 pb i uznała, że postanowienie z 19 marca 2015 r. jest niezgodne z art. 33 § 2 ppsa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia (k. 221-224, 225-225-229 akt sądowych). Skarżąca w odpowiedziach na oba zażalenia wskazała, że "wynik postępowania sądowadministracyjnego dotyczy interesu prawnego K. L., jak i interesu prawnego M. T., co słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny podsumował, wydając jedno postanowienie". Podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dają ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z art. 140 kc. Nie można pozostawić właścicieli lokali bez prawa głosu co do merytorycznej strony decyzji, gdyż zaniepokojenie właścicieli lokali nabyciem praw przez Wspólnotę Mieszkaniową na podstawie decyzji nr [...], do ingerencji w ich prawa do lokali, jest usprawiedliwione a ich prawo do występowania w sprawie uzasadnione interesem prawnym (k. 255-258, 266-270 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do art. 33 § 2 ppsa, udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. W myśl cytowanego przepisu, ww. podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył ich interesu prawnego, mogą zgłosić udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wnioskować o dopuszczenie do tego postępowania w charakterze uczestnika. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (wyrok NSA z 15.4.1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994/10/199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (postanowienia NSA z 13.1.2009 r., II OZ 1382/08; 14.5.2009 r., I OZ 505/09, cbosa). Żalące się składając wnioski o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu, nie powołały się na żaden przepis prawa materialnego, który mógłby dawać im przymiot uczestnika w kontrowanym postępowaniu. Żalące się, wnosząc o dopuszczenie do udziału w sprawie, wywodziły swój interes prawny jedynie z tego, że są właścicielkami lokali w budynku przy ul. N. (M. T. - lokalu nr 26; K. L. - lokalu nr 59, położonego na ostatniej kondygnacji; k. 42, 46 akt administracyjnych w sprawie nr [...]). Niniejsza skarga dotyczy postanowienia z [...] kwietnia 2014 r., którym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie z [...] lutego 2014 r., którym Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 61a kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2014 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej N. 24 pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie elewacji wraz z pracami towarzyszącymi oraz ociepleniem stropu nad ostatnią kondygnacją. A więc przedmiotem oceny Sądu I instancji będzie jedynie kwestia czy E. C.–K. posiada przymiot strony. Żalące się jako podmioty, które nie wniosły skargi we własnym interesie, nie mogą skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w oparciu o okoliczność bycia właścicielami lokali w budynku, którego dotyczy decyzja o pozwoleniu na roboty budowlane, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca. W niniejszej sprawie, której przedmiotem jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, po stronie żalących się występuje interes faktyczny, a nie prawny, który jest źródłem ich wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania. Istnienie jedynie interesu faktycznego, na który powołują się żalące, nie daje podstaw do dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Na obecnym etapie sprawy, kiedy nie doszło do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2014 r. nr [...], nie ma podstaw do uznania bezpośredniego związku między sferą praw i obowiązków żalących się, a zaskarżonym rozstrzygnięciem. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.