II GZ 518/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1295/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w związku z naruszeniem wykonania obowiązku informacyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1295/14, po rozpatrzeniu wniosku [...] (dalej: skarżąca lub Spółka), odmówił wstrzymania wykonania Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w związku z naruszeniem wykonania obowiązku informacyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2014 r. Zawarła w niej wniosek o wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu Spółka wskazała, że konieczność natychmiastowej zapłaty określonego zobowiązania (w wysokości [...]zł) spowoduje dla niej skutki niemożliwe do odwrócenia, gdyż naliczona kwota jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do jej możliwości finansowych oraz majątku. Podała, że jest w trakcie negocjacji umowy restrukturyzacyjnej z wierzycielami, której celem jest ustabilizowanie jej trudnej sytuacji finansowej (prawie [...] miliardy złotych straty w 2012 r.). Z uwagi na złożoność sytuacji oraz liczbę wierzycieli biorących udział w negocjacjach, każde dodatkowe zobowiązanie pieniężne, w szczególności, gdy podlega zaspokojeniu w drodze egzekucji, może sprawić, że umowa restrukturyzacyjna, krytyczna dla istnienia spółki, nie zostanie zawarta. Brak wstrzymania wykonania kary miałby więc negatywne skutki przede wszystkim dla wierzycieli skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że złożony wniosek nie spełnia określonych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Powyższe z tego względu, że nie podano w nim żadnych konkretnych okoliczności, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Skarżąca nie powołała również żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie zobowiązań z tytułu kary pieniężnej doprowadzi do następstw trudnych do odwrócenia. Powyższe uniemożliwia Sadowi ocenę wniosku w świetle wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie WSA dokumenty źródłowe znajdujące się w aktach administracyjnych obrazują sytuację finansową skarżącej sprzed wniesienia skargi zawierającej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do Sądu i dotyczą III kwartału 2013 r. Z tych wszystkich względów, zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. [...] złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Względnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Spółka wniosła również o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. uzupełniających dowodów z dokumentów wymienionych w treści zażalenia na okoliczności w nim wskazane oraz zasądzenia od KNF kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 w związku z art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo tego, że skarżąca w sposób należyty wykazała, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., tzn. że wykonanie decyzji może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że wraz ze skargą nie przedstawiła dokumentów świadczących o kondycji finansowej firmy, ponieważ te zostały zgromadzone przez KNF i włączone do akt postępowania. Niezależnie od powyższego do zażalenia Spółka dołączyła: jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2012 oraz średnioroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za III kwartał 2013 r., projekt umowy restrukturyzacyjnej, sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2013 oraz śródroczne skrócone sprawozdanie finansowe za I kwartał 2014 r. Powyższe dokumenty, zdaniem spółki obrazują jej sytuację materialną aktualną na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz złożenia na nią skargi. Z ich treści wynika, że spółka w III kwartale 2013 r., odnotowała stratę w wysokości [...] zł. Tym samym skarżąca uprawdopodobniła zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiono skargę, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podając w uzasadnieniu, że skarżąca nie podała żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami źródłowymi informacji, które pozwoliłyby na ocenę zasadności twierdzeń zawartych we wniosku. Wobec tego nie spełnia ona przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że WSA wskazał, że w aktach sprawy zalegają dokumenty, które obrazują sytuację finansową skarżącej w III kwartale 2013 r. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął powyższe dokumenty, skupiając się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jedynie na treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedłożone przez Spółkę dokumenty winny być poddane wszechstronnej i rzetelnej analizie przez Sąd, czego w zaskarżonym postanowieniu WSA zabrakło. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, aby możliwe było zastosowanie instytucji prawnej jaką jest wykonania zaskarżonej decyzji strona w pierwszej kolejności jest zobowiązana wskazać istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wystąpienia szkody oraz wykazać, że szkoda która powstanie na skutek wykonania decyzji, będzie znaczna, a skutki jakie wywoła wykonanie decyzji będą trudne do odwrócenia. Oznacza to, że obowiązek wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy, a nie na sądzie. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem decyzji, by Sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane (dokumenty źródłowe) na podstawie akt sprawy, czy wymienione przesłanki zostały spełnione. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę postanowienia w sprawie wstrzymania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. twierdzenia skarżących powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi ich sytuacji finansowej oraz majątkowej (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). Jednakże, co istotne z omówionym wyżej obowiązkiem skarżącego skorelowany jest obowiązek Sądu do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku (załączonych dokumentach) okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05 oraz z dnia 21 sierpnia 2008 r., I GZ 189/08). W swojej ocenie Sąd związany jest wytycznymi określonymi w art. 61 § 1 p.p.s.a, tj. zasadą wykonalności zaskarżonej decyzji,. Przy tym Sąd powinien m.in. przytoczyć zastosowane w sprawie przepisy prawne i je wyjaśnić. Motywy orzeczenia powinny mieć więc charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania oraz NSA. W uzasadnieniu powinno znaleźć się ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie. Uzasadnienie ma zatem zawierać interpretację przepisu w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego i powinna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził Sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, praca zbiorowa pod red. T. Wosia, Warszawa 2005). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie wywiązał się ze wskazanych wyżej obowiązków, co słusznie podniosła skarżąca w zażaleniu. O ile bowiem Sąd I instancji prawidłowo przedstawił przesłanki, którymi powinien się kierować przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, o tyle dokonana przez ten Sąd ocena okoliczności faktycznych w sprawie, nie daje się pogodzić z brzmieniem art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., I GZ 24/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie dokonał wnikliwej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzez zupełne pominięcie w swych rozważaniach danych wynikających z załączonych do tego wniosku dokumentów. Dopiero wszechstronna analiza tych danych, uwzględniających również dokumenty źródłowe załączone do zażalenia k. 64-324 akt sądowych, może stanowić podstawę oceny, czy realizacja przez skarżącą zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak: postanowienie NSA z 28 września 2012 r., I GZ 271/12). Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny weźmie pod uwagę powyższe rozważania. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).